तीज गीतमा सुनको महँगीदेखि बेरोजगारीसम्मका नेपाली महिलाका गुनासा(भिडियो सहित)
तेजन खड्का काठमाडौं । यस वर्षको तीजलाई लक्षित गर्दै बहुचर्चित गायक सुरेश शाहीको स्वरमा नेपाली महिलाका दैनिक भोगाइ, पारिवारिक सम्बन्ध, महँगीदेखि देशमा बढ्दो बेरोजगारीसम्मका विषयलाई रमाइलो ढंगले प्रस्तुत गरिएको तीज गीत सार्वजनिक भएको छ। गायक शाहीको युट्युब च्यानलमार्फत आइतबार सार्वजनिक गरिएको गीतमा नवोदित गायिका विनूशा राईको समेत स्वर रहेको छ। गीतको रचना व्यवसायी सुमित्रा खड्काले गरेकी हुन्। गीतको म्युजिक भिडियोमा गायक सुरेश शाही, सुमित्रा खड्का, सुदीपा पाठक र विक्की विश्वकर्माले अभिनय गरेका छन्। भिडियोको निर्देशन शेर शाहीले गरेका हुन्। गीतमा महिलाले बढ्दो सुनको मूल्यप्रति श्रीमान्सँग गुनासो गरेकी छन्। ‘सुनको भाउ बढेर छोइसक्नु भएन’ भन्दै तीजमा गरगहना लगाउने आफ्नो चाहना पूरा हुन नसकेको पीडा उनले व्यक्त गरेकी छन्। त्यसको जवाफमा श्रीमान्ले पनि आर्थिक अवस्थाका कारण आफ्नो बाध्यता सुनाएका छन्। गीतको अर्को अन्तरा भने सासू–बुहारी सम्बन्धमा केन्द्रित छ। सासूले दूध नदिएको, बुहारीले घाँस नकाटेकोदेखि घरभित्र हुने सामान्य भनाभनसम्मका विषयलाई हास्यरसमा प्रस्तुत गरिएको छ। अन्ततः ‘सासू–बुहारी नमिलेको घर कहाँ छ ?’ भन्ने भावमार्फत पारिवारिक सम्बन्धमा आपसी समझदारी र मेलमिलाप आवश्यक रहेको सन्देश दिन खोजिएको छ। त्यस्तै, नन्दले लगाउने कुरा, सासूको व्यवहारदेखि श्रीमान्–श्रीमतीबीच हुने सामान्य गुनासासमेत गीतमा समेटिएको छ। एउटै कुरा पटक–पटक दोहोर्याउने श्रीमान्को बानीदेखि आफूले भनेका कुरा श्रीमतीले नसुन्नेसम्मका प्रसंगलाई रमाइलो संवादका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। गीतको अन्तिम भाग भने अझ समसामयिक विषयमा केन्द्रित छ। जेठाजु युरोप र देवर अमेरिका पुगे पनि आफ्ना श्रीमान् भने आफ्नै देशमा बेरोजगार रहेको महिलाको गुनासो गीतमा सुनिन्छ। विदेशमा रहेका आफन्तले सम्मान पाउने तर आफ्नै देशमा बेरोजगार भएर बस्दा अपहेलना सहनुपर्ने अवस्थालाई पुरुष पात्रले आफ्नो पीडाका रूपमा व्यक्त गरेका छन्। तीजको रमझमसँगै महँगी, पारिवारिक सम्बन्ध, बेरोजगारी, वैदेशिक रोजगारी तथा दाम्पत्य जीवनका साना–ठूला गुनासालाई एउटै कथामा बुनेको यो गीतले नेपाली समाजको बदलिँदो पारिवारिक तथा आर्थिक अवस्थालाई रमाइलो शैलीमा प्रस्तुत गरेको छ। गीतकी रचनाकार व्यवसायी सुमित्रा खड्काले यस तीजमा आफ्नो गीतमा महिलाहरूले नाचेर, गाएर भरपूर मनोरञ्जन लिने विश्वास व्यक्त गरेकी छन्। https://youtu.be/oh7acYFxBho?si=Qda_gwbycVMGvDU0
रिता तामाङले जितिन `मिसेस ब्युटीफूल नेपाल´को उपाधी
काठमाडौं, ७ भदौं ।काठमाडौंको जमलस्थित राष्ट्रिय नाचघरमा शनिबार सम्पन्न ‘मिस एन्ड मिसेस ब्युटिफुल नेपाल’ प्रतियोगितामा रिता तामाङले ‘मिसेस नेपाल’को उपाधि जितेकी छन्। उनले मुख्य उपाधिसँगै मिसेस फोटोजेनिक, मिसेस ट्यालेन्ट र मिसेस बेस्ट वाकको उपाधिसमेत हात पारेकी छन्। पेशाले ब्युटिसियन रहेकी रिता तामाङ काठमाडौंमा आफ्नै ब्युटी पार्लरसमेत सञ्चालन गर्दै आएकी छन्। सौन्दर्य क्षेत्रमा सक्रिय तामाङले आफ्नो व्यावसायिक अनुभवसँगै आत्मविश्वास र प्रतिभालाई प्रतियोगिताको मञ्चमा प्रस्तुत गर्दै चारवटा विधामा उपाधि जितेकी हुन् । राष्ट्रिय सभा उपाध्यक्ष लिलाकुमारी भण्डारीको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न प्रतियोगितामा वरिष्ठ अभिनेता शिव श्रेष्ठ, वरिष्ठ नायिका तृप्ती नाडकर तथा वरिष्ठ गायक आनन्द कार्कीको आतिथ्यता रहेको थियो। प्रतियोगिता दक्ष इन्टरनेशनल प्रालिको आयोजनामा सम्पन्न भएको हो। उपाधि जितेपछि तामाङले आफू अत्यन्तै खुसी, गौरवान्वित र भावुक भएको बताउँदै ‘मिसेस नेपाल’को उपाधिले आफूलाई नयाँ जिम्मेवारी, उत्साह र अझ राम्रो काम गर्ने प्रेरणा दिएको प्रतिक्रिया दिएकी छन्। कला, सौन्दर्य, प्रतिभा र आत्मविश्वासलाई एउटै मञ्चमा प्रस्तुत गर्ने यस्ता प्रतियोगिताले नेपाली महिलालाई आफ्नो प्रतिभा देखाउने अवसरसँगै नयाँ पहिचान र सम्भावनाको ढोका खोल्ने विश्वास तामाङले व्यक्त गरेकी छन्। प्रतियोगितामा मन्दिरा आचार्य फस्ट रनरअप, गीता बुढाथोकी सेकेन्ड रनरअप, सिर्जना घिमिरे थर्ड रनरअप र रिता कटुवाल फोर्थ रनरअप घोषित भए। भ्युयर च्वाइस अवार्ड भने सिर्जना घिमिरेले जितिन्। यसैगरी प्रतियोगिताको ‘मिस नेपाल’तर्फ समीक्षा शर्मा विजेता बनेको आयोजक दक्ष इन्टरनेशनल प्रालिका अध्यक्ष टेकराज पाण्डेले जानकारी दिए । ‘मिस नेपाल’तर्फ ताराकुमारी दुलाल फर्स्ट फस्ट रनरअप, निशा राजबहक सेकेन्ड रनरअप र सञ्जिना चौधरी थर्ड रनरअप घोषित भए । प्रतियोगिताको आधिकारिक मेकअप आर्टिस्ट क्युट केयरकी चन्दा पुन र कोरियोग्राफर अश्विन झा थिए ।
सुनको मुल्य बढदाँ चाँदीको भने घटयो
काठमाडौं, ७ भदौं ।आज पनि नेपाली बजारमा आज सुनको मूल्य बढेको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज सुनको मूल्य प्रतितोला २ हजार ८ सय रुपैयाँले बढेको हो। जसअनुसार आज छापावाल सुन प्रतितोला ३ लाख १९ हजार ५ सय रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। शुक्रबार छापावाल सुन प्रतितोला ३ लाख १६ हजार ७ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो। चाँदीको मूल्य भने आज प्रतितोला १० रूपैयाँले घटेको । जसअनुसार ४ हजार ९७५ रुपैयाँ कायम भएको छ। शुक्रबार चाँदी प्रतितोला ४ हजार ९ सय ८५ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो।
अमिताभ बच्चनले दिए २१.८८ करोड भारू तीन तला भाडामा
सुनचाँदी दुबैको बढयो मुल्य
पहिरोले १४ मेगावटको घारखोला पावर हाउसमा क्षति, एक सुरक्षा गार्ड बेपत्ता
पुष्पा स्टारर अल्लु अर्जुनले खोले ८ पर्दा रहेकाे भब्य नयाँ सिनेमा हल
चामलमा सिलासा (किरा) परयो, उसो भए तेजपत्ता राखिदिनुहोस्
महंगो ‘रूम फ्रेसर’ छाडनुहोस्, सजिलै कोठालाई यसरी बासनादार बनाउनुस्
चामलको पानीले अनुहार धुँदा के हुन्छ ?
जब ७ वर्षीय छोरालाई एक्लै छाडेर बाबु माउन्ट फुजीकाे पदयात्रामा निस्के
जब एक चीनियाँ ब्यक्ति गाउँ फर्किए, बनाए झुर ठाउँलाई पर्यटकीय हब
गुइयाङ (चीन), ६ भदौं । मध्य चीनको हेनान प्रान्तको राजधानी झेङझाउस्थित फक्सकनको एसेम्बली लाइनमा ८ वर्ष बिताए पछि हे झिचेङ सन् २०२४ मा दक्षिण(पश्चिम चीनको गुइझोउ प्रान्तस्थित आफ्नो पहाडी गाउँ फर्किए र त्यहाँ एउटा ‘फार्महाउस रेस्टुरेन्ट’ खोले। झेङझाउ उनको गाउँबाट करिब १,५०० किलोमिटर टाढा पर्छ। ‘घरबाट टाढा काम गर्दा मैले परिवारलाई भेट्ने मौका नै पाउँदिनथेँ,’ उनले भने, ‘अहिले म हरेक बिहान मेरी जेठी छोरीलाई विद्यालय पुर्याउँछु र मेरा दिनहरू रेस्टुरेन्टको काममा बिताउँछु, पाहुनाहरूको सेवा गर्ने क्रममै म मेरी कान्छी छोरीको पनि हेरचाह गर्छु।’ आफ्नो जन्मथलो जिएशाङ गाउँमा उनको यो फिर्ती कुनै नौलो घटना होइन। ‘रेड आर्मी’ अर्थात लाल सेना को ‘लङ मार्च, सन् १९३४–१९३६ को ऐतिहासिक यात्रा जसले कुओमिन्ताङको घेराबन्दी तोडेको थियो, सँग जोडिएका क्रान्तिकारी स्थलहरू जस्ता ऐतिहासिक सम्पदाहरूको सदुपयोग गर्दै र ग्रामीण विकासलाई अघि बढाउँदै यस समुदायले अहिले धेरै युवाहरूलाई गाउँ फर्काउन सफल भइरहेको छ। सन् १९३५ को अप्रिलमा, ‘लङ मार्च’ का क्रममा विश्राम लिन र पुनर्गठित हुन रेड आर्मी जिएशाङमा रोकिएको थियो, जसले गर्दा स्थानीय बासिन्दाहरूसँग उनीहरूको घनिष्ठ सम्बन्ध स्थापित भएको थियो। आज पनि गाउँले ती सैनिकहरूले लेखेका नाराहरू, उनीहरू बसेका बासस्थानहरू र उनीहरूलाई सहयोग गर्ने सर्वसाधारणका चिहानहरूलाई सुरक्षित राखेको छ। तर, दुर्गम पहाडी अवस्थिति र छरिएर रहेका खेतबारीका कारण विकासका लागि यो गाउँले लामो समयसम्म संघर्ष गर्नुपरेको थियो। ‘सामूहिक आम्दानी अत्यन्तै न्यून थियो र हाम्रो कुनै विशिष्ट उद्योग पनि थिएन,’ गाउँका चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका सचिव याङ लुनले सम्झिए। सन् २०२३ एउटा ठूलो मोड साबित भयो, जिएशाङलाई सुन्दर र क्रान्तिकारी ग्रामीण समुदायको विकास गर्ने राष्ट्रिय कार्यक्रमअन्तर्गत नमुना गाउँका रूपमा छनोट गरियो, जसले गर्दा नीतिगत सहयोग र आर्थिक अनुदान दुवै प्राप्त भयो। यस कार्यक्रमको एउटा मुख्य पहल ‘लङ मार्च’ को मार्गलाई पछ्याउँदै २.५ किलोमिटर लामो पदमार्ग निर्माण गर्नु थियो। गाउँभित्र यो पदमार्ग १०० भन्दा बढी घरपरिवारका जग्गाहरू हुँदै अघि बढ्छ। ‘चीनको ग्रामीण भेगमा, गाउँलेहरू आफ्नो जग्गा सजिलै छोड्न तयार हुँदैनन्, एक इन्च पनि ।’ जिएशाङमा खटिएका पहिलो पार्टी सचिव यान जियायुनले भने, ‘तर हामीले उनीहरूलाई भन्यौं, यदि कोही पनि यस कार्यक्रममा आएन भने तपाईंले उब्जाएको बाली केवल तपाईंकै हुनेछ र यसबाट कहिल्यै पनि थप आम्दानी हुनेछैन।’ पहिलो पार्टी सचिवु भन्नाले माथिल्लो तहको सरकारद्वारा गाउँमा बसेर स्थानीय विकासमा सहयोग पुर्याउन खटाइने अधिकारीहरूलाई बुझिन्छ। सन् २०२५ सम्ममा देशभर यस्ता ३० लाखभन्दा बढी अधिकारीहरू खटाइइसकेका थिए । उनीहरूले विभिन्न परियोजनाहरू सञ्चालन र स्रोत साधनको समन्वय गरी ग्रामीण पूर्वाधार सुधार गर्न, सामूहिक अर्थतन्त्रलाई बढावा दिन र सार्वजनिक सेवाहरूको स्तर उकास्न मद्दत गरिरहेका छन् । परियोजनालाई अघि बढाउन जिएशाङ गाउँका अधिकारीहरूले एउटा कार्यदल गठन गरे, आफ्नै जग्गा उपलब्ध गराएर उदाहरण प्रस्तुत गरे र गाउँलेहरूलाई यसबाट हुने दीर्घकालीन फाइदा तथा विकासका सम्भावनाहरूबारे बुझाउन घर घरमा पुगे। अन्ततः,११० घरपरिवार आफ्नो जग्गा निःशुल्क उपलब्ध गराउन सहमत भए र पदमार्गको निर्माण कार्य सम्पन्न भयो। ‘रेड आर्मी’ का पुनर्स्थापित ऐतिहासिक अवशेषहरू र ‘लङ मार्च पदमार्गको सदुपयोग गर्दै, जिएशाङले एउटा निजी कम्पनीसँग मिलेर गाउँको सामूहिक ’स्वामित्वमा रहने गरी पर्यटन सञ्चालक संस्था स्थापना गर्यो। त्यसयता, यसले नजिकैका प्राकृतिक आकर्षणहरू, जस्तै फूलका बगैँचाहरू, क्याम्पिङ स्थलहरू र घाँसे मैदानसहितको पार्कलाई समेटेर विभिन्न ‘थिम’मा आधारित पर्यटन प्याकेजहरू तयार पारेको छ। ‘क्रान्तिकारी विरासत र प्राकृतिक दृश्यलाई संयोजन गरेर हामीले यस्तो समन्वयात्मक प्रभाव हासिल गरेका छौं, जहाँ समग्र नतिजा व्यक्तिगत पक्षहरूको योगफलभन्दा धेरै शक्तिशाली छ,’ पर्यटन कम्पनीका कर्मचारी छियाओ यिङशानले भने। पर्यटन कार्यक्रम सुरु भएयता जिएशाङले ग्रामीण क्षेत्रमा ‘रेड ट्रेल’पदयात्राका चारवटा कार्यक्रमहरू आयोजना गरिसकेको छ, जसमा सबैभन्दा ठूलो कार्यक्रममा ७०० जनासम्म सहभागी भएका थिए। पर्यटकहरूको आगमन बढे सँगै धेरै गाउँलेहरूले पदमार्गको छेउमा स्थानीय उत्पादनहरू बिक्री गर्न साना पसल वा स्टलहरू राख्न थालेका छन । ‘खाजाको एउटा स्टलले मात्र आधा दिनमा ७०० देखि ८०० युआनसम्म कमाइ गर्यो,’ यानले भने, ‘जब हामी बिक्रीको अवस्था बुझ्न निस्कियौं, भेटिएका हरेक गाउँलेको अनुहारमा खुसीको चमक थियो। त्यो दृश्य साँच्चै नै हृदयस्पर्शी थियो।’ क्रान्तिकारी इतिहाससँग सम्बन्धित पर्यटनको विस्तारले स्थानीयहरूका लागि रोजगारीका ठोस अवसरहरू सिर्जना गरिरहेको छ। यानका अनुसार, यसै वर्ष सुरु गरिएको गाउँको एक दिने भ्रमण कार्यक्रमले गाइड, दोभाषे र चालकहरूको निरन्तर माग बढाएको छ। गाउँमा ‘हे’को पारिवारिक व्यवसायसहित पाँचवटा फार्म स्टेमा आधारित आवास व्यवसायहरू सञ्चालनमा आएका छन्, जसले दर्जनौं स्थानीय बासिन्दालाई रोजगारी दिएका छन्। यसैबीच, पर्यटन क्षेत्रमा आएको यो उछालले ६०० वर्षभन्दा लामो खेतीको इतिहास बोकेको स्थानीय रातो चामलको प्रजातिलाई पनि नयाँ जीवन दिएको छ। जिएशाङ अवस्थित गाओपो टाउनसिपमा औसत १,५०० मिटरको उचाइमा उब्जाइने यो धानको बाली पाक्न लामो समय लाग्छ र यसको उत्पादन पनि तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ। पहिले यसको बिक्री राम्रो नहुने भएकाले गाउँलेहरूमा यसको खेती गर्ने खासै उत्साह थिएन। योजना सुरु भए पछि जिएशाङले गाउँको सामूहिक स्वामित्वमा ‘जिएशाङ होङक्सिन’ रातो चामलको ब्रान्ड स्थापना गर्न एउटा कम्पनी दर्ता गर्यो र खरिद, मूल्य निर्धारण तथा बजारीकरणको एकीकृत प्रणाली लागू गर्यो। गाउँले प्राविधिक सहयोगका लागि कृषि विज्ञहरूलाई पनि भित्र्यायो, जसले किसानहरूको उत्साहमा उल्लेख्य वृद्धि गर्यो। सन् २०२४ मा गाउँमा रातो चामल खेती गरिने क्षेत्रफल ३६ हेक्टर थियो भने सन् २०२५ मा यो ६० भन्दा बढी भयो। गाउँले झाङ क्वानले बताए अनुसार उनी पहिले बजारमा बेच्नका लागि दर्जनौं किलोग्राम रातो चामल आफ्नो पिठ्युँमा बोकेर लैजान्थे। अहिले, गाउँको सामूहिक संस्थाले न्यूनतम मूल्यमा खरिदको ग्यारेन्टी गरेकाले उनले २० भन्दा बढी जग्गामा रातो चामल खेती गर्छन् र यसै बालीबाट वर्षमा करिब ८०,००० युआन कमाउँछन् । साथै, उनी मुख्य खेतीको सिजन नभएको समयमा अर्थात अफ सिजनमाआय बढाउन सानातिना सहायक व्यवसायहरू पनि सञ्चालन गर्छन्। कच्चा धानको स्थिर बिक्रीका अतिरिक्त जिएशाङले रातो चामलको रक्सी उत्पादन गर्न व्यावसायिक साझेदार भित्र्याएर आफ्नो औद्योगिक शृङ्खलालाई अझ विस्तार गरेको छ, जसले स्थानीय कृषि उपजको थप मूल्य बढाएको छ। गाउँले प्रयोगविहीन भएका फार्म हाउसहरूलाई ‘रेड भिलेज सुपरमार्केट’ मा परिणत गरी त्यहाँ रातो चामल र कालो सुँगुरको मासुबाट बनेका परिकारलगायत स्थानीय विशेष उत्पादनहरू प्रदर्शन तथा बिक्री गर्ने व्यवस्था पनि मिलाएको छ। सुपरमार्केट सञ्चालन गर्ने ली लिङहुई पनि उनीजस्तै गाउँ फर्केकी अर्की युवती हुन्। घरबाट टाढा वर्षौंसम्म काम गरेपछि उनले व्यवसायसम्बन्धी राम्रो अनुभव बटुलिसकेकी थिइन्। गाउँको तत्कालीन पार्टी सचिवको आग्रहमा उनले गाउँको सामूहिक कम्पनीमा लगानी गरिन्। ‘म गाउँको विकासमा आफ्नो तर्फबाट योगदान पुर्याउन चाहन्थें,’ लीले भनिन्, ‘मैले यसलाई एउटा अर्थपूर्ण काम ठानेँ, त्यसैले म फर्किएँ।’ ग्रामीण पुनरुत्थानका प्रयासहरू सुरु हुनुअघि सन् २०२३ मा गाउँको सामूहिक आम्दानी मुस्किलले २ लाख युआन थियो। सन् २०२४ मा यो ४ लाख ३० हजार युआनभन्दा बढी पुग्यो र गत वर्ष ५ लाख ७० हजार युआनको उचाइ लियो। ‘हाम्रो सिद्धान्त भनेको सीमा ननाघी सहयोग गर्नु र नियन्त्रण नलिईकन मद्दत गर्नु हो,’ यानले भने। उनले बताए अनुसार त्यहाँ खटिएको कार्यदलको उद्देश्य गाउँलाई आफ्नै उद्योगहरू स्थापना गर्न सघाउनु र दीर्घकालसम्म आफैं धानिन सक्ने विकासको नमुना छोडेर जानु हो। सामूहिक आम्दानीमा वृद्धि भएसँगै गाउँका सार्वजनिक स्थलहरूमा पनि एउटा सुखद परिवर्तन आएको छ। हालैका वर्षहरूमा जिएशाङले सांस्कृतिक चोक, बास्केटबल कोर्ट र वाकिङ पाथलगायतका नयाँ संरचनाहरू निर्माण गरेको छ। रात पर्दा उक्त चोक झिलिमिली बत्तीले उज्यालो हुन्छ। त्यहाँ भेला भएका स्थानीय बालबालिकाहरू क्रान्तिकारी गीतहरू गाउँछन् र उनीहरूको कलिलो तथा स्पष्ट स्वर पहाडहरूमा गुन्जिरहन्छ। ‘जब जब म यो दृश्य देख्छु, म गहिरो भावुक हुन्छु,’ यानले भने, ‘के हाम्रा क्रान्तिकारी अग्रजहरूले छोड्न चाहेको विरासत यही होइन र ?’
ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६ः कोशीका प्रणय धाख्वा राष्ट्रिय विजेता
काठमाडौं, ३० साउन । वातावरण संरक्षण र वृक्षको महत्वबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६’ को राष्ट्रिय उपाधि कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वाले जितेका छन्। तारागाउँ नेक्स्टमा आयोजित समारोहमा सातै प्रदेशका प्रादेशिक विजेताले आफ्ना वृक्षसँग जोडिएका प्रेरणादायी कथा प्रस्तुत गरेका थिए। ती प्रस्तुतीका आधारमा धाख्वा प्रथम, मधेश प्रदेशका महमद जावेद आलम प्रथम रनरअप तथा लुम्बिनी प्रदेशका अनिश खनाल द्वितीय रनरअप घोषित भए। विजेता धाख्वाले ५० हजार रुपैयाँ नगद पुरस्कार, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। प्रथम रनरअप आलमले २५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र तथा द्वितीय रनरअप खनालले १५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। कार्यक्रममा कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वा, मधेशका महमद जावेद आलम, बागमतीकी ओजस्वी थापा, गण्डकीकी निशा मिश्र, लुम्बिनीका अनिश खनाल, कर्णालीका जीवन गिरी र सुदूरपश्चिमकी मोनिका भट्टले आ–आफ्ना प्रदेशबाट छनोट भएका वृक्षका कथा प्रस्तुत गरेका थिए। प्रतियोगिताको निर्णायक मण्डलमा प्रेच्या बज्राचार्य, बालकृष्ण साह, प्रा। रमेश सापकोटा र निकिता श्रेष्ठ रहेका थिए। विभिन्न क्षेत्रको विज्ञता भएका निर्णायकले सहभागीका कथा, प्रस्तुति तथा वृक्षसँग जोडिएको संरक्षणको महत्वका आधारमा मूल्यांकन गरेका थिए। पुराना रूख जोगाउन युवा पुस्तालाई आह्वान कार्यक्रमको उद्घाटन मन्तव्यमा क्रीएसन का संस्थापक आनन्द मिश्रले संस्थाको वातावरण संरक्षणसँग जोडिएको यात्राबारे जानकारी दिँदै ‘एसियन ट्री अफ द इयर’बाट प्रेरित भएर क्रीएसन ले सन् २०१७ मा ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियान सुरु गरेको बताए। उनले नयाँ बिरुवा रोप्नु आवश्यक भए पनि त्यसलाई ठूलो रूख बन्न वर्षौं लाग्ने भएकाले पहिल्यै हुर्किसकेका पुराना रूख र विद्यमान वन संरक्षण गर्नु अझ महत्वपूर्ण रहेको बताए। सहरी विकासका नाममा ठूला रूख काटिँदै गएको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै मिश्रले प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा युवा पुस्ताले नेतृत्व लिनुपर्नेमा जोड दिए। क्रीएसन की महासचिव रोश्ना सुवेदीले जैविक विविधता र वातावरण संरक्षणका लागि रूखको विविधता जोगाउनु आवश्यक रहेको बताइन्। उनले प्रकृति संरक्षण कुनै एउटा धर्म, समुदाय वा विश्वास प्रणालीसँग मात्र सम्बन्धित विषय नभई सबैको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गरिन्। सुवेदीले अभियान सुरु भएको पहिलो वर्ष जम्मा १० जना सहभागी भएको स्मरण गर्दै अहिले सातै प्रदेशबाट उत्साहजनक सहभागिता हुनु क्रीएसन परिवारका लागि भावनात्मक र महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताइन्। रूखका जराबाट जीवनको संघर्ष सिक्नुपर्ने सन्देश युनोप्स का कार्य्क्रम ब्यबस्थापन सल्लाहकार डा। चुडामणि जोशीले रूखका जरा र मानिसको जीवनबीचको सम्बन्ध प्रस्तुत गर्दै रूखको फल र फूल सबैले देखे पनि त्यसलाई उभ्याइराख्ने जराले गर्ने संघर्ष प्रायः ओझेलमा पर्ने बताए। उनले मानिसको जीवनमा पनि सफलता र प्रसिद्धि देखिए पनि त्यसपछाडिको संघर्ष कमै देखिने उल्लेख गर्दै युवालाई आफ्नो ‘जरा’ बलियो बनाउन, संघर्षलाई स्वीकार गर्न र भावी पुस्तालाई हरियाली ग्रह हस्तान्तरण गर्ने पुस्ता बन्न आह्वान गरे। कार्यक्रममा डब्लुडब्लुएफ नेपालका कन्ट्री रिप्रिजेन्टेटिभ डा। घनश्याम गुरुङको नेतृत्वमा संरक्षणकर्मी चुङ्बा शेर्पाको योगदानको स्मरणसमेत गरिएको थियो। डा। गुरुङले शेर्पाको जीवन र संरक्षण यात्राबाट प्रेरणा लिन युवालाई आग्रह गर्दै आफ्नो लक्ष्यप्रति दृढ रहन र त्यसका लागि निरन्तर मेहनत गर्नुपर्ने बताए। उनले तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको समाजमा ‘संस्कृति अफ एप्रिसिएसन’ अर्थात् कृतज्ञता र सम्मानको संस्कृतिलाई जीवित राख्नु आवश्यक रहेको बताए। रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा सुनाउने प्रस्ताव कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि सहरी विकास मन्त्रालयका सहसचिव नवराज प्याकुरेलले आगामी संस्करणमा रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा प्रस्तुत गर्ने अवधारणामा समेत काम गर्नुपर्ने धारणा राखे। क्रीएसन ले सुरु गरेको यस्तो रचनात्मक अभियानले वृक्ष तथा वातावरण संरक्षणमा सकारात्मक योगदान पुर्याएको भन्दै प्याकुरेलले आगामी दिनमा यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्ने बताए। कार्यक्रमको समापनमा क्रीएसन नेपाल की अध्यक्ष अरुणा कार्कीले प्रतियोगिताका विजेता, सहभागी, निर्णायक, अतिथि तथा कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने सबैप्रति धन्यवाद व्यक्त गरिन्। सन् २०१७ मा सुरु भएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियानले नेपालका विभिन्न भूगोलमा रहेका महत्वपूर्ण र प्रेरणादायी रूखका कथा सार्वजनिक गर्दै वृक्ष संरक्षणलाई समुदाय, युवा र वातावरणीय अभियानसँग जोड्ने प्रयास गर्दै आएको छ। कार्यक्रमले नयाँ रूख रोप्ने अभियानसँगै पुराना रूख, वन र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणलाई पनि समान प्राथमिकता दिनुपर्ने सन्देश दिएको छ।
बिराटनगरलाई हरित शहर बनाउने पारुलको सपना
मोरङ, २६ साउन । जिल्ला सदरमुकाम तथा औद्योगिक सहरका रूपमा स्थापित विराटनगर अहिले कोशी प्रदेशको राजधानीसमेत हो । ऐतिहासिक विरासत बोकेको यो सहर विकासको गतिसँगै अघि बढिरहेको छ । सडक, ढल तथा भौतिक संरचना निर्माणले तीव्रता पाएको छ। तर, तीव्र सहरीकरणसँगै वातावरणीय पक्ष भने ओझेलमा पर्दै गएको देखिन्छ । यही अवस्थाले विराटनगर-५ निवासी ४८ वर्षीय पारुल क्षेत्रीलाई चिन्तित बनायो । विकास आवश्यक भए पनि हरियाली र वातावरण संरक्षणबिना सहर पूर्ण हुन नसक्ने सोचले उनलाई एउटा फरक अभियानमा अघि बढायो- ‘पारुलको हरियाली विराटनगर’ । राजनीतिक रूपमा विभिन्न संघसंस्थामा सक्रिय रहँदादेखि नै क्षेत्री वातावरण संरक्षणमा चासो राख्थे । समय–समयमा बिरुवा रोप्ने तथा सरसफाइ अभियानमा सहभागी हुँदै आएका उनले २०७९ सालको स्थानीय तह निर्वाचनपछि भने नियमित रूपमा आफ्नै पहलमा अभियान सञ्चालन गर्ने निर्णय गरे । त्यसपछि उनले सार्वजनिक स्थानमा हरेक दिन कम्तीमा एउटा बिरुवा रोप्ने अभियान सुरु गरे । सुरुवाती दिनमा उनी एक्लै थिए सार्वजनिक स्थानमा बिरुवा रोप्दै हिँड्दा कतिपयले ‘के गरेको होला?’ भन्दै खिसिटिउरी गर्थे । आफूले रोपेका बिरुवा भाँचिदिने, कतिपय बिरुवा बाख्राले खाइदिने जस्ता समस्या पनि उनले भोगे । तर, नकारात्मक टिप्पणी र अवरोधले उनको उत्साह रोकिएन । ‘आज रोपेको बिरुवा भोलि ठूलो रुख बन्छ’ भन्ने विश्वासका साथ उनी निरन्तर अभियानमा लागिरहे । परिणामस्वरूप चार वर्षको अवधिमा उनले करिब १८ हजार बिरुवा रोपिसकेका छन् । एक्लै सुरु गरेको अभियान विस्तारै सामूहिक बन्दै गएको छ । क्षेत्रीको अभियानको प्रभाव देखिन थालेपछि स्थानीय संघसंस्था, विभिन्न व्यक्ति, व्यवसायिक प्रतिष्ठान तथा विद्यार्थीहरू पनि अभियानमा जोडिन थालेका छन् । बिरुवा रोप्नेमात्र होइन, त्यसको संरक्षणमा समेत सहयोग जुट्न थालेको क्षेत्री बताउँछन् । बिरुवा जोगाउन आवश्यक जालीलगायत सामग्रीसमेत विभिन्न व्यक्ति तथा संस्थाबाट उपलब्ध हुन थालेका छन् । ‘बिरुवा रोप्नु मात्रै ठूलो कुरा होइन, त्यसलाई हुर्काउनु अझ ठूलो जिम्मेवारी हो’ भन्ने मान्यता राख्ने क्षेत्रीले रोपेका बिरुवा अहिले विराटनगरका विभिन्न सार्वजनिक स्थलमा हुर्किरहेका छन् । आफूले रोपेको बिरुवाको छहारीमा मानिसहरू बसेर शीतल तापेको देख्दा उनलाई अभियान सफल हुँदै गएको अनुभूति हुन्छ । “मैले रोपेको बिरुवाको छहारीमा मानिसहरू बसेर शीतल तापेको देख्दा निकै आनन्द लाग्छ,” क्षेत्रीको भनाइ छ, “त्यो दृश्यले मैले सुरु गरेको अभियान सार्थक बन्दै गएको महसुस हुन्छ” । विराटनगरमा बढ्दो सहरीकरण र भौतिक विकासबीच हरियालीको आवश्यकता झन् बढ्दै गएको छ । यस्तो अवस्थामा कुनै संस्था वा सरकारको भर नपरी एक व्यक्तिले निरन्तर चार वर्षसम्म सञ्चालन गरेको यो अभियानले वातावरण संरक्षणका लागि व्यक्तिगत पहलको महत्वसमेत देखाएको छ । पारुल क्षेत्रीको अभियान अहिले एउटा व्यक्तिको प्रयासमा मात्र सीमित छैन । एक्लै रोपेको एउटा बिरुवाबाट सुरु भएको अभियान आज हजारौँ बिरुवा र सयौँ हातसँग जोडिन थालेको छ । सहरलाई सुन्दर बनाउने काम केवल सडक, भवन र संरचना निर्माण गरेर पूरा हुँदैन । त्यसका लागि हरियाली पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ। यही सन्देश बोकेको ‘पारुलको हरियाली विराटनगर’ अभियानले विराटनगरको वातावरणीय यात्रामा एउटा सकारात्मक उदाहरण प्रस्तुत गरिरहेको छ ।
जुम्ल्याहा दिदीबहिनीसँग जुम्ल्याहा दाजुभाइको विवाह, विवाह गराउने पादरी पनि जुम्ल्याहा नै
हैदारावाद, २० साउन । केरलको कोट्टायम जिल्लास्थित चङ्गनसेरीमा एउटा साँच्चै अनौठो विवाह सम्पन्न भएको छ । चङ्गनसेरी मेट्रोपोलिटन चर्चमा जुम्ल्याहा दिदीबहिनीले जुम्ल्याहा दाजुभाइसँग विवाह गरे। यस विवाहको सबैभन्दा उल्लेखनीय पक्ष के थियो भने विवाह सम्पन्न गराउने पादरीहरू पनि जुम्ल्याहा दाजुभाइ नै थिए। अखिल र निखिल नामका दुई दुलहाले मागी र मारिया नामका जुम्ल्याहा दिदीबहिनीसँग विवाह गरेका हुन । दुवै परिवारको चाहना यस्तो विवाह स्थलको थियो, जहाँ सबैजना सँगै बस्न सकून्। संयोगवश, दुवै परिवारले आफूले चाहेजस्तो उपयुक्त ठाउँ भेट्टाए र यो अनौठो विवाह सम्पन्न भयो। यस विवाहको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण विवाह सम्पन्न गराउने पादरीहरू थिए। ती दुई दिदीबहिनीले विशेष रूपमा यस्ता पादरीहरू खोजिएको थियो कि जो आफैँमा जुम्ल्याहा हुन्। सौभाग्यवश, उनीहरूले फादर एन्टो र फादर आजो नामक जुम्ल्याहा पादरीहरू पनि भेट्टाए र उनीहरू दुवैले खुसीसाथ विवाह सम्पन्न गराउने जिम्मेवारी स्वीकार गरेका थिए । पादरीहरूले बताएअनुसार उनीहरूको जीवनमा यस्तो अद्वितीय अवसर पहिलो पटक आएको हो र यो उनीहरूका लागि पनि साँच्चै अविस्मरणीय क्षण हो। उनीहरूले औंल्याए कि जसरी ती दुई जोडीको जन्मसँगै भएको थियो, त्यसरी नै अब उनीहरूको नयाँ जीवनको सुरुवात पनि सँगै हुँदैछ। विवाह पछि दुलहा र दुलहीले खुलासा गरे कि उनीहरूले जुम्ल्याहा दाजुभाइसँग विवाह गरुन् भन्ने कुरा सधैं उनीहरूका अभिभावकको सपना थियो। ईश्वरको कृपाले त्यो सपना साकार भयो। उल्लेखनीय कुरा के छ भने दुवै दुलहा ‘मर्चेन्ट नेभी’ मा कार्यरत छन् भने दुवै दुलहीहरू सूचना प्रविधि क्षेत्रमा कार्यरत रहेका छन्। चर्चमा उपस्थित पाहुनाहरूका लागि जुम्ल्याहा पादरीहरूद्वारा सम्पन्न गराइएको दुई जोडी जुम्ल्याहाहरूको विवाहको साक्षी बन्न पाउनु साँच्चै नै एक असाधारण र अविस्मरणीय अनुभव भएको प्रतिक्रिया दिएका थिए ।यो विवाह अहिले त्यस क्षेत्रभरि चर्चाको विषय बनेको छ।
वडा अध्यक्षको सक्रियतामा १० हजार बिरुवा वितरण, प्रहरी कार्यालयमा वृक्षारोपण
मलखाधमा बदमासी गर्ने सहकारीलाई कारबाही गर्छौं: डिएसपी आचार्य
नेपालमा छैन मल, भारतवाट ल्याँउदा फेरी नेपाली पक्राउ
कोशी सरकारमा नेकपावाट ५ मन्त्री जाने
बिराटनगरलाई हरित शहर बनाउने पारुलको सपना
`स्टन्डबाजी´ एसपी खडकाको कार्यशैलीमा प्रश्न
करिब १ हजार ३३ किलोग्राम गाँजासहित मिनि ट्रक चालक पक्राउ
झापामा ब्राउन सुगरसहित दुई जना पक्राउ
कोशीमा पनि एमाले कांग्रेस बिबाद, कांग्रेसले एमाले सरकारलाई साथ नदिने
भारतले सगरमाथाको फेदीमा बनाउँदैछ भब्य गुम्बा, गरियो शिलान्यास
स्वास्थ्य चौकीबाट नगर अस्पताल, जसले गरिरहेको छ धेरैको भरथेक
मंगलवारदेखि जनकपुरधामस्थित अतिक्रमित पोखरीहरुको रेखांकन
मधेस प्रदेश मुख्यमन्त्री धार्मिक यात्राका, काबा मोहम्मद समिरलाई
कर्मचारी दरबन्दी घटाउने निर्णय कार्यान्वयमा तीव्रता, निती तथा जना आयोगमा २९ कर्मचारी हटाइयो
युरिया मल तस्करीकाे आरोपमा दुई नेपाली पक्राउ, १९ बोरा मल बरामद
जनकपुरमा अतिक्रमित जग्गा खाली गराईदै
गरिमा हत्या प्रकरण: मध्यरातमा ५ बुदेँ सहमति पछि रोकियो आन्दोलन
रौतहटमा डरलाग्दो तथ्यांकः एक वर्षमा १६३ जनाले गरे आत्महत्या, १६ वर्षमुनिका ३२ जना
रौतहटमा सशस्त्र प्रहरीमाथि आक्रमण आरोपमा दुई दाजुभाइ पक्राउ
बागमतीको मुख्यमन्त्रीमा किरण थापा नियुक्त
बागमती मुख्यमन्त्रीमा किरण थापाको दावी नपुग्ने राप्रपा प्रवक्ताको भनाई
बागमतीको मुख्यमन्त्रीका लागि किरण थापाको बहुमत सिटसहित दावी पेश
व्यक्तिको कब्जाबाट खोसेर सार्वजनिक जग्गामा पार्क
सरकार र सभामुख प्रति आशिका तामाङ आक्रोशित
राजिनामा अघि बागमती मुख्यमन्त्रीले पेश गरे २८ बुदेँ प्रगति बिवरण
पत्रकार श्रेष्ठ र बरामद समान केही बेरमा अदालतमा ल्याईदैँ
बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री बानियाँले विश्वासको मत लिदैँ, पुगेको छैन १५ मत
नेकपा नेता पुनले भेट प्रधानमन्त्री शाह, राेल्पा पहिराेबारे गराए ध्यानाकर्षण
मुस्ताङ प्रहरीले फाडयो ४ रोपनीको गाँजा खेत
निर्मल पुर्जाको निधनमा अन्नपुर्ण गाउँपालिकामा शोक बिदा
म्याग्दी मालिकाको बिम गाउँमा पाथीभरा माताको मन्दिर स्थापना
पेस्तोल र लागूऔषध सहित तीन जना पक्राउ
जबरजस्ती करणी गरेको अभियोगमा पक्राउ
चोरी तथा डाँका सम्बन्धी कसुरमा संलग्न दुई जना पक्राउ
बालकल्याण विद्यालयलाई अकबरे मल्टी एग्रोद्वारा रकम हस्तान्तरण
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले पाए विश्वासको मत
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले विश्वासको मत लिदैँ
तीन दिन देखी बेपत्ता कपिलवस्तुको मेयर सिंह मृत फेला
मोटरसाइकलमा जनताको ढोकासम्म पुग्ने सांसद हरिप्रसाद भुसाल
रास्वपा महाधिवेशनः लुम्बिनी प्रदेशबाट सुबास शर्मा र सुशील अधिकारी बलिया दाबेदार
सुन जस्तो देखिने पहेँलो धातु सहित २ जना पक्राउ
नौवस्ता कारगारभित्र अवैध कारोबार, सदैव झडप
जसपा मधेसको अध्यक्षका लागि यादवद्वय मैदानमा उत्रने
कर्णाली प्रदेशको पाँचौ मुख्यमन्त्रीमा शाही नियुक्त
कर्णालीका मुख्यमन्त्री कडेँलले दिए पदवाट राजिनामा
मुलुकका ७ ठाउँमा बाटो अबरूद्द, खुलाउने प्रयास जारी
चोरी भएको ३० मिनेटमै मोटरसाइकल बरामद, दुई युवक पक्राउ
ज्यान मार्ने उद्योग मुद्दाका फरार प्रतिवादी पक्राउ
जुवातास खेलिरहेको अवस्थामा १२ जना पक्राउ
अन्धविश्वासको पराकाष्ठाः महिनावारीका सेतो वस्तु देखाउन नहुने
दैलेखको पेट्रोलियम पदार्थको उत्खनन आफनै पालामा सुरू भएको प्रचण्डको दावी
सुदुर पश्चिमका मुख्यमन्त्री भट्टले पाए विश्वासको मत
सुदुरपश्चिमका मुख्यमन्त्रीमा भट्ट नियुक्त, आजै ३ बजे सपथ
सुदुरपश्चिम प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा भट्टले तीन बजे सपथ लिने
तालिममा ग्रिनेड पडकिदाँ दुई सैनिक घाइते, लगियो काठमाडौं
सुदुरपश्चिम सरकारमा किचलो, मुख्यमन्त्रीद्दारा एमालेका ४ मन्त्री बर्खास्त
जबर्जस्ती करणीको अभियोगमा एक पक्राउ
पत्रकार खेम भण्डारी कञ्चनपुरवाट पक्राउ
डेढ किलो कोकिनसहित दुई भारतीय पक्राउ
प्रिन्स हयारीलगायत ६ जनाले ३४.५ मिलियन जरिवाना तिर्नु पर्ने
जापानले ५,५०० आणविक बम बनाउन पुग्ने प्लुटोनियम भण्डार गरेकाे छः चीन
काठमाडौं, ६ भदौं । चीनले जापानको आणविक क्षमताप्रति चिन्ता व्यक्त गरेको छ। रुसका लागि चिनियाँ राजदूत झाङ हानहुईले जापानसँग करिब ४४.४ टन पृथक गरिएको प्लुटोनियम रहेको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार सैद्धान्तिक रूपमा यो परिमाणबाट करिब ५ हजार ५०० आणविक हतियारहरू निर्माण गर्न सकिन्छ। रुसी सरकारी समाचार संस्था टाससँग कुरा गर्दै झाङले जापानसँग प्रयोग भइसकेको आणविक इन्धनको पुनः प्रशोधन गरी प्लुटोनियम निकाल्ने प्रविधि पनि रहेको बताए। तर, यसको अर्थ जापानसँग ५,५०० आणविक हतियार छन् भन्ने होइन। यो प्लुटोनियमको परिमाणका आधारमा चीनले गरेको अनुमान हो। जापानले आणविक हतियार राख्ने वा उत्पादन गर्ने नीति अपनाएको छैन। प्लुटोनियम एक रेडियोधर्मी तत्व हो। यो आणविक भट्टीहरूमा युरेनियमको प्रयोगका क्रममा उत्पादन हुन्छ। प्रयोग भइसकेको आणविक इन्धनको पुनः प्रशोधन गरेर प्लुटोनियम निकाल्न सकिन्छ। जापानसँग प्रयोग भइसकेको आणविक इन्धन पुनः प्रशोधन गर्ने प्रविधि छ। उसले आणविक ऊर्जाका लागि प्रयोग गरिएको इन्धन पुनः प्रशोधन गरेर प्लुटोनियम निकाल्दै आएको छ। फलस्वरूप, जापानले दशकौँको अवधिमा प्लुटोनियमको ठूलो भण्डार जम्मा गरेको छ। झाङ हानहुईका अनुसार सन् २०२४ को अन्त्यसम्ममा जापानसँग करिब ४४.४ टन पृथक गरिएको प्लुटोनियम थियो। यसका साथै, प्रयोग भइसकेको आणविक इन्धनबाट अझै पृथक नगरिएको करिब १९१ टन प्लुटोनियम रहेको पनि बताइएको छ। यी दुई तथ्याङ्कबीचको भिन्नता बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ, ४४.४ टनले इन्धनबाट पहिले नै पृथक गरिएको प्लुटोनियमलाई जनाउँछ भने १९१ टन भनेको अझै पनि इन्धन भित्रै रहेको परिमाण हो। ५,५०० आणविक हतियारसम्बन्धी चीनको दाबी उसको भण्डारमा रहेको ४४.४ टन पृथकीकृत प्लुटोनियममा आधारित छ । यो तथ्याङ्कलाई जापानसँग भएका प्रयोगका लागि तयार अवस्थाका आणविक हतियारको संख्यासँग तुलना गर्न मिल्दैन। चिनियाँ राजदूतले बताएअनुसार जापान ‘आणविक अप्रसार सन्धि’ को पक्षधर राष्ट्र भए पनि र उससँग आणविक हतियार नभए पनि उससँग प्रयोग भइसकेको आणविक इन्धनको पुनः प्रशोधन गरी प्लुटोनियम निकाल्ने प्रविधि भने उपलब्ध छ। झाङका अनुसार यदि जापानले आणविक हतियार विकास गर्ने निर्णय गरेर त्यसका लागि आवश्यक क्षमता हासिल गर्यो भने यस्तो कदम चाल्ने सम्भावना केवल काल्पनिक मात्र रहनेछैन। उनले यो पनि बताए कि यदि टोकियोले आणविक हतियार विकास गर्ने निर्णय गरेमा यसले उत्तर पूर्वी एसियाको शक्ति सन्तुलनलाई खलबल्याउनुका साथै यस क्षेत्रमा आणविक हतियारको दौडको जोखिम बढाउन सक्छ।
इमरान खानले सेनासँग दुरी कम गराउने, साे सहमति पछि रिहा हुन सक्ने
इस्लामवाद, ५ भदौं । इमरान खानका सहयोगीद्वारा पाकिस्तानी सेनासँग मेलमिलापको सम्भावनाबारे संकेत गरेका छन । कारागारमा रहेका पाकिस्तानका पूर्वप्रधानमन्त्री इमरान खान रिहा भएमा सेना वा सेना प्रमुख आसिम मुनिरसँग द्वन्द्वमा अब उत्रिने छैनन् । यो कुरा उनका एक निकटतम सहयोगीले बताएका हुन्। यस साता कानुनी प्रक्रियामा आएको सकारात्मक मोडपछि मुनिरले ‘मेलमिलापको हात’ बढाउन सक्ने सम्भावनालाई ती सहयोगीले औंल्याएका छन्। पीटीआईका प्रवक्ता जुल्फिकार बुखारीले सेनासँग मेलमिलाप गर्न पार्टी इच्छुक रहेको भनी हालसम्मकै बलियो संकेत दिएका हुन् । यसबाट हालैको पाकिस्तानी राजनीतिक इतिहासकै सबैभन्दा तनावपूर्ण गतिरोधमध्येको एक सहज हुने सम्भावना देखिएको जानकारहरूले बताएका छन् । पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतले खानलाई उपचारका लागि अस्पताल सार्न आदेश दिएलगत्तै आएको यो भनाइले उनको दल ‘पाकिस्तान तहरीक ए इन्साफ’ (पीटीआई) को दृष्टिकोणमा आएको महत्त्वपूर्ण परिवर्तनलाई संकेत गरेको देखिन्छ। पीटीआईका समर्थकहरूले वर्षौंदेखि मुनिरविरुद्ध प्रदर्शन गर्दै आएका छन् । उनीहरू मुनिरलाई नै ती व्यक्तिका रूपमा हेर्छन् जसले सैन्य नेतृत्वसँगको मतभेदपछि सन् २०२३ मा खानलाई जेल पठाएका थिए। पूर्वक्रिकेटर खान स्वयंले मुनिरलाई मानसिक रूपमा अस्थिर व्यक्ति भनी टिप्पणीसमेत गरेका थिए। तर, हालैको एक अन्तर्वार्तामा पीटीआईका प्रवक्ता तथा खानका सहयोगी जुल्फिकार बुखारीले सेनासँग मेलमिलाप गर्न पार्टी तयार रहेको बलियो संकेत दिएका हुन । यसले हालैका दिनमा पाकिस्तानी राजनीतिक इतिहासकै सबैभन्दा तनावपूर्ण गतिरोधमध्ये एकलाई सहज बनाउन सक्ने सम्भावना देखाएको छ, यद्यपि खान स्वयंको चाहना पनि त्यही हो वा होइन भन्नेबारे भने अझै शंका कायमै छ।
बंगालादेशमा २३ औँ राष्ट्रपतीका लागि निर्वाचन हुदैँ
ढाका, ४ भदौं । आज बंगालादेशमा २३ औँ राष्ट्रपतीका लागि निर्वाचन हुँदैछ । बीएनपीका उम्मेदवार तथा पार्टीका महासचिव मिर्जा फखरुल इस्लाम आलमगिर र बरल डेमोक्रेटिक पार्टीका अध्यक्ष ओली अहमद भावी राष्ट्रपतिका लागि उम्मेदवार रहेका छन् । निर्वाचन आयोगले मतदानका लागि सम्पूर्ण तयारी पूरा गरिसकेको जनाएको छ। आयोगका अनुसार ३४९ जना सांसदहरूको मतदाता नामावलीलाई अन्तिम रूप दिएको छ । निर्वाचन आयुक्त अब्दुर रहमान अल मसुदले बताएअनुसार फखरुल सांसद भएकाले मतदान गर्न सक्षम हुनेछन् भने ओली अहमद मतदाता नामावलीमा नभएकाले मतदान गर्न पाउने छैनन्। राष्ट्रपतीय निर्वाचनका लागि निर्वाचन अधिकृतसमेत रहेका प्रमुख निर्वाचन आयुक्तएएमएम नासिर उद्दिनले बुधबार दिउँसो ३४९ जना सांसदहरू मतदानका लागि योग्य रहेको बताइसहेका छन । ‘हाम्रो घोषित तालिका अनुसार २० तारिख दिउँसो २ बजेदेखि ५ बजेसम्म मतदान हुनेछ। कार्यवाहक राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, सभामुख, विपक्षी दलका नेता र सबै सांसदहरू मतदाता हुन्। समग्रमा, यो निकै उच्च स्तरीय निर्वाचन हो,’ उनले भने। मतगणनाको पारदर्शिताका विषयमा नासिर उद्दिनले मतगणनाको समयमा सांसदहरूलाई मतदान स्थलमा बस्न अनुमति दिइने बताए। ‘मतगणनाका क्रममा हाम्रा सांसदहरू मतदातासमेत भएकाले त्यहाँ उपस्थित हुन पाउनेछन्। उनीहरूले मतदान गरिसके पछि बाहिरिनुपर्ने बाध्यता हुँदैन। उनीहरू चाहेमा मतगणनाको समयमा हल भित्रै बस्न सक्छन्। यो निकै पारदर्शी प्रक्रिया हो, त्यसैले यसमा कसैको पनि कुनै आपत्ति हुनुहुँदैन,’ उनले भने। निर्वाचन आयोगले २३औँ राष्ट्रपतीय निर्वाचनको कार्यतालिका अगस्ट ६ मा सार्वजनिक गरेको थियो । कार्यतालिका अनुसार उम्मेदवारहरूले अगस्ट १३ का दिन बिहान १० बजेदेखि अपराह्न ४ बजेसम्म प्रमुख निर्वाचन आयुक्त वा निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा आफ्नो मनोनयन पत्र दर्ता गराएका थिए । प्रमुख निर्वाचन आयुक्त एएमएम नासिर उद्दिनले अगस्ट १६ को बिहान १० बजेदेखि मनोनयन पत्रहरूको जाँचबुझ गरे र निर्वाचन आयोगले बीएनपीका उम्मेदवार तथा पार्टीका महासचिव मिर्जा फखरुल इस्लाम आलमगिरको मनोनयनलाई मान्यता दिएको थियो भने सोही दिन आयोगले जमात नेतृत्वको ११ दलीय गठबन्धनका उम्मेदवार तथा लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टीका अध्यक्ष ओली अहमदको मनोनयनलाई पनि मान्यता प्रदान गर्यो।
राजकुमार ह्यारीकाे परिवार अमेरिकावाट बेलायत फर्कदै, छोराछोरी लन्डनमा पढने
काठमाडौं । बेलायती राजकुमारको जोडी अमेरिका छाडेर स्वदेश फर्कने भएका छन् । डेली टेलिग्राफ र द सनले पहिलो पटक रिपोर्ट गरे अनुसार राजकुमार ह्यारी र मेगन यसै महिनाको अन्त्यतिर अमेरिकाबाट लन्डनबाहिर रहेको एउटा निजी घरमा सर्ने तयारीमा छन्। उनीहरूका छोराछोरी ७ वर्षीय राजकुमार आर्ची र ५ वर्षीया राजकुमारी लिलिबेट सेप्टेम्बरमा बेलायती विद्यालयमा भर्ना भई पढाइ सुरु गर्ने तयारीमा रहेको पनि समाचारमा जनाइएको छ। आइतबार राजा चार्ल्सलाई यस बसाइँ सराइको योजनाबारे जानकारी गराइएको थियो। राजकुमार ह्यारी वा मेगन कसैले पनि सक्रिय राजपरिवारका सदस्यका रूपमा आफ्नो भूमिका पुनः सुरु गर्ने कुनै योजना भने हाल रहेको जनाएका छैनन् । ह्यारी र मेगन आश्चर्यजनक निर्णयहरू लिन माहिर छन र के उनीहरूको बेलायत फिर्ती सधैँका लागि हो ? ससेक्स दम्पती र उनीहरूका छोराछोरीले यस वर्षको जुलाईमा हाइग्रोभस्थित राजाको निवासमा भेटघाट गरेका थिए तर बुझिए अनुसार त्यसबेला भने बसाइँसराइबारे कुनै छलफल भएको थिएन। बीबीसीका अनुसार गत साताको अन्त्यअघि राजालाई यस बसाइँ सराइबारे जानकारी थिएन तर उहाँ ससेक्स परिवारसँग निजी र व्यक्तिगत रूपमा अझ बढी भेटघाट गर्ने अवसरलाई स्वागत भने गरेका छन् । राजकुमार ह्यारी र मेगनको आधिकारिक हैसियतमा कुनै परिवर्तन हुने अपेक्षा गरिएको छैन र उनीहरू निजी व्यक्तिकै रूपमा रहने छन्।
डिओमान्डे बने इतिहासकै सबैभन्दा महँगा अफ्रिकी फुटबल खेलाडी
विश्वकप फाइनलमा झगडा गर्ने अर्जेन्टिनाका ३ खेलाडी माथि फिफाकाे कारबाही
काठमाडौं, ७ साउन । विश्वकपको फाइनलमा पराजित भएपछि स्पेनका खेलाडीहरूमाथि हातपात गरेको आरोपमा फिफाले अर्जेन्टिनाका तीन खेलाडीमाथि प्रतिबन्ध लगाएको छ। यसरी प्रतिबन्धमा पर्ने तीन अर्जेन्टियन खेलाडीहरू मध्ये मिडफिल्डर लिआन्ड्रो पारेडेसमाथि लगाइएको १० खेलको निलम्बन पनि समावेश छ। स्पेनका एरिक गार्सियाको घाँटी समातेका र गाभीलाई भुइँमा धकेलेका पारेडेस माथिको यो प्रतिबन्ध सन् २०१४ मा उरुग्वेका फरवार्ड लुइस सुआरेजमाथि लगाइएको कारबाहीजस्तै विश्वकपको इतिहासमै सबैभन्दा कडा सजायमध्ये एक मानिन्छ। अर्जेन्टिनाका डिफेन्डर नहुएल मोलिनामाथि सात खेलको प्रतिबन्ध लगाइएको छ भने थियागो अल्माडालाई एक खेलको निलम्बन गरिएको अन्तराष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । र, फिफाले पारेडेस र मोलिनालाई ९०–९० हजार डलर तथा अल्माडालाई ३० हजार डलर जरिवाना पनि तोकेको जनाइएको छ। साथै, अर्जेन्टिनाका प्रशिक्षक रोबर्टो आयालालाई पनि तीन खेलको प्रतिबन्ध र ३० हजार डलर जरिवाना गरिएको छ। उता, गाभी माथि पनि एक खेलको प्रतिबन्ध लगाइएको छ, यो सेप्टेम्बर २६ मा वेम्बलीमा इङ्ल्यान्डविरुद्ध स्पेनले खेल्ने नेसन्स लिगको खेल हो। विश्वकपका क्रममा भएका विभिन्न घटनाहरू, जसमा इङ्ल्यान्डविरुद्धको सेमिफाइनल जित पछि खेलाडीहरूले फकल्यान्ड टापुसम्बन्धी राजनीतिक ब्यानर बोक्नु र समर्थकहरूले विभेदपूर्ण नारा लगाउनु समावेश थिए, का लागि अर्जेन्टिनी फुटबल संघ (एफएए) लाई १ लाख १० हजार अमेरिकी डलर जरिवाना गरिएको फिफाले जनाएको छ। फिफाले एफएएलाई रंगभेद विरोधी परियोजनाहरूमा १ लाख अमेरिकी डलर खर्च गर्न पनि निर्देशन दिएको छ । साथै, अर्जेन्टिनाले फिफाबाट विश्वकपको पुरस्कार स्वरूप ३ करोड ४० लाख अमेरिकी डलर प्राप्त गरेको थियो। अब उसले सो रकमवाट जरिवाना, क्षतिपुर्ति र सामाजिक सेवाका लागि खर्च गर्नु पर्ने भएको छ। तर, एफएएले फिफाको कडा प्रतिबन्ध र जरिवाना विरुद्ध फिफामा र सम्भवतः त्यसपछि ‘कोर्ट अफ आर्बिट्रेसन फर स्पोर्ट’ अर्थात खेलकुदसम्बन्धी मध्यस्थता अदालतमा पुनरावेदन गर्न सक्छ। एक विज्ञप्तिमा जनाएअनुसार संघकाे कानुनी विभागले फिफाको सम्बन्धित निकायको पुनरावेदन समितिमा पुनरावेदन दर्ता गर्नका लागि पुनरावलोकन गर्न मिल्ने निर्णयहरूको आधारबारे फिफासँग समयमै जानकारी माग गर्नेछ, साथै अन्तिम विकल्पका रूपमा अदालतमा पुनरावेदन गर्ने बाटो पनि खुला राख्नेछ। फिफाको राष्ट्रिय टोलीको तालिकाअनुसार जुन २०२७ सम्ममा १० वटा खेलहरू हुने भएकाले, पारेडेसमाथिको यो प्रतिबन्ध व्यावहारिक रूपमा अर्जेन्टिनाको टोलीबाट एक वर्षको निष्कासनसरह नै हो।
रोनाल्डिन्हो फुटबलमा फर्कदै, भन्छन, ‘ करियरको ३००औँ गोल हान्न चाहान्छु’
काठमाडौं, ६ भदौं । ब्राजिलका महान खेलाडी रोनाल्डिन्होले ४६ वर्षको उमेरमा फुटवलमा पुनरागमन गरेका छन् । इटालीको तेस्रो श्रेणीको क्लब ‘राभेना’ बाट पुनरागमनको घोषणा गरे पछि आफ्नो करियरको ३००औँ गोल गर्ने आशा व्यक्त गरेका छन्। सन् २०१५ मा खेल जीवनबाट सन्यास लिएका पेरिस सेन्ट जर्मेन, बार्सिलोना र एसी मिलानका पूर्व प्लेमेकरको आगमन हेर्न हजारौँ प्रशंसकहरू ‘रोनाल्डिन्हो डे’ नामक कार्यक्रमका लागि शहरको समुद्री तटमा भेला भएका थिए, उनको आगमन हेर्न दर्शकहरूले वर्षाको समेत परवाह गरेनन्। ‘यहाँ साथीहरूसँग हुन पाउँदा म धेरै खुसी छु, हामीसँग यस्तो टोली छ, जसले राम्रो नतिजा ल्याउन सक्छ,’ रोनाल्डिन्होले भने। अब उनी ‘सेरी सी’मा खेल्ने उक्त क्लबको सेयर धनीसमेत बन्नेछन्। ‘के तपाईंले मलाई खेल्दै देख्नु हुनेछ ? मलाई थाहा छैन, त्यो त प्रशिक्षकलाई मात्र थाहा हुन्छ। इटाली फर्कनु अद्भुत छ, म आफ्ना सहकर्मीहरूलाई जित दिलाउन मद्दत गर्न यहाँ आएको हुँ,’ उनले आफ्ना फ्यानहरू माझ भने, ‘तपाईंहरू देख्न सक्नुहुन्छ, म राम्रो शारीरिक अवस्थामा छु, मलाई राम्रो महसुस भइरहेको छ, यदि मैले आफ्नो ३००औँ गोल गर्न सकेँ भने, त्यो अझै सुखद हुनेछ।’ रोनाल्डिन्होले सन् २०१५ को सेप्टेम्बरमा ब्राजिलियन क्लब फ्लुमिनेन्ससँग आफ्नो अन्तिम आधिकारिक खेल खेल्दै खेल जीवन टुंग्याएका थिए। उनले सन् २००२ मा विश्वकप जितेका थिए, जसमा उनले इङ्ल्यान्डविरुद्धको क्वार्टरफाइनलमा विजयी गोल गरेका थिए र सन् २००५ मा ‘बालोन डी ओर’ जितेका थिए। रोनाल्डिन्होले ब्राजिलका लागि ९७ खेलमा ३३ गोलसहित विश्वकप उपाधी जितेका छन भने बार्सिलोना र एसी मिलानवाट उनले धेरै उपाधीसमेत जितेका छन् । यो फरवार्डको पुनरागमनको घोषणा पहिलो पटक गत जुन महिनामा इटाली अमेरिकी व्यवसायी तथा सन् २०२४ देखि क्लबका मालिक रहेका इग्नाजियो सिप्रियानीले गरेका थिए, उनी त्यसबेला मियामीमा विश्वकपको कार्यक्रममा सहभागी थिए। ‘उनको उद्देश्य भावनात्मक छ, आफ्नो अन्तिम गोल गर्ने प्रयास गर्नु,’ सिप्रियानीले रोनाल्डिनोको प्रशंशक माझ भने, ‘उनको संलग्नता केवल देखावटी वा मानिसहरूलाई हाम्रो बारेमा कुरा गराउने मार्केटिङ स्टन्ट होइन।’ सिप्रियानीले यो पनि बताए कि रोनाल्डिन्होले सोमबार ‘सेरी सी’ सिजनको उद्घाटन खेलमा रेजियाना विरुद्ध भने खेल्ने छैनन्। राभेनाले गत सिजनको तेस्रो श्रेणीको च्याम्पियनसिपको समूह ‘बी’ मा तेस्रो स्थान हासिल गरेको थियो र टोली ‘सेरी बी’ मा फर्कने प्रयासमा छन, जहाँ उनीहरूले सन् २००८ यता खेलेका छैनन्।
पीताको निधन पछिको पहिलो गोल हान्दा मेस्सी बने भावुक
काठमाडौं, ५ भदौं। बुवाको निधनपछि लियोनल मेस्सीले इन्टर मियामीका लागि पहिलो गोल गरेका छन् । फिलाडेल्फिया युनियनविरुद्धको एमएलएसखेलमा मेस्सीले गरेको २६औँ मिनेटको यो गोल उनका बुवा जर्जको अगस्ट ८ मा भएको निधनको ११ दिनपछि गरिएको हो । आफ्ना बुबाको निधनपछि पहिलो गोल गर्दै लियोनेल मेसीले आकाशतर्फ औंल्याएर श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेका थिए । बुधबार फिलाडेल्फिया युनियनविरुद्धको मेजर लिग सकर खेलमा इन्टर मियामी २–२ को बराबरीमा रोकिनु परेको थियो । अर्जेन्टिनी सुपरस्टारले खेलको २६औं मिनेटमा आफ्नो विशिष्ट शैलीको ‘कर्लिङ’ बायाँ खुट्टाको प्रहारमार्फत बललाई पोस्टको टाढाको कुनामा छिराउँदै मियामीलाई २–१ को अग्रता दिलाएका थिए। मियामीको पहिलो गोलमा मेसीको महत्त्वपूर्ण भूमिका थियो । उनले बायाँतर्फबाट अघि बढेका उरुग्वेली फरवार्ड लुइस सुआरेजलाई बल उपलब्ध गराएका थिए र सुआरेजले हेडरमार्फत मिलाइ दिएको बललाई युवा अमेरिकी खेलाडी ड्यानियल पिन्टरले नजिकैबाट गोलमा परिणत गरे। त्यसो त ३९ वर्षीय मेसी १३ गोलसहित लिगको सर्वाधिक गोलकर्ताको सूचीमा दोस्रो स्थानमा उक्लिएका छन्। उनी क्रोएसियाली खेलाडी पेटार मुसाभन्दा तीन गोलले पछाडि छन् । मुसाले बुधबार रियल साल्ट लेकविरुद्ध डलासको ४–३ को जितमा दुई गोल गरेका थिए। आफ्ना बुबाको निधनपछि अर्जेन्टिनाबाट फर्किए यता खेलेका दुई खेलमा मियामीका यी प्रमुख खेलाडी गोल गर्न असफल भएका थिए। तर, पीताको निधन पछि पहिलो गोल गरे पछि मेस्सीको अनुहार निकै भावुक देखिएको थियो । ‘हामी जित्नका लागि आएका थियौँ तर सफल हुन सकेनौं,’ मियामीका प्रशिक्षक गुइलेर्मो होयोसले भने, ‘हामी बराबरीको नतिजाबाट खुसी छैनौँ किनभने हामीलाई यो मन पर्दैन तर अब हामीले आराम गर्ने र अर्को खेलबारे सोच्ने प्रयास गर्नुपर्छ, जुन ७२ घण्टाभन्दा कम समयमै हुँदैछ ।’ उनले भोली अर्थात शनिबार टोरन्टो एफसीसँग हुने खेललाई लक्षित गर्दै भनेका थिए ।
यी हुन् एसीयाली खेलकुदमा भाग लिन गइरहेका तीन चर्चित खेलाडी
टाेकियो, ४ भदौं । जापानमा अर्को महिना एसियाली खेलकुद सुरु हुँदैछ। यस प्रतियोगितामा असाधारण प्रतिभा भएका किशोर किशोरी खेलाडीहरू र ओलम्पिक भन्दा पनि बढी संख्यामा खेलाडीहरूको सहभागिता रहनेछ । सेप्टेम्बर १९ देखि अक्टोबर ४ सम्म नागोया र फराकिलो आइची क्षेत्रमा आयोजना हुने यस कार्यक्रममा करिब १५ हजार खेलाडी तथा खेल अधिकारीहरूको सहभागिता रहने अपेक्षा गरिएको छ। प्रतियोगितामा भाग लिनेहरू मध्ये फिलिपिन्सकी चर्चित टेनिस खेलाडी अलेक्जान्ड्रा इला तथा विश्व स्तरीय प्रतिभाका रूपमा चिनिएका १५ वर्षीय भारतीय क्रिकेटर वैभव सूर्यवंशी र १३ वर्षीया चिनियाँ पौडीबाज यु जिदी पनि समावेश रहेका छन्। नागोयामा प्रतिस्पर्धा गर्ने प्रमुख खेलाडीहरूमध्ये एला पनि हुनेछिन् र २१ वर्षीया यी खेलाडी महिला टेनिसमा आफ्नो तीव्र प्रगतिलाई निरन्तरता दिने प्रयासमा हुनेछिन्। विश्व वरीयताको २०औं स्थानमा रहेकी उनी यसै महिनाको सुरुमा वासिङ्टन ओपन जित्दै डब्लुटिए उपाधि जित्ने फिलिपिन्सकी पहिलो खेलाडी बनेकी थिइन्। उनी आफ्नो देशमा निकै चर्चित छिन्, उनले टेनिसप्रति व्यापक चासो जगाएकी छिन् र युवाहरूलाई यो खेलमा लाग्न प्रेरित गरेकी छिन्। विश्व क्रिकेटमा एक प्रमुख नयाँ प्रतिभाका रूपमा आफूलाई चिनाएका सूर्यवंशीले पनि सबैको ध्यान तान्नेछन्। प्रतिभाशाली किशोर खेलाडी सूर्यवंशी गत महिना इङ्ल्यान्डविरुद्धको ट्वान्टी २० खेलमा डेब्यु गर्दै भारतको प्रतिनिधित्व गर्ने सबैभन्दा कान्छा क्रिकेटर बनेका थिए। सूर्यवंशी जापानको नवनिर्मित क्रिकेट मैदानमा स्वर्ण जित्ने आशामा हुने छन्, जहाँ पुरुषतर्फको फाइनलमा साविक विजेता भारतको सामना उसका कट्टर प्रतिद्वन्द्वी पाकिस्तानसँग हुन सक्छ। उता, चीनकी पौडीबाज युले पनि पौडीमा गरेको आश्चर्यजनक प्रगतिका कारण आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाएकी छिन्स उनले गत वर्ष महिला २०० मिटर इन्डिभिजुअल मेडलेमा नयाँ एसियाली कीर्तिमान कायम गरेकी थिइन्। अक्टोबरमा १४ वर्ष पुग्न लागेकी यु चिनियाँ टोलीको हिस्सा हुनेछिन्, जसले सन् २०२३ मा हाङझाउ एसियाली खेलकुदमा आफ्नै भूमिमा वर्चस्व जमाए पछि पुनः पदक तालिकाको शीर्ष स्थान हासिल गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
