तिब्बत पहिरोः हालसम्म १६ को मृत्यु, खोजी/उद्धारमा ३९ सय उपकरण परिचालन
तिब्बत, १५ भदौ । दक्षिण(पश्चिम चीनको सिजाङ (तिब्बत) स्वायत्त क्षेत्रमा पर्ने गिरोङ बन्दरगाहमा गएको पहिरोमा परी मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १६ पुगेको छ। यतिवेला हजारौँ उद्धारकर्मीहरू हराइरहेका मानिसहरूको खोजीका लागि समयसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै जुटिरहेका छन्। आइतबार गिरोङ काउन्टीमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा दिइएको जानकारी अनुसार खोजी तथा उद्धार कार्यका लागि कुल २,१४१ जनशक्ति, २६९ वटा उद्धार सवारीसाधन र ३,९०० भन्दा बढी उपकरणहरू परिचालन गरिएको छ। उद्धारकर्मीहरू स्थल, जल र हवाई मार्ग हुँदै विपद् प्रभावित मुख्य क्षेत्रतर्फ अघि बढिरहेका छन्। चीनसँगको सीमा क्षेत्रको नेपाली भू–भागमा आएको विपद्पछि अगस्ट २६ को बिहान गिरोङ बन्दरगाहमा पहिरो गएको थियो। यस घटनामा १६ जनाको मृत्यु भएको छ भने आइतबार बिहानसम्म ५४६ जना हराइरहेका छन्। अधिकारीहरूले हराइरहेका व्यक्तिहरूको खोजीका लागि विभिन्न विभागहरूको सहभागितामा बृहत् अभियान सुरु गरिएको बताएका छन्। पछिल्लो विवरणअनुसार नेपाल, भारत, संयुक्त राज्य अमेरिका, बेलायत, क्यानडा र अस्ट्रेलियालगायत २३ देशका २६१ विदेशी नागरिकहरू हराइरहेको पहिचान गरिएको छ। चिनियाँ अधिकारीहरूले सम्बन्धित देशका दूतावास तथा वाणिज्य दूतावासहरूलाई यसबारे जानकारी गराइसकेका छन्। खोजी तथा जाँचका विभिन्न चरणहरू पूरा भएपछि हाल गिरोङ काउन्टीमा कुनै पनि विदेशी पर्यटक अलपत्र नपरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
भोटेकोशी बाढी : बागमती प्रदेश सरकारद्वारा राहत र पुनर्निर्माणलाई तीव्रता
मकवानपुरगढी, १५ भदौ । भोटेकोशी नदीमा भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीपछि बागमती प्रदेश सरकारले उद्धार, राहत तथा पुनर्निर्माणको कामलाई तीव्रता दिने भएको छ। बाढी प्रभावित नागरिकलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराउनेदेखि क्षतिग्रस्त भौतिक पूर्वाधारको पुनर्निर्माण सम्बन्धी तत्कालीन र दीर्घकालीन योजना अघि बढाउन मुख्यमन्त्री किरण थापाको अध्यक्षतामा सर्वदलीय बैठक सम्पन्न भएको छ। बैठकमा बागमती प्रदेशका पूर्वमुख्यमन्त्रीहरू राजेन्द्र पाण्डे, शालिकराम जम्कट्टेल र बहादुरसिंह लामासहित विभिन्न राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरू सहभागी थिए। एमाले संसदीय दलका नेता जगन्नाथ थपलिया भने भर्चुअल माध्यमबाट सहभागी भएका थिए। बैठकले अत्यधिक प्रभावित रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनमा तत्काल अस्थायी आवास, खाद्यान्न तथा अत्यावश्यक सामग्री निर्बाध उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ। त्यस्तै, बाढी तथा पहिरोका कारण अवरुद्ध बनेका सडक तथा पैदलमार्ग शीघ्र सञ्चालनमा ल्याउन र आवश्यक स्थानमा बेलिब्रिज, झोलुङ्गे पुल तथा तुइन निर्माणको प्रक्रिया तत्काल अघि बढाउने सहमति भएको छ। प्रदेश सरकारले उद्धार र राहतका तत्कालीन कामसँगै भविष्यमा हुन सक्ने विपत् जोखिम न्यूनीकरणका लागि दिगो पुनर्निर्माण योजनासमेत अघि बढाउने जनाएको छ। यसैबिच, भोटेकोशीको बाढीपछि मकवानपुरका ६१ जना अझै सम्पर्कविहीन अवस्थामा रहेका छन् भने यसअघि सम्पर्कविहीन भनिएकामध्ये छ जना भने आफन्तको सम्पर्कमा आएका छन्। मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी वसन्त अधिकारीका अनुसार सम्पर्कविहीन हुनेहरूमा हेटौँडाका २३, थाहाका १९, मनहरीका पाँच, भीमफेदीका तीन, अन्य स्थानीय तहका चार र ठेगाना नखुलेका सात जना रहेका छन्। सुरुङभित्र फसेका अन्य छ जनाको भने सफल उद्धार गरिएको छ। बाढीमा परी ज्यान गुमाएका मकवानपुरका पाँच जनाको सनाखत भइसकेको छ। सनाखत हुनेमा सुमन गोले, उद्धव खड्का, विकास गोले, रमेश मगर र रमेश आलेमगर रहेका छन्। राहत, उद्धार तथा खोजी कार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउन बागमती प्रदेश सरकारले रसुवा र नुवाकोटस्थित आफ्ना मातहतका प्रादेशिक कार्यालयहरू सार्वजनिक बिदाका दिनमा समेत खुला राख्न निर्देशन दिएको छ। मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषद्को कार्यालयले परिपत्र जारी गर्दै अर्को सूचना नभएसम्म कर्मचारीहरूलाई निरन्तर परिचालनमा रहन भनेको छ।
भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि कयाल ग्रुपको २५ लाख सहयोग
काठमाडौं, १४ भदौं ।नेपालको प्रतिष्ठित व्यावसायिक घराना कयाल ग्रुपले रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीबाट प्रभावित नागरिकको उद्धार तथा राहतका लागि २५ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। ग्रुपका निर्देशक कुनाल कयालले आइतबार अर्थमन्त्री डा। स्वर्णिम वाग्लेमार्फत प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा उक्त रकम हस्तान्तरण गरेका हुन्। कयाल ग्रुपले आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत प्राकृतिक विपद्, महामारी तथा विभिन्न सामाजिक कार्यमा यसअघि पनि राहत तथा सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको जनाएको छ। गत बुधबार भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीका कारण रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, चितवनलगायत जिल्लामा ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति भएको छ। बाढीबाट प्रभावित नागरिकको खोज, उद्धार तथा राहतका लागि सरकारले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सहयोगको अपिल गरेको छ। सरकारको अपिलपछि प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा निजी क्षेत्र, विभिन्न व्यावसायिक घराना, संघसंस्था तथा व्यक्तिहरूबाट सहयोग रकम जम्मा हुने क्रम जारी छ। कयाल ग्रुपले पनि बाढीबाट प्रभावित नागरिकको राहत तथा उद्धारमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले कोषमा २५ लाख रुपैयाँ योगदान गरेको जनाएको छ।
एक डलर बराबर इरानको २० लाख रियाल, इरानी मुद्रा इतिहासकै कमजोर
सुनको मुल्य बढदाँ चाँदीको भने घटयो
अमिताभ बच्चनले दिए २१.८८ करोड भारू तीन तला भाडामा
सुनचाँदी दुबैको बढयो मुल्य
विपद्का बेला मानसिक रूपमा कसरी बलियो बन्ने? जान्नुहाेस्
आज बिदाको दिन, घरमै यसरी बनाउनु होस चिकेन मःमः
आज क्वाँटी खाने दिन, यसरी घरमा बनाउनुहोस् स्वादिलो क्वाँटी
बाढीमा पर्यटकः ११४ भारतीय नागरिकसहित १८४ जनाको उद्धार
निर्मल पुर्जाको आज अन्त्येष्टी गरिदैँ, गोप्य राखिएको थियो पार्थिव शरिर
काठमाडौं, १० भदौं । पाकिस्तान नियन्त्रित कश्मीरको ‘ब्रड पिक’मा गत महिना गएको घातक हिमपहिरोमा परी ज्यान गुमाएका १० पर्वतारोहीमध्येका एक, विश्वप्रसिद्ध नेपाली पर्वतारोही निर्मल ‘निम्सदाइ’ पुर्जाको पार्थिव शरीर बेलायत पुगेको छ। गैरआवासीय नेपाली संघ बेलायतका अध्यक्षका अनुसार त्यहाँ उनको अन्त्येष्टिमा उनलाई ‘गार्ड अफ अनर’ अर्थात सम्मान गारद प्रदान गरिने कार्यक्रम रहेको छ । नेपालमा जन्मिएका र ‘निम्सदाइ’ का नामले व्यापक रूपमा चिनिने पूर्व बेलायती गोर्खा सैनिक पुर्जाको अन्त्येष्टि आगामी अगस्ट २६ मा दक्षिण पश्चिम इङ्ल्यान्डको ब्लान्डफोर्ड फोरमस्थित मिल्टन एबीमा गरिने तय भएको छ। पुर्जाले सन् २०१९ मा विश्वका १४ अग्ला हिमालहरूमा कीर्तिमानी १८९ दिनभित्र आरोहण गरेका थिए, यो उपलब्धि नेटफ्लिक्सको वृत्तचित्र ‘१४ पिक्सः नथिङ इज इम्पोसिबल’मा पनि समेटिएको छ। उनको यो कीर्तिमान सन् २०२३ मा तोडिएको थियो। ‘निम्सदाइको पार्थिव शरीर बेलायत आइपुगेको र उनको अन्त्येष्टि अगस्टको अन्त्यतिर गर्ने तय भएको जानकारी हामीलाई प्राप्त भएको छ,’ बेलायतका अध्यक्ष प्रेम गाहा मगरले सञ्चारकर्मीसँग भने । मगरका अनुसार पुर्जाको परिवारले अगस्ट ९ मा उनको पार्थिव शरीर बुझेको थियो र त्यसयता सुरक्षाका कारण उनको पार्थिव शरिरलाई गोप्य स्थानमा राखिएको थियो । साथै, पुर्जाका लागि ‘राष्ट्रिय नायक’ को उपाधि माग गर्ने नेपालकी पूर्व उपसभामुख तथा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी सांसद इन्दिरा राना मगर पनि अन्त्येष्टिमा सहभागी हुन लन्डन पुग्ने भएकी छिन्। साथै, प्रख्यात नेपाली आरोहीहरू मिङ्मा जी र मिङ्मा डेभिड शेर्पा पनि अन्त्येष्टिमा सहभागी हुन लन्डनमा नै रहेका छन्। मिङ्माजीले नै ब्रोड पिकमा पुर्जाको शव ल्याउन साहसी उद्धार अभियान सञ्चालन गरेका थिए। उनको टोलीले १० जना आरोहीको शव फेला परेको उचाइबाट आधार शिविरसम्म ल्याउन १२ घण्टासम्म संघर्ष गरेको थियो । त्यसपछि शवहरूलाई हवाई मार्गबाट स्कार्दु लगिएको थियो। १० सदस्यीय उक्त आरोहण दलमा ६ जना नेपाली आरोही तथा पाकिस्तान, ओमान, संयुक्त राज्य अमेरिका र चीनका एक एक जना आरोही समावेश रहेका थिए। ८,०५१ मिटर उचाइ भएको ब्रोड पिक विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल हो। विश्वको दोस्रो अग्लो हिमाल ‘के टु’ को नजिकै अवस्थित यो हिमाल अनुभवी उच्च उचाइ आरोहीहरूका लागि समेत ठूलो चुनौती मानिन्छ। उता, पुर्जाको परिवारले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै बेलायत र विश्वभरका मानिसहरूबाट ती पर्वतारोहीप्रति दर्शाइएको असाधारण माया, सम्मान र समर्थनले आफूहरूलाई गहिरो रूपमा छोएको बताएको छ। ‘निम्स दाइको अन्त्येष्टि पारिवारिक र निजी तवरले गरिनेछ यद्यपि परिवारले निम्सदाइसँग नजिक रहेका व्यक्तिहरू तथा उनीसँग जोडिएका विभिन्न समुदाय र संस्थाका प्रतिनिधिहरूलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्ने अवसर प्रदान गर्न जहाँसम्म उचित रूपमा सम्भव छ, प्रयास गरेको छ,’ पारिवारिक विज्ञप्तिमा भनिएको छ। विज्ञप्तिमा ती दिग्गज पर्वतारोहीको अन्त्येष्टि प्रक्रियालाई सीमित दायरामा राखिएको भनी भइरहेको आलोचनालाई स्वीकार गरिएको छ । तर, साथै भनिएको छ कि ‘परिवारले अन्त्येष्टि सुरक्षित र मर्यादित रूपमा सम्पन्न गर्ने तथा यो अत्यन्तै व्यक्तिगत क्षणको गोपनीयता कायम राख्ने कुरालाई प्राथमिकता दिनुपर्छ, निम्स दाइप्रति देखाइएको माया, सम्मान र समर्थनका लागि हामी अत्यन्त आभारी छौं। यो अत्यन्तै कठिन घडीमा, हामी सबैमा समझदारी र सहयोगको विनम्र अनुरोध गर्दछौं। साथै, हामी विशेष गरी यो आग्रह गर्दछौं कि परिवारलाई शोक मनाउन र निम्सदाइलाई उहाँको हकअनुसारको मर्यादा, गोपनीयता र सम्मानका साथ अन्तिम बिदाइ गर्ने वातावरण प्रदान गरियोस्,’ विज्ञप्तिमा थपिएको छ।
जब ७ वर्षीय छोरालाई एक्लै छाडेर बाबु माउन्ट फुजीकाे पदयात्रामा निस्के
टोकियो, ७ साउन । जापानको सबैभन्दा अग्लो हिमालमा आफ्नो छोरालाई केवल एउटा सफ्ट ड्रिंक र खाजा दिएर कयौं घण्टासम्म एक्लै छोडेकोमा प्रहरीले एक बुवालाई हप्काएको छ। ती सात वर्षीय बालक माउन्ट फुजीको करिब २,००० मिटर उचाइमा रहेको स्थानमा, कुहिरो र वर्षा भइरहेको बेला बेन्चमा बसिरहेको अवस्थामा फेला परेका थिए। छोराले आफू थाकेको गुनासो गरेपछि ४८ वर्षीय बुवाले उनलाई ‘यहीँ पर्खिनु’ भनेका थिए र आफ्ना जेठा छोरासँगै हिमाल चढ्न अघि उनीहरू गएका थिए । हिमालको चुचुरोतर्फ जाने पदमार्गको छैटौं स्टेसन नजिकै ती बालकलाई एउटा माउन्टेन हट अर्थात पर्वतारोही बस्ने आश्रयस्थलका कर्मचारीले फेला पारे र प्रहरीलाई खबर गरेका थिए । ती बुवालाई पदमार्गको सातौं र आठौं स्टेसनको बीचमा फेला पारिएको थियो, भनिन्छ कि यो दूरी हिँडेर पार गर्न तीन घण्टा लाग्छ। बिहीबार स्थानीय समय अनुसार बिहान ७ः३० बजे ९ती बालक एक्लै फेला परेका थिए। उच्च स्टेसनबाट फर्केर छोरासँग पुनर्मिलन हुँदा प्रहरी अधिकारीहरूले ती बुवाको कडा आलोचना गरे। आठ घण्टासम्म पर्खिएपछि छोरा थाकेको र झर्को मानिरहेको अवस्थामा थिए। जापान टुडेका अनुसार एक अधिकारीले उनलाई भने, ‘सँगै हिमाल चढ्ने योजना त्याग्नुपरे पनि बच्चालाई पछाडि छोड्नु स्वीकार्य कुरा होइन।’ उनले आफ्नो हतारोमा गरिएको निर्णयका लागि माफी मागेको बताइएको छ। उक्त परिवार फुजिनोमिया पदमार्गमा रहेको बताइएको छ । यो मार्ग हिमालको पाँचौं स्टेसनबाट सुरु हुन्छ, जहाँ सार्वजनिक यातायातको माध्यमबाट पुग्न सकिन्छ। ३,७७६ मिटर उचाइमा रहेको माउन्ट फुजीमा हालैका वर्षहरूमा आरोहणसम्बन्धी धेरै दुर्घटनाहरू भएका छन्। गत जुलाईमा ९९ वर्षीया एक महिला लडेर कम्मर र ढाडमा चोट लागेपछि सोही मार्गमा उद्धार गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो। त्यस्तै, गत वर्ष आधिकारिक आरोहणको मौसम बाहिर हिमाल चढ्न गएका २७ वर्षीय विश्वविद्यालयका एक विद्यार्थीलाई चार दिनभित्र दुई पटक उद्धार गर्नुपरेको थियो । उनी आफ्नो हराएको मोबाइल फोन खोज्न पुनः फर्किएका थिए। टोकियोको दक्षिण पश्चिममा अवस्थित सक्रिय ज्वालामुखी माउन्ट फुजीलाई सन् २०१३ मा विश्व सम्पदाको दर्जा प्रदान गरिएको थियो। यो माउन्ट टेटे र माउन्ट हाकुसँगै तीनवटा परम्परागत पवित्र हिमाल मध्ये एक पनि हो। हरेक वर्ष करिब २ लाख मानिसहरू यसको आरोहण गर्छन् तर अत्यधिक भीडभाड हुन नदिन केही मार्गहरूमा दैनिक रूपमा आरोहीहरूको संख्या सीमित गरिएको छ।
जब एक चीनियाँ ब्यक्ति गाउँ फर्किए, बनाए झुर ठाउँलाई पर्यटकीय हब
गुइयाङ (चीन), ६ भदौं । मध्य चीनको हेनान प्रान्तको राजधानी झेङझाउस्थित फक्सकनको एसेम्बली लाइनमा ८ वर्ष बिताए पछि हे झिचेङ सन् २०२४ मा दक्षिण(पश्चिम चीनको गुइझोउ प्रान्तस्थित आफ्नो पहाडी गाउँ फर्किए र त्यहाँ एउटा ‘फार्महाउस रेस्टुरेन्ट’ खोले। झेङझाउ उनको गाउँबाट करिब १,५०० किलोमिटर टाढा पर्छ। ‘घरबाट टाढा काम गर्दा मैले परिवारलाई भेट्ने मौका नै पाउँदिनथेँ,’ उनले भने, ‘अहिले म हरेक बिहान मेरी जेठी छोरीलाई विद्यालय पुर्याउँछु र मेरा दिनहरू रेस्टुरेन्टको काममा बिताउँछु, पाहुनाहरूको सेवा गर्ने क्रममै म मेरी कान्छी छोरीको पनि हेरचाह गर्छु।’ आफ्नो जन्मथलो जिएशाङ गाउँमा उनको यो फिर्ती कुनै नौलो घटना होइन। ‘रेड आर्मी’ अर्थात लाल सेना को ‘लङ मार्च, सन् १९३४–१९३६ को ऐतिहासिक यात्रा जसले कुओमिन्ताङको घेराबन्दी तोडेको थियो, सँग जोडिएका क्रान्तिकारी स्थलहरू जस्ता ऐतिहासिक सम्पदाहरूको सदुपयोग गर्दै र ग्रामीण विकासलाई अघि बढाउँदै यस समुदायले अहिले धेरै युवाहरूलाई गाउँ फर्काउन सफल भइरहेको छ। सन् १९३५ को अप्रिलमा, ‘लङ मार्च’ का क्रममा विश्राम लिन र पुनर्गठित हुन रेड आर्मी जिएशाङमा रोकिएको थियो, जसले गर्दा स्थानीय बासिन्दाहरूसँग उनीहरूको घनिष्ठ सम्बन्ध स्थापित भएको थियो। आज पनि गाउँले ती सैनिकहरूले लेखेका नाराहरू, उनीहरू बसेका बासस्थानहरू र उनीहरूलाई सहयोग गर्ने सर्वसाधारणका चिहानहरूलाई सुरक्षित राखेको छ। तर, दुर्गम पहाडी अवस्थिति र छरिएर रहेका खेतबारीका कारण विकासका लागि यो गाउँले लामो समयसम्म संघर्ष गर्नुपरेको थियो। ‘सामूहिक आम्दानी अत्यन्तै न्यून थियो र हाम्रो कुनै विशिष्ट उद्योग पनि थिएन,’ गाउँका चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका सचिव याङ लुनले सम्झिए। सन् २०२३ एउटा ठूलो मोड साबित भयो, जिएशाङलाई सुन्दर र क्रान्तिकारी ग्रामीण समुदायको विकास गर्ने राष्ट्रिय कार्यक्रमअन्तर्गत नमुना गाउँका रूपमा छनोट गरियो, जसले गर्दा नीतिगत सहयोग र आर्थिक अनुदान दुवै प्राप्त भयो। यस कार्यक्रमको एउटा मुख्य पहल ‘लङ मार्च’ को मार्गलाई पछ्याउँदै २.५ किलोमिटर लामो पदमार्ग निर्माण गर्नु थियो। गाउँभित्र यो पदमार्ग १०० भन्दा बढी घरपरिवारका जग्गाहरू हुँदै अघि बढ्छ। ‘चीनको ग्रामीण भेगमा, गाउँलेहरू आफ्नो जग्गा सजिलै छोड्न तयार हुँदैनन्, एक इन्च पनि ।’ जिएशाङमा खटिएका पहिलो पार्टी सचिव यान जियायुनले भने, ‘तर हामीले उनीहरूलाई भन्यौं, यदि कोही पनि यस कार्यक्रममा आएन भने तपाईंले उब्जाएको बाली केवल तपाईंकै हुनेछ र यसबाट कहिल्यै पनि थप आम्दानी हुनेछैन।’ पहिलो पार्टी सचिवु भन्नाले माथिल्लो तहको सरकारद्वारा गाउँमा बसेर स्थानीय विकासमा सहयोग पुर्याउन खटाइने अधिकारीहरूलाई बुझिन्छ। सन् २०२५ सम्ममा देशभर यस्ता ३० लाखभन्दा बढी अधिकारीहरू खटाइइसकेका थिए । उनीहरूले विभिन्न परियोजनाहरू सञ्चालन र स्रोत साधनको समन्वय गरी ग्रामीण पूर्वाधार सुधार गर्न, सामूहिक अर्थतन्त्रलाई बढावा दिन र सार्वजनिक सेवाहरूको स्तर उकास्न मद्दत गरिरहेका छन् । परियोजनालाई अघि बढाउन जिएशाङ गाउँका अधिकारीहरूले एउटा कार्यदल गठन गरे, आफ्नै जग्गा उपलब्ध गराएर उदाहरण प्रस्तुत गरे र गाउँलेहरूलाई यसबाट हुने दीर्घकालीन फाइदा तथा विकासका सम्भावनाहरूबारे बुझाउन घर घरमा पुगे। अन्ततः,११० घरपरिवार आफ्नो जग्गा निःशुल्क उपलब्ध गराउन सहमत भए र पदमार्गको निर्माण कार्य सम्पन्न भयो। ‘रेड आर्मी’ का पुनर्स्थापित ऐतिहासिक अवशेषहरू र ‘लङ मार्च पदमार्गको सदुपयोग गर्दै, जिएशाङले एउटा निजी कम्पनीसँग मिलेर गाउँको सामूहिक ’स्वामित्वमा रहने गरी पर्यटन सञ्चालक संस्था स्थापना गर्यो। त्यसयता, यसले नजिकैका प्राकृतिक आकर्षणहरू, जस्तै फूलका बगैँचाहरू, क्याम्पिङ स्थलहरू र घाँसे मैदानसहितको पार्कलाई समेटेर विभिन्न ‘थिम’मा आधारित पर्यटन प्याकेजहरू तयार पारेको छ। ‘क्रान्तिकारी विरासत र प्राकृतिक दृश्यलाई संयोजन गरेर हामीले यस्तो समन्वयात्मक प्रभाव हासिल गरेका छौं, जहाँ समग्र नतिजा व्यक्तिगत पक्षहरूको योगफलभन्दा धेरै शक्तिशाली छ,’ पर्यटन कम्पनीका कर्मचारी छियाओ यिङशानले भने। पर्यटन कार्यक्रम सुरु भएयता जिएशाङले ग्रामीण क्षेत्रमा ‘रेड ट्रेल’पदयात्राका चारवटा कार्यक्रमहरू आयोजना गरिसकेको छ, जसमा सबैभन्दा ठूलो कार्यक्रममा ७०० जनासम्म सहभागी भएका थिए। पर्यटकहरूको आगमन बढे सँगै धेरै गाउँलेहरूले पदमार्गको छेउमा स्थानीय उत्पादनहरू बिक्री गर्न साना पसल वा स्टलहरू राख्न थालेका छन । ‘खाजाको एउटा स्टलले मात्र आधा दिनमा ७०० देखि ८०० युआनसम्म कमाइ गर्यो,’ यानले भने, ‘जब हामी बिक्रीको अवस्था बुझ्न निस्कियौं, भेटिएका हरेक गाउँलेको अनुहारमा खुसीको चमक थियो। त्यो दृश्य साँच्चै नै हृदयस्पर्शी थियो।’ क्रान्तिकारी इतिहाससँग सम्बन्धित पर्यटनको विस्तारले स्थानीयहरूका लागि रोजगारीका ठोस अवसरहरू सिर्जना गरिरहेको छ। यानका अनुसार, यसै वर्ष सुरु गरिएको गाउँको एक दिने भ्रमण कार्यक्रमले गाइड, दोभाषे र चालकहरूको निरन्तर माग बढाएको छ। गाउँमा ‘हे’को पारिवारिक व्यवसायसहित पाँचवटा फार्म स्टेमा आधारित आवास व्यवसायहरू सञ्चालनमा आएका छन्, जसले दर्जनौं स्थानीय बासिन्दालाई रोजगारी दिएका छन्। यसैबीच, पर्यटन क्षेत्रमा आएको यो उछालले ६०० वर्षभन्दा लामो खेतीको इतिहास बोकेको स्थानीय रातो चामलको प्रजातिलाई पनि नयाँ जीवन दिएको छ। जिएशाङ अवस्थित गाओपो टाउनसिपमा औसत १,५०० मिटरको उचाइमा उब्जाइने यो धानको बाली पाक्न लामो समय लाग्छ र यसको उत्पादन पनि तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ। पहिले यसको बिक्री राम्रो नहुने भएकाले गाउँलेहरूमा यसको खेती गर्ने खासै उत्साह थिएन। योजना सुरु भए पछि जिएशाङले गाउँको सामूहिक स्वामित्वमा ‘जिएशाङ होङक्सिन’ रातो चामलको ब्रान्ड स्थापना गर्न एउटा कम्पनी दर्ता गर्यो र खरिद, मूल्य निर्धारण तथा बजारीकरणको एकीकृत प्रणाली लागू गर्यो। गाउँले प्राविधिक सहयोगका लागि कृषि विज्ञहरूलाई पनि भित्र्यायो, जसले किसानहरूको उत्साहमा उल्लेख्य वृद्धि गर्यो। सन् २०२४ मा गाउँमा रातो चामल खेती गरिने क्षेत्रफल ३६ हेक्टर थियो भने सन् २०२५ मा यो ६० भन्दा बढी भयो। गाउँले झाङ क्वानले बताए अनुसार उनी पहिले बजारमा बेच्नका लागि दर्जनौं किलोग्राम रातो चामल आफ्नो पिठ्युँमा बोकेर लैजान्थे। अहिले, गाउँको सामूहिक संस्थाले न्यूनतम मूल्यमा खरिदको ग्यारेन्टी गरेकाले उनले २० भन्दा बढी जग्गामा रातो चामल खेती गर्छन् र यसै बालीबाट वर्षमा करिब ८०,००० युआन कमाउँछन् । साथै, उनी मुख्य खेतीको सिजन नभएको समयमा अर्थात अफ सिजनमाआय बढाउन सानातिना सहायक व्यवसायहरू पनि सञ्चालन गर्छन्। कच्चा धानको स्थिर बिक्रीका अतिरिक्त जिएशाङले रातो चामलको रक्सी उत्पादन गर्न व्यावसायिक साझेदार भित्र्याएर आफ्नो औद्योगिक शृङ्खलालाई अझ विस्तार गरेको छ, जसले स्थानीय कृषि उपजको थप मूल्य बढाएको छ। गाउँले प्रयोगविहीन भएका फार्म हाउसहरूलाई ‘रेड भिलेज सुपरमार्केट’ मा परिणत गरी त्यहाँ रातो चामल र कालो सुँगुरको मासुबाट बनेका परिकारलगायत स्थानीय विशेष उत्पादनहरू प्रदर्शन तथा बिक्री गर्ने व्यवस्था पनि मिलाएको छ। सुपरमार्केट सञ्चालन गर्ने ली लिङहुई पनि उनीजस्तै गाउँ फर्केकी अर्की युवती हुन्। घरबाट टाढा वर्षौंसम्म काम गरेपछि उनले व्यवसायसम्बन्धी राम्रो अनुभव बटुलिसकेकी थिइन्। गाउँको तत्कालीन पार्टी सचिवको आग्रहमा उनले गाउँको सामूहिक कम्पनीमा लगानी गरिन्। ‘म गाउँको विकासमा आफ्नो तर्फबाट योगदान पुर्याउन चाहन्थें,’ लीले भनिन्, ‘मैले यसलाई एउटा अर्थपूर्ण काम ठानेँ, त्यसैले म फर्किएँ।’ ग्रामीण पुनरुत्थानका प्रयासहरू सुरु हुनुअघि सन् २०२३ मा गाउँको सामूहिक आम्दानी मुस्किलले २ लाख युआन थियो। सन् २०२४ मा यो ४ लाख ३० हजार युआनभन्दा बढी पुग्यो र गत वर्ष ५ लाख ७० हजार युआनको उचाइ लियो। ‘हाम्रो सिद्धान्त भनेको सीमा ननाघी सहयोग गर्नु र नियन्त्रण नलिईकन मद्दत गर्नु हो,’ यानले भने। उनले बताए अनुसार त्यहाँ खटिएको कार्यदलको उद्देश्य गाउँलाई आफ्नै उद्योगहरू स्थापना गर्न सघाउनु र दीर्घकालसम्म आफैं धानिन सक्ने विकासको नमुना छोडेर जानु हो। सामूहिक आम्दानीमा वृद्धि भएसँगै गाउँका सार्वजनिक स्थलहरूमा पनि एउटा सुखद परिवर्तन आएको छ। हालैका वर्षहरूमा जिएशाङले सांस्कृतिक चोक, बास्केटबल कोर्ट र वाकिङ पाथलगायतका नयाँ संरचनाहरू निर्माण गरेको छ। रात पर्दा उक्त चोक झिलिमिली बत्तीले उज्यालो हुन्छ। त्यहाँ भेला भएका स्थानीय बालबालिकाहरू क्रान्तिकारी गीतहरू गाउँछन् र उनीहरूको कलिलो तथा स्पष्ट स्वर पहाडहरूमा गुन्जिरहन्छ। ‘जब जब म यो दृश्य देख्छु, म गहिरो भावुक हुन्छु,’ यानले भने, ‘के हाम्रा क्रान्तिकारी अग्रजहरूले छोड्न चाहेको विरासत यही होइन र ?’
ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६ः कोशीका प्रणय धाख्वा राष्ट्रिय विजेता
काठमाडौं, ३० साउन । वातावरण संरक्षण र वृक्षको महत्वबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६’ को राष्ट्रिय उपाधि कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वाले जितेका छन्। तारागाउँ नेक्स्टमा आयोजित समारोहमा सातै प्रदेशका प्रादेशिक विजेताले आफ्ना वृक्षसँग जोडिएका प्रेरणादायी कथा प्रस्तुत गरेका थिए। ती प्रस्तुतीका आधारमा धाख्वा प्रथम, मधेश प्रदेशका महमद जावेद आलम प्रथम रनरअप तथा लुम्बिनी प्रदेशका अनिश खनाल द्वितीय रनरअप घोषित भए। विजेता धाख्वाले ५० हजार रुपैयाँ नगद पुरस्कार, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। प्रथम रनरअप आलमले २५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र तथा द्वितीय रनरअप खनालले १५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। कार्यक्रममा कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वा, मधेशका महमद जावेद आलम, बागमतीकी ओजस्वी थापा, गण्डकीकी निशा मिश्र, लुम्बिनीका अनिश खनाल, कर्णालीका जीवन गिरी र सुदूरपश्चिमकी मोनिका भट्टले आ–आफ्ना प्रदेशबाट छनोट भएका वृक्षका कथा प्रस्तुत गरेका थिए। प्रतियोगिताको निर्णायक मण्डलमा प्रेच्या बज्राचार्य, बालकृष्ण साह, प्रा। रमेश सापकोटा र निकिता श्रेष्ठ रहेका थिए। विभिन्न क्षेत्रको विज्ञता भएका निर्णायकले सहभागीका कथा, प्रस्तुति तथा वृक्षसँग जोडिएको संरक्षणको महत्वका आधारमा मूल्यांकन गरेका थिए। पुराना रूख जोगाउन युवा पुस्तालाई आह्वान कार्यक्रमको उद्घाटन मन्तव्यमा क्रीएसन का संस्थापक आनन्द मिश्रले संस्थाको वातावरण संरक्षणसँग जोडिएको यात्राबारे जानकारी दिँदै ‘एसियन ट्री अफ द इयर’बाट प्रेरित भएर क्रीएसन ले सन् २०१७ मा ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियान सुरु गरेको बताए। उनले नयाँ बिरुवा रोप्नु आवश्यक भए पनि त्यसलाई ठूलो रूख बन्न वर्षौं लाग्ने भएकाले पहिल्यै हुर्किसकेका पुराना रूख र विद्यमान वन संरक्षण गर्नु अझ महत्वपूर्ण रहेको बताए। सहरी विकासका नाममा ठूला रूख काटिँदै गएको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै मिश्रले प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा युवा पुस्ताले नेतृत्व लिनुपर्नेमा जोड दिए। क्रीएसन की महासचिव रोश्ना सुवेदीले जैविक विविधता र वातावरण संरक्षणका लागि रूखको विविधता जोगाउनु आवश्यक रहेको बताइन्। उनले प्रकृति संरक्षण कुनै एउटा धर्म, समुदाय वा विश्वास प्रणालीसँग मात्र सम्बन्धित विषय नभई सबैको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गरिन्। सुवेदीले अभियान सुरु भएको पहिलो वर्ष जम्मा १० जना सहभागी भएको स्मरण गर्दै अहिले सातै प्रदेशबाट उत्साहजनक सहभागिता हुनु क्रीएसन परिवारका लागि भावनात्मक र महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताइन्। रूखका जराबाट जीवनको संघर्ष सिक्नुपर्ने सन्देश युनोप्स का कार्य्क्रम ब्यबस्थापन सल्लाहकार डा। चुडामणि जोशीले रूखका जरा र मानिसको जीवनबीचको सम्बन्ध प्रस्तुत गर्दै रूखको फल र फूल सबैले देखे पनि त्यसलाई उभ्याइराख्ने जराले गर्ने संघर्ष प्रायः ओझेलमा पर्ने बताए। उनले मानिसको जीवनमा पनि सफलता र प्रसिद्धि देखिए पनि त्यसपछाडिको संघर्ष कमै देखिने उल्लेख गर्दै युवालाई आफ्नो ‘जरा’ बलियो बनाउन, संघर्षलाई स्वीकार गर्न र भावी पुस्तालाई हरियाली ग्रह हस्तान्तरण गर्ने पुस्ता बन्न आह्वान गरे। कार्यक्रममा डब्लुडब्लुएफ नेपालका कन्ट्री रिप्रिजेन्टेटिभ डा। घनश्याम गुरुङको नेतृत्वमा संरक्षणकर्मी चुङ्बा शेर्पाको योगदानको स्मरणसमेत गरिएको थियो। डा। गुरुङले शेर्पाको जीवन र संरक्षण यात्राबाट प्रेरणा लिन युवालाई आग्रह गर्दै आफ्नो लक्ष्यप्रति दृढ रहन र त्यसका लागि निरन्तर मेहनत गर्नुपर्ने बताए। उनले तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको समाजमा ‘संस्कृति अफ एप्रिसिएसन’ अर्थात् कृतज्ञता र सम्मानको संस्कृतिलाई जीवित राख्नु आवश्यक रहेको बताए। रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा सुनाउने प्रस्ताव कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि सहरी विकास मन्त्रालयका सहसचिव नवराज प्याकुरेलले आगामी संस्करणमा रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा प्रस्तुत गर्ने अवधारणामा समेत काम गर्नुपर्ने धारणा राखे। क्रीएसन ले सुरु गरेको यस्तो रचनात्मक अभियानले वृक्ष तथा वातावरण संरक्षणमा सकारात्मक योगदान पुर्याएको भन्दै प्याकुरेलले आगामी दिनमा यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्ने बताए। कार्यक्रमको समापनमा क्रीएसन नेपाल की अध्यक्ष अरुणा कार्कीले प्रतियोगिताका विजेता, सहभागी, निर्णायक, अतिथि तथा कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने सबैप्रति धन्यवाद व्यक्त गरिन्। सन् २०१७ मा सुरु भएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियानले नेपालका विभिन्न भूगोलमा रहेका महत्वपूर्ण र प्रेरणादायी रूखका कथा सार्वजनिक गर्दै वृक्ष संरक्षणलाई समुदाय, युवा र वातावरणीय अभियानसँग जोड्ने प्रयास गर्दै आएको छ। कार्यक्रमले नयाँ रूख रोप्ने अभियानसँगै पुराना रूख, वन र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणलाई पनि समान प्राथमिकता दिनुपर्ने सन्देश दिएको छ।
वडा अध्यक्षको सक्रियतामा १० हजार बिरुवा वितरण, प्रहरी कार्यालयमा वृक्षारोपण
मलखाधमा बदमासी गर्ने सहकारीलाई कारबाही गर्छौं: डिएसपी आचार्य
नेपालमा छैन मल, भारतवाट ल्याँउदा फेरी नेपाली पक्राउ
लराक आक्रमणको बदलाः जोर्डनमा अमेरिकी अखडा माथि इरानी हमला
तिब्बत पहिरोः हालसम्म १६ को मृत्यु, खोजी/उद्धारमा ३९ सय उपकरण परिचालन
तिब्बत, १५ भदौ । दक्षिण(पश्चिम चीनको सिजाङ (तिब्बत) स्वायत्त क्षेत्रमा पर्ने गिरोङ बन्दरगाहमा गएको पहिरोमा परी मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १६ पुगेको छ। यतिवेला हजारौँ उद्धारकर्मीहरू हराइरहेका मानिसहरूको खोजीका लागि समयसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै जुटिरहेका छन्। आइतबार गिरोङ काउन्टीमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा दिइएको जानकारी अनुसार खोजी तथा उद्धार कार्यका लागि कुल २,१४१ जनशक्ति, २६९ वटा उद्धार सवारीसाधन र ३,९०० भन्दा बढी उपकरणहरू परिचालन गरिएको छ। उद्धारकर्मीहरू स्थल, जल र हवाई मार्ग हुँदै विपद् प्रभावित मुख्य क्षेत्रतर्फ अघि बढिरहेका छन्। चीनसँगको सीमा क्षेत्रको नेपाली भू–भागमा आएको विपद्पछि अगस्ट २६ को बिहान गिरोङ बन्दरगाहमा पहिरो गएको थियो। यस घटनामा १६ जनाको मृत्यु भएको छ भने आइतबार बिहानसम्म ५४६ जना हराइरहेका छन्। अधिकारीहरूले हराइरहेका व्यक्तिहरूको खोजीका लागि विभिन्न विभागहरूको सहभागितामा बृहत् अभियान सुरु गरिएको बताएका छन्। पछिल्लो विवरणअनुसार नेपाल, भारत, संयुक्त राज्य अमेरिका, बेलायत, क्यानडा र अस्ट्रेलियालगायत २३ देशका २६१ विदेशी नागरिकहरू हराइरहेको पहिचान गरिएको छ। चिनियाँ अधिकारीहरूले सम्बन्धित देशका दूतावास तथा वाणिज्य दूतावासहरूलाई यसबारे जानकारी गराइसकेका छन्। खोजी तथा जाँचका विभिन्न चरणहरू पूरा भएपछि हाल गिरोङ काउन्टीमा कुनै पनि विदेशी पर्यटक अलपत्र नपरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
रसुवा बाढीमा परी ४३ अष्ट्रेलियन नागरिक अझै बेपत्ताः अष्ट्रेलिया सरकार
काठमाडौँ, १५ भदौ । रसुवा भोटेकोशी प्रलयकारी बाढीमा परी ४३ जना अष्ट्रेलियन नागरिक बेपत्ता भएका छन् । अष्ट्रेलियाको सरकारले जारी गरेको आधिकारिक तथ्यांक अनुसार रसुवा भोटेकोशी बाढीमा परी ४३ जना आफ्ना नागरिक हराएको जानकारी दिएको हो । सरकारले आज जनाएअनुसार हाल ४३ जना अस्ट्रेलियालीहरू हराइरहेको पुष्टि भएको त्यहाँका मिडियाले जनाएका छन । ‘ती अस्ट्रेलियालीहरूलाई सकुशल उद्धार गर्न सकिन्छ भन्ने आशा हामीले अझै त्यागेका छैनौँ,’ सहायक विदेशमन्त्री म्याट थिस्टलथवेटले एबीसीलाई भने, ‘हराइरहेका ती अस्ट्रेलियालीहरूको खोजी गर्न हामी हरसम्भव प्रयास गरिरहेका छौँ र चौबीसै घण्टा खटिरहेका छौँ ।’ उता, सुरुमा हराएकाहरूको सूचीमा परेकी कारा सेभेरिनो हिँडेरै सुरक्षित स्थानसम्म पुगेकी छिन र सप्ताहन्तमा कन्सुलर अधिकारीहरूले उनलाई त्यहाँबाट आफ्नो जिम्मामा लिएका थिए । हिजो जारी गरिएको एक विज्ञप्तिमा उनका अभिभावकहरूले भने, ‘अत्यन्त कठिन भू भागमा हिँड्नु पर्दाका ती कष्टकर दिनहरूमा उनलाई साथ दिने नेपाली पदयात्री साथीहरूप्रति हामी अत्यन्त आभारी छौँ, उनीहरू सबै सकुशल रहन सकेकोमा हामी निकै कृतज्ञ छौँ।’
अमेरिकी नियन्त्रणमा रहेका भेनेजुएली पूर्वराष्ट्रपति मादुरोका दुई तस्बिर सार्वजनिक
काठमाडौं, १५ भदौ। भेनेजुएलाका पूर्वराष्ट्रपति निकोलस मादुरोले दुईवटा तस्बिर सार्वजनिक गरेका छन् । जसमा उनी संयुक्त राज्य अमेरिकाको एउटा हिरासत केन्द्रमा देखिएका छन्। गत जनवरीमा नियन्त्रणमा लिइएपछि उनलाई त्यहाँ राखिएको हो। अमेरिकी विशेष फौजले भेनेजुएलाको राजधानी काराकासबाट मादुरो र उनकी पत्नी सिलिया फ्लोरेसलाई नियन्त्रणमा लिई हवाई मार्गमार्फत अमेरिका पुर्याएको थियो। लागुऔषध ओसारपसार र अवैध रूपमा हतियार राखेको आरोपमा उनीहरूलाई न्युयोर्कको ब्रुकलिनस्थित हिरासत केन्द्रमा राखिएको छ, यद्यपि उनीहरूले यी आरोपहरू अस्वीकार गर्दै आएका छन्। ‘म मेरा सबै नातिनातिना, बालबालिका र हामीलाई माया गर्ने सबै असल मानिसहरूका लागि सानो उपहारस्वरूप यी तस्बिरहरू पठाउँदै छु,’ मादुरोले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरू एक्स र टेलिग्राममा स्पेनिस भाषामा लेखेका छन्। ‘हामी तपाईंहरूको मायाले भरिएको हृदयका साथ दृढ भएर उभिएका छौं भन्ने कुरा तपाईंहरूलाई थाहा होस् भन्ने म चाहन्छु,’ उनले लेखेका छन, ‘हामी बलिया, शान्त र विश्वस्त रहनेछौं, ईश्वर हामीसँग हुनुहुन्छ। ईश्वरले नै सबै व्यवस्था गर्नुहुनेछ। भेनेजुएला फेरि उठ्नेछ।’ अमेरिकी हिरासतबाट सार्वजनिक भएका मादुरोका यी दुई तस्बिरमा उनले खरानी रङको ट्र्याकसूट लगाएको र हातले ‘शान्तिको संकेत’ देखाइरहेको देखिन्छ। नियन्त्रणमा लिइएपछि उनको तौल निकै घटेको अनुमान गर्न सकिन्छ। यी पोस्टहरू आइतबार सार्वजनिक गरिएका भए पनि तस्बिरहरूमा रहेको समय संकेतले ती जुन २५ मा खिचिएको देखाउँछ। उक्त मिति भेनेजुएलाको उत्तरी क्षेत्रमा दुईवटा विनाशकारी भूकम्पले ६,५०० भन्दा बढी मानिसको ज्यान लिएको र व्यापक क्षति पुर्याएको भोलिपल्टको थियो। अन्तराष्ट्रिय समाचार संस्थाहरूले ती तस्बिरहरू सक्कली हुन् वा होइनन् तथा तिनलाई सार्वजनिक गर्ने अनुमति दिइएको थियो या थिएन भन्ने बुझ्न हिरासत केन्द्रसँग सम्पर्क गर्ने प्रयास गरे पनि तत्काल कुनै प्रतिक्रिया पाउन सकेको छैनन्। मादुरोकी उत्तराधिकारी तथा अन्तरिम राष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजले भेनेजुएलामा अमेरिकी कम्पनीहरूलाई तेल खानी सञ्चालन गर्न अनुमति दिने ‘ऐतिहासिक तेल सम्झौता’ को घोषणा गरेको दुई दिनपछि यो सन्देश सार्वजनिक भएको हो। पूर्वनेता निकट स्रोतका अनुसार जेलमा मादुरोसँग पत्रपत्रिका वा इन्टरनेटको पहुँच छैन् तर उनलाई आफ्नो परिवार र वकिलहरूसँग फोनमा कुरा गर्न अनुमति दिइएको छ, जसमा प्रति कल बढीमा १५ मिनेट र महिनामा करिब ३०० मिनेटसम्म कुरा गर्न पाइन्छ। न्युयोर्कस्थित एक संघीय अदालतले जुलाईको अन्त्यतिर घोषणा गरे अनुसार अमेरिकामा मादुरो र उनकी पत्नीको मुद्दाको सुनुवाइ सन् २०२७ को जुन १ देखि सुरु हुनेछ।
विश्व इतिहासमा अगस्त ३१, यस दिन घटेका प्रमुख घटनाहरू
अन्तर्राष्ट्रिय इतिहासमा अगस्त ३१ का दिन धेरै घटनाहरू घटेका छन्, ती मध्ये केही घटनाक्रम यस्तो रहेको छ। प्रमुख ऐतिहासिक घटनाहरू राजकुमारी डायनाको निधन (सन् १९९७०): बेलायतकी पूर्व युवराज्ञी डायनाको फ्रान्सको पेरिसस्थित एक सुरुङ मार्गमा कार दुर्घटनामा परी निधन भएको थियो। सोभियत संघबाट स्वतन्त्रता (सन् १९९१०): मध्य एसियाली देशहरू किर्गिजस्तान र उज्बेकिस्तानले सोभियत संघबाट आफूलाई स्वतन्त्र देश घोषणा गरेका थिए। मलेसिया र ट्रिनिडाड एन्ड टोबागोको स्वतन्त्रताः सन् १९५७ मा मलेसिया (त्यतिबेलाको फेडरेसन अफ मलाया) ले बेलायतबाट स्वतन्त्रता प्राप्त गर्यो । र, सन् १९६२ मा ट्रिनिडाड एन्ड टोबागो पनि बेलायतको उपनिवेशबाट स्वतन्त्र भयो। पोल्यान्डमा ‘सोलिडारिटी’ ट्रेड युनियनको सुरुवातः (सन् १९८०) मजदुर नेता लेच भलेसा र पोल्यान्ड सरकारबीच ऐतिहासिक सम्झौता भई स्वतन्त्र मजदुर सङ्गठन 'सोलिडारिटी' स्थापना गर्ने बाटो खुल्यो, जसले पछि कम्युनिस्ट शासन ढाल्न ठूलो भूमिका खेल्यो। थॉमस एडिसनद्वारा क्यामेरा प्याटेन्ट (सन् १८९७०)ः प्रसिद्ध वैज्ञानिक थॉमस एडिसनले चलचित्र छायांकन गर्ने उपकरणको प्याटेन्ट अधिकार प्राप्त गरेका थिए। प्रसिद्ध जन्म र निधन जन्मः इटालीका प्रसिद्ध शिक्षाविद् तथा ‘मोन्टेसरी शिक्षण पद्धति’ की संस्थापक मारिया मोन्टेसरी को सन् १८७० अगस्ट ३१ मा जन्म भएको थियो। निधनः भारतका पूर्व राष्ट्रपति तथा वरिष्ठ राजनीतिज्ञ प्रणब मुखर्जी को सन् २०२० अगस्ट ३१ मा निधन भएको थियो।
'ट्रान्सफर विन्डो' बन्द हुनु अगावै म्यानचेस्टर युनाइटेड थप खेलाडी भित्र्याउने दाउमा
यौन दुर्व्यवहार मुद्दामा तीन बेलायती पूर्व खेलाडी दोषी ठहर
काठमाडाैं, १४ भदाैं । मोरोक्कोमा एक स्प्रिन्टिङ (दौड) प्रशिक्षकद्वारा नाबालिगमाथि भएको यौन दुर्व्यवहारको मुद्दासँग सम्बन्धित अनुसन्धानका क्रममा बेलायतका तीन पूर्व खेलाडी दोषी ठहरिएका छन्। यस कानुनी कारबाहीको परिणाम स्वरूप 'युके एथलेटिक्स'का प्रशिक्षक एवं सन् २०१० को कमनवेल्थ गेम्समा २०० मिटर दौडका स्वर्ण पदक विजेता लियोन ब्याप्टिस्ट जेल परेका हुन्। बीबीसी स्पोर्टले उनको दोषी ठहर र जेल सजायको खुलासा गर्नु अघि ब्याप्टिस्ट मोरोक्कोमा हराएको दाबी गरेकाे थियो। अदालतका फैसलाहरूका आधारमा सोही मुद्दासँग सम्बन्धित अन्य दोषीहरूबारे थप विवरणहरू सार्वजनिक भएका छन्। कमनवेल्थ गेम्समा दुई पटक रजत पदक जितेका हर्डलर (बाधा दौडका खेलाडी) विल शर्मन, उनका भाइ एवं पूर्व बब्सले खेलाडी रिचर्ड शर्मन र बब्सलेकै अर्का पूर्व खेलाडी लामिन डिन, जो सबै ब्याप्टिस्टसँग बिदा मनाउन गएका थिए, नाबालिगलाई प्रलोभनमा पार्ने कार्यमा संलग्न रहेको अभियोगमा दोषी ठहरिएका हुन्। सोही कसुरमा उनीहरूका परिचित एस्ली ओलेरी जोन्स र डेभिड टक पनि दोषी ठहरिएका छन्। तर, उक्त समूहले आफ्ना वकिलहरूमार्फत आफूहरू कहिल्यै पक्राउ नपरेको र दोषी ठहर भएको विषयमा अनभिज्ञ रहेको दाबी गरेका छन्। ती पाँचै जनाको तर्फबाट एक प्रवक्ताले बीबीसी स्पोर्टलाई भने, "विलियम, रिचर्ड, लामिन, डेभिड र एस्ली अचानक आइपरेको यस परिस्थितिबाट स्तब्ध र विचलित भएका छन्। उनीहरू जानी-जानी कुनै पनि गैरकानुनी वा अनुचित कार्यमा संलग्न भएको आरोप अस्वीकार गर्छन्। आफूहरूमाथि तोकिएका सम्पूर्ण कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेरै मोरोक्कोबाट फर्किएको उनीहरूको भनाइ छ। त्यतिबेला करिब ४० पाउण्ड बराबरको प्रशासनिक जरिवाना तिरेपछि सो मामिला टुङ्गिएको उनीहरूले बुझेका थिए।" त्याे बेला माराकेसको बाहिरी इलाका तामेन्सोर्टस्थित एक भिल्लामा प्रहरीले छापा मारेको थियो। एक किशोरीले प्रहरीलाई सम्पर्क गरी आफूलाई सो भिल्लामा ल्याइएको, ब्याप्टिस्टसँग यौन सम्पर्क गरेबापत दिने भनिएको रकम नपाएको र घडी चोरेको आरोपमा घरको हेरचाह गर्ने व्यक्ति (हाउसकिपर) बाट कुटपिटको सिकार हुनुपरेको उजुरी दिएपछि प्रहरीले छापा मारेको थियो। जुन घटना पछि याे खुलासा भएकाे थियाे । त्यसपछि ४१ वर्षीय ब्याप्टिस्ट नाबालिगमाथि यौन दुर्व्यवहार गरेकोमा दोषी ठहरिए र उनलाई १० महिनाको जेल सजाय सुनाइयो। पछि पुनरावेदनमार्फत उक्त सजाय घटाएर आठ महिना कायम गरिएको थियो। अदालतले फैसला सुनाउँदासम्म उक्त समूह मोरक्कोबाट बाहिरिइसकेको थियो। तथापि, जुलाईमा भएको पुनरावेदन सुनुवाइले उनीहरूमाथिको दोषी ठहर र सजायलाई यथावत् राख्यो। बीबीसी स्पोर्टलाई आफ्ना वकिलमार्फत दिएको प्रतिक्रियामा शर्मन दाजुभाइ, डिन, ओ'लेरी जोन्स र टकले आफूहरू चालकको सुझावका आधारमा 'मोन्टेक्रिस्टो' नाइटक्लब गएको बताएका छन्। उक्त स्थान कुनै अमर्यादित वा शंकास्पद ठाउँ होला भन्ने सोच्नुपर्ने कुनै कारण नभएको उनीहरूको दाबी छ। उनीहरूका अनुसार ती युवतीको उमेरबारे आफूहरूलाई कुनै जानकारी थिएन र समूहका केही सदस्यहरूलाई त नाइटक्लबमा उनलाई देखेको समेत याद छैन। साथै, आफूहरू बसेको भिल्ला निकै ठूलो भएकाले भिल्लाभित्र ती पुरुषहरू र ब्याप्टिस्टबीचको अन्तरक्रिया पनि सीमित नै रहेको उनीहरूले दावी गरिरहेका छन् ।
फ्रान्सेली फरवार्ड ब्राडली १२३ मिलियन पाउन्डमा लिभरपुलमा आबद्ध
काठमाडौं, १४ भदौ। लिभरपुलले पेरिस सेन्ट-जर्मेनका फरवार्ड ब्राडली बार्कोलाका लागि १२ करोड ३० लाख पाउन्ड (१२३ मिलियन पाउन्ड) सम्मको सम्झौतामा सहमति जनाएको छ। सुरुमा पीएसजीले फ्रान्सेली आक्रमणकारीको मूल्य १४ करोड ५० लाख पाउन्ड तोकेको थियो तर ‘रेड्स’ (लिभरपुल) ले सुरुमा १० करोड ६० लाख पाउन्ड र सम्भावित थप भुक्तानी बापत १ करोड ७० लाख पाउन्डको प्याकेज दिने भएकाे थियाे । तर, अन्तत १२ कराेड २० लाख पाउन्डमा सहमति जुटेकाे हाे । २३ वर्षीय खेलाडीले एनफिल्डमा दीर्घकालीन सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्नुअघि यसै सप्ताहान्तमा मेडिकल परीक्षण गराउने अपेक्षा गरिएको छ। दायाँ खुट्टाले खेल्ने बार्कोला बायाँ विङमा खेल्न रुचाउँछन् र उनको आगमनले लिभरपुलमा कोडी गाक्पोको भविष्यबारे शङ्का बढाउने छ। बीबीसी स्पोर्टका अनुसार टोटनह्याम हटस्पर र म्यानचेस्टर सिटी दुवैले नेदरल्यान्ड्सका फरवार्डमा चासो देखाएका छन्। लिभरपुल दायाँ विङ्गरको खोजीमा पनि छ; उनीहरूले ब्राइटनका यान्कुबा मिन्तेह र क्रिस्टल प्यालेसका इस्माइला सारलाई भित्र्याउने प्रयासबारे पनि विचार गरेका थिए। विगत दुई गर्मीयाममा लुइस डियाज र मोहम्मद सलाह बाहिरिए पछि आफ्नो आक्रमण पङ्क्तिलाई बलियो बनाउने क्रममा बार्कोला लिभरपुलको मुख्य लक्ष्य बनेका छन्। उनी सन् २०२३ मा लियोनबाट ३ करोड ८५ लाख पाउन्डमा पीएसजीमा आबद्ध भएका थिए र उनले तीन लिगमध्ये १ उपाधि, दुई च्याम्पियन्स लिग, दुई पटक फ्रेन्च कपका साथै युइएफए सुपर कप र फिफा इन्टरकन्टिनेन्टल कप जितेकाे टिममा थिए । यस गर्मीको विश्वकपमा फ्रान्सका लागि तीन गोल गरेका बार्कोला दायाँ वा बीचको भागबाट पनि खेल्न सक्छन्। ह्युगो एकिटिके गम्भीर ‘अकिल्स’ चोटबाट निको हुँदै गर्दा उनले अलेक्जेन्डर इसाकका लागि विकल्प प्रदान गर्न सक्छन्। शनिबार नटिङ्घम फरेस्टविरुद्धको खेल अघि बोल्दै रेड्सका प्रशिक्षक एन्डोनी इराओलालाई गाक्पोको भविष्यबारे सोधिएको थियो। उनले “केही पनि ग्यारेन्टी गर्न नसकिने” बताए पनि २७ वर्षीय खेलाडीलाई क्लबमै राख्न चाहेको उल्लेख भने गरेका छन् । “विश्वकप र बिदाबाट फर्किएपछि [गाक्पो] को प्रदर्शन र मनोवृत्ति निकै राम्रो रहेको छ। म आशा गर्छु कि हामी उनलाई सोही स्तरमा कायम राख्न सक्छौँ किनभने मलाई लाग्छ उनी हाम्रा खेलहरूमा निकै प्रभावशाली रहेका छन्,” इराओलाले भने।
बुन्डेसलिगाको १४ मध्ये १३ सिजन जितेको बायर्नको वर्चस्व कायमै रहला ?
काठमाडौं, १३ भदौं । जर्मन फुटबल जायन्ट बायर्न म्युनिख पुनः एकपटक बुन्डेसलिगाको उपाधि जित्ने प्रबल दाबेदारका रूपमा आफ्नो उपाधि रक्षा अभियान सुरु गर्दैछ। विगत १४ सिजनमध्ये १३ वटा उपाधि आफ्नो कब्जामा पारिसकेको बायर्नलाई यसपटक पनि सट्टेबाजहरूले १–७ को बलियो र मुख्य दाबेदार मानिरहेका छन्। टोलीको मुख्य लक्ष्य लगातार तेस्रो पटक उपाधि जित्दै ‘ह्याट्रिक’ पूरा गर्नु रहेको छ। मुख्य प्रशिक्षक भिन्सेन्ट कोम्पनीको नेतृत्वमा रहेको बायर्नले सिजनको सुरुवात उत्कृष्ट ढङ्गले गरिसकेको छ। गत साता भएको जर्मन सुपर कपमा चिर प्रतिद्वन्द्वी बोरुसिया डर्टमन्डलाई २–१ ले पराजित गर्दै टोलीले पहिलो जीत हासिल गरिसकेको छ । टोलीका प्रमुख स्ट्राइकर तथा इङ्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केन चार सिजनमा चौथो पटक बुन्डेसलिगा ‘गोल्डेन बुट’ जित्ने लक्ष्यमा छन्। उनी व्यक्तिगत उपलब्धिभन्दा पनि टोलीलाई थप ट्रफी दिलाउन केन्द्रित देखिन्छन्। प्रशिक्षक कोम्पनीले टोलीको लक्ष्य स्पष्ट पार्दै भनेका छन्, ‘बायर्नमा लक्ष्यहरू सधैं सकेसम्म उच्च राखिन्छन्। यसको अर्थ बुन्डेसलिगा, जर्मन कप, च्याम्पियन्स लिग जित्नु र सम्भव भएसम्म हरेक खेलमा जित हात पार्नु हो।’ यस सिजन बायर्न र केनका लागि कस्ता सम्भावनाहरू छन् र टोलीमा के कस्ता नयाँ परिवर्तनहरू आएका छन् भन्ने विषयमा खेल जगतमा व्यापक चर्चा भइरहेको छ। एलियान्ज एरिनामा बुन्डेसलिगाको उपाधि जित्नु बायर्न म्युनिखका लागि केवल उत्सवको विषय नभई एउटा स्वाभाविक अपेक्षा जस्तै बनेको छ। सन् २०१२ यता बायर्नले केवल एक पटक सन् २०२३–२४ को सिजनमा बायर लेभरकुसेन अपराजित रहँदा मात्र लिग उपाधि गुमाउनुपरेको थियो। बर्नली छोडेर बायर्नको जिम्मेवारी सम्हालेका प्रशिक्षक भिन्सेन्ट कोम्पानीको नेतृत्वमा टोलीले पछिल्ला दुई सिजनमा क्रमशः १३ र १६ अंकको फराकिलो अग्रतासहित शीर्ष स्थान हासिल गर्दै आफ्नो वर्चस्व कायम राखेको छ। गत सिजन घरेलु प्रतियोगितामा डबल (लिग र कप) उपाधि जितेको बायर्न युरोपकै सबैभन्दा आकर्षक खेल प्रदर्शन गर्ने टोली बन्यो। टोलीले सबै प्रतियोगितामा गरी कुल १८४ गोल गरेको थियो, जसमा बुन्डेसलिगामा कीर्तिमानी १२२ गोल र च्याम्पियन्स लिगमा ४३ गोल सामेल थिए। तर, च्याम्पियन्स लिगको सेमिफाइनलमा पेरिस सेन्ट जर्मेनसँग समग्रमा ६–५ को नतिजामा पराजित हुँदै टोली बाहिरिनु परेको थियो। सन् २०१२‘१३ मा ट्रिबल अर्थात तीन प्रमुख उपाधि जितेर सुरु भएको यो स्वर्ण युग यता बायर्नले सन् २०२० मा मात्र एक पटक युरोपको शीर्ष उपाधि जित्न सकेको छ। यद्यपि, जर्मन फुटबल लेखक कन्स्टान्टिन एक्नरका अनुसार कोम्पानीले यसै सिजन च्याम्पियन्स लिग जित्नैपर्छ भन्ने दबाब छैन। ‘बायर्नको उच्च नेतृत्व कोम्पानी र टोलीको प्रगतिबाट निकै खुसी छ,’ एक्नरले भने, ‘युरोपका शीर्ष चार टोलीबीच प्रतिस्पर्धा गरिरहँदासम्म क्लब व्यवस्थापन उनीसँग सन्तुष्ट छ। विगत आठ वर्षमा सात जना प्रशिक्षक फेरिएको बायर्नमा उनले व्यवस्थापकीय स्थिरता फर्काएका छन्।’ यी बेल्जियन प्रशिक्षकको आगमन निकै प्रभावशाली रहेको र उनी विश्वकै उत्कृष्ट प्रशिक्षक बन्ने बाटोमा रहेको विश्लेषण गरिएको छ। पेरिस सेन्ट जर्मेन विरुद्धको हारले उनले अझै केही कुरा सिक्न बाँकी रहेको देखाए पनि क्लबभित्र उनको नेतृत्वलाई लिएर उच्च विश्वास कायम छ। उता, सन् २०२२ मा टोटनह्यामबाट चार वर्षे सम्झौतामा बायर्न म्युनिख आबद्ध हुँदा इङ्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केन सम्झौता सकिए पछि स्वदेश फर्किने अनुमान गरिएको थियो। टोटनह्याम र इङ्ल्यान्ड टोलीबाट कुनै ठूलो उपाधि जित्न नसकेका केनका लागि लगातार उपाधि जित्ने बायर्नको प्रस्ताव आकर्षक थियो। धेरैले उनी बायर्नमा केही उपाधि जितेपछि प्रिमियर लिगमा एलन शियररको सर्वाधिक गोलको कीर्तिमान, जसबाट उनी ४७ गोलले पछाडि छन्, तोड्न फर्किने ठानेका थिए। तथापि, ३३ वर्षीय केनको सोचमा अहिले ठूलो परिवर्तन आएको छ। उनले हालै स्वीकार गर्दै भनेका छन्, ‘सुरुमा आउँदा म फर्किनेछु भन्ने सोचेको थिएँ, तर अब फर्किने त्यो हुटहुटी पहिले जस्तो छैन।’ बायर्नमा आफ्नो समयलाई निकै मन पराएका केन अहिले सम्झौता अवधि लम्ब्याउने विषयमा क्लबसँग छलफल गर्न तयार छन्। बायर्न व्यवस्थापन र समर्थकहरू पनि केनसँग निकै प्रभावित छन्। क्लबका मानार्थ अध्यक्ष उली हुनेशले केनलाई ‘हामीले अहिलेसम्म गरेकामध्ये सबैभन्दा उत्कृष्ट अनुबन्धन’ भनेका छन्। गर्ड मुलर, कार्ल हाइन्ज रुमेनिगे र रोबर्ट लेवान्डोस्की जस्ता दिग्गज गोलकर्ताहरूको इतिहास बोकेको क्लबका लागि यो ठूलो प्रशंसा हो। केनको मैदानको प्रदर्शनले पनि यसलाई प्रमाणित गर्छ। गत सिजन उनले क्लबका लागि ५१ खेलमा ६१ गोल गर्दै बायर्नका लागि एकै सिजनमा सर्वाधिक गोल गर्ने नयाँ कीर्तिमान बनाएका थिए। यससँगै बायर्नका लागि १४७ खेलमा उनको कुल गोल संख्या १४६ र ३३ असिस्ट पुगेको छ। उनले सन् २०२४ र २०२६ मा ुयुरोपियन सुु तथा २०२५ मा बुन्डेसलिगाको ‘गोल्डेन बुट’ जितेका थिए । स्टटगार्टविरुद्धको जर्मन कप फाइनलमा ह्याट्रिक गर्दै टोलीलाई जित दिलाएका केनले २०२६ मा बायर्नलाई ‘डबल’ अर्थात लिग र कप उपाधि दिलाउन मुख्य भूमिका खेलेका थिए।
फिफा अध्यक्षविरुद्ध मुद्दा हाल्न युइएफएले माग्यो अमेरिकी अदालतसँग कागजात
काठमाडौं, १२ भदौ । युरोपेली फुटबल संघहरूको संघ (युइएफए) ले फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोविरुद्ध फौजदारी मुद्दा चलाउन अमेरिकी अदालतसँग फिफाका कागजातहरू मागेको छ। विश्वकप बिक्री योजनालाई लिएर इन्फान्टिनोविरुद्ध फौजदारी उजुरी दिने तयारी गरिरहेको युरोपेली फुटबलको सर्वोच्च निकायले अमेरिकी अदालतसँग आवश्यक कागजात माग गरेको हो। अदालतमा दर्ता कागजातअनुसार इन्फान्टिनोविरुद्ध मुद्दाका लागि आवश्यक पर्ने बयान र प्रमाणहरू फ्लोरिडास्थित फिफाका निकायहरूबाट प्राप्त गर्न युइएफएले अमेरिकी संघीय अदालतसँग अनुमति मागेको छ। अमेरिकी कानुनअन्तर्गत दर्ता गरिएको एकपक्षीय निवेदनमा युइएफएले इन्फान्टिनो तथा फिफाका अन्य अधिकारी र सल्लाहकारहरूविरुद्ध फौजदारी कारबाही अघि बढाउने विषयमा विचार गरिरहेको जनाएको छ। यो कारबाही पुरुष, महिला तथा क्लब विश्वकपका व्यावसायिक अधिकारहरूलाई ‘फिफा फर्वार्ड इन्टरप्राइज (एफएफइ)’ नामक नयाँ सहायक कम्पनीमा हस्तान्तरण गर्ने योजनासँग सम्बन्धित छ। यद्यपि, अध्यक्ष इन्फान्टिनोले उक्त योजना भने हाललाई स्थगित गरिसकेका छन्। ‘फिफाले प्रस्ताव गरेको योजनाबाट उत्पन्न परिस्थिति र यससँग सम्बन्धित कानुनी कारबाहीका बारेमा युइएफएले सक्रिय रूपमा विचार गरिरहेको छ,’ युरोपियन सञ्चारमाध्यमहरूले उल्लेख गरेका छन्। फ्लोरिडा अदालतमा दायर कागजातहरू फिफा अध्यक्षविरुद्ध मुद्दा चलाउन सहयोगी हुने उनीहरूको बुझाइ छ। विशेष गरी युइएफए र अन्य सरोकारवाला पक्षहरूले स्विस फौजदारी संहिताको धारा १५८ अन्तर्गत इन्फान्टिनो तथा अन्य फिफा अधिकारी र सल्लाहकारहरूविरुद्ध खराब व्यवस्थापन (क्रिमिनल मिसम्यानेजमेन्ट) को अभियोगमा स्विट्जरल्याण्डमा फौजदारी मुद्दा हाल्न यी प्रयास गरिरहेका हुन्। इन्फान्टिनोले सल्लाहकार र लगानीकर्ताहरूको सानो समूहसँग मिलेर गोप्य रूपमा यो प्रस्ताव तयार पारेको युइएफएको आरोप छ। फिफाको सामान्य प्रशासनिक प्रक्रियालाई मिचेर फिफा परिषद्, क्षेत्रीय महासंघ वा सदस्य संघहरूसँग परामर्श नगरीकन एकलौटी रूपमा एफएफइको योजना बनाइएको दाबी गरिएको छ। एफएफइ कार्यक्रमसँग सम्बन्धित लेनदेन, योजना, संरचना र स्वीकृतिसम्बन्धी महत्त्वपूर्ण कागजात तथा साक्षी फ्लोरिडामा हुन सक्ने भएकाले अदालतको माध्यमबाट ती कागजात माग गरिएको युइएफएले जनाएको छ।