अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पलाई तनाव दिइरहेका यी ६ इरानी टापुहरू
तेहरान, १६ भदौ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग सैन्य तनाव बढाउने विभिन्न विकल्पहरूमाथि विचार गरिरहेका छन्, जसमध्ये धेरैजसो फारसी खाडीमा रहेका रणनीतिक टापुहरू वरिपरि केन्द्रित छन्। यी टापुहरूको महत्त्व हर्मुज जलडमरूमध्यको निकटताका कारण बढेको हो। यो एक महत्त्वपूर्ण ऊर्जा चोकपोइन्ट हुनुका साथै इरानको आफ्नै तेल उद्योग वा सैन्य प्रतिरक्षामा यसको अहम् भूमिका छ। तर, इरानी भूभाग कब्जा गर्नु अमेरिकाका लागि युद्धमा अहिलेसम्म गरेका प्रयासभन्दा धेरै जोखिमपूर्ण हुनेछ। विचाराधीन योजनाहरूमा हर्मुज जलडमरूमध्य नजिकै जहाजहरू कब्जा गर्ने वा इरानको मुख्य तेल निर्यात केन्द्र खार्ग टापुमा आक्रमण गर्नेसहित खाडीका विभिन्न टापुहरू समावेश छन्। जो नियन्त्रणमा नलिएसम्म अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निद खराब गरिरहेका छन । यी ६ टापुका बारेमा जानौं । खार्ग टापु खार्ग टापुइरानको तटबाट करिब १५ माइलको दूरीमा रहेको खार्ग टापुले देशको कच्चा तेल निर्यातको करिब ९० प्रतिशत हिस्सा सम्हाल्छ। यस टापुमा ताजा पानीका स्रोतहरू छन्, जसले यहाँको स्थायी बसोबास र प्रमुख पूर्वाधारलाई धान्न मद्दत गर्छन्। यहाँ हजारौँ मानिसहरूको बसोबास छ, जसमध्ये अधिकांश तेल उद्योगमा कार्यरत कामदारहरू हुन्। यसको वरिपरि रहेको गहिरो पानीका कारण ठूला तेल ट्याङ्करहरू यहाँ आएर रोकिन सक्छन्। खार्गमाथि सीधा प्रहार भएमा इरानको तेल निर्यात तुरुन्तै ठप्प हुन सक्छ । उल्लेखनीय छ कि इरानको तेलको ठूलो हिस्सा चीनतर्फ जाने गर्छ। यो टापुमा आक्रमण गरी कब्जा जमाउँदा अमेरिकी सेना हाल चलिरहेको हवाई अभियानको तुलनामा शत्रुको प्रहारको दायरामा अझ बढी प्रत्यक्ष रूपमा पर्नेछ। अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानलाई सम्झौताका लागि तयार पार्ने उपाय वा दबाबको साधनका रूपमा यस टापुको नाकाबन्दी गर्ने विषयमा पनि छलफल गरेका छन्। लारक टापु लारक टापु होर्मुज जलसन्धिको सबैभन्दा साँघुरो भागमा अवस्थित छ र यो इरानको तेल उद्योगका लागि निर्यातको एक प्रमुख केन्द्र पनि हो। इरानले लारक टापुको प्रयोग जलसन्धिको निगरानी गर्न र त्यसमाथि नियन्त्रण कायम राख्न गर्छ। यस टापुमा बङ्कर र आक्रमणकारी डुङ्गाहरूको सञ्जाल छ, जसले मालवाहक जहाजहरूलाई ध्वस्त पार्न सक्छन्। लारकलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिन सकेमा जलसन्धिमा जहाजहरूलाई अवरोध पुर्याउने र बारुदी सुरुङ बिछ्याउने इरानको क्षमता सीमित हुन सक्छ। साथै, यसले जलसन्धि भएर हुने आवागमनमा इरानको पकड तोड्न सकेमा अमेरिका हावी हुन सक्छ तर, यो टापु निकै बलियो सुरक्षा घेरामा रहेकाले यसलाई कब्जा गर्नु कठिन कार्य हुनेछ। केशम टापु केशम फारसी खाडीको सबैभन्दा ठूलो टापु हो र यो इरानको दक्षिणी तट नजिक अवस्थित छ। विभिन्न रिपोर्टहरूका अनुसार होर्मुज जलसन्धि नजिकै रहेको यो बाणको आकारको टापुमा जहाज–विरोधी क्षेप्यास्त्र, बारुदी सुरुङ , ड्रोन र अन्य आक्रमणकारी साधनहरू भूमिगत सुरुङहरूमा भण्डारण गरिएका छन्। प्राकृतिक सौन्दर्यका कारण केशम कुनै समय पर्यटकहरूको स्वर्ग मानिन्थ्यो। अल जजिराका अनुसार होर्मुज वरपरको क्षेत्रमा यस टापुको रणनीतिक महत्त्व छ, यसलाई कहिलेकाहीँ ‘विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ऊर्जा पारवहन मार्गको ‘कर्क’ का रूपमा वर्णन गरिन्छ। इरानले युद्धको सुरुवाती दिनहरूमा केशमस्थित पानीको खारापन हटाउने प्लान्टमा अमेरिकाले आक्रमण गरेको र त्यसबाट स्थानीय गाउँहरूमा हुने पानीको आपूर्ति अवरुद्ध भएको आरोप लगाएको थियो। अमेरिकाले भने यसको खण्डन गरेको थियो। करिब ५५८ वर्ग माइल क्षेत्रफल ओगटेको केशम आक्रमणका लागि एउटा ठूलो लक्ष्य बन्न सक्ने भए तापनि यसलाई कब्जा गर्ने कुनै योजनाबद्ध कारबाहीको सङ्केत देखिएको छैन। अबू मुसा, ग्रेटर टुन्ब्स र लेसर टुन्ब्स टापु अबू मुसा र टुन्ब्स टापुहरू इरान र संयुक्त अरब इमिरेट्सको बीचमा होर्मुज जलसन्धिको पश्चिमी प्रवेशद्वार नजिक अवस्थित छन्। यद्यपि युएईले यी टापुहरूमा आफ्नो दाबी गर्दै आएको छ, सन् १९७१ मा इरानी सेनाले बलपूर्वक तिनलाई कब्जा गरेको थियो। यी टापुहरू क्षेप्यास्त्र, ड्रोन र माइन बिछ्याउने क्षमताले सुसज्जित इरानी सैन्य चौकीका रूपमा रहेका छन्। एक्सियोसका अनुसार पेन्टागनले अबू मुसा टापुलाई कब्जा गर्ने प्रस्ताव गरेको छ। अन्य टापुहरू जस्तै यो कदमले अमेरिकालाई जलसन्धि नजिक रणनीतिक पकड दिलाउनेछ र त्यहाँ इरानको सैन्य क्षमतालाई सीमित गर्नेछ। इरानी संसद्का सभामुख मोहम्मद बाघेरी घालीबाफले लेखे अनुसार इरानी गुप्तचर निकायको सूचनाले इरानका शत्रुहरूले यस क्षेत्रको एउटा देशको सहयोगमा इरानको एउटा टापु कब्जा गर्ने अभियानको तयारी गरिरहेको जनाएका थिए । घालीबाफले सम्भवतः युएई र अबू मुसामाथिको उसको दाबीतर्फ सङ्केत गरिरहेका थिए। ‘यदि उनीहरूले कुनै कदम चाले भने, त्यस क्षेत्रीय देशका सम्पूर्ण महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारहरूमाथि बिना कुनै रोकटोक लगातार आक्रमण गरिनेछ,’ उनको चेतावनी छ।
विपद्मा शुद्ध पानी नहुँदा लाग्ने रोग र जोगिने उपायहरू
काठमाडौँ, १६ भदौ । रसुवास्थित भोटेकोशीमा आएको बाढीले धेरैलाई परिवारविहीन र घरबारविहीन बनाएको छ। बाढीपहिरोका कारण उत्पन्न यस्तो सङ्कटको समयमा मुख्य समस्या भनेकै खानेपानीको हुन्छ। खानेपानीका परम्परागत स्रोतहरू पुरिने वा सुक्ने र तत्काल अन्य विकल्प नहुँदा मानिसहरू धमिलो तथा दूषित पानी पिउन बाध्य हुन्छन्। दूषित पानीको प्रयोगले तत्कालै विभिन्न जलजन्य रोगहरू फैलिने र दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्या उत्पन्न हुने जोखिम रहन्छ। यस्तो अवस्थामा शुद्ध खानेपानीको व्यवस्था हुनु अत्यन्तै आवश्यक छ। यदि सोझै शुद्ध पानी उपलब्ध नभएमा उपलब्ध पानीलाई शुद्ध बनाएर मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। शुद्ध पानीको अभावमा देखिने स्वास्थ्य समस्या, यसबाट लाग्ने रोगहरू र पानी शुद्धीकरण गर्ने तरिकाहरू तल प्रस्तुत गरिएको छ । सुरूमा, सफा पानी नहुँदा देखिने प्रमुख समस्याहरू यस्ता हुनेछन् सरुवा तथा जलजन्य रोगहरूको प्रकोप: हैजा (Cholera) र झाडापखाला: दूषित पानीमा हुने जीवाणुका कारण तीव्र गतिमा झाडापखाला र हैजा फैलिन सक्छ। टाइफाइड र जुका पर्नु: दूषित पानीका माध्यमबाट टाइफाइड, आउँ (Dysentery) तथा पेटमा जुका पर्ने समस्या हुन्छ। हेपाटाइटिस 'ए' र 'ई': पानीको प्रदूषणले कलेजोमा असर गर्ने भाइरल हेपाटाइटिस फैलिने जोखिम उच्च हुन्छ। छाला तथा आँखाको संक्रमण: फोहोर पानीले नुहाउँदा वा मुख धुँदा छाला कन्याउने, डाबर आउने, घाउ-खटिरा निस्कने र आँखा पाक्ने (Conjunctivitis) जस्ता समस्या देखिन्छन्। कुपोषण र जलवियोजन (Dehydration): लगातार झाडापखाला र बान्ता हुनाले शरीरमा पानी र लवणको मात्रा कमी भई 'डिहाइड्रेसन' हुन्छ, जसले बालबालिका र वृद्धवृद्धामा कुपोषण र ज्यानै जाने जोखिम बढाउँछ। व्यक्तिगत सरसफाइमा कमी: पर्याप्त पानी नहुँदा हात धुन, महिलाहरूले महिनावारीका बेला सरसफाइ राख्न र शौचालय प्रयोग गर्न कठिनाइ भई अन्य संक्रमणको खतरा बढ्छ। समस्या समाधानका व्यावहारिक उपायहरू पानीको शुद्धीकरण (Purification): उमाल्ने: पानीलाई कम्तीमा ५ देखि १० मिनेटसम्म मज्जाले उमालेर सेलाएपछि मात्र पिउने। पियुष वा क्लोरिन प्रयोग: उमाल्ने सुविधा नभएमा पानीमा क्लोरिन ट्याब्लेट वा 'पियुष' जस्ता झोल औषधि तोकिएको मात्रामा हालेर ३० मिनेटपछि मात्र प्रयोग गर्ने। सोधिस (SODIS) विधि: सफा र पारदर्शी प्लास्टिकको बोतलमा पानी भरेर ६-७ घण्टा कडा घाममा राखेर पनि कीटाणुमुक्त बनाउन सकिन्छ। सुरक्षित भण्डारण: शुद्धीकरण गरिएको पानीलाई सधैँ सफा, ढक्कन भएको भाँडोमा राख्ने। भाँडोबाट पानी झिक्दा सफा डाडु वा ह्यान्डल भएको जगको प्रयोग गर्ने ताकि हात पानीमा नडुबोस्। वैकल्पिक स्रोतको खोज र व्यवस्थापन: राहतका रूपमा आउने बोतलको पानी वा ट्याङ्करको पानी प्रयोग गर्दा शुद्धताको पक्का गर्ने। व्यक्तिगत सरसफाइ र सचेतना: खाना खानुअघि, खुवाउनुअघि र शौचालय प्रयोग गरेपछि साबुनपानी वा स्यानिटाइजरले राम्ररी हात धुने। जीवनजल (ORS) को प्रयोग: झाडापखाला लागेमा तत्काल जीवनजल, नुन-चिनी-पानी वा झोल पदार्थ प्रशस्त पिउने।
भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि कयाल ग्रुपको २५ लाख सहयोग
काठमाडौं, १४ भदौं ।नेपालको प्रतिष्ठित व्यावसायिक घराना कयाल ग्रुपले रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीबाट प्रभावित नागरिकको उद्धार तथा राहतका लागि २५ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। ग्रुपका निर्देशक कुनाल कयालले आइतबार अर्थमन्त्री डा। स्वर्णिम वाग्लेमार्फत प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा उक्त रकम हस्तान्तरण गरेका हुन्। कयाल ग्रुपले आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत प्राकृतिक विपद्, महामारी तथा विभिन्न सामाजिक कार्यमा यसअघि पनि राहत तथा सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको जनाएको छ। गत बुधबार भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीका कारण रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, चितवनलगायत जिल्लामा ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति भएको छ। बाढीबाट प्रभावित नागरिकको खोज, उद्धार तथा राहतका लागि सरकारले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सहयोगको अपिल गरेको छ। सरकारको अपिलपछि प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा निजी क्षेत्र, विभिन्न व्यावसायिक घराना, संघसंस्था तथा व्यक्तिहरूबाट सहयोग रकम जम्मा हुने क्रम जारी छ। कयाल ग्रुपले पनि बाढीबाट प्रभावित नागरिकको राहत तथा उद्धारमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले कोषमा २५ लाख रुपैयाँ योगदान गरेको जनाएको छ।
एक डलर बराबर इरानको २० लाख रियाल, इरानी मुद्रा इतिहासकै कमजोर
सुनको मुल्य बढदाँ चाँदीको भने घटयो
अमिताभ बच्चनले दिए २१.८८ करोड भारू तीन तला भाडामा
सुनचाँदी दुबैको बढयो मुल्य
विपद्मा शुद्ध पानी नहुँदा लाग्ने रोग र जोगिने उपायहरू
विपद्का बेला मानसिक रूपमा कसरी बलियो बन्ने? जान्नुहाेस्
आज बिदाको दिन, घरमै यसरी बनाउनु होस चिकेन मःमः
बाढीमा पर्यटकः ११४ भारतीय नागरिकसहित १८४ जनाको उद्धार
निर्मल पुर्जाको आज अन्त्येष्टी गरिदैँ, गोप्य राखिएको थियो पार्थिव शरिर
काठमाडौं, १० भदौं । पाकिस्तान नियन्त्रित कश्मीरको ‘ब्रड पिक’मा गत महिना गएको घातक हिमपहिरोमा परी ज्यान गुमाएका १० पर्वतारोहीमध्येका एक, विश्वप्रसिद्ध नेपाली पर्वतारोही निर्मल ‘निम्सदाइ’ पुर्जाको पार्थिव शरीर बेलायत पुगेको छ। गैरआवासीय नेपाली संघ बेलायतका अध्यक्षका अनुसार त्यहाँ उनको अन्त्येष्टिमा उनलाई ‘गार्ड अफ अनर’ अर्थात सम्मान गारद प्रदान गरिने कार्यक्रम रहेको छ । नेपालमा जन्मिएका र ‘निम्सदाइ’ का नामले व्यापक रूपमा चिनिने पूर्व बेलायती गोर्खा सैनिक पुर्जाको अन्त्येष्टि आगामी अगस्ट २६ मा दक्षिण पश्चिम इङ्ल्यान्डको ब्लान्डफोर्ड फोरमस्थित मिल्टन एबीमा गरिने तय भएको छ। पुर्जाले सन् २०१९ मा विश्वका १४ अग्ला हिमालहरूमा कीर्तिमानी १८९ दिनभित्र आरोहण गरेका थिए, यो उपलब्धि नेटफ्लिक्सको वृत्तचित्र ‘१४ पिक्सः नथिङ इज इम्पोसिबल’मा पनि समेटिएको छ। उनको यो कीर्तिमान सन् २०२३ मा तोडिएको थियो। ‘निम्सदाइको पार्थिव शरीर बेलायत आइपुगेको र उनको अन्त्येष्टि अगस्टको अन्त्यतिर गर्ने तय भएको जानकारी हामीलाई प्राप्त भएको छ,’ बेलायतका अध्यक्ष प्रेम गाहा मगरले सञ्चारकर्मीसँग भने । मगरका अनुसार पुर्जाको परिवारले अगस्ट ९ मा उनको पार्थिव शरीर बुझेको थियो र त्यसयता सुरक्षाका कारण उनको पार्थिव शरिरलाई गोप्य स्थानमा राखिएको थियो । साथै, पुर्जाका लागि ‘राष्ट्रिय नायक’ को उपाधि माग गर्ने नेपालकी पूर्व उपसभामुख तथा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी सांसद इन्दिरा राना मगर पनि अन्त्येष्टिमा सहभागी हुन लन्डन पुग्ने भएकी छिन्। साथै, प्रख्यात नेपाली आरोहीहरू मिङ्मा जी र मिङ्मा डेभिड शेर्पा पनि अन्त्येष्टिमा सहभागी हुन लन्डनमा नै रहेका छन्। मिङ्माजीले नै ब्रोड पिकमा पुर्जाको शव ल्याउन साहसी उद्धार अभियान सञ्चालन गरेका थिए। उनको टोलीले १० जना आरोहीको शव फेला परेको उचाइबाट आधार शिविरसम्म ल्याउन १२ घण्टासम्म संघर्ष गरेको थियो । त्यसपछि शवहरूलाई हवाई मार्गबाट स्कार्दु लगिएको थियो। १० सदस्यीय उक्त आरोहण दलमा ६ जना नेपाली आरोही तथा पाकिस्तान, ओमान, संयुक्त राज्य अमेरिका र चीनका एक एक जना आरोही समावेश रहेका थिए। ८,०५१ मिटर उचाइ भएको ब्रोड पिक विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल हो। विश्वको दोस्रो अग्लो हिमाल ‘के टु’ को नजिकै अवस्थित यो हिमाल अनुभवी उच्च उचाइ आरोहीहरूका लागि समेत ठूलो चुनौती मानिन्छ। उता, पुर्जाको परिवारले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै बेलायत र विश्वभरका मानिसहरूबाट ती पर्वतारोहीप्रति दर्शाइएको असाधारण माया, सम्मान र समर्थनले आफूहरूलाई गहिरो रूपमा छोएको बताएको छ। ‘निम्स दाइको अन्त्येष्टि पारिवारिक र निजी तवरले गरिनेछ यद्यपि परिवारले निम्सदाइसँग नजिक रहेका व्यक्तिहरू तथा उनीसँग जोडिएका विभिन्न समुदाय र संस्थाका प्रतिनिधिहरूलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्ने अवसर प्रदान गर्न जहाँसम्म उचित रूपमा सम्भव छ, प्रयास गरेको छ,’ पारिवारिक विज्ञप्तिमा भनिएको छ। विज्ञप्तिमा ती दिग्गज पर्वतारोहीको अन्त्येष्टि प्रक्रियालाई सीमित दायरामा राखिएको भनी भइरहेको आलोचनालाई स्वीकार गरिएको छ । तर, साथै भनिएको छ कि ‘परिवारले अन्त्येष्टि सुरक्षित र मर्यादित रूपमा सम्पन्न गर्ने तथा यो अत्यन्तै व्यक्तिगत क्षणको गोपनीयता कायम राख्ने कुरालाई प्राथमिकता दिनुपर्छ, निम्स दाइप्रति देखाइएको माया, सम्मान र समर्थनका लागि हामी अत्यन्त आभारी छौं। यो अत्यन्तै कठिन घडीमा, हामी सबैमा समझदारी र सहयोगको विनम्र अनुरोध गर्दछौं। साथै, हामी विशेष गरी यो आग्रह गर्दछौं कि परिवारलाई शोक मनाउन र निम्सदाइलाई उहाँको हकअनुसारको मर्यादा, गोपनीयता र सम्मानका साथ अन्तिम बिदाइ गर्ने वातावरण प्रदान गरियोस्,’ विज्ञप्तिमा थपिएको छ।
जब ७ वर्षीय छोरालाई एक्लै छाडेर बाबु माउन्ट फुजीकाे पदयात्रामा निस्के
टोकियो, ७ साउन । जापानको सबैभन्दा अग्लो हिमालमा आफ्नो छोरालाई केवल एउटा सफ्ट ड्रिंक र खाजा दिएर कयौं घण्टासम्म एक्लै छोडेकोमा प्रहरीले एक बुवालाई हप्काएको छ। ती सात वर्षीय बालक माउन्ट फुजीको करिब २,००० मिटर उचाइमा रहेको स्थानमा, कुहिरो र वर्षा भइरहेको बेला बेन्चमा बसिरहेको अवस्थामा फेला परेका थिए। छोराले आफू थाकेको गुनासो गरेपछि ४८ वर्षीय बुवाले उनलाई ‘यहीँ पर्खिनु’ भनेका थिए र आफ्ना जेठा छोरासँगै हिमाल चढ्न अघि उनीहरू गएका थिए । हिमालको चुचुरोतर्फ जाने पदमार्गको छैटौं स्टेसन नजिकै ती बालकलाई एउटा माउन्टेन हट अर्थात पर्वतारोही बस्ने आश्रयस्थलका कर्मचारीले फेला पारे र प्रहरीलाई खबर गरेका थिए । ती बुवालाई पदमार्गको सातौं र आठौं स्टेसनको बीचमा फेला पारिएको थियो, भनिन्छ कि यो दूरी हिँडेर पार गर्न तीन घण्टा लाग्छ। बिहीबार स्थानीय समय अनुसार बिहान ७ः३० बजे ९ती बालक एक्लै फेला परेका थिए। उच्च स्टेसनबाट फर्केर छोरासँग पुनर्मिलन हुँदा प्रहरी अधिकारीहरूले ती बुवाको कडा आलोचना गरे। आठ घण्टासम्म पर्खिएपछि छोरा थाकेको र झर्को मानिरहेको अवस्थामा थिए। जापान टुडेका अनुसार एक अधिकारीले उनलाई भने, ‘सँगै हिमाल चढ्ने योजना त्याग्नुपरे पनि बच्चालाई पछाडि छोड्नु स्वीकार्य कुरा होइन।’ उनले आफ्नो हतारोमा गरिएको निर्णयका लागि माफी मागेको बताइएको छ। उक्त परिवार फुजिनोमिया पदमार्गमा रहेको बताइएको छ । यो मार्ग हिमालको पाँचौं स्टेसनबाट सुरु हुन्छ, जहाँ सार्वजनिक यातायातको माध्यमबाट पुग्न सकिन्छ। ३,७७६ मिटर उचाइमा रहेको माउन्ट फुजीमा हालैका वर्षहरूमा आरोहणसम्बन्धी धेरै दुर्घटनाहरू भएका छन्। गत जुलाईमा ९९ वर्षीया एक महिला लडेर कम्मर र ढाडमा चोट लागेपछि सोही मार्गमा उद्धार गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो। त्यस्तै, गत वर्ष आधिकारिक आरोहणको मौसम बाहिर हिमाल चढ्न गएका २७ वर्षीय विश्वविद्यालयका एक विद्यार्थीलाई चार दिनभित्र दुई पटक उद्धार गर्नुपरेको थियो । उनी आफ्नो हराएको मोबाइल फोन खोज्न पुनः फर्किएका थिए। टोकियोको दक्षिण पश्चिममा अवस्थित सक्रिय ज्वालामुखी माउन्ट फुजीलाई सन् २०१३ मा विश्व सम्पदाको दर्जा प्रदान गरिएको थियो। यो माउन्ट टेटे र माउन्ट हाकुसँगै तीनवटा परम्परागत पवित्र हिमाल मध्ये एक पनि हो। हरेक वर्ष करिब २ लाख मानिसहरू यसको आरोहण गर्छन् तर अत्यधिक भीडभाड हुन नदिन केही मार्गहरूमा दैनिक रूपमा आरोहीहरूको संख्या सीमित गरिएको छ।
जब एक चीनियाँ ब्यक्ति गाउँ फर्किए, बनाए झुर ठाउँलाई पर्यटकीय हब
गुइयाङ (चीन), ६ भदौं । मध्य चीनको हेनान प्रान्तको राजधानी झेङझाउस्थित फक्सकनको एसेम्बली लाइनमा ८ वर्ष बिताए पछि हे झिचेङ सन् २०२४ मा दक्षिण(पश्चिम चीनको गुइझोउ प्रान्तस्थित आफ्नो पहाडी गाउँ फर्किए र त्यहाँ एउटा ‘फार्महाउस रेस्टुरेन्ट’ खोले। झेङझाउ उनको गाउँबाट करिब १,५०० किलोमिटर टाढा पर्छ। ‘घरबाट टाढा काम गर्दा मैले परिवारलाई भेट्ने मौका नै पाउँदिनथेँ,’ उनले भने, ‘अहिले म हरेक बिहान मेरी जेठी छोरीलाई विद्यालय पुर्याउँछु र मेरा दिनहरू रेस्टुरेन्टको काममा बिताउँछु, पाहुनाहरूको सेवा गर्ने क्रममै म मेरी कान्छी छोरीको पनि हेरचाह गर्छु।’ आफ्नो जन्मथलो जिएशाङ गाउँमा उनको यो फिर्ती कुनै नौलो घटना होइन। ‘रेड आर्मी’ अर्थात लाल सेना को ‘लङ मार्च, सन् १९३४–१९३६ को ऐतिहासिक यात्रा जसले कुओमिन्ताङको घेराबन्दी तोडेको थियो, सँग जोडिएका क्रान्तिकारी स्थलहरू जस्ता ऐतिहासिक सम्पदाहरूको सदुपयोग गर्दै र ग्रामीण विकासलाई अघि बढाउँदै यस समुदायले अहिले धेरै युवाहरूलाई गाउँ फर्काउन सफल भइरहेको छ। सन् १९३५ को अप्रिलमा, ‘लङ मार्च’ का क्रममा विश्राम लिन र पुनर्गठित हुन रेड आर्मी जिएशाङमा रोकिएको थियो, जसले गर्दा स्थानीय बासिन्दाहरूसँग उनीहरूको घनिष्ठ सम्बन्ध स्थापित भएको थियो। आज पनि गाउँले ती सैनिकहरूले लेखेका नाराहरू, उनीहरू बसेका बासस्थानहरू र उनीहरूलाई सहयोग गर्ने सर्वसाधारणका चिहानहरूलाई सुरक्षित राखेको छ। तर, दुर्गम पहाडी अवस्थिति र छरिएर रहेका खेतबारीका कारण विकासका लागि यो गाउँले लामो समयसम्म संघर्ष गर्नुपरेको थियो। ‘सामूहिक आम्दानी अत्यन्तै न्यून थियो र हाम्रो कुनै विशिष्ट उद्योग पनि थिएन,’ गाउँका चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका सचिव याङ लुनले सम्झिए। सन् २०२३ एउटा ठूलो मोड साबित भयो, जिएशाङलाई सुन्दर र क्रान्तिकारी ग्रामीण समुदायको विकास गर्ने राष्ट्रिय कार्यक्रमअन्तर्गत नमुना गाउँका रूपमा छनोट गरियो, जसले गर्दा नीतिगत सहयोग र आर्थिक अनुदान दुवै प्राप्त भयो। यस कार्यक्रमको एउटा मुख्य पहल ‘लङ मार्च’ को मार्गलाई पछ्याउँदै २.५ किलोमिटर लामो पदमार्ग निर्माण गर्नु थियो। गाउँभित्र यो पदमार्ग १०० भन्दा बढी घरपरिवारका जग्गाहरू हुँदै अघि बढ्छ। ‘चीनको ग्रामीण भेगमा, गाउँलेहरू आफ्नो जग्गा सजिलै छोड्न तयार हुँदैनन्, एक इन्च पनि ।’ जिएशाङमा खटिएका पहिलो पार्टी सचिव यान जियायुनले भने, ‘तर हामीले उनीहरूलाई भन्यौं, यदि कोही पनि यस कार्यक्रममा आएन भने तपाईंले उब्जाएको बाली केवल तपाईंकै हुनेछ र यसबाट कहिल्यै पनि थप आम्दानी हुनेछैन।’ पहिलो पार्टी सचिवु भन्नाले माथिल्लो तहको सरकारद्वारा गाउँमा बसेर स्थानीय विकासमा सहयोग पुर्याउन खटाइने अधिकारीहरूलाई बुझिन्छ। सन् २०२५ सम्ममा देशभर यस्ता ३० लाखभन्दा बढी अधिकारीहरू खटाइइसकेका थिए । उनीहरूले विभिन्न परियोजनाहरू सञ्चालन र स्रोत साधनको समन्वय गरी ग्रामीण पूर्वाधार सुधार गर्न, सामूहिक अर्थतन्त्रलाई बढावा दिन र सार्वजनिक सेवाहरूको स्तर उकास्न मद्दत गरिरहेका छन् । परियोजनालाई अघि बढाउन जिएशाङ गाउँका अधिकारीहरूले एउटा कार्यदल गठन गरे, आफ्नै जग्गा उपलब्ध गराएर उदाहरण प्रस्तुत गरे र गाउँलेहरूलाई यसबाट हुने दीर्घकालीन फाइदा तथा विकासका सम्भावनाहरूबारे बुझाउन घर घरमा पुगे। अन्ततः,११० घरपरिवार आफ्नो जग्गा निःशुल्क उपलब्ध गराउन सहमत भए र पदमार्गको निर्माण कार्य सम्पन्न भयो। ‘रेड आर्मी’ का पुनर्स्थापित ऐतिहासिक अवशेषहरू र ‘लङ मार्च पदमार्गको सदुपयोग गर्दै, जिएशाङले एउटा निजी कम्पनीसँग मिलेर गाउँको सामूहिक ’स्वामित्वमा रहने गरी पर्यटन सञ्चालक संस्था स्थापना गर्यो। त्यसयता, यसले नजिकैका प्राकृतिक आकर्षणहरू, जस्तै फूलका बगैँचाहरू, क्याम्पिङ स्थलहरू र घाँसे मैदानसहितको पार्कलाई समेटेर विभिन्न ‘थिम’मा आधारित पर्यटन प्याकेजहरू तयार पारेको छ। ‘क्रान्तिकारी विरासत र प्राकृतिक दृश्यलाई संयोजन गरेर हामीले यस्तो समन्वयात्मक प्रभाव हासिल गरेका छौं, जहाँ समग्र नतिजा व्यक्तिगत पक्षहरूको योगफलभन्दा धेरै शक्तिशाली छ,’ पर्यटन कम्पनीका कर्मचारी छियाओ यिङशानले भने। पर्यटन कार्यक्रम सुरु भएयता जिएशाङले ग्रामीण क्षेत्रमा ‘रेड ट्रेल’पदयात्राका चारवटा कार्यक्रमहरू आयोजना गरिसकेको छ, जसमा सबैभन्दा ठूलो कार्यक्रममा ७०० जनासम्म सहभागी भएका थिए। पर्यटकहरूको आगमन बढे सँगै धेरै गाउँलेहरूले पदमार्गको छेउमा स्थानीय उत्पादनहरू बिक्री गर्न साना पसल वा स्टलहरू राख्न थालेका छन । ‘खाजाको एउटा स्टलले मात्र आधा दिनमा ७०० देखि ८०० युआनसम्म कमाइ गर्यो,’ यानले भने, ‘जब हामी बिक्रीको अवस्था बुझ्न निस्कियौं, भेटिएका हरेक गाउँलेको अनुहारमा खुसीको चमक थियो। त्यो दृश्य साँच्चै नै हृदयस्पर्शी थियो।’ क्रान्तिकारी इतिहाससँग सम्बन्धित पर्यटनको विस्तारले स्थानीयहरूका लागि रोजगारीका ठोस अवसरहरू सिर्जना गरिरहेको छ। यानका अनुसार, यसै वर्ष सुरु गरिएको गाउँको एक दिने भ्रमण कार्यक्रमले गाइड, दोभाषे र चालकहरूको निरन्तर माग बढाएको छ। गाउँमा ‘हे’को पारिवारिक व्यवसायसहित पाँचवटा फार्म स्टेमा आधारित आवास व्यवसायहरू सञ्चालनमा आएका छन्, जसले दर्जनौं स्थानीय बासिन्दालाई रोजगारी दिएका छन्। यसैबीच, पर्यटन क्षेत्रमा आएको यो उछालले ६०० वर्षभन्दा लामो खेतीको इतिहास बोकेको स्थानीय रातो चामलको प्रजातिलाई पनि नयाँ जीवन दिएको छ। जिएशाङ अवस्थित गाओपो टाउनसिपमा औसत १,५०० मिटरको उचाइमा उब्जाइने यो धानको बाली पाक्न लामो समय लाग्छ र यसको उत्पादन पनि तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ। पहिले यसको बिक्री राम्रो नहुने भएकाले गाउँलेहरूमा यसको खेती गर्ने खासै उत्साह थिएन। योजना सुरु भए पछि जिएशाङले गाउँको सामूहिक स्वामित्वमा ‘जिएशाङ होङक्सिन’ रातो चामलको ब्रान्ड स्थापना गर्न एउटा कम्पनी दर्ता गर्यो र खरिद, मूल्य निर्धारण तथा बजारीकरणको एकीकृत प्रणाली लागू गर्यो। गाउँले प्राविधिक सहयोगका लागि कृषि विज्ञहरूलाई पनि भित्र्यायो, जसले किसानहरूको उत्साहमा उल्लेख्य वृद्धि गर्यो। सन् २०२४ मा गाउँमा रातो चामल खेती गरिने क्षेत्रफल ३६ हेक्टर थियो भने सन् २०२५ मा यो ६० भन्दा बढी भयो। गाउँले झाङ क्वानले बताए अनुसार उनी पहिले बजारमा बेच्नका लागि दर्जनौं किलोग्राम रातो चामल आफ्नो पिठ्युँमा बोकेर लैजान्थे। अहिले, गाउँको सामूहिक संस्थाले न्यूनतम मूल्यमा खरिदको ग्यारेन्टी गरेकाले उनले २० भन्दा बढी जग्गामा रातो चामल खेती गर्छन् र यसै बालीबाट वर्षमा करिब ८०,००० युआन कमाउँछन् । साथै, उनी मुख्य खेतीको सिजन नभएको समयमा अर्थात अफ सिजनमाआय बढाउन सानातिना सहायक व्यवसायहरू पनि सञ्चालन गर्छन्। कच्चा धानको स्थिर बिक्रीका अतिरिक्त जिएशाङले रातो चामलको रक्सी उत्पादन गर्न व्यावसायिक साझेदार भित्र्याएर आफ्नो औद्योगिक शृङ्खलालाई अझ विस्तार गरेको छ, जसले स्थानीय कृषि उपजको थप मूल्य बढाएको छ। गाउँले प्रयोगविहीन भएका फार्म हाउसहरूलाई ‘रेड भिलेज सुपरमार्केट’ मा परिणत गरी त्यहाँ रातो चामल र कालो सुँगुरको मासुबाट बनेका परिकारलगायत स्थानीय विशेष उत्पादनहरू प्रदर्शन तथा बिक्री गर्ने व्यवस्था पनि मिलाएको छ। सुपरमार्केट सञ्चालन गर्ने ली लिङहुई पनि उनीजस्तै गाउँ फर्केकी अर्की युवती हुन्। घरबाट टाढा वर्षौंसम्म काम गरेपछि उनले व्यवसायसम्बन्धी राम्रो अनुभव बटुलिसकेकी थिइन्। गाउँको तत्कालीन पार्टी सचिवको आग्रहमा उनले गाउँको सामूहिक कम्पनीमा लगानी गरिन्। ‘म गाउँको विकासमा आफ्नो तर्फबाट योगदान पुर्याउन चाहन्थें,’ लीले भनिन्, ‘मैले यसलाई एउटा अर्थपूर्ण काम ठानेँ, त्यसैले म फर्किएँ।’ ग्रामीण पुनरुत्थानका प्रयासहरू सुरु हुनुअघि सन् २०२३ मा गाउँको सामूहिक आम्दानी मुस्किलले २ लाख युआन थियो। सन् २०२४ मा यो ४ लाख ३० हजार युआनभन्दा बढी पुग्यो र गत वर्ष ५ लाख ७० हजार युआनको उचाइ लियो। ‘हाम्रो सिद्धान्त भनेको सीमा ननाघी सहयोग गर्नु र नियन्त्रण नलिईकन मद्दत गर्नु हो,’ यानले भने। उनले बताए अनुसार त्यहाँ खटिएको कार्यदलको उद्देश्य गाउँलाई आफ्नै उद्योगहरू स्थापना गर्न सघाउनु र दीर्घकालसम्म आफैं धानिन सक्ने विकासको नमुना छोडेर जानु हो। सामूहिक आम्दानीमा वृद्धि भएसँगै गाउँका सार्वजनिक स्थलहरूमा पनि एउटा सुखद परिवर्तन आएको छ। हालैका वर्षहरूमा जिएशाङले सांस्कृतिक चोक, बास्केटबल कोर्ट र वाकिङ पाथलगायतका नयाँ संरचनाहरू निर्माण गरेको छ। रात पर्दा उक्त चोक झिलिमिली बत्तीले उज्यालो हुन्छ। त्यहाँ भेला भएका स्थानीय बालबालिकाहरू क्रान्तिकारी गीतहरू गाउँछन् र उनीहरूको कलिलो तथा स्पष्ट स्वर पहाडहरूमा गुन्जिरहन्छ। ‘जब जब म यो दृश्य देख्छु, म गहिरो भावुक हुन्छु,’ यानले भने, ‘के हाम्रा क्रान्तिकारी अग्रजहरूले छोड्न चाहेको विरासत यही होइन र ?’
ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६ः कोशीका प्रणय धाख्वा राष्ट्रिय विजेता
काठमाडौं, ३० साउन । वातावरण संरक्षण र वृक्षको महत्वबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६’ को राष्ट्रिय उपाधि कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वाले जितेका छन्। तारागाउँ नेक्स्टमा आयोजित समारोहमा सातै प्रदेशका प्रादेशिक विजेताले आफ्ना वृक्षसँग जोडिएका प्रेरणादायी कथा प्रस्तुत गरेका थिए। ती प्रस्तुतीका आधारमा धाख्वा प्रथम, मधेश प्रदेशका महमद जावेद आलम प्रथम रनरअप तथा लुम्बिनी प्रदेशका अनिश खनाल द्वितीय रनरअप घोषित भए। विजेता धाख्वाले ५० हजार रुपैयाँ नगद पुरस्कार, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। प्रथम रनरअप आलमले २५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र तथा द्वितीय रनरअप खनालले १५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। कार्यक्रममा कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वा, मधेशका महमद जावेद आलम, बागमतीकी ओजस्वी थापा, गण्डकीकी निशा मिश्र, लुम्बिनीका अनिश खनाल, कर्णालीका जीवन गिरी र सुदूरपश्चिमकी मोनिका भट्टले आ–आफ्ना प्रदेशबाट छनोट भएका वृक्षका कथा प्रस्तुत गरेका थिए। प्रतियोगिताको निर्णायक मण्डलमा प्रेच्या बज्राचार्य, बालकृष्ण साह, प्रा। रमेश सापकोटा र निकिता श्रेष्ठ रहेका थिए। विभिन्न क्षेत्रको विज्ञता भएका निर्णायकले सहभागीका कथा, प्रस्तुति तथा वृक्षसँग जोडिएको संरक्षणको महत्वका आधारमा मूल्यांकन गरेका थिए। पुराना रूख जोगाउन युवा पुस्तालाई आह्वान कार्यक्रमको उद्घाटन मन्तव्यमा क्रीएसन का संस्थापक आनन्द मिश्रले संस्थाको वातावरण संरक्षणसँग जोडिएको यात्राबारे जानकारी दिँदै ‘एसियन ट्री अफ द इयर’बाट प्रेरित भएर क्रीएसन ले सन् २०१७ मा ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियान सुरु गरेको बताए। उनले नयाँ बिरुवा रोप्नु आवश्यक भए पनि त्यसलाई ठूलो रूख बन्न वर्षौं लाग्ने भएकाले पहिल्यै हुर्किसकेका पुराना रूख र विद्यमान वन संरक्षण गर्नु अझ महत्वपूर्ण रहेको बताए। सहरी विकासका नाममा ठूला रूख काटिँदै गएको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै मिश्रले प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा युवा पुस्ताले नेतृत्व लिनुपर्नेमा जोड दिए। क्रीएसन की महासचिव रोश्ना सुवेदीले जैविक विविधता र वातावरण संरक्षणका लागि रूखको विविधता जोगाउनु आवश्यक रहेको बताइन्। उनले प्रकृति संरक्षण कुनै एउटा धर्म, समुदाय वा विश्वास प्रणालीसँग मात्र सम्बन्धित विषय नभई सबैको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गरिन्। सुवेदीले अभियान सुरु भएको पहिलो वर्ष जम्मा १० जना सहभागी भएको स्मरण गर्दै अहिले सातै प्रदेशबाट उत्साहजनक सहभागिता हुनु क्रीएसन परिवारका लागि भावनात्मक र महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताइन्। रूखका जराबाट जीवनको संघर्ष सिक्नुपर्ने सन्देश युनोप्स का कार्य्क्रम ब्यबस्थापन सल्लाहकार डा। चुडामणि जोशीले रूखका जरा र मानिसको जीवनबीचको सम्बन्ध प्रस्तुत गर्दै रूखको फल र फूल सबैले देखे पनि त्यसलाई उभ्याइराख्ने जराले गर्ने संघर्ष प्रायः ओझेलमा पर्ने बताए। उनले मानिसको जीवनमा पनि सफलता र प्रसिद्धि देखिए पनि त्यसपछाडिको संघर्ष कमै देखिने उल्लेख गर्दै युवालाई आफ्नो ‘जरा’ बलियो बनाउन, संघर्षलाई स्वीकार गर्न र भावी पुस्तालाई हरियाली ग्रह हस्तान्तरण गर्ने पुस्ता बन्न आह्वान गरे। कार्यक्रममा डब्लुडब्लुएफ नेपालका कन्ट्री रिप्रिजेन्टेटिभ डा। घनश्याम गुरुङको नेतृत्वमा संरक्षणकर्मी चुङ्बा शेर्पाको योगदानको स्मरणसमेत गरिएको थियो। डा। गुरुङले शेर्पाको जीवन र संरक्षण यात्राबाट प्रेरणा लिन युवालाई आग्रह गर्दै आफ्नो लक्ष्यप्रति दृढ रहन र त्यसका लागि निरन्तर मेहनत गर्नुपर्ने बताए। उनले तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको समाजमा ‘संस्कृति अफ एप्रिसिएसन’ अर्थात् कृतज्ञता र सम्मानको संस्कृतिलाई जीवित राख्नु आवश्यक रहेको बताए। रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा सुनाउने प्रस्ताव कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि सहरी विकास मन्त्रालयका सहसचिव नवराज प्याकुरेलले आगामी संस्करणमा रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा प्रस्तुत गर्ने अवधारणामा समेत काम गर्नुपर्ने धारणा राखे। क्रीएसन ले सुरु गरेको यस्तो रचनात्मक अभियानले वृक्ष तथा वातावरण संरक्षणमा सकारात्मक योगदान पुर्याएको भन्दै प्याकुरेलले आगामी दिनमा यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्ने बताए। कार्यक्रमको समापनमा क्रीएसन नेपाल की अध्यक्ष अरुणा कार्कीले प्रतियोगिताका विजेता, सहभागी, निर्णायक, अतिथि तथा कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने सबैप्रति धन्यवाद व्यक्त गरिन्। सन् २०१७ मा सुरु भएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियानले नेपालका विभिन्न भूगोलमा रहेका महत्वपूर्ण र प्रेरणादायी रूखका कथा सार्वजनिक गर्दै वृक्ष संरक्षणलाई समुदाय, युवा र वातावरणीय अभियानसँग जोड्ने प्रयास गर्दै आएको छ। कार्यक्रमले नयाँ रूख रोप्ने अभियानसँगै पुराना रूख, वन र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणलाई पनि समान प्राथमिकता दिनुपर्ने सन्देश दिएको छ।
वडा अध्यक्षको सक्रियतामा १० हजार बिरुवा वितरण, प्रहरी कार्यालयमा वृक्षारोपण
मलखाधमा बदमासी गर्ने सहकारीलाई कारबाही गर्छौं: डिएसपी आचार्य
नेपालमा छैन मल, भारतवाट ल्याँउदा फेरी नेपाली पक्राउ
बाढीपीडितका लागि एक्सट्रेयल इनर्जी ड्रिंक्सद्वारा २ लाख ५० हजार रुपैयाँ सहयोग
सगरमाथा आरोही मदन चुडाल सम्मानित
कोशी सरकारमा नेकपावाट ५ मन्त्री जाने
बिराटनगरलाई हरित शहर बनाउने पारुलको सपना
`स्टन्डबाजी´ एसपी खडकाको कार्यशैलीमा प्रश्न
करिब १ हजार ३३ किलोग्राम गाँजासहित मिनि ट्रक चालक पक्राउ
झापामा ब्राउन सुगरसहित दुई जना पक्राउ
कोशीमा पनि एमाले कांग्रेस बिबाद, कांग्रेसले एमाले सरकारलाई साथ नदिने
परोहा नगरपालिकाको बाढीपीडितलाई ५ लाख सहयोग
नारायणी अस्पतालवाट शिशु चोरी
बाढी-पहिरोको विपत्तिमा सावधानी अपनाउन रौतहट प्रशासनको आग्रह: नक्कली क्यूआरबाट साबधान
धनुषाका ७ जना आए सम्पर्कमा, मधेशका १६२ काे अवस्था अझै अज्ञातै
बाढीपीडितलाई राैतहटका बालबालिकाको साथ: खाजा खर्च कटाएर ४७० रुपैयाँ सहयोग
भोटेकोशी बाढीमा मधेशका १२६ जना बेपत्ता, सप्तरीबाट मात्रै ३० जना
भोटेकोशी बाढीसंगै बाराका १५ जना सम्पर्कविहीन, प्रशासनले सार्वजनिक गर्यो विवरण
भोटेकोसी बाढी : नेकपा मधेसका सांसदले एक दिनको तलब दिने
त्रिशुली थ्रि बि सुरूङमा उद्वारकार्य जारी
अमेरिकी सहयोग नुवाकोट र रसुवा पुग्योः अमेरिकी दुतावास
भोटेकोसी-त्रिशूली बाढीमा ज्यान गुमाउनेकाे संख्या ६६९ पुग्याे
हेलिकोप्टरवाट पसेका चिनियाँ ‘टनेल रेस्क्यु टिम’ सोझै उद्धारमा, थप तयारी अवस्थामा
चार दिनपछि धादिङबेँसीसँगको सडक सम्पर्क पुनः स्थापित
सरकारी राजपत्रः ५ जिल्लाका १५ स्थानीय तह ‘विपद् सङ्कटग्रस्त क्षेत्र’ घोषणा
बिदेशी उद्दारकर्ता नचाहिने अडानवाट सरकार पछि हटेसँगै भारतीय 'टनेल रेस्क्यु टोली' नेपालमा
बागमती सरकारकाे पहलमा खुलाइयाे धुन्चेवाट बैकल्पिक मार्ग, माेटरयात्रा र खानपिन निःशुल्क
पोखरा महानगपालिकाले दियो बाढी पीडितलाई ४५ लाख
नेकपा नेता पुनले भेट प्रधानमन्त्री शाह, राेल्पा पहिराेबारे गराए ध्यानाकर्षण
मुस्ताङ प्रहरीले फाडयो ४ रोपनीको गाँजा खेत
निर्मल पुर्जाको निधनमा अन्नपुर्ण गाउँपालिकामा शोक बिदा
म्याग्दी मालिकाको बिम गाउँमा पाथीभरा माताको मन्दिर स्थापना
पेस्तोल र लागूऔषध सहित तीन जना पक्राउ
जबरजस्ती करणी गरेको अभियोगमा पक्राउ
चोरी तथा डाँका सम्बन्धी कसुरमा संलग्न दुई जना पक्राउ
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले पाए विश्वासको मत
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले विश्वासको मत लिदैँ
तीन दिन देखी बेपत्ता कपिलवस्तुको मेयर सिंह मृत फेला
मोटरसाइकलमा जनताको ढोकासम्म पुग्ने सांसद हरिप्रसाद भुसाल
रास्वपा महाधिवेशनः लुम्बिनी प्रदेशबाट सुबास शर्मा र सुशील अधिकारी बलिया दाबेदार
सुन जस्तो देखिने पहेँलो धातु सहित २ जना पक्राउ
नौवस्ता कारगारभित्र अवैध कारोबार, सदैव झडप
जसपा मधेसको अध्यक्षका लागि यादवद्वय मैदानमा उत्रने
पुर्ब मुख्यमन्त्रीले ल्याए गैर संबैधानिक बिधेयक, कर्णालीमा १० हजारले रोजगारी दिईने
कर्णाली मन्त्रीमा साबिक माओवादी र नेकपा एसमा बिबाद हुदाँ सपथ स्थगित
कर्णाली प्रदेशको पाँचौ मुख्यमन्त्रीमा शाही नियुक्त
कर्णालीका मुख्यमन्त्री कडेँलले दिए पदवाट राजिनामा
मुलुकका ७ ठाउँमा बाटो अबरूद्द, खुलाउने प्रयास जारी
चोरी भएको ३० मिनेटमै मोटरसाइकल बरामद, दुई युवक पक्राउ
ज्यान मार्ने उद्योग मुद्दाका फरार प्रतिवादी पक्राउ
जुवातास खेलिरहेको अवस्थामा १२ जना पक्राउ
भोटेकोशी बाढी पीडितलाई सुदुरपश्चिम सरकारको २ करोड सहयोग
सुदुर पश्चिमका मुख्यमन्त्री भट्टले पाए विश्वासको मत
सुदुरपश्चिमका मुख्यमन्त्रीमा भट्ट नियुक्त, आजै ३ बजे सपथ
सुदुरपश्चिम प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा भट्टले तीन बजे सपथ लिने
तालिममा ग्रिनेड पडकिदाँ दुई सैनिक घाइते, लगियो काठमाडौं
सुदुरपश्चिम सरकारमा किचलो, मुख्यमन्त्रीद्दारा एमालेका ४ मन्त्री बर्खास्त
जबर्जस्ती करणीको अभियोगमा एक पक्राउ
पत्रकार खेम भण्डारी कञ्चनपुरवाट पक्राउ
पुटिन-सीसहित भारत–इरानका शिर्ष नेताहरूको किर्गिस्तानमा सामुहिक भेट हुदैँ
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पलाई तनाव दिइरहेका यी ६ इरानी टापुहरू
तेहरान, १६ भदौ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग सैन्य तनाव बढाउने विभिन्न विकल्पहरूमाथि विचार गरिरहेका छन्, जसमध्ये धेरैजसो फारसी खाडीमा रहेका रणनीतिक टापुहरू वरिपरि केन्द्रित छन्। यी टापुहरूको महत्त्व हर्मुज जलडमरूमध्यको निकटताका कारण बढेको हो। यो एक महत्त्वपूर्ण ऊर्जा चोकपोइन्ट हुनुका साथै इरानको आफ्नै तेल उद्योग वा सैन्य प्रतिरक्षामा यसको अहम् भूमिका छ। तर, इरानी भूभाग कब्जा गर्नु अमेरिकाका लागि युद्धमा अहिलेसम्म गरेका प्रयासभन्दा धेरै जोखिमपूर्ण हुनेछ। विचाराधीन योजनाहरूमा हर्मुज जलडमरूमध्य नजिकै जहाजहरू कब्जा गर्ने वा इरानको मुख्य तेल निर्यात केन्द्र खार्ग टापुमा आक्रमण गर्नेसहित खाडीका विभिन्न टापुहरू समावेश छन्। जो नियन्त्रणमा नलिएसम्म अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निद खराब गरिरहेका छन । यी ६ टापुका बारेमा जानौं । खार्ग टापु खार्ग टापुइरानको तटबाट करिब १५ माइलको दूरीमा रहेको खार्ग टापुले देशको कच्चा तेल निर्यातको करिब ९० प्रतिशत हिस्सा सम्हाल्छ। यस टापुमा ताजा पानीका स्रोतहरू छन्, जसले यहाँको स्थायी बसोबास र प्रमुख पूर्वाधारलाई धान्न मद्दत गर्छन्। यहाँ हजारौँ मानिसहरूको बसोबास छ, जसमध्ये अधिकांश तेल उद्योगमा कार्यरत कामदारहरू हुन्। यसको वरिपरि रहेको गहिरो पानीका कारण ठूला तेल ट्याङ्करहरू यहाँ आएर रोकिन सक्छन्। खार्गमाथि सीधा प्रहार भएमा इरानको तेल निर्यात तुरुन्तै ठप्प हुन सक्छ । उल्लेखनीय छ कि इरानको तेलको ठूलो हिस्सा चीनतर्फ जाने गर्छ। यो टापुमा आक्रमण गरी कब्जा जमाउँदा अमेरिकी सेना हाल चलिरहेको हवाई अभियानको तुलनामा शत्रुको प्रहारको दायरामा अझ बढी प्रत्यक्ष रूपमा पर्नेछ। अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानलाई सम्झौताका लागि तयार पार्ने उपाय वा दबाबको साधनका रूपमा यस टापुको नाकाबन्दी गर्ने विषयमा पनि छलफल गरेका छन्। लारक टापु लारक टापु होर्मुज जलसन्धिको सबैभन्दा साँघुरो भागमा अवस्थित छ र यो इरानको तेल उद्योगका लागि निर्यातको एक प्रमुख केन्द्र पनि हो। इरानले लारक टापुको प्रयोग जलसन्धिको निगरानी गर्न र त्यसमाथि नियन्त्रण कायम राख्न गर्छ। यस टापुमा बङ्कर र आक्रमणकारी डुङ्गाहरूको सञ्जाल छ, जसले मालवाहक जहाजहरूलाई ध्वस्त पार्न सक्छन्। लारकलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिन सकेमा जलसन्धिमा जहाजहरूलाई अवरोध पुर्याउने र बारुदी सुरुङ बिछ्याउने इरानको क्षमता सीमित हुन सक्छ। साथै, यसले जलसन्धि भएर हुने आवागमनमा इरानको पकड तोड्न सकेमा अमेरिका हावी हुन सक्छ तर, यो टापु निकै बलियो सुरक्षा घेरामा रहेकाले यसलाई कब्जा गर्नु कठिन कार्य हुनेछ। केशम टापु केशम फारसी खाडीको सबैभन्दा ठूलो टापु हो र यो इरानको दक्षिणी तट नजिक अवस्थित छ। विभिन्न रिपोर्टहरूका अनुसार होर्मुज जलसन्धि नजिकै रहेको यो बाणको आकारको टापुमा जहाज–विरोधी क्षेप्यास्त्र, बारुदी सुरुङ , ड्रोन र अन्य आक्रमणकारी साधनहरू भूमिगत सुरुङहरूमा भण्डारण गरिएका छन्। प्राकृतिक सौन्दर्यका कारण केशम कुनै समय पर्यटकहरूको स्वर्ग मानिन्थ्यो। अल जजिराका अनुसार होर्मुज वरपरको क्षेत्रमा यस टापुको रणनीतिक महत्त्व छ, यसलाई कहिलेकाहीँ ‘विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ऊर्जा पारवहन मार्गको ‘कर्क’ का रूपमा वर्णन गरिन्छ। इरानले युद्धको सुरुवाती दिनहरूमा केशमस्थित पानीको खारापन हटाउने प्लान्टमा अमेरिकाले आक्रमण गरेको र त्यसबाट स्थानीय गाउँहरूमा हुने पानीको आपूर्ति अवरुद्ध भएको आरोप लगाएको थियो। अमेरिकाले भने यसको खण्डन गरेको थियो। करिब ५५८ वर्ग माइल क्षेत्रफल ओगटेको केशम आक्रमणका लागि एउटा ठूलो लक्ष्य बन्न सक्ने भए तापनि यसलाई कब्जा गर्ने कुनै योजनाबद्ध कारबाहीको सङ्केत देखिएको छैन। अबू मुसा, ग्रेटर टुन्ब्स र लेसर टुन्ब्स टापु अबू मुसा र टुन्ब्स टापुहरू इरान र संयुक्त अरब इमिरेट्सको बीचमा होर्मुज जलसन्धिको पश्चिमी प्रवेशद्वार नजिक अवस्थित छन्। यद्यपि युएईले यी टापुहरूमा आफ्नो दाबी गर्दै आएको छ, सन् १९७१ मा इरानी सेनाले बलपूर्वक तिनलाई कब्जा गरेको थियो। यी टापुहरू क्षेप्यास्त्र, ड्रोन र माइन बिछ्याउने क्षमताले सुसज्जित इरानी सैन्य चौकीका रूपमा रहेका छन्। एक्सियोसका अनुसार पेन्टागनले अबू मुसा टापुलाई कब्जा गर्ने प्रस्ताव गरेको छ। अन्य टापुहरू जस्तै यो कदमले अमेरिकालाई जलसन्धि नजिक रणनीतिक पकड दिलाउनेछ र त्यहाँ इरानको सैन्य क्षमतालाई सीमित गर्नेछ। इरानी संसद्का सभामुख मोहम्मद बाघेरी घालीबाफले लेखे अनुसार इरानी गुप्तचर निकायको सूचनाले इरानका शत्रुहरूले यस क्षेत्रको एउटा देशको सहयोगमा इरानको एउटा टापु कब्जा गर्ने अभियानको तयारी गरिरहेको जनाएका थिए । घालीबाफले सम्भवतः युएई र अबू मुसामाथिको उसको दाबीतर्फ सङ्केत गरिरहेका थिए। ‘यदि उनीहरूले कुनै कदम चाले भने, त्यस क्षेत्रीय देशका सम्पूर्ण महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारहरूमाथि बिना कुनै रोकटोक लगातार आक्रमण गरिनेछ,’ उनको चेतावनी छ।
भीषण बाढीपछि माथिल्लो त्रिशूली-१ मा कार्यरत भारतीय नागरिक बेपत्ता, परिवारमा अनिश्चितता
सञ्जय मिश्रा रौतहट, १५ भदौ । रसुवास्थित माथिल्लो त्रिशूली-१ जलविद्युत् आयोजनामा प्रशासनतर्फ कार्यरत ४२ वर्षीय भारतीय नागरिक रामप्रसाद घोष भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीपछि सम्पर्कविहीन भएका छन्। गत १० भदौमा आएको विनाशकारी बाढीपछि घोषको मोबाइल सम्पर्कविहीन भएको छ। बाढी आउनुभन्दा एक दिनअघि अर्थात् ९ भदौ साँझ परिवारसँग भएको कुराकानी नै उनीसँगको अन्तिम सम्पर्क बनेको परिवारले जनाएको छ। त्यसपछि पटक-पटक सम्पर्क गर्ने प्रयास गरिए पनि फोन नलागेपछि परिवार चिन्तित बनेको छ। बाढीले आयोजनास्थल तथा आसपासका क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएका कारण घोष कहाँ छन् र उनको अवस्था कस्तो छ भन्ने विषयमा परिवार अन्योलमा परेको छ। भारतको झारखण्डस्थित राँचीको गाउँ नजिकै रहेको थानाका सब-इन्स्पेक्टर मनिषकुमार श्रीवास्तवले पनि उनी बाढीपछि सम्पर्कविहीन रहेको पुष्टि गरेका छन्। श्रीवास्तवले न्युज कारखानासँग कुरा गर्दै भने, "घोषका परिवारसँग ९ भदौ साँझ कुराकानी भएको थियो, त्यसपछि भने उनको कुनै खबर प्राप्त भएको छैन।" प्राकृतिक विपत्तिपछि कुनै व्यक्तिसँग लामो समयसम्म सम्पर्क हुन नसक्दा परिवारका लागि हरेक क्षण पीडादायी प्रतीक्षाको हुने गर्छ। घोषको परिवार पनि अहिले त्यही कठिन घडीबाट गुज्रिरहेको छ। बाढीका कारण सञ्चार सम्पर्क अवरुद्ध हुनु, आयोजनास्थल र आसपासको भौगोलिक अवस्था कठिन हुनु तथा उद्धार एवं खोजी कार्य चुनौतीपूर्ण बन्नुले सम्पर्कविहीन व्यक्तिको अवस्था तत्काल पत्ता लगाउन कठिनाइ भइरहेको छ। घोषको अवस्था वा हालको स्थानबारे कसैलाई जानकारी भए परिवार वा सम्बन्धित सुरक्षा निकायलाई तत्काल जानकारी गराइदिन आग्रह गरिएको छ। परिवारले घोष सकुशल भेटिने आशा अझै नछाडेको जनाएको छ। खोजी तथा उद्धारमा संलग्न निकाय, स्थानीयवासी तथा सम्बन्धित सबै पक्षलाई उनीबारे कुनै सूचना प्राप्त भए तत्काल जानकारी गराई सहयोग गरिदिन परिवारले भावपूर्ण अपिल गरेको छ।एउटा बाढीले भौतिक संरचना मात्र बगाउँदैन, त्यसले धेरै परिवारको आशा र प्रतीक्षालाई पनि अनिश्चित बनाइदिन्छ। रामप्रसाद घोषको परिवारका लागि अहिले बज्ने हरेक फोनको घण्टी एउटा नयाँ आशा बनिरहेको छ।
लराक आक्रमणको बदलाः जोर्डनमा अमेरिकी अखडा माथि इरानी हमला
तेहरान, १५ भदौ । आइतबार अघिल्लो प्रहरमा दक्षिणी इरानको लराक टापुमा भएको अमेरिकी आक्रमणको जवाफमा जोर्डनस्थित दुई अमेरिकी सैन्य अखडामा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको इरानले जनाएको छ। इरानी समाचार संस्थाहरूद्वारा आइतबार सार्वजनिक एक विज्ञप्तिमा इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्स (आईआरजीसी) ले आक्रमणकारीलाई सजाय नाम दिइएको उक्त संयुक्त क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन कारबाहीले जोर्डनस्थित किङ हुसेन र अल अजराक सैन्य अखडालाई निशाना बनाएको जनाएको छ। जुलाईको अन्त्ययता दुवै पक्षबीच भएको यो पहिलो हिंसात्मक झडप हो। आईआरजीसीका अनुसार ती आक्रमणहरूले ूप्राविधिक तथा मर्मतसम्भारसम्बन्धी पूर्वाधार र शत्रुको लडाकु विमान तैनाथी स्थलहरूू ध्वस्त पार्दै ठूलो क्षति पुर्याएका छन्। आईआरजीसीले आक्रमणको घोषणा गरेको केही समयपछि जोर्डनले आठ वटा क्षेप्यास्त्रहरूलाई बीचैमा रोकेको जनाएको छ। जोर्डनी सेनाले विज्ञप्ति जारी गर्दै भनेको छ, ‘आज सोमबार बिहान सबेरै अधिराज्यको हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गरेका आठ वटा क्षेप्यास्त्रहरूलाई हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले रोकेको छ।’ यी आक्रमणहरूबाट कुनै पनि सैन्य अखडामा मानवीय क्षति भएको खबर आएको छैन। उता, विज्ञप्तिमा आईआरजीसीले भनेको छ, ‘आक्रमण र अपराधहरूले होर्मुज जलसन्धिमा इस्लामिक गणतन्त्रको नियन्त्रण कमजोर पार्ने शत्रुको हताश प्रयासलाई सफल हुन दिने छैनन्, प्रत्येक आक्रमणको जवाफ अझ विनाशकारी रूपमा दिइनेछ।’ लराक टापुमा आइतबार अमेरिकाले गरेको आक्रमणको बदला लिने तेहरानले प्रतिबद्धता जनाएको थियो। वासिङ्टनले बमबारी अभियानमार्फत तेहरानमाथि आर्थिक दबाब बढाउने रणनीति अपनाइरहेको र इरानविरुद्धको अमेरिका–इजरायल युद्ध सातौँ महिनामा प्रवेश गरिरहेका बेला यी आक्रमणहरूले सैन्य टकरावलाई पुनः ब्युँताउने जोखिम बढाएका छन्। सोमबार अमेरिकी सेनाले आइतबार आफूले गरेको कारबाहीलाई ‘आक्रमणकारी कार्य’ मान्न अस्वीकार गरेको छ । अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’मा जनाए अनुसार होर्मुज जलसन्धिमा इरानी सेनालाई बारुदी सुरुङ बिछ्याउनबाट रोक्न अमेरिकाले सीमित र सटीक कारबाही गरेको थियो। उसले घटनाका लागि इरानलाई नै जिम्मेवार ठहराएको छ। इरानको ‘फर्स’ समाचार संस्थाले ‘अमेरिकी जियोनिस्ट शत्रु’ को आक्रमणमा परी सैनिकहरू मारिएका र घाइते भएका जनाएको छ । यद्यपि उसले हताहत हुनेहरूको सङ्ख्या भने खुलाएको छैन। हालैका साताहरूमा वासिङ्टनले होर्मुज जलसन्धिमा आफ्नो नियन्त्रण रहेको दाबी गर्दै आएको छ। तेहरानको अवरोधका बाबजुद अमेरिकी सैन्य सुरक्षामा लाखौँ ब्यारेल तेल उक्त जलमार्ग भएर ओसारपसार भएको अमेरिकाले बताएको छ। यद्यपि उक्त जलसन्धिमा जहाजहरूमाथि आक्रमणका घटनाहरू लगभग दैनिक रूपमा भइरहेका छन् भने इरानले सो जलमार्ग बन्द रहेको अडान दोहोर्याउँदै आएको छ। आइतबार भएका यी आक्रमणहरूले इरानको आणविक कार्यक्रम र होर्मुज नियन्त्रणसम्बन्धी दाबीका विषयमा उसलाई सम्झौता गर्न बाध्य पार्न कडा प्रतिबन्धहरू लगाइएको भए तापनि अमेरिका अझै पनि सैन्य बल प्रयोग गर्न तयार रहेको देखाउँछन्। अमेरिकाले हमला गरेकाे लारक टापु कहाँ छ ? लराक टापु होर्मुज जलसन्धिको सबैभन्दा साँघुरो भागमा अवस्थित छ। यो इरानको तेल उद्योगका लागि निर्यातको एक प्रमुख केन्द्र पनि हो। इरानले लराक टापुको प्रयोग जलसन्धिको निगरानी गर्न र त्यसमाथि नियन्त्रण कायम राख्न गर्दछ। यस टापुमा बङ्कर र आक्रमणकारी जलयानहरूको सञ्जाल रहेको छ, जसले मालवाहक जहाजहरूलाई ध्वस्त पार्न सक्छन्। लराकलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिन सकेमा जलसन्धिमा जहाजहरूलाई अवरोध पुर्याउने तथा बारुदी सुरुङ बिछ्याउने इरानको क्षमता सीमित हुन सक्छस साथै, यसले जलसन्धि भएर हुने आवागमनमा इरानको सिलो पकड तोड्न अमेरिकालाई मद्दत पुर्याउन सक्छ। तर, यो टापु निकै बलियो सुरक्षा घेरामा रहेकाले यसलाई निसान बनाउनु चुनौतीपूर्ण मानिए पनि हिजाे यसमा अमेरिकी हमला भएकाे थियाे ।
तिब्बत पहिरोः हालसम्म १६ को मृत्यु, खोजी/उद्धारमा ३९ सय उपकरण परिचालन
तिब्बत, १५ भदौ । दक्षिण(पश्चिम चीनको सिजाङ (तिब्बत) स्वायत्त क्षेत्रमा पर्ने गिरोङ बन्दरगाहमा गएको पहिरोमा परी मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १६ पुगेको छ। यतिवेला हजारौँ उद्धारकर्मीहरू हराइरहेका मानिसहरूको खोजीका लागि समयसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै जुटिरहेका छन्। आइतबार गिरोङ काउन्टीमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा दिइएको जानकारी अनुसार खोजी तथा उद्धार कार्यका लागि कुल २,१४१ जनशक्ति, २६९ वटा उद्धार सवारीसाधन र ३,९०० भन्दा बढी उपकरणहरू परिचालन गरिएको छ। उद्धारकर्मीहरू स्थल, जल र हवाई मार्ग हुँदै विपद् प्रभावित मुख्य क्षेत्रतर्फ अघि बढिरहेका छन्। चीनसँगको सीमा क्षेत्रको नेपाली भू–भागमा आएको विपद्पछि अगस्ट २६ को बिहान गिरोङ बन्दरगाहमा पहिरो गएको थियो। यस घटनामा १६ जनाको मृत्यु भएको छ भने आइतबार बिहानसम्म ५४६ जना हराइरहेका छन्। अधिकारीहरूले हराइरहेका व्यक्तिहरूको खोजीका लागि विभिन्न विभागहरूको सहभागितामा बृहत् अभियान सुरु गरिएको बताएका छन्। पछिल्लो विवरणअनुसार नेपाल, भारत, संयुक्त राज्य अमेरिका, बेलायत, क्यानडा र अस्ट्रेलियालगायत २३ देशका २६१ विदेशी नागरिकहरू हराइरहेको पहिचान गरिएको छ। चिनियाँ अधिकारीहरूले सम्बन्धित देशका दूतावास तथा वाणिज्य दूतावासहरूलाई यसबारे जानकारी गराइसकेका छन्। खोजी तथा जाँचका विभिन्न चरणहरू पूरा भएपछि हाल गिरोङ काउन्टीमा कुनै पनि विदेशी पर्यटक अलपत्र नपरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
मेस्सीः डेब्युमा नै रातो कार्ड पाउने घटना देखि सर्वकालीन महान्सम्म
मेसीद्वारा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्यासको घोषणा
काठमाडौँ, १६ भदौ। अर्जेन्टिनालाई लगातार दोस्रो पटक विश्वकपको फाइनलमा पुर्याएपछि लियोनेल मेसीले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्यासको घोषणा गरेका छन्। ‘यो एउटा यस्तो निर्णय थियो जसले मेरो आत्माको गहिराइसम्मै चोट पुर्यायो र अझै पनि पुर्याइरहेको छ, तर मलाई लाग्छ कि यो सही समय हो,’ ३९ वर्षीय मेसीले इन्स्टाग्राममा लेखे, ‘म कसम खाएर भन्छु, मैले सधैँ आफ्नो सर्वस्व दिएको छु, केवल ती केही वर्षहरूमा मात्र होइन जब हामीले सबै उपाधि जित्यौँ, बरु त्यसअघि पनि मैले सधैँ सङ्घर्ष गरेँ र यो जर्सीका लागि आफ्नो सबै शक्ति लगाएँ । मेसीले दोहामा फ्रान्सविरुद्धको पेनाल्टी सुटआउटमा जित हासिल गर्दै अर्जेन्टिनालाई विश्वकपको उपाधि दिलाएका थिए, तर उनको टोली सन् २०२६ को फाइनलमा भने स्पेनसँग १–० ले पराजित भयो।अगस्टमा आफ्ना बुबा जर्जको निधनपछि मेसीले अब धेरै लामो समयसम्म कुनै पनि प्रकारको फुटबल खेलिरहने विषयमा आफूलाई गम्भीर शङ्का रहेको बताएका थिए। मेजर लिग सकर क्लब इन्टर मियामीसँग मेसीको सम्झौता सन् २०२८ को सिजनको अन्त्यसम्मका लागि कायम छ।
'ट्रान्सफर विन्डो' बन्द हुनु अगावै म्यानचेस्टर युनाइटेड थप खेलाडी भित्र्याउने दाउमा
काठमाडौं, १५ भदौ। म्यानचेस्टर युनाइटेडका कार्यवाहक प्रबन्धक माइकल क्यारिकले ट्रान्सफर विन्डो बन्द हुनुअ घि थप खेलाडीहरू भित्र्याउने सम्भावनालाई खुला राख्दै "हामीले पर्खनुपर्ने र हेर्नुपर्ने हुन्छ" भनेका छन्। युनाइटेडले यस समर ट्रान्सफरमा आन्द्रे सान्तोस, युरी टिलेमान्स र कार्लोस बालेबालाई भित्र्याएर मिडफिल्ड सुदृढ पार्न हालसम्म १५ करोड पाउन्डभन्दा बढी खर्च गरिसकेको छ। क्लब अझै पनि 'लेफ्ट-ब्याक' (बायाँ रक्षक) को भूमिकाका लागि सम्भावित खेलाडीहरू भित्र्याउने प्रयासमा छ। तर मंगलबार ट्रान्सफर विन्डो बन्द हुन ४८ घण्टा मात्र बाँकी रहँदा, क्यारिक आफ्नो टोलीलाई अझ बलियो बनाउने सम्भावनाबारे सतर्क देखिएका छन्। आइतबार इप्सविचविरुद्ध ५-२ को जितपछि आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा क्यारिकले भने, "साँचो भन्नुपर्दा, यति कम समय बाँकी हुँदा यसबारे केही भन्न सधैं गाह्रो हुन्छ।" "हामी अहिले जुन अवस्थामा छौं र हामीले जुन काम (खेलाडी अनुबन्धन) गर्न सकेका छौं, त्यसप्रति म खुसी छु। मलाई लाग्छ हामी अझ राम्रो समूह, अझ राम्रो स्क्वाड र सम्भवतः अझ राम्रो टोली बनेका छौं। त्यसमा मार्कस रासफोर्डको आगमनले नयाँ खेलाडी भित्र्याएजस्तै महसुस गराउँछ।" "त्यसैले, त्यस हिसाबले हामी निकै खुसी छौं। यदि थप केही गर्न सकिने अवस्था आयो भने हामी सधैं तयार छौं; म त्यो सम्भावनालाई पूर्ण रूपमा नकार्न चाहन्नँ। तर हालको अवस्थामा भने हामीले पर्खनुपर्ने र हेर्नुपर्ने हुन्छ।" सिजनको पहिलो सातामा हल सिटी विरुद्धको हारपछि युनाइटेडले इप्सविच विरुद्ध उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै पुनरागमन गर्यो। खेलको पहिलो हाफमा पाहुना टोलीले अग्रता लिए पनि ब्रुनो फर्नान्डेसको ह्याट्रिक तथा ह्यारी मगायर र ब्रायन एमबेउमोको गोलको मद्दतमा युनाइटेडले यस सिजनको पहिलो जित दर्ता गर्यो। इप्सविचविरुद्धको फराकिलो जितमा फर्नान्डेसको ह्याट्रिक र रासफोर्डको पुनरागमन: म्यानचेस्टर युनाइटेडका खेलाडीहरूको प्रदर्शन मूल्याङ्कन लिभरपुलका कप्तान भर्जिल भान डाइकद्वारा क्लबलाई कोडी गाक्पोलाई टोलीमै कायम राख्न आग्रह "म धेरै उत्साहित भएर बहकिने छैन," क्यारिकले भने, "मलाई लाग्छ हाम्रो टोलीमा यस्ता खेलाडीहरू छन् जो गोलको अवसर सिर्जना गर्न, गोल गर्न र गोलको जिम्मेवारी बाँड्न सक्षम छन्। गत सिजन हामीले गोलको जिम्मेवारी निकै राम्रोसँग बाँडेका थियौं।" "मेरो लागि सबैभन्दा खुसीको कुरा के थियो भने, हामीले यसै साता अवरोध वा असफलताको सामना गर्ने विषयमा कुरा गरेका थियौं। आजको खेलमा धेरै उत्कृष्ट क्षणहरू देखिए र साँच्चै राम्रो फुटबल खेलियो।"
यौन दुर्व्यवहार मुद्दामा तीन बेलायती पूर्व खेलाडी दोषी ठहर
काठमाडाैं, १४ भदाैं । मोरोक्कोमा एक स्प्रिन्टिङ (दौड) प्रशिक्षकद्वारा नाबालिगमाथि भएको यौन दुर्व्यवहारको मुद्दासँग सम्बन्धित अनुसन्धानका क्रममा बेलायतका तीन पूर्व खेलाडी दोषी ठहरिएका छन्। यस कानुनी कारबाहीको परिणाम स्वरूप 'युके एथलेटिक्स'का प्रशिक्षक एवं सन् २०१० को कमनवेल्थ गेम्समा २०० मिटर दौडका स्वर्ण पदक विजेता लियोन ब्याप्टिस्ट जेल परेका हुन्। बीबीसी स्पोर्टले उनको दोषी ठहर र जेल सजायको खुलासा गर्नु अघि ब्याप्टिस्ट मोरोक्कोमा हराएको दाबी गरेकाे थियो। अदालतका फैसलाहरूका आधारमा सोही मुद्दासँग सम्बन्धित अन्य दोषीहरूबारे थप विवरणहरू सार्वजनिक भएका छन्। कमनवेल्थ गेम्समा दुई पटक रजत पदक जितेका हर्डलर (बाधा दौडका खेलाडी) विल शर्मन, उनका भाइ एवं पूर्व बब्सले खेलाडी रिचर्ड शर्मन र बब्सलेकै अर्का पूर्व खेलाडी लामिन डिन, जो सबै ब्याप्टिस्टसँग बिदा मनाउन गएका थिए, नाबालिगलाई प्रलोभनमा पार्ने कार्यमा संलग्न रहेको अभियोगमा दोषी ठहरिएका हुन्। सोही कसुरमा उनीहरूका परिचित एस्ली ओलेरी जोन्स र डेभिड टक पनि दोषी ठहरिएका छन्। तर, उक्त समूहले आफ्ना वकिलहरूमार्फत आफूहरू कहिल्यै पक्राउ नपरेको र दोषी ठहर भएको विषयमा अनभिज्ञ रहेको दाबी गरेका छन्। ती पाँचै जनाको तर्फबाट एक प्रवक्ताले बीबीसी स्पोर्टलाई भने, "विलियम, रिचर्ड, लामिन, डेभिड र एस्ली अचानक आइपरेको यस परिस्थितिबाट स्तब्ध र विचलित भएका छन्। उनीहरू जानी-जानी कुनै पनि गैरकानुनी वा अनुचित कार्यमा संलग्न भएको आरोप अस्वीकार गर्छन्। आफूहरूमाथि तोकिएका सम्पूर्ण कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेरै मोरोक्कोबाट फर्किएको उनीहरूको भनाइ छ। त्यतिबेला करिब ४० पाउण्ड बराबरको प्रशासनिक जरिवाना तिरेपछि सो मामिला टुङ्गिएको उनीहरूले बुझेका थिए।" त्याे बेला माराकेसको बाहिरी इलाका तामेन्सोर्टस्थित एक भिल्लामा प्रहरीले छापा मारेको थियो। एक किशोरीले प्रहरीलाई सम्पर्क गरी आफूलाई सो भिल्लामा ल्याइएको, ब्याप्टिस्टसँग यौन सम्पर्क गरेबापत दिने भनिएको रकम नपाएको र घडी चोरेको आरोपमा घरको हेरचाह गर्ने व्यक्ति (हाउसकिपर) बाट कुटपिटको सिकार हुनुपरेको उजुरी दिएपछि प्रहरीले छापा मारेको थियो। जुन घटना पछि याे खुलासा भएकाे थियाे । त्यसपछि ४१ वर्षीय ब्याप्टिस्ट नाबालिगमाथि यौन दुर्व्यवहार गरेकोमा दोषी ठहरिए र उनलाई १० महिनाको जेल सजाय सुनाइयो। पछि पुनरावेदनमार्फत उक्त सजाय घटाएर आठ महिना कायम गरिएको थियो। अदालतले फैसला सुनाउँदासम्म उक्त समूह मोरक्कोबाट बाहिरिइसकेको थियो। तथापि, जुलाईमा भएको पुनरावेदन सुनुवाइले उनीहरूमाथिको दोषी ठहर र सजायलाई यथावत् राख्यो। बीबीसी स्पोर्टलाई आफ्ना वकिलमार्फत दिएको प्रतिक्रियामा शर्मन दाजुभाइ, डिन, ओ'लेरी जोन्स र टकले आफूहरू चालकको सुझावका आधारमा 'मोन्टेक्रिस्टो' नाइटक्लब गएको बताएका छन्। उक्त स्थान कुनै अमर्यादित वा शंकास्पद ठाउँ होला भन्ने सोच्नुपर्ने कुनै कारण नभएको उनीहरूको दाबी छ। उनीहरूका अनुसार ती युवतीको उमेरबारे आफूहरूलाई कुनै जानकारी थिएन र समूहका केही सदस्यहरूलाई त नाइटक्लबमा उनलाई देखेको समेत याद छैन। साथै, आफूहरू बसेको भिल्ला निकै ठूलो भएकाले भिल्लाभित्र ती पुरुषहरू र ब्याप्टिस्टबीचको अन्तरक्रिया पनि सीमित नै रहेको उनीहरूले दावी गरिरहेका छन् ।
फ्रान्सेली फरवार्ड ब्राडली १२३ मिलियन पाउन्डमा लिभरपुलमा आबद्ध
काठमाडौं, १४ भदौ। लिभरपुलले पेरिस सेन्ट-जर्मेनका फरवार्ड ब्राडली बार्कोलाका लागि १२ करोड ३० लाख पाउन्ड (१२३ मिलियन पाउन्ड) सम्मको सम्झौतामा सहमति जनाएको छ। सुरुमा पीएसजीले फ्रान्सेली आक्रमणकारीको मूल्य १४ करोड ५० लाख पाउन्ड तोकेको थियो तर ‘रेड्स’ (लिभरपुल) ले सुरुमा १० करोड ६० लाख पाउन्ड र सम्भावित थप भुक्तानी बापत १ करोड ७० लाख पाउन्डको प्याकेज दिने भएकाे थियाे । तर, अन्तत १२ कराेड २० लाख पाउन्डमा सहमति जुटेकाे हाे । २३ वर्षीय खेलाडीले एनफिल्डमा दीर्घकालीन सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्नुअघि यसै सप्ताहान्तमा मेडिकल परीक्षण गराउने अपेक्षा गरिएको छ। दायाँ खुट्टाले खेल्ने बार्कोला बायाँ विङमा खेल्न रुचाउँछन् र उनको आगमनले लिभरपुलमा कोडी गाक्पोको भविष्यबारे शङ्का बढाउने छ। बीबीसी स्पोर्टका अनुसार टोटनह्याम हटस्पर र म्यानचेस्टर सिटी दुवैले नेदरल्यान्ड्सका फरवार्डमा चासो देखाएका छन्। लिभरपुल दायाँ विङ्गरको खोजीमा पनि छ; उनीहरूले ब्राइटनका यान्कुबा मिन्तेह र क्रिस्टल प्यालेसका इस्माइला सारलाई भित्र्याउने प्रयासबारे पनि विचार गरेका थिए। विगत दुई गर्मीयाममा लुइस डियाज र मोहम्मद सलाह बाहिरिए पछि आफ्नो आक्रमण पङ्क्तिलाई बलियो बनाउने क्रममा बार्कोला लिभरपुलको मुख्य लक्ष्य बनेका छन्। उनी सन् २०२३ मा लियोनबाट ३ करोड ८५ लाख पाउन्डमा पीएसजीमा आबद्ध भएका थिए र उनले तीन लिगमध्ये १ उपाधि, दुई च्याम्पियन्स लिग, दुई पटक फ्रेन्च कपका साथै युइएफए सुपर कप र फिफा इन्टरकन्टिनेन्टल कप जितेकाे टिममा थिए । यस गर्मीको विश्वकपमा फ्रान्सका लागि तीन गोल गरेका बार्कोला दायाँ वा बीचको भागबाट पनि खेल्न सक्छन्। ह्युगो एकिटिके गम्भीर ‘अकिल्स’ चोटबाट निको हुँदै गर्दा उनले अलेक्जेन्डर इसाकका लागि विकल्प प्रदान गर्न सक्छन्। शनिबार नटिङ्घम फरेस्टविरुद्धको खेल अघि बोल्दै रेड्सका प्रशिक्षक एन्डोनी इराओलालाई गाक्पोको भविष्यबारे सोधिएको थियो। उनले “केही पनि ग्यारेन्टी गर्न नसकिने” बताए पनि २७ वर्षीय खेलाडीलाई क्लबमै राख्न चाहेको उल्लेख भने गरेका छन् । “विश्वकप र बिदाबाट फर्किएपछि [गाक्पो] को प्रदर्शन र मनोवृत्ति निकै राम्रो रहेको छ। म आशा गर्छु कि हामी उनलाई सोही स्तरमा कायम राख्न सक्छौँ किनभने मलाई लाग्छ उनी हाम्रा खेलहरूमा निकै प्रभावशाली रहेका छन्,” इराओलाले भने।
