नेपालमा छैन मल, भारतवाट ल्याँउदा फेरी नेपाली पक्राउ
सञ्जय मिश्रा रौतहट, २६ साउन। नेपालमा रासायनिक मलको अभाव चर्किरहेका बेला सीमावर्ती नेपाली किसान भारतबाट मल ल्याउन बाध्य भइरहेका छन् तर, भारतबाट मल ल्याउने क्रममा किसान पक्राउ पर्ने क्रम भने रोकिएको छैन। सर्लाहीका दुई किसान तीन बोरा रासायनिक मल ल्याएको आरोपमा भारतमा पक्राउ परी ३८ दिन जेल बसेर रिहा भएको घटना सेलाउन नपाउँदै फेरि एक नेपालीसहित दुईजना भारतीय सुरक्षाकर्मीको नियन्त्रणमा परेका छन्। भारतको बिहारस्थित मोतीहारी जिल्ला, आदापुर थाना क्षेत्रमा नेपालतर्फ युरिया मल ल्याउँदै गरेको आरोपमा एक नेपालीसहित दुईजनालाई भारतीय प्रहरीले सोमबार पक्राउ गरेको हो। भारतीय पक्षका अनुसार नेपालतर्फ युरिया मल लैजान लागेको सूचना पाएपछि आदापुरका कृषि पदाधिकारी र स्थानीय प्रहरीको संयुक्त टोलीले औरैया गाउँस्थित चमरहिया पोखरीनजिकै निगरानी बढाएको थियो। सोही क्रममा साइकलमा युरिया मलका बोरा राखेर नेपालतर्फ जाँदै गरेका दुईजनालाई नियन्त्रणमा लिइएको हो। । पक्राउ पर्नेमा बाराको फेटा गाउँपालिका–जोधपुर गम्हरिया बस्ने सीताराम साहका छोरा किशोरी साह र भारतको पूर्वी चम्पारण जिल्लास्थित आदापुर थाना क्षेत्र लालाछपरा बस्ने स्वर्गीय रामएकबाल साहका छोरा ब्रह्मा साह रहेको भारतीय प्रहरीले जनाएको छ। उनीहरूको साथबाट चार बोरा युरिया मल र २ साइकल बरामद भएको भारतीय पक्षले जनाएको छ। पक्राउ परेका दुवैजनामाथि आवश्यक अनुसन्धान तथा कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको बताइएको छ। तीन बोरा मल ल्याउँदा ३८ दिन जेल यसअघि सर्लाहीको बलरा नगरपालिका–४ का ६० वर्षीय नागेन्द्रप्रसाद सिंह र ४२ वर्षीय सुरेशप्रसाद सिंह पनि भारतमा पक्राउ परेका थिए। स्थानीय बजारमा रासायनिक मल नपाएपछि उनीहरू सीमावर्ती भारतीय बजार सोनवर्षा पुगेका थिए। तीन बोरा युरिया र छ बोरा डीएपी मल साइकलमा राखेर नेपाल फर्किने क्रममा भारतीय सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) र कृषि विभागको संयुक्त टोलीले उनीहरूलाई असार १७ गते पक्राउ गरेको थियो। मल खरिद गरेर नेपाल फर्किंदै गर्दा पक्राउ परेका उनीहरू ३८ दिन भारतीय कारागारमा बसेपछि दुई दिनअघि मात्रै रिहा भएका थिए। उक्त घटना सेलाउन नपाउँदै फेरि बाराका एक नेपाली किसान भारतमा पक्राउ परेका हुन्। किसानको प्रश्न– ‘नेपालमा मल पाइँदैन, भारतबाट ल्याउँदा पनि पक्राउ किन ?’ धानमा गोडमेल गरी मल हाल्ने मुख्य समयमा नेपालका सीमावर्ती क्षेत्रमा रासायनिक मलको अभाव कायमै छ। किसानलाई अहिले युरियालगायत अन्य रासायनिक मलको अत्यधिक आवश्यकता छ। तर, नेपालमै पर्याप्त मल उपलब्ध हुन नसक्दा सीमावर्ती क्षेत्रका किसान भारतीय बजारमा निर्भर हुनुपर्ने बाध्यता रहेको स्थानीयको गुनासो छ। कटहरिया नगरपालिका–४ का वडा अध्यक्ष तथा युवा नेता चन्दन कुशवाहाले मलको अभावमा बाध्य भएर भारतीय बजारबाट मल ल्याउने किसान पक्राउ पर्नु दुःखद भएको बताएका छन्। उनका अनुसार किसानलाई आवश्यक पर्ने मलखाद सहज रूपमा उपलब्ध गराउनु नेपाल सरकारको दायित्व हो। भारतबाट मल ल्याउनुपर्ने बाध्यता अन्त्य गर्न सरकारले तत्काल प्रभावकारी कदम चाल्नुपर्ने उनको भनाइ छ। ‘सरकारले किसानलाई आवश्यक मलखाद उपलब्ध गराउनुपर्छ। सीमावर्ती किसानको समस्या समाधानका लागि भारत सरकारसँग समेत समन्वय गरेर मल ल्याउने प्रक्रिया सहज बनाउन पहल गर्न आवश्यक छ,’ कुशवाहाले भनेका छन्। प्रहरीलाई समेत जानकारी छैन। बाराका जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता डीएसपी मिनबहादुर घलेले युरिया मल ल्याउने क्रममा नेपाली नागरिक किशोरी साह भारतीय प्रहरीद्वारा पक्राउ परेको घटनाबारे आफूलाई जानकारी नभएको बताएका छन्। न्यूज कारखानासँग कुरा गर्दै डीएसपी घलेले घटनाबारे बुझ्ने प्रतिक्रिया दिएका छन्। मल अभावको मारमा किसान, सीमामा पक्राउको त्रास एकातिर नेपालमा मलको अभाव, अर्कोतिर भारतबाट मल ल्याउँदा पक्राउ पर्ने अवस्था सिर्जना भएपछि सीमावर्ती किसान थप समस्यामा परेका छन्। किसानलाई समयमै मल उपलब्ध गराउन नसक्ने राज्य संयन्त्रका कारण उनीहरू सीमापारिको बजारमा पुग्न बाध्य हुने र त्यही क्रममा पक्राउ पर्नुपर्ने अवस्था आउनु गम्भीर विषय भएको स्थानीयको भनाइ छ। नेपालमा मल नपाउने, भारतबाट ल्याउँदा पक्राउ पर्ने—सीमावर्ती किसानको यो दोहोरो समस्याको समाधान सरकारले कहिले गर्ने ? भन्ने प्रश्न अहिले झन् पेचिलो बनेको छ।
नेपाली कांग्रेस केन्द्रिय समितिको बैठक आज पनि जारी रहने
काठमाडौं, २६ साउन । नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक आज पनि जारी रहने भएको छ। सानेपा, ललितपुरस्थित बीपी स्मृति भवनमा उक्त बैठक बिहान ११ः३० बजेवाट सुरू हुदैँछ । गत आइतबारदेखि सुरु भएको बैठकमा समसामयिक राजनीतिक, आर्थिक तथा जनजीविकासँग सम्बन्धित विषयहरूमाथि छलफल जारी रहेको छ। हिजो अर्थात सोमबारको बैठकमा २२ जना केन्द्रीय सदस्यले आ–आफ्नो धारणा राखिसकेका छन भने आज थप केन्द्रिय सदस्यहरूले आ आफ्नो धारणा राख्ने कार्य जारी रहनेछ । जारी बैठकमा देहाय बमोजिमको अजेन्डामा छलफल भइरहेको छः जसअनुसार याे पटक केन्द्रिय समितिकाे बैठकमा निम्न अजेन्डामाथी छलफल भइरहेकाे छ । १. पार्टीको १५ औं महाधिवेशन सम्बन्धमाः - १५ औं महाधिवेशन तयारीका सम्बन्धमा - नियमावली र निर्वाचन निर्देशिका सम्बन्धमा - सदस्यता अद्यावधिक र वितरण सम्बन्धमा - महाधिवेशन तयारी समिति गठन सम्बन्धमा - विधान मस्यौदा समिति गठन सम्बन्धमा - प्रचार प्रसार, भोजन तथा आवास, मञ्च व्यवस्थापन लगायतका उपसमिति गठन सम्बन्धमा - केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिका निर्णय अनुमोदन सम्बन्धमा । २. पछिल्लो समयमा तराई मधेशमा भएका घटनाक्रम र सामाजिक सद्भाव कायम गर्ने सम्बन्धमा । ३. सरकारका १०० दिन, तत् पश्चातका गतिविधि र प्रमुख प्रतिपक्ष दलका रूपमा संसद र संसद बाहिर पार्टीको भूमिकाकाे सम्बन्धमा । ४. प्रदेश सरकारका सन्दर्भमा विकसित राजनीतिक परिस्थिति सम्बन्धमा । ५. सदस्यता व्यवस्थापन केन्द्रीय समितिको निर्णय अनुमोदन सम्बन्धमा । ६. नेपाली जनसम्पर्क समिति सम्बन्धमा । ७. समसामयिक विषय । ८. भ्रातृ संस्थाहरूको विधान सम्बन्धमा ।
पहिरोले १४ मेगावटको घारखोला पावर हाउसमा क्षति, एक सुरक्षा गार्ड बेपत्ता
म्याग्दी, २६ साउन। अन्नपूर्ण गाउँपालिका, ६ घारको पोखरेबगर स्थित १४ मेगावाट क्षमताको घारखोला जलविधुत आयोजनाको पावरहाउस पहिरोले पुरेको छ । पहिरोमा परी एक जना सुरक्षा गार्ड वेपत्ता रहेको आशंका छ । राती ३ बजे पावरहाउसको पछाडी रहेको ल्यासीको भीरबाट रकफल भै खस्दा पावरहाउसमा क्षती पुग्नुको साथै त्यहाँ सुरक्षार्थ खटिएका खिमबहादुर वरुवाल (दिपक) सम्पर्कमा नआएको स्थानीय प्रेमबहादुर बरुवालले बताए । ‘राती भएकोले धेरै देखिएको छैन । पावरहाउसको पछाडी रहेको पहाडको माथिल्लो पत्र खसेर गार्ड हाउस समेत पावरहाउसको केही खण्ड पुरिएको देखिन्छ । सुरक्षा गार्ड सम्पर्कमा आउनु भएको छैन, खोज्दै छौं’ उनले भने। ०८० असार बाट यो पावरहाउस सञ्चालनमा आएको थियो । अन्नपूर्ण गाउँपालिका, ५ कुरिलाखर्कमा बाँध बनाई घारखोलाको पानी ३ हजार ५ सय मिटर लामो सुरुङबाट सोही गापा, ६ अमिलाकाफल स्थित आउटलेटबाट १२ सय मिटर पेनस्टक पाईपमा ४ सय ८५ मिटर हेडबाट बेनी–जोमसोम सडकको पोखरेबगरमा रहने विधुत गृहमा जोडिएको छ ।
पुष्पा स्टारर अल्लु अर्जुनले खोले ८ पर्दा रहेकाे भब्य नयाँ सिनेमा हल
आजवाट ‘नाइमा मोबिलिटी एक्स्पो २०२६’ सुरु हुदैँ
रुसले किन बेचिरहेकाे छ त सबैभन्दा ठूलो परिमाणमा सुन ?
पृथ्वी मुनि विशाल परिमाणमा भेटियो सुन, सतहमा फैलाए ५० सेमी बाक्लो तह
ब्लड प्रेसर छ ? उसो भए यी तरकारी खानुहोस्, कन्ट्रोलका लागि लाभदायक छ
आलस र चामलवाट घरमै बनाउनुहोस् सीरम, चाउरीपना हटाउनु होस्
नारायणी अस्पताल घटनाको विरोधमा रौतहटमा पनि चिकित्सकको आन्दोलन
जुम्ल्याहा दिदीबहिनीसँग जुम्ल्याहा दाजुभाइको विवाह, विवाह गराउने पादरी पनि जुम्ल्याहा नै
ब्रोड पिकमा निर्मल पुर्जाको शव फेला, शव जापनी क्याम्पमा झारिदैँ
गिलगिट, १७ साउन । पाकिस्तानको अल्पाइन क्लबले आइतबार जनाए अनुसार हिमपहिरोमा परेर बेपत्ता भएको खबर आएको तीन दिनपछि उद्धार टोलीले ब्रोड पिक हिमालको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जाको शव फेला पारेको छ। शनिबार, उनको आरोहण आयोजक कम्पनी एलिट एक्सपेडले पाकिस्तानी पर्वतारोही सोहेल साखीसहित उक्त आरोहण दलका सबै सदस्यहरूको मृत्यु भइसकेको घोषणा गरेको थियो। एसीपीकी नाइला कियानीले आइतबार पाकिस्तानी पत्रिका ‘डन’ लाई बताएअनुसार, त्यतिन्जेलसम्म तीन जना पर्वतारोहीका शवहरू तथा अमेरिकाका एक पर्वतारोहीको हुन सक्ने अवशेषहरू फेला पारिएका थिए। यसैबीच, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पुर्जाको शव फेला परेको जानकारी दिएको हो । ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गरिरहेको छ। स्थलगत उद्धार टोली ब्रोड पिकको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाई’ सम्म पुगेको छ, त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन बाँकी छ। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई तल जापानी क्याम्पसम्म ल्याउने छ।’ ‘अत्यन्त कठिन भू भागका बाबजुद शव निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत प्रतिवेदनमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अपिल गर्छौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ। घोषणा हुनु अघि एसीपीका महासचिव अयाज सिगरीले ‘डन’लाई बताए अनुसार उद्धार कार्यका लागि स्थलगत उद्धार टोली हिमालमा रहेको ‘एडभान्स्ड बेस क्याम्प’ तर्फ अघि बढिरहेको थियो। उनले हिमालको भू बनोट, हिमपहिरोको जोखिम र ठाडा भिरालोपनले उद्धार प्रयासमा चुनौती खडा गरिरहेको तथा मौसमका कारण हेलिकप्टर प्रयोग गर्न नसकिएको बताएका थिए । त्यसपछि, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पाकिस्तान र नेपालका पर्वतारोहीहरू सम्मिलित ८ सदस्यीय स्थलगत टोली बिहान ९ बजेअघि नै ‘क्याम्प १’ मा पुगेको जानकारी दियो। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘उनीहरूले अत्यन्त कठिन परिस्थितिमा ‘ब्रड पिक’ को भिरालो भागमा खोजी तथा उद्धार अभियान सञ्चालन गर्नेछन्।’ निम्स दाइको शव भेटिएको पुष्टी पछि क्लबले भनेको छ, ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान’ अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गर्दैछ। स्थलगत उद्धार टोली ‘ब्रोड पिक’ को करिब ५,७०० मिटर उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’ सम्म पुगेको छ। त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन सकेको छैन। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई ‘जापानी क्याम्प’ सम्म तल ल्याउनेछ। अत्यन्त कठिन भू–भाग र चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा पनि शवहरू निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत रिपोर्टमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अनुरोध गर्दछौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्। निर्मल पुर्जा असम्भवलाई सम्भव बनाउने व्यक्ति थिए। बेलायती विशेष फौजका पूर्व सैनिकबाट पर्वतारोही बनेका उनले उच्च उचाइको आरोहणमा सम्भव मानिने कुराको परिभाषा नै परिवर्तन गरिदिए। उनले विश्वका ८,००० मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ वटा हिमालको सफल आरोहण केवल ६ महिना ६ दिनको कीर्तिमानी समयमा पूरा गरे, एउटा यस्तो कार्य जसका लागि पहिले वर्षौं वा पूरै जीवन लाग्ने ठानिन्थ्यो। उनले गर्वका साथ पृथ्वीका सर्वोच्च शिखरहरूमा नेपाली झण्डा फहराए र उनका उपलब्धिहरूले नेपालको पर्वतारोहण समुदायलाई नयाँ पहिचान दिलाए। तर उनको प्रभाव कुनै एक राष्ट्र वा कीर्तिमानभन्दा धेरै परसम्म फैलियो। उनले संसारभरका मानिसहरूलाई यो विश्वास दिलाए कि ‘असम्भव’ भनेको केवल त्यस्तो कुरा हो, जसलाई कसैले पर्याप्त साहसका साथ प्रयास गरेको हुँदैन, उनले विश्वभरका सपना देख्नेहरू र पर्वतारोहीहरूलाई ती लक्ष्यहरू पछ्याउन प्रेरित गरे जुन कुनै समय अप्राप्य लाग्थे। आफूले असाध्यै माया गर्ने हिमालमै उनको निधन हुनु विश्वव्यापी पर्वतारोहण समुदायका लागि एक ठूलो क्षति हो। तर सीमाहरूलाई चुनौती दिने र ‘असम्भव’ तबसम्म मात्र असम्भव हुन्छ जबसम्म कसैले त्यसलाई गर्ने साहस गर्दैन भन्ने कुरा प्रमाणित गर्ने उनको विरासत, उनले कोरेको बाटो पछ्याउने संसारभरका हरेक पर्वतारोहीमा जीवित रहनेछ। यस अत्यन्त कठिन घडीमा हामी उनका परिवार, प्रियजन र सम्पूर्ण पर्वतारोही समुदायप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गर्दछौं। शान्तिसँग विश्राम लिनुहोस्, निम्स दाइ।
निर्मल पुर्जाहरूका प्रेरणायुक्त साहस सदैव जीवित रहि रहनेछः प्रधानमन्त्री शाह
काठमाडौं, १६ साउन । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पाकिस्तानको ब्रोड पिट हिमालमा ज्यान गुमाएका निर्मला पुर्जासहितका आरोहीको निधन प्रति दुःख ब्यक्त गरेका छन । बिश्व बिख्यात निर्मल पुर्जासहित सबै आरोहीको निधन भएको पुष्टी भएसँगै प्रधानमन्त्री शाहले सामाजिक सञ्जालवाट शोक ब्यक्त गर्दै उनीहरू प्रति श्रद्दाञ्जलीसमेत ब्यक्त गरेका छन । उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, 'निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ ।' आरोहण केवल शिखर चुम्ने यात्रा होइन । यो साहस, अनुशासन, त्याग र मानवीय सीमालाई चुनौती दिने अदम्य आत्मविश्वासको सर्वोच्च अभिव्यक्ति हो । हिमालले धेरैलाई शिखरको गौरव दिन्छ, कहिलेकाहीँ आफ्नै काखमा सधैँका लागि अँगालेर पनि राख्छ । तर, हिमाल आरोहीहरू आफ्नो साहस र समर्पणका कारण इतिहासमा सधैँ अमर रहन्छन्। विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल, पाकिस्तानको काराकोरम पर्वत–शृङ्खलामा अवस्थित ८,०५१ मिटर अग्लो ‘ब्रोड पिक’मा विश्व कीर्तिमानधारी निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ) सहित छ जना नेपाली तथा अन्य चार विदेशी आरोहीहरूको दुःखद निधनले स्तब्ध बनाएको छ । निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ । सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली । शोकसन्तप्त परिवारजन, आफन्त तथा शुभेच्छुकहरूप्रति हार्दिक समवेदना ।
यस्तो थियो, ब्रोड पिक चढनु अघि निर्मल पुर्जाले लेखेको अन्तिम शब्दहरू
काठमाडौं, १६ साउन । अन्ततः ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा हिमपहिरोमा परी विश्व बिख्यात आरोही निर्मल पुर्जाले ज्यान गुमाएका छन्। बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ। गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो । पाकिस्तानी मिडिया ‘डन’का अनुसार ब्रोड पिकको शिखरमा पुग्नै लागेको बेला अचानक हिमपहिरो आएको थियो, सो हिमपहिरोले पुर्जासँगै रहेका १० आरोहीलाई १००० मिटर भन्दा तल फालेको अर्थात झारेको थियो, जो उनीहरू बाँच्ने सम्भावना कम भएको हिजै उल्लेख गरेको थियो । तर, पुर्जाले पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जाल एक्स पहिलेको टविटरमा लेखे अनुसार उनी सो हिमाल चढने पुर्ववत योजनामा नै थिएनन्। तर, योजना बिना नै पाकिस्तान पुगेका पुर्जाले अन्ततः सो हिमाल चढन गएका थिए । तर, त्यो निर्णय नै उनको लागि सदाका लागि घातक हुन पुग्यो र अन्ततः एउटा विश्वबिख्यात आरोही सबैलाई स्तब्ध पार्दै बिदा भएका छन् । र, याे उनले बिना अक्सिजन २९ पटक ८००० मिटर अग्ला हिमाल चढेर बनाएकाे नयाँ रेकर्ड पनि सँगसँगै कायम हुन लागेकाे उनले अन्तिम पटक एक्समा राखेकाे तस्विरले पनि देखाएकाे थियाे, जे हाेस, उनी हामी बिच रहेनन र उनी सदैव आरोहीका लागि सदैव प्रेरणाकाे स्राेत भएर बाचिरहने छन । उनले सो हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जालमा अंग्रेजीमा लेखेको धारणा यहाँ भावानुवाद गरिएको छ, उनले २७ जुलाईमा लेखेका थिए, जुन यस्तो छः 'मिसन परिवर्तन हुन्छ। कम्पास अडिन्छ। यो कहिल्यै योजना थिएन। सुरुमा, योजना केवल ‘जी टु’ चढ्ने थियो। तर पाकिस्तानको लागि प्रस्थान गर्नु अघि मैले मेरो ८००० मिटर शिखरहरूमा संख्याहरू दौडें। त्यतिबेला मलाई यो कुराले प्रहार गर्यो, यदि म यहाँ हुँदा ब्रोड पिकमा टिक गर्छु भने केवल एउटा मात्र ‘चो ओयु’ बाँकी रहन्छ। त्यसपछि म इतिहासमा सबै १४ आठ हजार अग्ला दुई पटक चढ्ने पहिलो व्यक्ति बन्छु। त्यो पनि अक्सिजन बिना। यो योजना गरिएको थिएन। ह्याट्रिक परियोजना फोकस थियो किनभने यसले ठूलो मिशन बोकेको थियो। तर अवसरहरू चिच्याउँदैनन्, तिनीहरू पहिले नै मौनतामा काम गर्नेहरूलाई फुस फुसाउँछन्। यहाँ मैले हरेक अभियानमा गरेको रहस्य छ, मैले कहिल्यै अरू कसैसँग प्रतिस्पर्धा गरिन। मेरो एक मात्र लडाईं हिजो, म भएको मान्छे विरुद्ध थियो। हरेक दिन, मेरो आफ्नै सीमाहरू धकेल्दै किनभने जब तपाईं छेउमा हेर्नुहुन्छ, अरूले के गरिरहेका छन्, भनिरहेका छन्, प्राप्त गरिरहेका छन्, तपाईं आफ्नो कम्पासबाट बाहिर निस्कनुहुन्छ। तपाईंको हेडिंग तपाईंको हो। यसलाई कडा रूपमा रक्षा गर्नुहोस्। प्रोजेक्ट पोसिबलको समयमा मैले बिना अक्सिजन १४ हिमाल चढ्दा उनीहरूले मेरो आलोचना गरे। यदि तपाईंले त्यसले के परिणाम दियो भनेर देख्नुभएको छैन भने नेटफ्लिक्समा १४ पिकहरू हेर्नुहोस्। त्यो फिल्म भनेको अस्पष्ट सत्य हो। म त्यहाँ अन्य अभियानहरूले पछाडि छोडेका पर्वतारोहीहरूको धेरै उद्धार गर्दै थिएँ, आफैंले रकम जुटाउँदै थिएँ, अगाडिबाट नेतृत्व गर्दै थिएँ, आफ्नै लाइनहरू मिलाउँदै थिएँ, चीनसँग शिशापाङ्मा अनुमतिपत्रको सामना गर्दै थिएँ, मेरी आमाको शल्यक्रियाको लागि अस्पतालमा थिएँ र यति धेरै। अनि अब, अब म अक्सिजन बिना दोहोरोको लागि अगाडि बढिरहेको छु, जम्मा तीन गुणा। आवाज रोकिएको छैन। मैले सुन्न छोडेको छु। अझै पनि शंका गर्नेहरूका लागि मैले पहिले नै २६ दिनमा पाकिस्तानको ८००० मिटर मध्ये सबै ५ चढिसकेको छु, त्यो पनि नेतृत्व गर्दै, मार्गदर्शन गर्दै, त्यो पनि अक्सिजन बिना। अक्सिजनले मेरो भाँच्नेहरूको रेकर्ड तोड्दै, प्राप्तिहरू त्यहाँ छन्। ब्रोड पिक, म माथि र तल सुरक्षित मार्ग बाहेक अरू केही माग्दैन। म शून्य पहाडहरूलाई हल्का रूपमा लिन्छु। एउटा पनि होइन। मेरो खुट्टाले बेसक्याम्प छोड्ने क्षण, यो १०० प्रतिशत हुन्छ। सधैं भएको छ। सधैं रहनेछ। यो मलाई यहाँसम्म पुर्याउने सबैप्रति समर्पित छ। समर्थकहरू। आलोचकहरू। तपाईंहरू सबै। दुवै पक्ष नभई आगो बल्दैन। त्यसैले, म हृदयदेखि नै धन्यवाद दिन्छु। मेरो उद्देश्य कहिल्यै पनि ‘म’ मा मात्र केन्द्रित रहेन। यो त म के को प्रतिनिधित्व गर्छु भन्ने कुरासँग सम्बन्धित छ। यसको उद्देश्य तपाईंलाई यो देखाउनु हो कि तपाईंका आफ्नै पहाडहरू, ती जस्तोसुकै भए पनि, चढ्न सकिने खालका छन्।'
अन्ततः हिम पहिरोमा बेपत्ता भएको निर्मल पुर्जाको निधन
काठमाडौं, १६ साउन । विश्व बिख्यात नेपाली आरोही निर्मल पुर्जाको निधन भएको छ । पाकिस्तानको ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा आएको हिमपहिरोमा परी बेपत्ता भएका पुर्जा अन्ततः मृतक अवस्थामा भेटिएका छन् । पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) मा गएको विनाशकारी हिमपहिरोमा परेर चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा अर्थात ‘निम्स दाइ’ को मृत्यु भएको आधिकारिक रूपमा घोषणा गरिएको छ। बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ। गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो । बिस्तृत बिवरण आउँन बाँकी छ...
नेपालमा छैन मल, भारतवाट ल्याँउदा फेरी नेपाली पक्राउ
आन्द्रा-भुँडीमा मात्रै आक्रमण गर्ने रहस्यमय बन्यजन्तुका कारण रौतहटमा त्रास
बिहारमा नक्कली मल कारखाना पर्दाफास, रौतहट-बाराका किसानसमेत थिए जोखिममा
कोलम्बियामा ७.४ को शक्तिशाली भुकम्पः १३२ जनाको मृत्यु पुष्टी, सयाैं घाइते
साउदीको सोफा उधोगमा आगलागी हुदाँ १६ बंगलादेशीको मृत्यु, ३५ लाख बंगाली बस्छन साउदीमा
रियाद, २६ साउन । साउदी अरबको रियादस्थित एउटा सोफा कारखानामा लागेको आगोमा परी १६ जना बंगलादेशी कामदारको मृत्यु भएको छ। सो आगलागीमा परी कम्तीमा १६ जना बंगलादेशी नागरिकको मृत्यु भएको पुष्टि भएको बंगलादेशको विदेश मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ । मन्त्रालयका अनुसार साउदी अरबको मुसा सनाइया क्षेत्रमा रहेको उक्त कारखानामा आइतबार अबेर आगलागी भएको थियो। बंगलादेश सरकारले यस घटना प्रति गहिरो दुःख व्यक्त गर्दै यस कठिन घडीमा मृतकका परिवारलाई पूर्ण सहयोग उपलब्ध गराइने जनाएको छ। त्यसो त बंगलादेशको परराष्ट्र मन्त्रालयले साउदी अरबसाग समन्वय भइरहेको जनाएको छ। आगलागीको घटना पछि बंगलादेशी दूतावासका अधिकारीहरू घटनास्थल पुगेका छन्। बंगलादेशी अधिकारीहरू मृतकहरूको पहिचान गर्न साउदी अधिकारीहरूसँग मिलेर काम गरिरहेका छन् र शवहरू सम्बन्धी सम्पूर्ण आवश्यक प्रक्रियाहरू पूरा गरिँदैछ । बंगलादेशी दूतावासले यस घटनाका सम्बन्धमा साउदी अरबबाट थप जानकारी लिने प्रयास गरिरहेको छ। साथै, प्रभावित अन्य कामदारलाई सहयोग पनि उपलब्ध गराइँदैछ। बंगलादेशी दूतावासले मृतकहरूको पहिचान गर्ने तथा कानुनी प्रक्रियाका लागि साउदी सरकारसँग समन्वय गर्नेलगायतका आवश्यक सबै कदम चालिरहेको जनाएको छ। बंगलादेशको परराष्ट्र मन्त्रालयले सम्पूर्ण परिस्थितिको नजिकबाट निगरानी गरिरहेको बताएको छ। बंगलादेशका प्रधानमन्त्री तारिक रहमानले १६ जना नागरिकको मृत्यु प्रति दुःख व्यक्त गरेका छन् भने बंगलादेशका आप्रवासी कल्याण तथा वैदेशिक रोजगार मन्त्री आरिफुल हक चौधरीले पनि १६ जना बंगलादेशी नागरिकको निधन प्रति दुःख व्यक्त गर्दै उनीहरूको परिवारजनमा सहयोग गर्ने प्रतिबद्दता जनाएका छन । बंगलादेशी दूतावासले मृतकहरूको पहिचान गर्ने तथा कानुनी प्रक्रियाका लागि साउदी सरकारसँग समन्वय गर्नेलगायतका आवश्यक सबै कदम चालिरहेको जनाएको छ। बंगलादेशको परराष्ट्र मन्त्रालयले सम्पूर्ण परिस्थितिको नजिकबाट निगरानी गरिरहेको बताएको छ। साउदी अरबमा करिब ३५ लाख बङ्गलादेशी नागरिकहरू कार्यरत छन्। बङ्गलादेशी कामदारहरूले वार्षिक रूपमा २.७ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी रकम रेमिट्यान्सका रूपमा आफ्नो देश पठाउँछन्। यीमध्ये अधिकांश कामदारहरू शारीरिक श्रमसम्बन्धी काममा संलग्न छन्। यस घटनापछि साउदी अरबमा कामदारहरूको सुरक्षाबारे प्रश्नहरू उठ्न थालेको छ।
पाकिस्तानः जुलाईमा मात्रै बलुचिस्तानमा मारिए ३७२ ‘आतंकवादी’
इस्लामवाद, २५ साउन । सरकारी सञ्चारमाध्यमले आइतबार जनाए अनुसार बलुचिस्तानका विभिन्न क्षेत्रमा गुप्तचरमा आधारित कारबाही सञ्चालन गरिएका छन्। सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार बलुचिस्तानमा सुरक्षा फौजले गुप्तचरमा आधारित कारबाहीका क्रममा हालै मात्रै १५ जना आतंकवादीलाई मारेको छ। ‘पाकिस्तान इन्स्टिच्युट फर कन्फ्लिक्ट एण्ड सेक्युरिटी स्टडीज’द्वारा जुलाई ३१ मा जारी मासिक सुरक्षा मूल्याङ्कन प्रतिवेदन अनुसार गत महिना देशभरि मध्ये बलुचिस्तानमा सुरक्षा अवस्था सबैभन्दा बढी खस्किएको थियो। डन समाचार संस्थाका अनुसार बलुचिस्तानमा समग्र मृतकको संख्या २४१ प्रतिशतले बढेको छ, यो जुन महिनामा १०९ थियो भने जुलाईमा ३७२ पुगेको छ। समाचार अनुसार बलुचिस्तानमा समग्र मृतकको संख्या २४१ प्रतिशतले बढेको छ, यो जुन महिनामा १०९ थियो भने जुलाईमा ३७२ पुगेको छ। बलुचिस्तानमा सुरक्षाकर्मीको मृत्यु गत जुन महिनाको ६ जनाबाट बढेर जुलाईमा ६२ पुगेको छ, जुन ९३३ प्रतिशतको वृद्धि हो। आतंकवादीहरूको मृत्यु ७५ बाट बढेर २३८ पुगेको छ भने सर्वसाधारणको मृत्यु २८ बाट ५४ पुगेको छ, जो ९३ प्रतिशत वृद्धि हो । साथै, सो प्रान्तमा शान्ति समितिका १८ सदस्यहरू पनि मारिएका छन्। सरकारी स्वामित्वको ‘पाकिस्तान टिभी’ ले स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै जनाएअनुसार ‘अपरेसन रद् अल फित्ना ३’ अन्तर्गत मास्तुङ, बोलान, वाशुक, आवारान, सिबी, खुजदार, हरनाई र नुश्कीमा यी कारबाहीहरू सञ्चालन गरिएका थिए। मारिएका आतंकवादीहरूबाट हतियार र गोलाबारुद पनि बरामद गरिएको सो च्यानलले जनाएको छ। ‘यी कारबाहीहरूले ‘खवारिज’ सञ्जाललाई गम्भीर क्षति पुर्याएका छन् र उनीहरूको आवतजावतलाई सीमित पारेका छन्,’ पाकिस्तान टिभीले भन्यो। ‘खवारिज’ भनेको राज्यले आतंकवादीहरूका लागि प्रयोग गर्ने शब्द हो। बलुचिस्तानमा सुरक्षा चुनौतीहरू कायमै रहेकै बेला सुरक्षा बलहरूद्वारा पछिल्ला यी कारबाहीहरू सञ्चालन गरिएका हुन्। गत महिना जुलाई ६ मा जियारतस्थित ‘मांगी ड्याम पम्पिङ स्टेसन’ को प्रहरी चौकीमा भएको घातक आक्रमणको जवाफी कारबाहीस्वरूप सुरक्षा बल र कानुन कार्यान्वयन गर्ने निकायहरूले संयुक्त रूपमा ‘अपरेसन शाबान’ सुरु गरेका थिए। उक्त आक्रमणका क्रममा सशस्त्र आक्रमणकारीहरूले २७ जना प्रहरी अधिकारीहरूलाई अपहरण गरी हत्या गरेका थिए। जुलाई ९ मा प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले बलुचिस्तानमा भएका धेरै ठूला आतंकवादी घटनाहरू पछि आतंकवाद अन्त्य गर्न देशको नागरिक र सैन्य नेतृत्वले आपसी र एकताबद्ध निर्णय गरेको बताएका थिए। उनले क्वेटामा ‘राष्ट्रिय कार्ययोजना’ सम्बन्धी प्रान्तीय ‘एपेक्स कमिटी’ को बैठकमा उक्त टिप्पणी गरेका थिए । सो बैठकमा रक्षा बलका प्रमुख तथा सेना प्रमुख फिल्ड मार्शल आसिम मुनिर पनि उपस्थित थिए।
मोतिहारीमा एकै परिवारका पाँच शव, आमा र चार सन्तानको एउटै चितामा अन्त्येष्टि
सञ्जय मिश्रा रौतहट, २४ साउन। रौतहटसँग सीमा जोडिएको भारतको बिहारस्थित मोतिहारीमा एकै परिवारका पाँच जनाको शव पोखरीमा फेला परेपछि घटनाले सनसनी मच्चाएको छ। एकै परिवारकी आमा र उनका चार सन्तानको शव भेटिएपछि मोतीहारी जिल्ला वभनौली पञ्चायत–६ शोकमा डुबेको हो। पोखरीबाट ३५ वर्षीया सुशीला देवी र उनका चार छोराछोरीको शव बरामद भएको हो। मृतक बालबालिकामा ११ वर्षीया अमृता, ८ वर्षीय अविनाश, ६ वर्षीया पम्मी र ४ वर्षीय रवि कुमार रहेका छन्। शनिबार पाँचै जनाको शव घरबाट एकैपटक उठेपछि गाउँको वातावरण स्तब्ध बनेको थियो। अन्ततः परिवारजन तथा स्थानीयले पोष्टमार्टम पछी पाँचै जनाको एउटै चितामा अन्त्येष्टि गरेका छन्। घटनापछि मृतक सुशीला देवीका माइती पक्षले गम्भीर आरोप लगाएका छन्। सुशीलाका भाइ प्रताप मठियाका श्यामनन्दन महतोले गोविन्दगञ्ज थानामा दिएको निवेदनमा आफ्नी बहिनी र उनका चार सन्तानको हत्या गरिएको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार सुशीलालाई विवाहपछि दाइजोको विषयलाई लिएर लामो समयदेखि मानसिक तथा शारीरिक यातना दिइँदै आएको थियो। दाइजोका लागि प्रताडित गरेपछि सुशीला र उनका चार सन्तानको हत्या गरी शव पोखरीमा फालिएको हुनसक्ने उनको आरोप छ। घटनालाई प्रहरीले गम्भीर रूपमा लिएर अनुसन्धान अघि बढाएको छ। मृतक सुशीलाका श्रीमान धर्मेन्द्र महतोसहित आठ जनाविरुद्ध किटानी जाहेरी दर्ता भएको भारतीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्। प्रहरीले धर्मेन्द्रलाई नियन्त्रणमा लिएर घटनाबारे सोधपुछ तथा अनुसन्धान अघि बढाएको छ। घटनामा संलग्न अन्य व्यक्तिको भूमिकाबारे समेत प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ। पाँचै जनाको मृत्युको वास्तविक कारण, मृत्युको प्रकृति र शव पोखरीसम्म कसरी पुग्यो भन्ने विषयमा प्रहरीले विभिन्न कोणबाट अनुसन्धान गरिरहेको छ। एकै परिवारका पाँच जनाको शव एउटै पोखरीबाट भेटिनु र त्यसपछि पाँचै जनाको एउटै चितामा अन्त्येष्टि गरिनुले घटनालाई थप रहस्यमय बनाएको छ। मृत्यु हत्या हो वा अन्य कुनै कारणबाट भएको हो भन्ने विषय भने अनुसन्धानकै क्रममा छ। पोस्टमार्टम रिपोर्ट तथा प्रहरी अनुसन्धानबाट घटनाको वास्तविकता बाहिर आउने अपेक्षा गरिएको छ। तर पाँच जनाको एकैपटक भएको मृत्युले मोतिहारीमा दाइजो प्रथा, घरेलु हिंसा र महिलामाथि हुने यातनाको विषयलाई पुनः गम्भीर रूपमा उठाएको छ।
फ्रान्समा जानाजान डढेलो लगाएको आरोपमा ४२० पक्राउ, ३ लाख एकड भुमी ध्वस्त
पेरिस, २४ साउन । दोस्रो विश्व युद्धयताकै सबैभन्दा बढी क्षति पुर्याउने गरी यस वर्ष फ्रान्समा डढेलो लागे पछि धेरैले एउटै प्रश्न गरिरहेका छन्, किन र कसरी ? यसको एउटा मुख्य कारण मानव गतिविधिद्वारा जीवाश्म इन्धनको अत्यधिक प्रयोगका कारण भइरहेको जलवायु परिवर्तन हो। यसले गर्दा तापक्रम निरन्तर बढिरहेको छ। तर, फ्रान्समा लाग्ने १० मध्ये ९ वटा डढेलो मानिसकै कारण सुरु हुने गरेको तथ्याङ्कले देखाउँछ। यसैले पेरिसस्थित सरकारले यसको दोष अरूमाथि थोपर्ने प्रयास गरिरहेको छ । यद्यपि, यस गर्मीयाममा ३ लाख एकडभन्दा बढी जमिन डढेलोले खरानी बनाउँदा सरकार आफैँ पनि पर्याप्त तयारी नगरेको आरोप खेपिरहेको छ। गृह मन्त्रालयले जानाजान वा भुलवश आगो लगाएको आरोपमा ४२० जनालाई पक्राउ गरिएको जनाएको छ। पक्राउ पर्नेहरूमा १६६ जना नाबालिगहरू पनि छन्। एउटा घटनामा, २३ वर्षीय एक युवकमाथि गत महिना दक्षिण पूर्वी भार क्षेत्रमा पाँच दिनको अन्तरालमा १० ठाउँमा जानाजान आगो लगाएको आरोप लागेको छ। दोषी ठहरिएमा उनले १५ वर्षको जेल सजाय र १ लाख ५० हजार युरो जरिवाना भोग्नुपर्ने हुन सक्छ। अन्य धेरैमाथि मुद्दा चलाएर तत्काल सजाय पनि सुनाइएको छ । उदाहरणका लागि, भोस्जेस क्षेत्रको ‘राओन लेताप’ जंगलमा हालै तीन ठाउँमा आगो लगाएको आरोपमा एक व्यक्तिलाई तीन वर्षको जेल सजाय सुनाइएको थियो। यो समाचार प्रकाशित गर्ने पत्रिका ‘लेस्त रिपब्लिकेन’ ले उल्लेख गरे अनुसार ती घटनाहरूमा केही वर्गमिटर वनस्पति मात्र जलेर नष्ट भएको थियो। अन्य केही कानुनी कारबाहीहरूलाई भने कठोर र अन्यायपूर्ण मानिएको छ। चुरोटका ठुटाहरू फालेको आरोपमा एक घरबारविहीन व्यक्ति र गम्भीर अटिजम भएका एक व्यक्तिलाई जेल सजाय सुनाइएको बताइएको छ। ‘म पक्राउ परेको संख्या देखेर छक्क परें, यो अत्यधिक महसुस हुन्छ,’ दुई अग्नि नियन्त्रकहरू सहित आगजनीको आरोप लागेका धेरै व्यक्तिहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने वकिल मुरिएल गेस्टास स्वीकार्छन्। धेरैलाई दोषी ठहराउने कुरामा उनी शंका गर्छिन्। अखबार ‘ले मोन्डे’ पनि विश्वस्त छैन। छोटो समय सीमालाई ध्यानमा राख्दै यसले प्रहरीले यी मुद्दाहरूको कति हदसम्म जाँच गरेको छ भन्ने प्रश्न उठाउँछ। तर बोर्डो अभियोजक रेनाउड गौडेउलले ले मोन्डेलाई भने कि वर्तमान परिस्थितिहरूले कडा दृष्टिकोणलाई जायज ठहराएको छ। ‘जीवनलाई खतरामा पार्ने आरोपको लागि सर्तहरू जंगली क्षेत्रहरूमा चुरोटको बट फ्याँक्ने वा बारबेक्यू बाल्नेहरूका लागि पूरा गरिन्छ। यो सुरु हुनको लागि सानो चिंगारी मात्र लाग्छ,’ अखबारले उनलाई उद्धृत गर्दै भन्यो। आगो कसरी लाग्यो भन्ने पत्ता लगाउनु स्वाभाविक रूपमै सजिलो काम होइन। आगलागीका घटनाको अनुसन्धान गर्ने अधिकारी एरिक डुफायेट भन्छन्, ‘यस्तो खडेरीको समयमा, एउटा सामान्य लाइटर भए पुग्छ।’ आगो निभि सके पछि एरिकको पहिलो काम भनेको डढेको वनस्पति क्षेत्रको किनारा पछ्याउँदै आगोको घेरा (आउटलाइन) को नक्सा तयार पार्नु र त्यसपछि आगो सुरु भएको विन्दुसम्म पुग्नु हो। यदि हावाको गति स्थिर थियो भने त्यो घेरा प्रायः भी आकारको देखिन्छ। त्यहाँबाट उनको टोलीले आगो फैलिएको बाटो पछ्याउँदै उल्टो दिशामा अनुसन्धान अघि बढाउँछ। ‘यदि कसैले जानाजानी आगो लगाएको हो भने, उनीहरूले एउटा मात्र साधन प्रयोग नगरेको हुन सक्छ,’ उनी भन्छन्। यसले डीएनए वा औंठाछापको नमुना फेला पर्ने सम्भावना बढाउँछ। विशेषज्ञहरूका अनुसार जानाजानी लगाइने आगोका घटनाहरू कुल आगलागीका घटनामध्ये निकै कम हुन्छन्। अधिकांश आगलागी दुर्घटनावश हुने मानिन्छ । जस्तै, निर्माण कार्य, बिग्रिएका विद्युतीय उपकरण, चुरोटका ठुटाहरू र बार्बेक्यु बाट निस्कने झिल्काहरूका कारण यस्ता घटना हुन सक्छन्। ‘चुरोटको सन्दर्भमा यसलाई ‘३० को नियम’ भनिन्छ,’ एरिक डुफायेट भन्छन्। उनी व्याख्या गर्छन् कि आगो लाग्नका लागि कम्तीमा ३० डिग्री सेल्सियस तापक्रम, बढीमा ३० प्रतिशत आर्द्रता, ३० किलोमिटर प्रतिघण्टा भन्दा कम हावाको गति र चुरोटको कम्तीमा ३० प्रतिशत भाग नडढेको अवस्था हुनुपर्छ,’ उनले बीबीसीसँग भने । अहिलेको सुख्खा मौसममा यो प्रक्रिया अझ सजिलो हुने उनी बताउँछन्। यदि ती अवस्थाहरू मिलेमा, आगो सजिलै र तीव्र गतिमा फैलिन सक्छ।
युद्धका कारण तीन बर्ष देखी स्थगित प्यालेस्टिनी फुटबल प्रतियोगिता अब सुरु हुने
क्यानेडियन ओपनमा विश्व नम्बर एक साबालेन्का अलेक्जान्ड्रोभाबाट पराजित
काठमाडाैं, २४ साउन । टोरन्टोमा भएको क्यानेडियन ओपनको चौथो चरणमा रुसकी एकाटेरिना अलेक्जान्ड्रोभासँग ७-६(३), ४-६, ६-४ को सेटमा पराजित भएपछि विश्व नम्बर एक खेलाडी एरिना साबालेन्कालाई युएस ओपनको तयारीमा धक्का लागेको छ। १६औँ वरीयताकी अलेक्जान्ड्रोभाले क्वार्टरफाइनलमा आफ्नो स्थान सुरक्षित गर्न करिब साढे दुई घण्टा लामो कडा प्रतिस्पर्धा गरिन्। चार पटककी ग्रान्ड स्लाम च्याम्पियन तथा हालकी युएस ओपन विजेता साबालेन्काले एक सेट पछि परेको अवस्थाबाट खेललाई निर्णायक सेटसम्म धकेलेकी त थिइन तर अन्तिम सेटमा अलेक्जान्ड्रोभाको आक्रामक प्रहारलाई रोक्न सकिनन्। बेलारुसी खेलाडी साबालेन्काले पहिलो सेटको सुरुमै विपक्षीको सर्भिस तोडिन् गरिन् तर पछि अलेक्जान्ड्रोभाले खेलमा फर्किएर टाइ-ब्रेकको स्थिति सिर्जना गरिन् र उक्त टाइ ब्रेक जित्दै अग्रता लिइन्। त्यसपछि साबालेन्काले दोस्रो सेटमा नियन्त्रण कायम गरिन्स उनले विपक्षीको सर्भिस तोडेर ४-३ को अग्रता लिइन् र अन्ततः आफ्नो सर्भिस जोगाउँदै खेल बराबरी गरिन्। निर्णायक सेटमा साबालेन्काको गल्तीको संख्या बढ्दै जाँदा अलेक्जान्ड्रोभाले भने संयमता अपनाइन्। ४-५ को स्थितिमा खेलमा टिकिरहन सर्भिस गरिरहँदा साबालेन्काले दुई ुम्याच पोइन्टु बचाइन्, तर तेस्रो पटकमा 'डबल फल्ट' (लगातार दुई पटक सर्भिस गल्ती) गरेपछि जित अलेक्जान्ड्रोभाको पक्षमा गयो। खेलपछि मैदानमै भएको अन्तर्वार्तामा अलेक्जान्ड्रोभाले भनिन्, 'मैले हरेक पोइन्टलाई अन्तिम पोइन्ट ठानेर खेल्ने प्रयास गरें किनभने उनीविरुद्ध खेल्दा खेलको दौरान धेरै अवसरहरू पाइँदैन।' अब अलेक्जान्ड्रोभाले युक्रेनकी एलिना स्विटोलिनाको सामना गर्नेछिन्, जसले अमेरिकी खेलाडी तथा आठौं वरीयता प्राप्त अमान्डा अनिसिमोभालाई ६-२, ६-४ ले पराजित गर्दै सेमिफाइनलमा स्थान बनाएकी थिइन्।
करिअरकै कठिन मोडमा नेयमार, डिसेम्बरवाट खेल जीवन हुदैँछ अनिश्चित
काठमाडौं, २४ साउन । सन् २०२६ को विश्वकपको ‘राउन्ड अफ १६’ मा नर्वेसँग ब्राजिलको निराशाजनक हार पछि नेयमारले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय करियर समाप्त भएको स्वीकार गरेका थिए। आफ्नै बुबाको आग्रहका बाबजुद उनले गत हप्ता पनि सोही अडान दोहोर्याएका छन । ‘मैले त्यहाँ धेरै कुरा अनुभव गरें, आफ्नो रगत र जीवन नै अर्पण गरें, र सधैं पहेंलो जर्सी’ (ब्राजिलको राष्ट्रिय टोली) का लागि संघर्ष गरें तर अब मलाई यो जारी राख्ने इच्छा छैन,’ सान्तोसका यी स्टार खेलाडीले पत्रकारहरूलाई भनेका छन् । सान्तोसमा उनको सम्झौता सकिए पछि उनी खेलबाट पूर्ण रूपमा संन्यास लिन सक्ने सम्भावनाबारे पनि चर्चा भइरहेको छ र उनले यस सम्भावनालाई अस्वीकार पनि गरेका छैनन्। ‘मलाई थाहा छैन म कति समयसम्म खेल्नेछु ? म अहिले खेल छोड्नेबारे सोचिरहेको छैन, न त मलाई थाहा छ म कति लामो समयसम्म निरन्तरता दिनेछु,’ नेयमारले गत सोमबार आफ्नो युट्युब च्यानलमार्फत भने। ‘डिसेम्बरसम्म सान्तोससँग मेरो सम्झौता छ। म यसलाई पूरा गर्न चाहन्छु, सान्तोसको जर्सीको सकेसम्म सम्मान गर्न चाहन्छु र त्यसपछि सम्झौता सकिएपछि मात्र यसबारे सोच्नेछु कि म सान्तोसमै बस्छु, छोड्छु, अघि बढ्छु, खेलबाट संन्यास लिन्छु वा निरन्तरता दिन्छु। मलाई साँच्चै थाहा छैन म के गर्नेछु, डिसेम्बर उन अझै लामो समय बाँकी छ, त्यसैले एक पटकमा एउटा पाइला अघि बढाऔं।’ ३४ वर्षीय ब्राजिलियन फरवार्डले अगाडी भने, ‘म शारीरिक रूपमा राम्रो महसुस गरिरहेको छु, मैदानमा झन झन राम्रो अनुभव भइरहेको छ। करियरको अन्तिम चरणमा भए पनि म सधैं सुधार गर्न चाहन्छु। अहिलेसम्म जे जति अनुभव गरें, त्यसप्रति म धेरै खुसी छु। मेरो करियरलाई लिएर मसँग कुनै गुनासो छैन।’ गोल डटकमका अनुसार त्यो अन्तिम वाक्य आश्चर्यजनक थियो किनकि आजकल नेयमारले गुनासो मात्र गरिरहेको जस्तो देखिन्छ। उनले विश्व मञ्चमा आफ्नो देशको छवि बिगारेका छन् र सान्तोसको हकमा पनि उस्तै गरिरहेका छन् । रेलिगेसन (तल्लो डिभिजनमा झर्ने) को जोखिमसँग जुधिरहेको सान्तोसलाई उनले सिर्जना गर्ने नकारात्मक चर्चाको कुनै आवश्यकता छैन। धेरै वर्षदेखि नेयमारको खेलमा कुनै सुधार देखिएको छैन र खराब निर्णय लिने बानीले खेलमा उनको प्रतिष्ठालाई कमजोर बनाएको छ। मैदानमा ‘जादुमयी खेल प्रदर्शन गर्ने आफ्नो दुर्लभ प्रतिभा’ लाई जसरी उनले खेर फालेका छन्, त्यसलाई हेर्दा नेयमार प्रति दृष्टीकोण यतिखेर परिवर्त भइरहेका छन । साउदी अरबको अल हिलालमा निराशाजनक समय बिताए पछि जनवरी २०२५ मा ‘विला बेल्मिरो’ मा आयोजित स्वागत समारोहमा उनलाई भव्य स्वागत गरिएको थियो तर ‘ब्राजिलियन सेरी ए’मा २९ खेल खेल्दा उनले जम्मा १४ गोल र अत्यन्तै कम अर्थात् ४ वटा मात्र ‘असिस्ट’ गर्न सकेका छन्। साथै, चोटपटक र ‘लोड म्यानेजमेन्ट’ अर्थात खेलाडीको कार्यबोझ व्यवस्थापनका कारण उनले विभिन्न प्रतियोगिताहरूमा गरी कुल ३६ खेल गुमाएका छन्। जुभेन्टस विरुद्धको उत्कृष्ट ह्याट्रिकसहित नेयमारले अन्तिम समयमा देखाएको जादुमयी प्रदर्शन नभएको भए सायद सान्तोस गत सिजन ‘रेलिगेसन’बाट बच्न सक्ने थिएन। तर, बार्सिलोना र पेरिस सेन्ट जर्मेनका पूर्व सुपरस्टारलाई पुनः अनुबन्ध गरेयता समग्र टोलीको प्रदर्शनमा भने गिरावट आएको देखिन्छ र क्लबका समर्थकहरूसँगको अप्रिय झडपहरू सामान्य घटना बन्न पुगेका छन्। यसपटक सान्तोस त्यति भाग्यमानी नहुन सक्छन् र तनाव फेरि चर्कन सक्छ भन्ने वास्तविक जोखिम छ किनकि उनीहरू हाल सेरी ए तालिकाको १५औँ स्थानमा छन् र गोल अन्तरका कारण मात्र रेलिगेसन क्षेत्रभन्दा माथि छ। नेयमार अन्ततः सन्तोषजनक स्तरको फिटनेसमा फर्किएका छन् तर सान्तोसले उनलाई अत्यधिक खेलाएर जोखिम मोल्नु हुँदैन । साथै, खेलहरूमा उनको प्रभाव पनि छिटपुट रूपमा मात्र देखिने गरेको छ। प्रायःजसो, नेयमार आफ्नो खेल प्रदर्शन भन्दा पनि अपरिपक्व व्यवहारका कारण चर्चामा आउँछन्, जसले ‘पेइक्से’ लाई अंक तालिकामा माथि उक्लिन आवश्यक पर्ने गम्भीर कार्यबाट ध्यान भड्काउने काम गर्छ।
‘कथित प्रेमिका’लाई दिइएको भुक्तानीका कारण पुनः बिबादमा फसे फिफा अध्यक्ष
काठमाडौं, २४ साउन । फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले ‘युनियन अफ युरोपियन फुटबल एसोसिएसन’मा महासचिव रहँदा एक महिलालाई दिइएको ठूलो रकमको ‘बिदाइ भुक्तानी’ अनुचित आचरणका कारण गरिएको थियो भन्ने दाबीलाई अस्वीकार गरेका छन्। युइएफएले ती महिलालाई भुक्तानी गरिएको कुरा पुष्टि गर्दै भन्यो कि त्यस समयमा उक्त भुक्तानी नियमविपरीत थिएन तर त्यसयता आन्तरिक नियमहरूको भने शंकास्पद रूपमा उलङघन गरिएको जनाएको छ। बेलायती पत्रिका ‘द टेलिग्राफ’ ले सबैभन्दा पहिले यो आरोप सार्वजनिक गरेको थियो कि विश्व फुटबलका विवादित प्रमुखसँगको प्रेम सम्बन्धका कारण ती महिलालाई उक्त रकम भुक्तानी गरिएको थियो। तर, फिफाका एक प्रवक्ताले ‘द टेलिग्राफ’ लाई बताए अनुसार इन्फान्टिनोले यी आरोपहरूलाई दृढतापूर्वक अस्वीकार गरेका छन । र, भनेका छन कि यिनीहरू पूर्णतया झूटो आरोप मात्रै हुन्। ‘अनुचित आचरण वा विधान तथा नियमहरूको उल्लङ्घनको कुनै पनि सङ्केत मानहानिपूर्ण छ’, प्रवक्ताको विज्ञप्तिमा भनिएको छ। दुई हप्ता अघि विश्वकपको आंशिक व्यावसायिक र सञ्चालन अधिकार बिक्री गर्ने इन्फान्टिनो र फिफाको विवादास्पद योजना सार्वजनिक भएदेखि नै विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकायका प्रमुख ठूलो दबाबमा परिरहेका छन । भलै, फिफामा नीजी भित्रयाउने ती योजनाहरू रद्द गरिए पनि इन्फान्टिनो माथी अनेक दबाब कायमै रहेको बेला यो पछिल्लो प्रकरण बाहिरिएको हो । फिफामा नीजी लगानी भित्रयाउने बिषय सार्बजनिक भए लगतै विश्वका केही शक्तिशाली फुटबल राष्ट्रहरू सदस्य रहेको युइएफएले विश्वकप लगायतका फिफा प्रतियोगिताहरू बहिष्कार गर्ने चेतावनी दिएको थियो र इन्फान्टिनोको नेतृत्वप्रति आफ्नो अविश्वास सार्वजनिक रूपमा व्यक्त गरिसकेको छ । फुटबलभित्रको यो आन्तरिक द्वन्द्वको पछिल्लो अध्याय तब सुरु भयो, जब ‘द टेलिग्राफ’ ले गत शुक्रबार एउटा लेख प्रकाशित गर्दै आरोप लगायो कि जियानी इन्फान्टिनो युइएफएको महासचिव रहँदा संस्थाले उनकी कथित प्रेमिकालाई रकम भुक्तानी गरेको थियो। उक्त पत्रिकाले विभिन्न अज्ञात स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै दाबी गरे अनुसार सन् २००९ देखि २०१६ सम्म युइएफएको नेतृत्व सम्हाल्दा इन्फान्टिनोको एक ‘कनिष्ठ महिला कर्मचारीसँग सम्बन्ध’ थियो। पत्रिकाका अनुसार ती महिलालाई बढी आकर्षक व्यवस्थापकीय पदमा बढुवा गरिएको थियो र संस्था छोड्दा उनले अप्रत्याशि भुक्तानी प्राप्त गरेकी थिइन्। समाचारमा उल्लेख गरिए अनुसार इन्फान्टिनाको कथित प्रेमिकाका लागि युइएफएले उनको एमबीएको पढाइ खर्च पनि व्यहोरेको थियो। समाचारमा उनको नाम भने खुलाइएको छैन् । सिएनएनलाई दिइएको एक विज्ञप्तिमा युइएफएले पुष्टि गर्यो कि ‘सम्बन्धित व्यक्तिलाई संस्था छोड्दा भुक्तानी दिइएको थियो, साथै स्थानीय बिजनेस स्कुलमा एमबीए पाठ्यक्रमको शुल्क पनि भुक्तानी गरिएको थियो।’ संस्थाले थप भन्यो, ‘उक्त भुक्तानी त्यस समयमा संस्था छोड्ने कर्मचारीहरूका लागि लागू नियमहरूकै अनुरूप थियो।’ सन् २०१६ यता त्यस्ता नियमहरूलाई अझ कडा बनाइएको छ र हालका कर्मचारी सम्बन्धी नियमहरू, जुन जुनसुकै तहका युइएफए कर्मचारीहरूमा लागू हुन्छन्, ले आधुनिक तथा उच्च स्तरीय संस्थामा हुने अभ्यासहरूलाई नै प्रतिविम्बित गर्छन्।’ तर, शनिबार, फिफाले संस्थाको विधान, लोकतान्त्रिक प्रक्रिया र स्थापित सुशासन संरचनालाई छल्ने प्रयासहरूको निन्दा गर्दै एक विज्ञप्ति जारी गरेको छ। ‘फिफा र यसका अध्यक्षलाई कमजोर पार्न केही पक्षबाट संगठित र निरन्तर प्रयास भइरहेको कुरा झन्झ न् स्पष्ट हुँदै गएको छ,’ फिफाको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘फिफाका सदस्य संघहरूको समर्थन नभएकाहरूले फिफाको स्थापित लोकतान्त्रिक प्रक्रियामार्फत हासिल गर्न नसकेका कुराहरू आरोप, अप्रत्यक्ष लाञ्छना वा गलत सूचनाको सहारा लिएर प्राप्त गर्ने प्रयास गर्नु हुँदैन।’ विज्ञप्तिमा अगाडि भनिएको छ, ‘फिफा जायज निगरानी वा छानबिनको स्वागत गर्दछ तर निगरानीको अर्थ तथ्यहरूलाई तोडमरोड गर्ने, आधारहीन आरोपहरूलाई बढावा दिने वा प्रगतिको गति रोक्ने उद्देश्यले ध्यान भड्काउने काम गर्ने छुट पाउनु होइन। यदि कुनै समाचार वा प्रतिवेदन गलत वा भ्रामक छ भने, फिफाले त्यसको सशक्त र प्रत्यक्ष रूपमा प्रतिवाद गर्नेछ।’ बुधबार बसेको संकटकालीन बैठक पछि फिफाका वरिष्ठ अधिकारीहरूले इन्फान्टिनोप्रति समर्थन जनाएका छन् तर युइएफएले भने भविष्यमा हुने पुरुष तथा महिला विश्वकप बहिष्कार गर्ने धम्की दिइरहेकै छ। प्रतियोगिताका अधिकार बिक्री गर्ने योजना रद्द गरिए पनि युइएफएले आफ्नो धम्कीलाई कायमै राखेको छ र भविष्यमा यस्तो घटना नदोहोरिने सुनिश्चितताको माग गरेको छ। यदि त्यो धम्की कार्यान्वयनमा आयो भने विश्वकपको महत्त्व निकै घट्नेछ,किनकि पुरुष र महिला फुटबल दुवैतर्फ हालका शीर्ष १० टोलीमध्ये ६–६ वटा टोली प्रतियोगितामा सहभागी हुने छैनन्। उता, खेलाडीहरूको सङ्घ ‘फिफप्रो’ले पनि फिफाको नेतृत्वप्रति आफ्नो विश्वास अब पूर्ण रूपमा टुटेको बताएको छ। यद्यपि, दक्षिण अमेरिकी फुटबलको नियमन गर्ने र उक्त योजनाहरूको विरोध गरेको निकाय ‘कोन्मेबोल’ले इन्फान्टिनोको भविष्यबारे मतदान गर्न बोलाइने विशेष अधिवेशनलाई समर्थन नगर्ने तथा आगामी वर्षको सुरुमा हुने भनिएको अध्यक्षको निर्वाचनका लागि तय गरिएको विद्यमान समयतालिका नै पछ्याउने बताएको छ। अन्य महादेशीय सङ्घहरूको तुलनामा फिफाले वितरण गर्ने रकममा बढी निर्भर रहेको ‘कन्फेडेरेसन अफ अफ्रिकन फुटबल’ले भने इन्फान्टिनोलाई समर्थन गरेको छ।
मेस्सीको पीता जर्ज मेसीको ६८ बर्षको उमेरमा निधन
काठमाडौं, २३ साउन । लियोनेल मेस्सीका पिता जर्ज मेसीको ६८ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। लियोनल मेसीका पिता केही समययता स्वास्थ्य समस्यासँग जुधिरहेको बेला उनको निधन भएको हो । अर्जेन्टिना र स्पेनका विभिन्न सञ्चारमाध्यमका अनुसार फुटबलका महान् खेलाडी लियोनेल मेसीका पिता जर्ज मेसीको शुक्रबार राति अर्जेन्टिनाको रोसारियोस्थित एक क्लिनिकमा लामो समयको बिरामीपछि निधन भएको हो । अर्जेन्टिनी टेलिभिजन प्रस्तोताले जोर्ज मेसीको निधन भएको खबर फैलाएका छन् । जोर्ज मेसीले आफ्ना छोराको प्रारम्भिक खेल जीवनको स्वरूप निर्धारण गर्न र बार्सिलोना जाने निर्णयमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए । साथै, उनी जीवनभर मेसीका एक प्रमुख विश्वासपात्र रहे। जर्ज मेसीको बिरामी अवस्था विश्वकपका बेला चर्चाको विषय बनेको थियो । सोही विश्वकपको फाइनलमा उनका छोराको टोली अर्जेन्टिना स्पेनसँग १–० ले पराजित भएको थियो। गत जुनमा विश्वकपअन्तर्गत अल्जेरियाविरुद्ध अर्जेन्टिनाका लागि गोल गरेपछि लियोनल मेसी निकै भावुक देखिएका थिए। त्यसपछि उनले भनेका थिए, ‘म किन रोएँ ? यसको फुटबलसँग कुनै सम्बन्ध थिएन, मेरा लागि केही दिन निकै कठिन रहेका थिए ।’ उनको भनाइले व्यापक अड्कलबाजीलाई जन्म दिएको थियो। विभिन्न सञ्चारमाध्यमले यसलाई उनका पिताको स्वास्थ्य अवस्थासँग जोडेर समाचार प्रकाशित गरे यद्यपि त्यहाँ वास्तवमा के भइरहेको थियो भन्नेबारे परस्पर विरोधी विवरणहरू आइरहेका थिए। त्यस घटना पछि मेस्सी परिवारले त्यसबेला एउटा विज्ञप्ति जारी गरेको थियो । विज्ञप्तिमा भनिएको थियो, ‘मेस्सी परिवार यो जानकारी गराउन चाहन्छ कि जर्ज मेस्सी हाल स्वास्थ्य समस्यासँग जुधिरहनुभएको छ, उहाँ अहिले चिकित्सकको निगरानीमा हुनुहुन्छ र उहाँको स्वास्थ्यमा राम्रो सुधार भइरहेको छ।’ ‘पछिल्ला केही घण्टामा फैलिएका समाचार, हल्ला र अड्कलबाजीहरूलाई मध्यनजर गर्दै, परिवार यो व्यक्त गर्न चाहन्छ कि केही मानिसहरूले परिवारको एकदमै निजी मामिलाप्रति संवेदनशीलता, सम्मान र गोपनीयताको ख्याल नराखी जुन व्यवहार देखाए, त्यसप्रति परिवार गहिरो चिन्ता व्यक्त गर्दछ’ त्यसबेला भनिएको थियो। र, विज्ञप्तिमा थप यो पनि भनिएको थियो, ‘हामीले पाएको स्नेह, सम्मान र चासोका लागि हामी हृदयदेखि नै कृतज्ञ छौं। साथै, हामी अनुरोध गर्दछौं कि यस प्रक्रियाको दौरान जर्ज र उहाँको सम्पूर्ण परिवारको गोपनीयता तथा व्यक्तिगत दायराको सम्मान गरियोस्।’ त्यसपछि, जुलाईको अन्त्यतिर लियोनेल मेस्सीले ‘मेजर लिग सकर’ को अल स्टार गेम पनि छोडेका थिए, सम्भवतः उनी आफ्ना बुबालाई भेट्न गएका थिए। केही दिन पछि उनी पुनः एमएलएसको खेलमा मैदान फर्किए।