आज क्वाँटी खाने दिन, यसरी घरमा बनाउनुहोस् स्वादिलो क्वाँटी
काठमाडौं, १२ भदौं । नेपाली समाजमा विशेष गरी जनै पूर्णिमा र गुँपुन्हिको दिन विभिन्न नौ प्रकारका गेडागुडी भिजाएर, टुसा उमारेर बनाइने परम्परागत परिकार नै क्वाँटी हो। नेवारी भाषामा ‘कु’ को अर्थ तातो र ‘टी’ को अर्थ झोल वा सुप हुन्छ। क्वाँटी बनाउन गेडागुडीहरूमा जस्तै चना, केराउ, मास, मुगी, सिमी, भटमास, बकुल्ला, बोडी, गहुँ र मकैलाई ३–४ दिन अघिदेखि भिजाएर टुसा उम्रिए पछि मात्रै पकाइन्छ। पकाउने र खाने तरिकाः सामग्रीः टुसा उम्रिएका ९ थरी गेडागुडी, ज्वानो, अदुवा, लसुन, सुकेको खुर्सानी, जिरा धनियाँको धूलो, गरम मसला, टमाटर, तोरीको तेल र नुन। पकाउने विधिः १) प्रेसर कुकरमा तोरीको तेल तताएर ज्वाँनो, सुकेको खुर्सानी र हिङ (रुचि अनुसार) को फुरन हाल्नुहोस्। २) अदुवा लसुनको पेस्ट, बेसार र मसलाहरू हालेर हल्का भुट्नुहोस्। ३) अब टुसा उम्रिएका गेडागुडी हालेर ४–५ मिनेट राम्ररी भुट्नुहोस्। ४) स्वाद अनुसार नुन र टमाटर हालेर पछि प्रशस्त पानी (झोल बनाउन) हाल्नुहोस्। ५) कुकरको बिर्को लगाएर ५ देखि ६ सिटी लगाउनुहोस् ताकि गेडागुडी राम्ररी गलोस्। खाने तरिकाः क्वाँटीलाई तातो–तातो झोल अर्थात सुपको रूपमा पिउन सकिन्छ वा भात र रोटीसँग तातो तरकारी र झोलको रूपमा खान सकिन्छ। स्वास्थ्यका लागि फाइदाहरूः प्रचुर प्रोटिनः नौ थरी गेडागुडीको मिश्रण भएकाले यसबाट शरीरलाई पर्याप्त मात्रामा वनस्पतिजन्य प्रोटिन प्राप्त हुन्छ, जसले मांसपेशी बलियो बनाउन र शरीरको मर्मत सम्भारमा मद्दत गर्छ। पाचन प्रक्रियामा सुधारः गेडागुडीको टुसा उमारेर पकाउँदा यसमा फाइबरको मात्रा बढ्छ र पचाउन सजिलो हुन्छ। यसले कब्जियतको समस्या हटाउँछ। रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता वृद्धिः टुसा उम्रिएका गेडागुडीमा भिटामिन सी, भिटामिन बी कम्प्लेक्स, आइरन, र मिनरल्सको मात्रा उच्च हुन्छ, जसले शरीरको इम्युनिटी अर्थात रोगसँग लड्ने क्षमता बढाउँछ। जाडो र चिसोबाट राहतः वर्षायाम सकिन लाग्दा मौसम परिवर्तन भई लाग्ने चिसो, रुघाखोकी र शरीरको दुखाइ कम गर्न क्वाँटीको तातो झोलले प्राकृतिक औषधिको काम गर्छ। ज्वाँनोको फुरनले पेटको वायु अर्थात ग्याँस कम गर्छ। उर्जा र रक्तसञ्चारः यसमा हुने आइरन र जटिल कार्बोहाइड्रेटले शरीरमा रगतको कमी हुन दिँदैन र दिनभर स्फूर्ति प्रदान गर्छ।
फिफा अध्यक्षविरुद्ध मुद्दा हाल्न युइएफएले माग्यो अमेरिकी अदालतसँग कागजात
काठमाडौं, १२ भदौ । युरोपेली फुटबल संघहरूको संघ (युइएफए) ले फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोविरुद्ध फौजदारी मुद्दा चलाउन अमेरिकी अदालतसँग फिफाका कागजातहरू मागेको छ। विश्वकप बिक्री योजनालाई लिएर इन्फान्टिनोविरुद्ध फौजदारी उजुरी दिने तयारी गरिरहेको युरोपेली फुटबलको सर्वोच्च निकायले अमेरिकी अदालतसँग आवश्यक कागजात माग गरेको हो। अदालतमा दर्ता कागजातअनुसार इन्फान्टिनोविरुद्ध मुद्दाका लागि आवश्यक पर्ने बयान र प्रमाणहरू फ्लोरिडास्थित फिफाका निकायहरूबाट प्राप्त गर्न युइएफएले अमेरिकी संघीय अदालतसँग अनुमति मागेको छ। अमेरिकी कानुनअन्तर्गत दर्ता गरिएको एकपक्षीय निवेदनमा युइएफएले इन्फान्टिनो तथा फिफाका अन्य अधिकारी र सल्लाहकारहरूविरुद्ध फौजदारी कारबाही अघि बढाउने विषयमा विचार गरिरहेको जनाएको छ। यो कारबाही पुरुष, महिला तथा क्लब विश्वकपका व्यावसायिक अधिकारहरूलाई ‘फिफा फर्वार्ड इन्टरप्राइज (एफएफइ)’ नामक नयाँ सहायक कम्पनीमा हस्तान्तरण गर्ने योजनासँग सम्बन्धित छ। यद्यपि, अध्यक्ष इन्फान्टिनोले उक्त योजना भने हाललाई स्थगित गरिसकेका छन्। ‘फिफाले प्रस्ताव गरेको योजनाबाट उत्पन्न परिस्थिति र यससँग सम्बन्धित कानुनी कारबाहीका बारेमा युइएफएले सक्रिय रूपमा विचार गरिरहेको छ,’ युरोपियन सञ्चारमाध्यमहरूले उल्लेख गरेका छन्। फ्लोरिडा अदालतमा दायर कागजातहरू फिफा अध्यक्षविरुद्ध मुद्दा चलाउन सहयोगी हुने उनीहरूको बुझाइ छ। विशेष गरी युइएफए र अन्य सरोकारवाला पक्षहरूले स्विस फौजदारी संहिताको धारा १५८ अन्तर्गत इन्फान्टिनो तथा अन्य फिफा अधिकारी र सल्लाहकारहरूविरुद्ध खराब व्यवस्थापन (क्रिमिनल मिसम्यानेजमेन्ट) को अभियोगमा स्विट्जरल्याण्डमा फौजदारी मुद्दा हाल्न यी प्रयास गरिरहेका हुन्। इन्फान्टिनोले सल्लाहकार र लगानीकर्ताहरूको सानो समूहसँग मिलेर गोप्य रूपमा यो प्रस्ताव तयार पारेको युइएफएको आरोप छ। फिफाको सामान्य प्रशासनिक प्रक्रियालाई मिचेर फिफा परिषद्, क्षेत्रीय महासंघ वा सदस्य संघहरूसँग परामर्श नगरीकन एकलौटी रूपमा एफएफइको योजना बनाइएको दाबी गरिएको छ। एफएफइ कार्यक्रमसँग सम्बन्धित लेनदेन, योजना, संरचना र स्वीकृतिसम्बन्धी महत्त्वपूर्ण कागजात तथा साक्षी फ्लोरिडामा हुन सक्ने भएकाले अदालतको माध्यमबाट ती कागजात माग गरिएको युइएफएले जनाएको छ।
एक डलर बराबर इरानको २० लाख रियाल, इरानी मुद्रा इतिहासकै कमजोर
काठमाडौं, ९ भदौं । अगस्ट २४ मा इरानको मुद्राको मूल्य अहिलेसम्मकै न्यून विन्दुमा झरेको छ । अन्तराष्ट्रिय समाचार संस्थाहरूका अनुसार अनौपचारिक मुद्रा बजारमा कारोबार सुरु हुना साथ रियालको मूल्य प्रति अमेरिकी डलर २० लाख २० हजार मिलियनमा झरेको हो । तथापी, इरानले भने १३ लाख ७४ हजारको दावी गरेको छ। इरानको केन्द्रीय बैंकले तोकेको आधिकारिक विनिमय दर प्रति डलर करिब १५ लाख रियाल भए पनि अधिकांश इरानीहरूले भने अनौपचारिक दरमै कारोबार गर्ने गरेको उक्त प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। इरानलाई घुँडा टेकाउने उद्देश्यले अमेरिकाले नयाँ प्रतिबन्धहरूको घोषणा गर्ने तयारी गरिरहेकै बेला यो घटनाक्रम अघि बढेको हो। अमेरिकाले ती प्रतिबन्धहरू घोषणा गरिने दिन अर्थात् अगस्ट २४ लाई ‘इकोनोमिक डी डे’को संज्ञा दिएको छ। अमेरिकाका अनुसार यी कदमहरूले इरानको अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना गर्नेछन् जबकी विद्यमान प्रतिबन्धहरू र अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दीका कारण उक्त अर्थतन्त्र पहिले नै निकै कमजोर अवस्थामा रहदैँ आएको छ। फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरान माथि आक्रमण गर्नु अघि नै रियाल दबाबमा थियो। त्यसबेला मुद्रास्फीति दोहोरो अंकमा थियो र आर्थिक वृद्धिदर नकारात्मक थियो। यद्यपि, करिब ६ महिना लामो युद्धका कारण अवस्था अझ बिग्रिएको छ र मुद्राको मूल्य नयाँ न्यून विन्दुमा पुगेको छ। अर्कोतर्फ, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प इरानबाट कुनै पनि किसिमको सहुलियत वा छुट हासिल गर्न असफल भएका छन्। इरानले महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्ग मानिने ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ भएर हुने जल परिवहन माथि कडा नियन्त्रण कायम राखेको छ। तनाव वा द्वन्द्व सुरु हुनु अघि विश्वको कुल तेल व्यापारको पाँचौं भाग यसै क्षेत्र भएर हुने गर्थ्यो । तर, द्वन्द्वको अवधिमा इरानका आक्रमण र धम्कीहरूले यो आपूर्ति प्रवाहलाई नराम्ररी अवरुद्ध पारेका छन्। इरानको दृढ अडानलाई कमजोर पार्ने प्रयास स्वरूप अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले सोमबार हाल लागू भइरहेका भन्दा पनि कडा प्रतिबन्धहरूको घोषणा गरिने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। यसमा इरानसँग व्यापार जारी राख्ने देशहरू माथि लगाइने प्रतिबन्धहरू पनि समावेश हुनेछन्। भर्खरै गत हप्ता संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) ले इरानसँगको सम्पूर्ण व्यापार रोक्ने घोषणा गरेको थियो। उक्त घोषणा हुनु भन्दा एक दिन अघि ट्रम्पले युएईका नेता शेख मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यानसँग कुराकानी गरेका थिए। तथापी, ओमानका विदेशमन्त्री महत्त्वपूर्ण जलमार्गसम्बन्धी वार्ताका लागि आज इरानको भ्रमणमा निस्कदैँ छन् । इरानको राज्य नियन्त्रित ‘पर्सियन गल्फ स्ट्रेट अथोरिटी’ले चेतावनी दिएको छ कि उक्त जलमार्गमा आवागमन सम्बन्धी नियम उल्लङ्घन गर्ने जहाजहरूले नियन्त्रणमा लिइने वा जफत गरिने लगायतका कारबाहीको सामना गरिने सम्भावना कायमै रहेको छ ।
सुनको मुल्य बढदाँ चाँदीको भने घटयो
अमिताभ बच्चनले दिए २१.८८ करोड भारू तीन तला भाडामा
सुनचाँदी दुबैको बढयो मुल्य
पहिरोले १४ मेगावटको घारखोला पावर हाउसमा क्षति, एक सुरक्षा गार्ड बेपत्ता
आज क्वाँटी खाने दिन, यसरी घरमा बनाउनुहोस् स्वादिलो क्वाँटी
राष्ट्रपति भएयता ट्रम्पको तौल १० केजी बढयो, पुग्यो १०७.९ केजी
केही मानिसहरूलाई अरूको तुलनामा लामखुट्टेले बढी टोक्छन्, यस्तो छ बैज्ञानिक कारण
निर्मल पुर्जाको आज अन्त्येष्टी गरिदैँ, गोप्य राखिएको थियो पार्थिव शरिर
जब ७ वर्षीय छोरालाई एक्लै छाडेर बाबु माउन्ट फुजीकाे पदयात्रामा निस्के
टोकियो, ७ साउन । जापानको सबैभन्दा अग्लो हिमालमा आफ्नो छोरालाई केवल एउटा सफ्ट ड्रिंक र खाजा दिएर कयौं घण्टासम्म एक्लै छोडेकोमा प्रहरीले एक बुवालाई हप्काएको छ। ती सात वर्षीय बालक माउन्ट फुजीको करिब २,००० मिटर उचाइमा रहेको स्थानमा, कुहिरो र वर्षा भइरहेको बेला बेन्चमा बसिरहेको अवस्थामा फेला परेका थिए। छोराले आफू थाकेको गुनासो गरेपछि ४८ वर्षीय बुवाले उनलाई ‘यहीँ पर्खिनु’ भनेका थिए र आफ्ना जेठा छोरासँगै हिमाल चढ्न अघि उनीहरू गएका थिए । हिमालको चुचुरोतर्फ जाने पदमार्गको छैटौं स्टेसन नजिकै ती बालकलाई एउटा माउन्टेन हट अर्थात पर्वतारोही बस्ने आश्रयस्थलका कर्मचारीले फेला पारे र प्रहरीलाई खबर गरेका थिए । ती बुवालाई पदमार्गको सातौं र आठौं स्टेसनको बीचमा फेला पारिएको थियो, भनिन्छ कि यो दूरी हिँडेर पार गर्न तीन घण्टा लाग्छ। बिहीबार स्थानीय समय अनुसार बिहान ७ः३० बजे ९ती बालक एक्लै फेला परेका थिए। उच्च स्टेसनबाट फर्केर छोरासँग पुनर्मिलन हुँदा प्रहरी अधिकारीहरूले ती बुवाको कडा आलोचना गरे। आठ घण्टासम्म पर्खिएपछि छोरा थाकेको र झर्को मानिरहेको अवस्थामा थिए। जापान टुडेका अनुसार एक अधिकारीले उनलाई भने, ‘सँगै हिमाल चढ्ने योजना त्याग्नुपरे पनि बच्चालाई पछाडि छोड्नु स्वीकार्य कुरा होइन।’ उनले आफ्नो हतारोमा गरिएको निर्णयका लागि माफी मागेको बताइएको छ। उक्त परिवार फुजिनोमिया पदमार्गमा रहेको बताइएको छ । यो मार्ग हिमालको पाँचौं स्टेसनबाट सुरु हुन्छ, जहाँ सार्वजनिक यातायातको माध्यमबाट पुग्न सकिन्छ। ३,७७६ मिटर उचाइमा रहेको माउन्ट फुजीमा हालैका वर्षहरूमा आरोहणसम्बन्धी धेरै दुर्घटनाहरू भएका छन्। गत जुलाईमा ९९ वर्षीया एक महिला लडेर कम्मर र ढाडमा चोट लागेपछि सोही मार्गमा उद्धार गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो। त्यस्तै, गत वर्ष आधिकारिक आरोहणको मौसम बाहिर हिमाल चढ्न गएका २७ वर्षीय विश्वविद्यालयका एक विद्यार्थीलाई चार दिनभित्र दुई पटक उद्धार गर्नुपरेको थियो । उनी आफ्नो हराएको मोबाइल फोन खोज्न पुनः फर्किएका थिए। टोकियोको दक्षिण पश्चिममा अवस्थित सक्रिय ज्वालामुखी माउन्ट फुजीलाई सन् २०१३ मा विश्व सम्पदाको दर्जा प्रदान गरिएको थियो। यो माउन्ट टेटे र माउन्ट हाकुसँगै तीनवटा परम्परागत पवित्र हिमाल मध्ये एक पनि हो। हरेक वर्ष करिब २ लाख मानिसहरू यसको आरोहण गर्छन् तर अत्यधिक भीडभाड हुन नदिन केही मार्गहरूमा दैनिक रूपमा आरोहीहरूको संख्या सीमित गरिएको छ।
जब एक चीनियाँ ब्यक्ति गाउँ फर्किए, बनाए झुर ठाउँलाई पर्यटकीय हब
गुइयाङ (चीन), ६ भदौं । मध्य चीनको हेनान प्रान्तको राजधानी झेङझाउस्थित फक्सकनको एसेम्बली लाइनमा ८ वर्ष बिताए पछि हे झिचेङ सन् २०२४ मा दक्षिण(पश्चिम चीनको गुइझोउ प्रान्तस्थित आफ्नो पहाडी गाउँ फर्किए र त्यहाँ एउटा ‘फार्महाउस रेस्टुरेन्ट’ खोले। झेङझाउ उनको गाउँबाट करिब १,५०० किलोमिटर टाढा पर्छ। ‘घरबाट टाढा काम गर्दा मैले परिवारलाई भेट्ने मौका नै पाउँदिनथेँ,’ उनले भने, ‘अहिले म हरेक बिहान मेरी जेठी छोरीलाई विद्यालय पुर्याउँछु र मेरा दिनहरू रेस्टुरेन्टको काममा बिताउँछु, पाहुनाहरूको सेवा गर्ने क्रममै म मेरी कान्छी छोरीको पनि हेरचाह गर्छु।’ आफ्नो जन्मथलो जिएशाङ गाउँमा उनको यो फिर्ती कुनै नौलो घटना होइन। ‘रेड आर्मी’ अर्थात लाल सेना को ‘लङ मार्च, सन् १९३४–१९३६ को ऐतिहासिक यात्रा जसले कुओमिन्ताङको घेराबन्दी तोडेको थियो, सँग जोडिएका क्रान्तिकारी स्थलहरू जस्ता ऐतिहासिक सम्पदाहरूको सदुपयोग गर्दै र ग्रामीण विकासलाई अघि बढाउँदै यस समुदायले अहिले धेरै युवाहरूलाई गाउँ फर्काउन सफल भइरहेको छ। सन् १९३५ को अप्रिलमा, ‘लङ मार्च’ का क्रममा विश्राम लिन र पुनर्गठित हुन रेड आर्मी जिएशाङमा रोकिएको थियो, जसले गर्दा स्थानीय बासिन्दाहरूसँग उनीहरूको घनिष्ठ सम्बन्ध स्थापित भएको थियो। आज पनि गाउँले ती सैनिकहरूले लेखेका नाराहरू, उनीहरू बसेका बासस्थानहरू र उनीहरूलाई सहयोग गर्ने सर्वसाधारणका चिहानहरूलाई सुरक्षित राखेको छ। तर, दुर्गम पहाडी अवस्थिति र छरिएर रहेका खेतबारीका कारण विकासका लागि यो गाउँले लामो समयसम्म संघर्ष गर्नुपरेको थियो। ‘सामूहिक आम्दानी अत्यन्तै न्यून थियो र हाम्रो कुनै विशिष्ट उद्योग पनि थिएन,’ गाउँका चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका सचिव याङ लुनले सम्झिए। सन् २०२३ एउटा ठूलो मोड साबित भयो, जिएशाङलाई सुन्दर र क्रान्तिकारी ग्रामीण समुदायको विकास गर्ने राष्ट्रिय कार्यक्रमअन्तर्गत नमुना गाउँका रूपमा छनोट गरियो, जसले गर्दा नीतिगत सहयोग र आर्थिक अनुदान दुवै प्राप्त भयो। यस कार्यक्रमको एउटा मुख्य पहल ‘लङ मार्च’ को मार्गलाई पछ्याउँदै २.५ किलोमिटर लामो पदमार्ग निर्माण गर्नु थियो। गाउँभित्र यो पदमार्ग १०० भन्दा बढी घरपरिवारका जग्गाहरू हुँदै अघि बढ्छ। ‘चीनको ग्रामीण भेगमा, गाउँलेहरू आफ्नो जग्गा सजिलै छोड्न तयार हुँदैनन्, एक इन्च पनि ।’ जिएशाङमा खटिएका पहिलो पार्टी सचिव यान जियायुनले भने, ‘तर हामीले उनीहरूलाई भन्यौं, यदि कोही पनि यस कार्यक्रममा आएन भने तपाईंले उब्जाएको बाली केवल तपाईंकै हुनेछ र यसबाट कहिल्यै पनि थप आम्दानी हुनेछैन।’ पहिलो पार्टी सचिवु भन्नाले माथिल्लो तहको सरकारद्वारा गाउँमा बसेर स्थानीय विकासमा सहयोग पुर्याउन खटाइने अधिकारीहरूलाई बुझिन्छ। सन् २०२५ सम्ममा देशभर यस्ता ३० लाखभन्दा बढी अधिकारीहरू खटाइइसकेका थिए । उनीहरूले विभिन्न परियोजनाहरू सञ्चालन र स्रोत साधनको समन्वय गरी ग्रामीण पूर्वाधार सुधार गर्न, सामूहिक अर्थतन्त्रलाई बढावा दिन र सार्वजनिक सेवाहरूको स्तर उकास्न मद्दत गरिरहेका छन् । परियोजनालाई अघि बढाउन जिएशाङ गाउँका अधिकारीहरूले एउटा कार्यदल गठन गरे, आफ्नै जग्गा उपलब्ध गराएर उदाहरण प्रस्तुत गरे र गाउँलेहरूलाई यसबाट हुने दीर्घकालीन फाइदा तथा विकासका सम्भावनाहरूबारे बुझाउन घर घरमा पुगे। अन्ततः,११० घरपरिवार आफ्नो जग्गा निःशुल्क उपलब्ध गराउन सहमत भए र पदमार्गको निर्माण कार्य सम्पन्न भयो। ‘रेड आर्मी’ का पुनर्स्थापित ऐतिहासिक अवशेषहरू र ‘लङ मार्च पदमार्गको सदुपयोग गर्दै, जिएशाङले एउटा निजी कम्पनीसँग मिलेर गाउँको सामूहिक ’स्वामित्वमा रहने गरी पर्यटन सञ्चालक संस्था स्थापना गर्यो। त्यसयता, यसले नजिकैका प्राकृतिक आकर्षणहरू, जस्तै फूलका बगैँचाहरू, क्याम्पिङ स्थलहरू र घाँसे मैदानसहितको पार्कलाई समेटेर विभिन्न ‘थिम’मा आधारित पर्यटन प्याकेजहरू तयार पारेको छ। ‘क्रान्तिकारी विरासत र प्राकृतिक दृश्यलाई संयोजन गरेर हामीले यस्तो समन्वयात्मक प्रभाव हासिल गरेका छौं, जहाँ समग्र नतिजा व्यक्तिगत पक्षहरूको योगफलभन्दा धेरै शक्तिशाली छ,’ पर्यटन कम्पनीका कर्मचारी छियाओ यिङशानले भने। पर्यटन कार्यक्रम सुरु भएयता जिएशाङले ग्रामीण क्षेत्रमा ‘रेड ट्रेल’पदयात्राका चारवटा कार्यक्रमहरू आयोजना गरिसकेको छ, जसमा सबैभन्दा ठूलो कार्यक्रममा ७०० जनासम्म सहभागी भएका थिए। पर्यटकहरूको आगमन बढे सँगै धेरै गाउँलेहरूले पदमार्गको छेउमा स्थानीय उत्पादनहरू बिक्री गर्न साना पसल वा स्टलहरू राख्न थालेका छन । ‘खाजाको एउटा स्टलले मात्र आधा दिनमा ७०० देखि ८०० युआनसम्म कमाइ गर्यो,’ यानले भने, ‘जब हामी बिक्रीको अवस्था बुझ्न निस्कियौं, भेटिएका हरेक गाउँलेको अनुहारमा खुसीको चमक थियो। त्यो दृश्य साँच्चै नै हृदयस्पर्शी थियो।’ क्रान्तिकारी इतिहाससँग सम्बन्धित पर्यटनको विस्तारले स्थानीयहरूका लागि रोजगारीका ठोस अवसरहरू सिर्जना गरिरहेको छ। यानका अनुसार, यसै वर्ष सुरु गरिएको गाउँको एक दिने भ्रमण कार्यक्रमले गाइड, दोभाषे र चालकहरूको निरन्तर माग बढाएको छ। गाउँमा ‘हे’को पारिवारिक व्यवसायसहित पाँचवटा फार्म स्टेमा आधारित आवास व्यवसायहरू सञ्चालनमा आएका छन्, जसले दर्जनौं स्थानीय बासिन्दालाई रोजगारी दिएका छन्। यसैबीच, पर्यटन क्षेत्रमा आएको यो उछालले ६०० वर्षभन्दा लामो खेतीको इतिहास बोकेको स्थानीय रातो चामलको प्रजातिलाई पनि नयाँ जीवन दिएको छ। जिएशाङ अवस्थित गाओपो टाउनसिपमा औसत १,५०० मिटरको उचाइमा उब्जाइने यो धानको बाली पाक्न लामो समय लाग्छ र यसको उत्पादन पनि तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ। पहिले यसको बिक्री राम्रो नहुने भएकाले गाउँलेहरूमा यसको खेती गर्ने खासै उत्साह थिएन। योजना सुरु भए पछि जिएशाङले गाउँको सामूहिक स्वामित्वमा ‘जिएशाङ होङक्सिन’ रातो चामलको ब्रान्ड स्थापना गर्न एउटा कम्पनी दर्ता गर्यो र खरिद, मूल्य निर्धारण तथा बजारीकरणको एकीकृत प्रणाली लागू गर्यो। गाउँले प्राविधिक सहयोगका लागि कृषि विज्ञहरूलाई पनि भित्र्यायो, जसले किसानहरूको उत्साहमा उल्लेख्य वृद्धि गर्यो। सन् २०२४ मा गाउँमा रातो चामल खेती गरिने क्षेत्रफल ३६ हेक्टर थियो भने सन् २०२५ मा यो ६० भन्दा बढी भयो। गाउँले झाङ क्वानले बताए अनुसार उनी पहिले बजारमा बेच्नका लागि दर्जनौं किलोग्राम रातो चामल आफ्नो पिठ्युँमा बोकेर लैजान्थे। अहिले, गाउँको सामूहिक संस्थाले न्यूनतम मूल्यमा खरिदको ग्यारेन्टी गरेकाले उनले २० भन्दा बढी जग्गामा रातो चामल खेती गर्छन् र यसै बालीबाट वर्षमा करिब ८०,००० युआन कमाउँछन् । साथै, उनी मुख्य खेतीको सिजन नभएको समयमा अर्थात अफ सिजनमाआय बढाउन सानातिना सहायक व्यवसायहरू पनि सञ्चालन गर्छन्। कच्चा धानको स्थिर बिक्रीका अतिरिक्त जिएशाङले रातो चामलको रक्सी उत्पादन गर्न व्यावसायिक साझेदार भित्र्याएर आफ्नो औद्योगिक शृङ्खलालाई अझ विस्तार गरेको छ, जसले स्थानीय कृषि उपजको थप मूल्य बढाएको छ। गाउँले प्रयोगविहीन भएका फार्म हाउसहरूलाई ‘रेड भिलेज सुपरमार्केट’ मा परिणत गरी त्यहाँ रातो चामल र कालो सुँगुरको मासुबाट बनेका परिकारलगायत स्थानीय विशेष उत्पादनहरू प्रदर्शन तथा बिक्री गर्ने व्यवस्था पनि मिलाएको छ। सुपरमार्केट सञ्चालन गर्ने ली लिङहुई पनि उनीजस्तै गाउँ फर्केकी अर्की युवती हुन्। घरबाट टाढा वर्षौंसम्म काम गरेपछि उनले व्यवसायसम्बन्धी राम्रो अनुभव बटुलिसकेकी थिइन्। गाउँको तत्कालीन पार्टी सचिवको आग्रहमा उनले गाउँको सामूहिक कम्पनीमा लगानी गरिन्। ‘म गाउँको विकासमा आफ्नो तर्फबाट योगदान पुर्याउन चाहन्थें,’ लीले भनिन्, ‘मैले यसलाई एउटा अर्थपूर्ण काम ठानेँ, त्यसैले म फर्किएँ।’ ग्रामीण पुनरुत्थानका प्रयासहरू सुरु हुनुअघि सन् २०२३ मा गाउँको सामूहिक आम्दानी मुस्किलले २ लाख युआन थियो। सन् २०२४ मा यो ४ लाख ३० हजार युआनभन्दा बढी पुग्यो र गत वर्ष ५ लाख ७० हजार युआनको उचाइ लियो। ‘हाम्रो सिद्धान्त भनेको सीमा ननाघी सहयोग गर्नु र नियन्त्रण नलिईकन मद्दत गर्नु हो,’ यानले भने। उनले बताए अनुसार त्यहाँ खटिएको कार्यदलको उद्देश्य गाउँलाई आफ्नै उद्योगहरू स्थापना गर्न सघाउनु र दीर्घकालसम्म आफैं धानिन सक्ने विकासको नमुना छोडेर जानु हो। सामूहिक आम्दानीमा वृद्धि भएसँगै गाउँका सार्वजनिक स्थलहरूमा पनि एउटा सुखद परिवर्तन आएको छ। हालैका वर्षहरूमा जिएशाङले सांस्कृतिक चोक, बास्केटबल कोर्ट र वाकिङ पाथलगायतका नयाँ संरचनाहरू निर्माण गरेको छ। रात पर्दा उक्त चोक झिलिमिली बत्तीले उज्यालो हुन्छ। त्यहाँ भेला भएका स्थानीय बालबालिकाहरू क्रान्तिकारी गीतहरू गाउँछन् र उनीहरूको कलिलो तथा स्पष्ट स्वर पहाडहरूमा गुन्जिरहन्छ। ‘जब जब म यो दृश्य देख्छु, म गहिरो भावुक हुन्छु,’ यानले भने, ‘के हाम्रा क्रान्तिकारी अग्रजहरूले छोड्न चाहेको विरासत यही होइन र ?’
ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६ः कोशीका प्रणय धाख्वा राष्ट्रिय विजेता
काठमाडौं, ३० साउन । वातावरण संरक्षण र वृक्षको महत्वबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६’ को राष्ट्रिय उपाधि कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वाले जितेका छन्। तारागाउँ नेक्स्टमा आयोजित समारोहमा सातै प्रदेशका प्रादेशिक विजेताले आफ्ना वृक्षसँग जोडिएका प्रेरणादायी कथा प्रस्तुत गरेका थिए। ती प्रस्तुतीका आधारमा धाख्वा प्रथम, मधेश प्रदेशका महमद जावेद आलम प्रथम रनरअप तथा लुम्बिनी प्रदेशका अनिश खनाल द्वितीय रनरअप घोषित भए। विजेता धाख्वाले ५० हजार रुपैयाँ नगद पुरस्कार, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। प्रथम रनरअप आलमले २५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र तथा द्वितीय रनरअप खनालले १५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। कार्यक्रममा कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वा, मधेशका महमद जावेद आलम, बागमतीकी ओजस्वी थापा, गण्डकीकी निशा मिश्र, लुम्बिनीका अनिश खनाल, कर्णालीका जीवन गिरी र सुदूरपश्चिमकी मोनिका भट्टले आ–आफ्ना प्रदेशबाट छनोट भएका वृक्षका कथा प्रस्तुत गरेका थिए। प्रतियोगिताको निर्णायक मण्डलमा प्रेच्या बज्राचार्य, बालकृष्ण साह, प्रा। रमेश सापकोटा र निकिता श्रेष्ठ रहेका थिए। विभिन्न क्षेत्रको विज्ञता भएका निर्णायकले सहभागीका कथा, प्रस्तुति तथा वृक्षसँग जोडिएको संरक्षणको महत्वका आधारमा मूल्यांकन गरेका थिए। पुराना रूख जोगाउन युवा पुस्तालाई आह्वान कार्यक्रमको उद्घाटन मन्तव्यमा क्रीएसन का संस्थापक आनन्द मिश्रले संस्थाको वातावरण संरक्षणसँग जोडिएको यात्राबारे जानकारी दिँदै ‘एसियन ट्री अफ द इयर’बाट प्रेरित भएर क्रीएसन ले सन् २०१७ मा ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियान सुरु गरेको बताए। उनले नयाँ बिरुवा रोप्नु आवश्यक भए पनि त्यसलाई ठूलो रूख बन्न वर्षौं लाग्ने भएकाले पहिल्यै हुर्किसकेका पुराना रूख र विद्यमान वन संरक्षण गर्नु अझ महत्वपूर्ण रहेको बताए। सहरी विकासका नाममा ठूला रूख काटिँदै गएको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै मिश्रले प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा युवा पुस्ताले नेतृत्व लिनुपर्नेमा जोड दिए। क्रीएसन की महासचिव रोश्ना सुवेदीले जैविक विविधता र वातावरण संरक्षणका लागि रूखको विविधता जोगाउनु आवश्यक रहेको बताइन्। उनले प्रकृति संरक्षण कुनै एउटा धर्म, समुदाय वा विश्वास प्रणालीसँग मात्र सम्बन्धित विषय नभई सबैको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गरिन्। सुवेदीले अभियान सुरु भएको पहिलो वर्ष जम्मा १० जना सहभागी भएको स्मरण गर्दै अहिले सातै प्रदेशबाट उत्साहजनक सहभागिता हुनु क्रीएसन परिवारका लागि भावनात्मक र महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताइन्। रूखका जराबाट जीवनको संघर्ष सिक्नुपर्ने सन्देश युनोप्स का कार्य्क्रम ब्यबस्थापन सल्लाहकार डा। चुडामणि जोशीले रूखका जरा र मानिसको जीवनबीचको सम्बन्ध प्रस्तुत गर्दै रूखको फल र फूल सबैले देखे पनि त्यसलाई उभ्याइराख्ने जराले गर्ने संघर्ष प्रायः ओझेलमा पर्ने बताए। उनले मानिसको जीवनमा पनि सफलता र प्रसिद्धि देखिए पनि त्यसपछाडिको संघर्ष कमै देखिने उल्लेख गर्दै युवालाई आफ्नो ‘जरा’ बलियो बनाउन, संघर्षलाई स्वीकार गर्न र भावी पुस्तालाई हरियाली ग्रह हस्तान्तरण गर्ने पुस्ता बन्न आह्वान गरे। कार्यक्रममा डब्लुडब्लुएफ नेपालका कन्ट्री रिप्रिजेन्टेटिभ डा। घनश्याम गुरुङको नेतृत्वमा संरक्षणकर्मी चुङ्बा शेर्पाको योगदानको स्मरणसमेत गरिएको थियो। डा। गुरुङले शेर्पाको जीवन र संरक्षण यात्राबाट प्रेरणा लिन युवालाई आग्रह गर्दै आफ्नो लक्ष्यप्रति दृढ रहन र त्यसका लागि निरन्तर मेहनत गर्नुपर्ने बताए। उनले तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको समाजमा ‘संस्कृति अफ एप्रिसिएसन’ अर्थात् कृतज्ञता र सम्मानको संस्कृतिलाई जीवित राख्नु आवश्यक रहेको बताए। रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा सुनाउने प्रस्ताव कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि सहरी विकास मन्त्रालयका सहसचिव नवराज प्याकुरेलले आगामी संस्करणमा रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा प्रस्तुत गर्ने अवधारणामा समेत काम गर्नुपर्ने धारणा राखे। क्रीएसन ले सुरु गरेको यस्तो रचनात्मक अभियानले वृक्ष तथा वातावरण संरक्षणमा सकारात्मक योगदान पुर्याएको भन्दै प्याकुरेलले आगामी दिनमा यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्ने बताए। कार्यक्रमको समापनमा क्रीएसन नेपाल की अध्यक्ष अरुणा कार्कीले प्रतियोगिताका विजेता, सहभागी, निर्णायक, अतिथि तथा कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने सबैप्रति धन्यवाद व्यक्त गरिन्। सन् २०१७ मा सुरु भएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियानले नेपालका विभिन्न भूगोलमा रहेका महत्वपूर्ण र प्रेरणादायी रूखका कथा सार्वजनिक गर्दै वृक्ष संरक्षणलाई समुदाय, युवा र वातावरणीय अभियानसँग जोड्ने प्रयास गर्दै आएको छ। कार्यक्रमले नयाँ रूख रोप्ने अभियानसँगै पुराना रूख, वन र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणलाई पनि समान प्राथमिकता दिनुपर्ने सन्देश दिएको छ।
बिराटनगरलाई हरित शहर बनाउने पारुलको सपना
मोरङ, २६ साउन । जिल्ला सदरमुकाम तथा औद्योगिक सहरका रूपमा स्थापित विराटनगर अहिले कोशी प्रदेशको राजधानीसमेत हो । ऐतिहासिक विरासत बोकेको यो सहर विकासको गतिसँगै अघि बढिरहेको छ । सडक, ढल तथा भौतिक संरचना निर्माणले तीव्रता पाएको छ। तर, तीव्र सहरीकरणसँगै वातावरणीय पक्ष भने ओझेलमा पर्दै गएको देखिन्छ । यही अवस्थाले विराटनगर-५ निवासी ४८ वर्षीय पारुल क्षेत्रीलाई चिन्तित बनायो । विकास आवश्यक भए पनि हरियाली र वातावरण संरक्षणबिना सहर पूर्ण हुन नसक्ने सोचले उनलाई एउटा फरक अभियानमा अघि बढायो- ‘पारुलको हरियाली विराटनगर’ । राजनीतिक रूपमा विभिन्न संघसंस्थामा सक्रिय रहँदादेखि नै क्षेत्री वातावरण संरक्षणमा चासो राख्थे । समय–समयमा बिरुवा रोप्ने तथा सरसफाइ अभियानमा सहभागी हुँदै आएका उनले २०७९ सालको स्थानीय तह निर्वाचनपछि भने नियमित रूपमा आफ्नै पहलमा अभियान सञ्चालन गर्ने निर्णय गरे । त्यसपछि उनले सार्वजनिक स्थानमा हरेक दिन कम्तीमा एउटा बिरुवा रोप्ने अभियान सुरु गरे । सुरुवाती दिनमा उनी एक्लै थिए सार्वजनिक स्थानमा बिरुवा रोप्दै हिँड्दा कतिपयले ‘के गरेको होला?’ भन्दै खिसिटिउरी गर्थे । आफूले रोपेका बिरुवा भाँचिदिने, कतिपय बिरुवा बाख्राले खाइदिने जस्ता समस्या पनि उनले भोगे । तर, नकारात्मक टिप्पणी र अवरोधले उनको उत्साह रोकिएन । ‘आज रोपेको बिरुवा भोलि ठूलो रुख बन्छ’ भन्ने विश्वासका साथ उनी निरन्तर अभियानमा लागिरहे । परिणामस्वरूप चार वर्षको अवधिमा उनले करिब १८ हजार बिरुवा रोपिसकेका छन् । एक्लै सुरु गरेको अभियान विस्तारै सामूहिक बन्दै गएको छ । क्षेत्रीको अभियानको प्रभाव देखिन थालेपछि स्थानीय संघसंस्था, विभिन्न व्यक्ति, व्यवसायिक प्रतिष्ठान तथा विद्यार्थीहरू पनि अभियानमा जोडिन थालेका छन् । बिरुवा रोप्नेमात्र होइन, त्यसको संरक्षणमा समेत सहयोग जुट्न थालेको क्षेत्री बताउँछन् । बिरुवा जोगाउन आवश्यक जालीलगायत सामग्रीसमेत विभिन्न व्यक्ति तथा संस्थाबाट उपलब्ध हुन थालेका छन् । ‘बिरुवा रोप्नु मात्रै ठूलो कुरा होइन, त्यसलाई हुर्काउनु अझ ठूलो जिम्मेवारी हो’ भन्ने मान्यता राख्ने क्षेत्रीले रोपेका बिरुवा अहिले विराटनगरका विभिन्न सार्वजनिक स्थलमा हुर्किरहेका छन् । आफूले रोपेको बिरुवाको छहारीमा मानिसहरू बसेर शीतल तापेको देख्दा उनलाई अभियान सफल हुँदै गएको अनुभूति हुन्छ । “मैले रोपेको बिरुवाको छहारीमा मानिसहरू बसेर शीतल तापेको देख्दा निकै आनन्द लाग्छ,” क्षेत्रीको भनाइ छ, “त्यो दृश्यले मैले सुरु गरेको अभियान सार्थक बन्दै गएको महसुस हुन्छ” । विराटनगरमा बढ्दो सहरीकरण र भौतिक विकासबीच हरियालीको आवश्यकता झन् बढ्दै गएको छ । यस्तो अवस्थामा कुनै संस्था वा सरकारको भर नपरी एक व्यक्तिले निरन्तर चार वर्षसम्म सञ्चालन गरेको यो अभियानले वातावरण संरक्षणका लागि व्यक्तिगत पहलको महत्वसमेत देखाएको छ । पारुल क्षेत्रीको अभियान अहिले एउटा व्यक्तिको प्रयासमा मात्र सीमित छैन । एक्लै रोपेको एउटा बिरुवाबाट सुरु भएको अभियान आज हजारौँ बिरुवा र सयौँ हातसँग जोडिन थालेको छ । सहरलाई सुन्दर बनाउने काम केवल सडक, भवन र संरचना निर्माण गरेर पूरा हुँदैन । त्यसका लागि हरियाली पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ। यही सन्देश बोकेको ‘पारुलको हरियाली विराटनगर’ अभियानले विराटनगरको वातावरणीय यात्रामा एउटा सकारात्मक उदाहरण प्रस्तुत गरिरहेको छ ।
वडा अध्यक्षको सक्रियतामा १० हजार बिरुवा वितरण, प्रहरी कार्यालयमा वृक्षारोपण
मलखाधमा बदमासी गर्ने सहकारीलाई कारबाही गर्छौं: डिएसपी आचार्य
नेपालमा छैन मल, भारतवाट ल्याँउदा फेरी नेपाली पक्राउ
सगरमाथा आरोही मदन चुडाल सम्मानित
कोशी सरकारमा नेकपावाट ५ मन्त्री जाने
बिराटनगरलाई हरित शहर बनाउने पारुलको सपना
`स्टन्डबाजी´ एसपी खडकाको कार्यशैलीमा प्रश्न
करिब १ हजार ३३ किलोग्राम गाँजासहित मिनि ट्रक चालक पक्राउ
झापामा ब्राउन सुगरसहित दुई जना पक्राउ
कोशीमा पनि एमाले कांग्रेस बिबाद, कांग्रेसले एमाले सरकारलाई साथ नदिने
भारतले सगरमाथाको फेदीमा बनाउँदैछ भब्य गुम्बा, गरियो शिलान्यास
भोटेकोशी बाढीसंगै बाराका १५ जना सम्पर्कविहीन, प्रशासनले सार्वजनिक गर्यो विवरण
भोटेकोसी बाढी : नेकपा मधेसका सांसदले एक दिनको तलब दिने
जीपीएसले देखायो चोरीको मोटरसाइकलको बाटो, शाखा अधिकृतको घरबाट बरामद
बाढीपीडितको लागि मधेशका मुख्यमन्त्रीदेखि कर्मचारीसम्मको एक दिनको तलब कोषमा
भोटेकोशी बाढीप्रति मधेश सरकारको चिन्ता, उद्धार र राहतमा जुट्न आह्वान
हरवा चरवाले मधेश भवन घेराउ
सिमरावाट फेरि अर्की ११ बर्षिया बालिका हराईन, गरिमाको त्रास कायमै
प्रहरीलाई सञ्चार सामाग्री हस्तान्तरण
अपडेटः प्रलय बाढीमा परी मृत्यु हुनेको संख्या २७० पुग्यो
रसुवाको बाढीमा रौतहटका चार जना बेपत्ता, थप दुई जनाको विवरण पुष्टि हुँदै
तिब्बतवाट आएको बाढीका कारण ४२ किमी सडक ध्वस्त, मलेखुको पुल पनि बगायो
भोटेकोशी र त्रिशुलीको तटीय क्षेत्रमा ब्यापक तहसनहस (फाेटाेफिचर)
बागमतीका मुख्यमन्त्री थापाले पाउलान त विश्वासको मत, अझै कायमै छ किचलो
किरण थापालाई बिश्वासको मत दिन राप्रपा बागमती संसदीय दलको ह्वविप
बागमतीको मुख्यमन्त्रीमा किरण थापा नियुक्त
बागमती मुख्यमन्त्रीमा किरण थापाको दावी नपुग्ने राप्रपा प्रवक्ताको भनाई
पोखरा महानगपालिकाले दियो बाढी पीडितलाई ४५ लाख
नेकपा नेता पुनले भेट प्रधानमन्त्री शाह, राेल्पा पहिराेबारे गराए ध्यानाकर्षण
मुस्ताङ प्रहरीले फाडयो ४ रोपनीको गाँजा खेत
निर्मल पुर्जाको निधनमा अन्नपुर्ण गाउँपालिकामा शोक बिदा
म्याग्दी मालिकाको बिम गाउँमा पाथीभरा माताको मन्दिर स्थापना
पेस्तोल र लागूऔषध सहित तीन जना पक्राउ
जबरजस्ती करणी गरेको अभियोगमा पक्राउ
चोरी तथा डाँका सम्बन्धी कसुरमा संलग्न दुई जना पक्राउ
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले पाए विश्वासको मत
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले विश्वासको मत लिदैँ
तीन दिन देखी बेपत्ता कपिलवस्तुको मेयर सिंह मृत फेला
मोटरसाइकलमा जनताको ढोकासम्म पुग्ने सांसद हरिप्रसाद भुसाल
रास्वपा महाधिवेशनः लुम्बिनी प्रदेशबाट सुबास शर्मा र सुशील अधिकारी बलिया दाबेदार
सुन जस्तो देखिने पहेँलो धातु सहित २ जना पक्राउ
नौवस्ता कारगारभित्र अवैध कारोबार, सदैव झडप
जसपा मधेसको अध्यक्षका लागि यादवद्वय मैदानमा उत्रने
पुर्ब मुख्यमन्त्रीले ल्याए गैर संबैधानिक बिधेयक, कर्णालीमा १० हजारले रोजगारी दिईने
कर्णाली मन्त्रीमा साबिक माओवादी र नेकपा एसमा बिबाद हुदाँ सपथ स्थगित
कर्णाली प्रदेशको पाँचौ मुख्यमन्त्रीमा शाही नियुक्त
कर्णालीका मुख्यमन्त्री कडेँलले दिए पदवाट राजिनामा
मुलुकका ७ ठाउँमा बाटो अबरूद्द, खुलाउने प्रयास जारी
चोरी भएको ३० मिनेटमै मोटरसाइकल बरामद, दुई युवक पक्राउ
ज्यान मार्ने उद्योग मुद्दाका फरार प्रतिवादी पक्राउ
जुवातास खेलिरहेको अवस्थामा १२ जना पक्राउ
सुदुर पश्चिमका मुख्यमन्त्री भट्टले पाए विश्वासको मत
सुदुरपश्चिमका मुख्यमन्त्रीमा भट्ट नियुक्त, आजै ३ बजे सपथ
सुदुरपश्चिम प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा भट्टले तीन बजे सपथ लिने
तालिममा ग्रिनेड पडकिदाँ दुई सैनिक घाइते, लगियो काठमाडौं
सुदुरपश्चिम सरकारमा किचलो, मुख्यमन्त्रीद्दारा एमालेका ४ मन्त्री बर्खास्त
जबर्जस्ती करणीको अभियोगमा एक पक्राउ
पत्रकार खेम भण्डारी कञ्चनपुरवाट पक्राउ
डेढ किलो कोकिनसहित दुई भारतीय पक्राउ
बेलायती प्रधानमन्त्रीको घोषणा, नेपाललाई १ अर्ब सहयोग
तिब्बत-नेपाल बाढी पछि २८८ भारतीय सम्पर्कबिहिनः भारतीय बिदेश मन्त्रालय
नयाँदिल्ली, ११ भदौं । तिब्बत हुदैँ नेपाल पसेको प्रलयकारी बाढीमा परी २८८ जना भारतीय बेपत्ता भएका छन् । भारतको विदेश मन्त्रालयका अनुसार नेपाल र तिब्बतमा आएको प्रलयकारी बाढी पछि २८८ जना भारतीय नागरिकहरूसँग सम्पर्क हुन नसकेको जनाएको छ। बाढीका कारण तिब्बतमा करिब २०० जना भारतीय नागरिक अलपत्र परेका छन् र उनीहरूले उद्धारको प्रतीक्षा गरिरहेका छन् भनी भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जैसवालले आजको पत्रकार सम्मेलनमा बताएका छन्। ‘त्यहाँ केही मानिसहरू हराइरहेका हुन सक्छन् र हामी स्थानीय अधिकारीहरूमार्फत उनीहरूको खोजी गर्न हरसम्भव प्रयास गरिरहेका छौं,’ उनले आजको भने । जयसवालका अनुसार कैलाश पर्वतको पवित्र तीर्थयात्रा कैलाश मानसरोवर यात्रा का लागि नेपाल गएका २१ जना भारतीय नागरिकको भने उद्धार गरिएको छ।
नेपालको छोचेन र पुरेपु साङपो नदीमा कृतिम ताल बनेको छ, तीन दिनमा फुटन् सक्छः चिनिया जलस्रोत मन्त्रालय
बेइजिङ, ११ भदौं । चीनको जलस्रोत मन्त्रालयका अनुसार नेपालमा छोचेन खोला र पुरेपु साङपो नदीको संगमस्थल नजिकै एउटा ठूलो ‘बाधा ताल’ बनेको छ। ग्लोबल टाइम्सका अनुसार बिहीबार बिहानसम्म यस तालमा करिब २० लाख घनमिटर पानी जम्मा भइसकेको र ताल भरिएर पानी बाहिर बग्न थालिसकेको अनुमान गरिएको छ। आगामी तीन दिनभित्र थप ३० लाख घनमिटर पानी तालमा थपिने अपेक्षा गरिएको छ, जसले गर्दा ताल फुट्ने उच्च जोखिम देखिएको ‘चाइना सेन्ट्रल टेलिभिजन, सिसिटीभी’ले बिहीबार जनाएको छ। समाचार अनुसार चिनियाँ जलस्रोत मन्त्रालयले तालको अवस्थाबारे नजिकबाट निगरानी गरिरहेको छ। साथै, सम्भावित रूपमा ताल फुट्ने अवस्थाको सामना गर्न र आपतकालीन उद्धार कार्यमा सहयोग पुर्याउन बाढी सम्बन्धी नक्कल अभ्यास तथा विश्लेषणहरू पनि गरिरहेको छ। चीन–नेपाल सीमाको नेपाली भू भागबाट सुरु भएको विनाशकारी लेदोसहितको पहिरोले दक्षिण–पश्चिम चीनको सिजाङ, तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रस्थित ग्यिरोङ बन्दरगाहमा क्षति पुर्याएपछि चिनियाँ अधिकारीहरूले विभिन्न क्षेत्रमा उद्धार टोलीहरू परिचालन गरेका छन्। कठिन भू–बनोट, निरन्तर वर्षा र थप विपद्को बढ्दो जोखिमका बाबजुद आपतकालीन उद्धारकर्मी, जनमुक्ति सेना, इन्जिनियरिङ टोली, दूरसञ्चार सेवा प्रदायक र राहत संस्थाहरूले जनशक्ति, विमान, उपकरण तथा आवश्यक सामग्रीहरू विपद्ग्रस्त क्षेत्रमा पुर्याइरहेका छन्। बिहीबार बिहानसम्मको विवरण अनुसार यस विपद्मा परी ३ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने दुई जनाको उद्धार गरिएको छ। साथै, २६० विदेशी नागरिकसहित ५५८ जना अझै बेपत्ता छन्।
पाँच अर्ब निकास गरेर बाढीपीडितकाे उद्दार र पुनर्निमाणमा लाग्याे चीन
ल्हासा (तिब्बत) , ११ भदौं । चीन नेपाल सीमा क्षेत्रमा विपद्का कारण दुवैतर्फ मानवीय क्षति भएपछि चिनियाँ अधिकारीहरूले व्यापक उद्धार कार्य सुरु गरेका छन्। त्यसका लागि चीनले आपतकालीन उद्धार तथा विपद् राहत कार्य सञ्चालनमा सहयोग पुर्याउन केन्द्रीय प्राकृतिक विपद् राहत कोषबाट १२ करोड युआन र पुनर्लाभ र पुनर्निर्माण प्रयासहरूमा सहयोग गर्न केन्द्रीय बजेटबाट १० करोड युआन गरी २२ करोड युआन छुटयाएको छ। जसअनुसार नेपाली रूपैयाँ ५ अर्ब रूपैया निकास गरी चीनले राहात र पुनर्निमाणका लागि काम सुरू गरिसकेको छ। सिगात्से सहरस्थित अग्रपंक्तिको कमान्ड मुख्यालयका अनुसार, २६ अगस्टको बिहान ८ बजेसम्म चीनको दक्षिण पश्चिमी सिजाङ स्वायत्त क्षेत्रअन्तर्गतको गिरोङ काउन्टीमा गएको पहिरोका कारण तीन जनाको मृत्यु भएको छ भने ५५८ जना बेपत्ता भएका छन्। उता, नेपाल प्रहरी र प्रधानमन्त्रीको कार्यालयबाट प्राप्त पछिल्लो जानकारी अनुसार उत्तरी नेपालमा आएको भीषण आकस्मिक बाढीका कारण १६५ जनाको मृत्यु भएको छ। साथै, ३९१ विदेशी नागरिकसहित ६४४ जना पर्यटकहरू बेपत्ता भएका छन्। चीनको प्राकृतिक स्रोत मन्त्रालयले भू गर्भसम्बन्धी विपद्का लागि ‘ स्तर २’को आपतकालीन प्रतिकार्य योजना सक्रिय पारेको छ। यो चीनको चार स्तरीय आपतकालीन प्रतिकार्य प्रणालीमा दोस्रो उच्च तहको व्यवस्था हो। साथै, मन्त्रालयले उद्धार कार्यको निर्देशन दिन र थप विपद् रोक्नका लागि एक कार्यदल पनि खटाएको छ। विपद् रोकथाम, न्यूनीकरण तथा राहतसम्बन्धी राष्ट्रिय आयोगले आपतकालीन व्यवस्थापन मन्त्रालयसँग मिलेर विपद् राहतका लागि ‘स्तर २’ को आपतकालीन प्रतिकार्य योजना कार्यान्वयनमा ल्याएको छ। आपतकालीन व्यवस्थापन मन्त्रालयले राष्ट्रिय एकीकृत अग्नि तथा उद्धार बलका २४९ जना र चाइना अनेङ, पावर चाइना तथा अन्य संस्थाहरूका ३२५ जना इन्जिनियरिङ उद्धारकर्मीहरूलाई परिचालन गरेको छ। यसका अतिरिक्त, बेइजिङ र दक्षिण पश्चिमी चीनको सिचुआन प्रान्तबाट १११ जना अग्नि नियन्त्रक तथा उद्धारकर्मीहरूलाई तिब्बतको सिजाङ पठाइएको छ। अत्याधुनिक उपकरणसहितको आपतकालीन उद्धार चार्टर विमान पनि सिगात्सेका लागि प्रस्थान गरेको छ। विपद् रोकथाम, न्यूनीकरण तथा राहतसम्बन्धी राष्ट्रिय आयोग र आपतकालीन व्यवस्थापन मन्त्रालयले मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने, पुनर्स्थापना गर्ने र राहत कार्यमा सहयोग पुर्याउन ३० हजार थान केन्द्रीय राहत सामग्री जस्तैः पाल, चुलो, लत्ताकपडा, डस्नारसिरक, फोल्डिङ बेड र ओसिलोपन रोक्ने म्याट उपलब्ध गराएका छन्। अर्थ मन्त्रालय र आपतकालीन व्यवस्थापन मन्त्रालयले तिब्बतमा आपतकालीन उद्धार तथा विपद् राहत कार्य सञ्चालनमा सहयोग पुर्याउन केन्द्रीय प्राकृतिक विपद् राहत कोषबाट १२ करोड युआन अर्थात करिब १ करोड ७७ लाख अमेरिकी डलर विनियोजन गरेका छन्। यसैबीच, राष्ट्रिय विकास तथा सुधार आयोगले गिरोङ काउन्टीमा विपद्पछिको आपतकालीन पुनर्लाभ र पुनर्निर्माण प्रयासहरूमा सहयोग गर्न केन्द्रीय बजेटबाट १० करोड युआन छुट्याएको छ। दुवै गरी चीनले २२ करोड युआन रकम छुटाएर उद्दार र पुनर्निर्माणमा लागेको छ। विपद्का कारण चिनियाँतर्फको गिरोङ सीमा नाका जोड्ने सडकहरू अवरुद्ध भएका छन् भने सञ्चार र विद्युत आपूर्तिमा पनि अवरोध पुगेको छ। ‘स्टेट ग्रिड सिजाङ इलेक्ट्रिक पावर’ का ८५ जना मर्मत सम्भार प्राविधिकहरू गिरोङ सहरमा पुगिसकेका छन्। चाइना मिडिया ग्रुपका अनुसार नेपालमा व्यापक बाढीले सडक, पुल र जलविद्युत संरचनाहरूमा क्षति पुर्याएको छ, जसका कारण विद्युत सेवा अवरुद्ध भएको छ र भोटेकोसी नदी किनारका बासिन्दाहरूलाई आपतकालीन रूपमा सुरक्षित स्थानमा सार्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ।
चिनियाँ बिदेश मन्त्री र अमेरिकन राजदुतबिच भेटबार्ता, नेपालको बाढीकाे पनि चर्चा
काठमाडौं, ११ भदौं । बेइजिङमा अमेरिकी राजदूत डेभिड पर्दु र चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यी बिच भेटबार्ता भएको छ। चीन र संयुक्त राज्य अमेरिकाले दुई राष्ट्र प्रमुखहरूबीच भएको महत्त्वपूर्ण सहमतिलाई गम्भीरतापूर्वक कार्यान्वयन गर्नुपर्छ र दुई देशबीचको उच्च(स्तरीय आदानप्रदानमा रहेका अवरोध तथा व्यवधानहरू हटाउनु पर्ने चिनियाँ बिदेश मन्त्रीले जोड गरेका छन । चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले बिहीबार जारी गरेको विज्ञप्ति अनुसार चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको केन्द्रीय समितिको राजनीतिक ब्युरोका सदस्य समेत रहेका वाङले भने कि दुई राष्ट्र प्रमुखहरूको रणनीतिक मार्गदर्शनमा चीन र अमेरिका रणनीतिक स्थिरतासहितको रचनात्मक सम्बन्ध निर्माण गर्न प्रयासरत छन्। उनले थपे कि तथ्यहरूले यो प्रमाणित गरेका छन् कि चीन अमेरिका सम्बन्धमा सुधार र विकास गर्नु, आपसी सम्मानको आधारमा शान्तिपूर्ण सहअस्तित्व कायम गर्नु र अन्ततः दुवै पक्षलाई फाइदा पुग्ने अर्थात विन–विन सहयोग हासिल गर्नुले दुवै देशका जनताको आधारभूत हितको रक्षा गर्छ र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको साझा अपेक्षालाई पूरा गर्छ। वाङले चीन– अमेरिका सम्बन्धमा अझै पनि विभिन्न जोखिम र चुनौतीहरू विद्यमान रहेको उल्लेख गरे। उनले भने कि द्विपक्षीय सम्बन्धको स्थिर, स्वस्थ र दिगो विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न दुवै पक्षले सकारात्मक एजेन्डामा ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ, मतभेदहरूलाई उचित रूपमा व्यवस्थापन गर्नुपर्छ तथा उच्च(स्तरीय आदानप्रदानमा रहेका अवरोध र व्यवधानहरू हटाउनुपर्छ। उता, राजदुत पर्दुले भने कि दुई राष्ट्र प्रमुखहरूले अमेरिका–चीन सम्बन्धका लागि महत्त्वपूर्ण रणनीतिक मार्गदर्शन प्रदान गरेका छन् र गत मे महिनामा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको चीन भ्रमण सफल भएको स्मरण गरेका थिए । उनले भने कि संयुक्त राज्य अमेरिका चीनसँगको सञ्चार सुदृढ गर्न, सहयोग अघि बढाउन र आगामी चरणका महत्त्वपूर्ण उच्च स्तरीय भेटघाटहरूको तयारी गर्न इच्छुक छ । साथै, दुवै पक्ष आपसी सम्मान र समानताको आधारमा रणनीतिक स्थिरतासहितको रचनात्मक सम्बन्ध निर्माण गर्न तत्पर छन्। सो क्रममा पर्दुले दक्षिण–पश्चिम चीनको सिजाङ ९तिब्बत० स्वायत्त क्षेत्रस्थित ग्यिरोङ सीमा नाकामा गएको पहिरोमा परी भएको मानवीय क्षतिप्रति अमेरिकी पक्षको समवेदना पनि व्यक्त गरेका थिए ।
फिफा अध्यक्षविरुद्ध मुद्दा हाल्न युइएफएले माग्यो अमेरिकी अदालतसँग कागजात
म्यानचेस्टर सिटीले खेलाडी सरूवावाट गरयो १७८ मिलियन आम्दानी
काठमाडौं, ११ भदौं । गत बुधबार आयुब बुआडी सँगको सम्झौतापछि म्यानचेस्टर सिटीको आर्थिक स्थितिमा परिवर्तन आएको छ। साभियो, तिजानी रेइन्डर्स, रोड्री, जेम्स ट्राफोर्ड, म्यानुएल अकान्जी र नाथन एके जस्ता खेलाडीहरूको बहिर्गमनबाट क्लबले हालसम्म २७८.५ मिलियन युरो आम्दानी गरिसकेको छ। बुआडीको आगमनसँगै सिटीको खर्च २७३.७ मिलियन युरो पुगेको छ, जसले गर्दा उनीहरूसँग ४.८ मिलियन युरोको सकारात्मक ‘ट्रान्सफर ब्यालेन्स’ अर्थात आम्दानी खर्चको बचत बाँकी रहन्छ। थप खेलाडीहरूको बहिर्गमनले यो अवस्थालाई फेरि छिट्टै परिवर्तन गर्न सक्छ। टोटनह्यामले ओमर मार्मोशलाई ऋणमा अनुबन्ध गर्ने सम्झौता गरेको छ, जसमा अर्को गर्मीमा ५८ मिलियन युरोमा उनलाई स्थायी रूपमा अनुबन्ध गर्नुपर्ने अनिवार्य सर्त राखिएको छ। तसर्थ, उक्त रकम यस सिजनको हिसाबमा नभई सिटीको २०२७–२८ को ट्रान्सफर आम्दानीमा गणना हुनेछ। निको गोन्जालेजले पनि क्लब छोड्ने अपेक्षा गरिएको छ, जबकि समयसीमा सकिनुअघि ज्याक ग्रिलिस पनि अर्को बहिर्गमन बन्न सक्छन्। ग्रिलिसले गत सिजन एभर्टनमा ‘लोन’ मा बिताएका थिए र एभर्टन उनीप्रति अझै पनि इच्छुक छ । यद्यपि, यी विंगरले पेप ग्वार्डिओलाको स्थानमा एन्जो मारेस्काको आगमनलाई सिटीमा नयाँ सुरुवातका रूपमा हेरेका छन्। उनको सम्झौता जुन २०२७ सम्म कायम छ। गोन्जालेज र सम्भवतः ग्रिलिसको स्थायी बिक्रीले सिटीको २०२६–२७ को आम्दानीमा उल्लेख्य वृद्धि गर्न सक्छ। मिडफिल्डको पुनर्निर्माणको ठूलो स्तरलाई हेर्दा यति ठूलो परिमाणमा खेलाडीहरू बिक्री गर्न सक्ने उनीहरूको क्षमता विशेष रूपमा महत्त्वपूर्ण छ। सिटीले नटिङ्घम फरेस्टबाट इलियट एन्डरसनलाई १३५ मिलियन युरोमा अनुबन्ध गरिसकेको छ। साथै, उनीहरू चेल्सीका मिडफिल्डर एन्जो फर्नान्डेजप्रति पनि इच्छुक छन्। उता, न्यूक्यासलले २७५.५ मिलियन युरोको बिक्री गरेको छ, जसमध्ये धेरैजसो तीन प्रमुख प्रस्थानबाट आएको हो। स्यान्ड्रो टोनाली १०८ मिलियन युरोमा टोटेनह्याममा सामेल भए, ब्रुनो गुइमारेस ८७.५ मिलियन युरोमा आर्सनलमा सरे र एन्थोनी गोर्डन ८० मिलियन युरोमा बार्सिलोनामा सामेल भए पछि उसको आम्दानी बढेको हो । सँगै, ती सम्झौताहरूले न्यूक्यासलको ग्रीष्मकालीन ब्यालेन्स शीटलाई रूपान्तरण गरेको छ। उनीहरूले १९७ मिलियन युरो खर्च गरेका छन्, जसले गर्दा उनीहरूलाई ७८.५ मिलियन युरो नाफा भएको छ। प्रिमियर लिग क्लबहरूमध्ये हाल भिल्ला र नटिङ्घम फरेस्टमा मात्र ठूलो सकारात्मक ट्रान्सफर ब्यालेन्स छ। डिभिजनभरि बिक्रीको मात्रा फराकिलो ट्रान्सफर ब्यालेन्समा प्रतिबिम्बित हुन्छ। ट्रान्सफरमार्केटका अनुसार हाल छ प्रिमियर लिग क्लबहरूको ब्यालेन्स सकारात्मक छ। अर्कोतर्फ, ४०७.९५ मिलियन युरो खर्च गरी १६५.६५ मिलियन युरो प्राप्त गरेपछि चेल्सी २४२.३ मिलियन युरोको सबैभन्दा ठूलो ‘नेगेटिभ ब्यालेन्स’ अर्थात घाटाको स्थितिमा छ। यसपछि १८९.१५ मिलियन युरोको घाटासहित टोटनह्याम र १८०.९५ मिलियन युरोको घाटासहित आर्सनल रहेका छन् । स्मरण रहोस्, खेलाडी सरुवा बजार अर्थात ट्रान्सफर विन्डो बन्द हुन अब केही दिन मात्र बाँकी छ। विगत पाँच सिजनहरूमा ब्राइटनले खेलाडीहरूमा ६६५.४ मिलियन युरो खर्च गरेको छ र स्थानान्तरण शुल्कमा ७१५.४ मिलियन युरो प्राप्त गरेको छ, जसले गर्दा उनीहरूसँग लगभग ५० मिलियन युरोको सकारात्मक स्थानान्तरण ब्यालेन्स छ। ट्रान्सफरमार्केटका अनुसार तिनीहरू पाँच सिजन अवधिमा संचयी स्थानान्तरण नाफा कमाउने एक मात्र वर्तमान प्रिमियर लिग क्लब हुन्। एस्टन भिल्ला १०.०२ मिलियन युरोको समग्र ब्यालेन्सको साथ ब्रेक इभनको अर्को नजिक छ। यसले ब्राइटनले एक असामान्य रूपमा लाभदायक विन्डोमा भर पर्नुको सट्टा पुनः लगानीको साथ महत्त्वपूर्ण खेलाडी बिक्रीलाई कति निरन्तर रूपमा संयोजन गरेको छ भनेर रेखांकित गर्दछ।
खेलाडी सरूवा गराउदाँ करोडौं कमाए युरोपियन क्लबहरूले, यस्तो छ कमाइ
काठमाडौं, ११ भदौं । प्रिमियर लिगका क्लबहरू सामान्यतया खेलाडी सरुवा बजार अर्थात ट्रान्सफर मार्केटमा ठूलो रकम खर्च गर्ने कुराका लागि चिनिन्छन्, तर यस गर्मीको सिजनमा कतिपय क्लबहरूले खेलाडी बिक्रीबाट पनि उत्तिकै चर्चा बटुलिरहेका छन्। एस्टन भिल्ला, म्यानचेस्टर सिटी र न्युक्यासल युनाइटेडले एउटै ‘ट्रान्सफर विन्डो’ अर्थात खेलाडी सरुवा अवधिमा प्राप्त गरेको आम्दानीका आधारमा सर्वकालीन शीर्ष ६ को सूचीमा स्थान बनाइसकेका छन् । उनीहरू अब सन् २०१८–१९ मा मोनाकोले कमाएको ३६० मिलियन युरोको कीर्तिमान तोड्ने नजिक पुगेका छन्। मोनाकोको उक्त कीर्तिमान मुख्यतया केही ठूला खेलाडीहरूको बहिर्गमनमा आधारित थियो, जसमा किलियन एम्बाप्पेको पेरिस सेन्ट जर्मेनमा भएको १८० मिलियन युरोको सरुवा सबैभन्दा उल्लेखनीय थियो भने थोमस लेमार ७२ मिलियन युरोमा एट्लेटिको मड्रिड र फाबिन्हो ४५ मिलियन युरोमा लिभरपूलमा आबद्ध भएका थिए। ‘ट्रान्सफर मार्क्ट’, जसले युरोमा सरुवा शुल्कको विवरण राख्छ, का अनुसार २६ अगस्टसम्ममा एस्टन भिल्लाले यस गर्मीमा खेलाडी बिक्रीबाट २९३.१ मिलियन युरो, सिटीले २७८.६ मिलियन युरो र न्युक्यासलले २७५.५ मिलियन युरो आम्दानी गरिसकेका छन्। हाल उनीहरूभन्दा माथि केवल मोनाको साथै सन् २०२५–२६ मा चेल्सी ३२१ मिलियन युरो र सन् २०१९–२० मा एट्लेटिको मड्रिड ३१४ मिलियन युरो मात्र रहेका छन्। र, सरुवा अवधि सकिन अझै केही दिन बाँकी नै रहेकाले यो कीर्तिमान तोडिन पनि सक्छ। मोर्गन रोजर्सको १३८ मिलियन युरो चेल्सीमा सर्ने क्रममा भिल्ला हाल मोनाकोको नजिक छ, जुन उनीहरूको कुल कुलको एक महत्वपूर्ण हिस्सा हो। एज्री कोन्सा, युरी टिलेमान्स र लुकास डिग्ने पनि छोड्नेहरूमा थिए। उनीहरूको ग्रीष्मकालीन व्यापारले उनीहरूलाई प्रिमियर लिगमा सबैभन्दा बलियो सकारात्मक ट्रान्सफर ब्यालेन्स पनि दिएको छ। भिल्लाले १६०.५ मिलियन युरो खर्च गरेको छ, जसले गर्दा उनीहरूलाई ट्रान्सफर कारोबारमा १३२.६ मिलियन युरो नाफा बाँकी छ। त्यो गतिविधि आर्थिक दबाबको पृष्ठभूमिमा आएको छ। जुनमा भिल्लालाई २०२५ को लागि युईएफएले आफ्नो स्क्वाड लागत नियमको उल्लेखनीय उल्लङ्घनको लागि २२.५ मिलियन युरो जरिवाना गरेको थियो, जसमध्ये १५ मिलियन युरो क्लबले २०२६ को समयमा आफ्नो स्क्वाड लागत अनुपात घटाउन जारी राख्ने शर्तमा निलम्बन गरिएको थियो। सिजनको सुरुवाती सप्ताहन्तमा नै उनाई एमरीको टोली ब्राइटनसँग ४–० को फराकिलो अन्तरले पराजित हुँदा धेरै अनुभवी खेलाडीहरू गुमाउनुको असर स्पष्ट रूपमा देखियो। खेलपछि प्रतिक्रिया दिँदै ग्यारी नेभिलले रोजर्स, टिलेमान्स र कोन्साको बहिर्गमनसँगै टोलीले ठूलो अनुभव गुमाएको उल्लेख गर्दै भिलाको अवस्था ‘मुटु नै झिकिएको’ जस्तो देखिएको बताए। साउदी अरेबियाली क्लब अल हिलालले ओली वाटकिन्सलाई अनुबन्ध गर्न पटक पटक प्रयास गरेको छ र भिलाले करिब ५२ मिलियन युरोको प्रस्ताव अस्वीकार गरेको बताइएको छ। एमरीले ती इंग्लिस स्ट्राइकरले क्लब छोड्न सक्ने कुरा स्वीकार गरिसकेका छन्, यद्यपि खेलाडीको मूल्य निर्धारणका विषयमा दुई क्लबबीच अझै सहमति जुट्न सकेको छैन।
म्यारोडोनाको ‘ह्यान्ड अफ गड’ फुटबल लिलामीमा, ३३.५० लाख डलरमा बिक्री
काठमाडौं, ८ भदौं । म्याराडोनाले गरेको चर्चित ‘ह्यान्ड अफ गड’ भनेर गोल गरिएको फुटबल ३३ लाख ५० हजार अमेरिकी डलरमा लिलाम भएको छ। ‘हेरिटेज लिलामी’ले जनाए अनुसार सन् १९८६ को फिफा विश्वकपमा इङ्गल्याण्डविरुद्ध अर्जेन्टिनी फुटबलर डिएगो म्याराडोनाले गरेको चर्चित ‘ह्यान्ड अफ गड’ गोल र एकल प्रयासमा गरिएको अर्को गोलका लागि प्रयोग गरिएको सो फुटबल ३३ लाख ५० हजार अमेरिकी डलरमा लिलाम भएको हो। इङ्गल्याण्डविरुद्धको क्वार्टरफाइनल खेलमा अर्जेन्टिनाले २–१ को जित हासिल गर्दा ‘एडिडास एज्टेका’ बल प्रयोग गरिएको थियो, सोही खेलमा म्याराडोनाले विश्वकप इतिहासकै दुईवटा अविस्मरणीय गोल गरेका थिए। डालसमा रहेको लिलामी कम्पनीले स्थानिय समय अनुसार शनिबार सो बल ३३ लाख ५० हजार डलरमा बिक्री गरेको जनाएको हो । विज्ञहरूले खेलका क्रममा खिचिएका तस्बिरहरूसँग भिडाएर उक्त बलको पहिचान पुष्टि गरेका थिए। अन्तिम बिक्री मूल्य लिलामी अघि अनुमान गरिएको कम्तीमा १० मिलियन डलरभन्दा निकै कम थियो। लिलामी अघि हेरिटेजले यसलाई कुनै पनि खेलकुद विधाकै सायद सबैभन्दा चर्चित बलको रूपमा वर्णन गरेको थियो र यो अहिलेसम्म बिक्री भएको सबैभन्दा मूल्यवान फुटबल सामग्री बन्न सक्ने बताएको थियो। इङ्गल्याण्डविरुद्ध म्याराडोनाले गरेको पहिलो गोल ‘ह्यान्ड अफ गड’का रूपमा चर्चित भयो । उनले गोलकिपर पिटर शिल्टनलाई छक्याउँदै बललाई जाली भित्र पठाउन आफ्नो बायाँ हातको प्रयोग गरेका थिए र खेल अधिकारीहरूले उक्त गोललाई मान्यता दिएका थिए। त्यसको ४ मिनेट पछि अर्जेन्टिनाका कप्तानले आफ्नै हाफमा बल नियन्त्रणमा लिए र इङ्गल्याण्डका पाँच खेलाडीलाई छक्याउँदै गोल गरे । पछि यो गोललाई फिफा विश्वकपको ‘गोल अफ द सेन्चुरी’ अर्थात ‘शताब्दीकै उत्कृष्ट गोल’ का रूपमा पहिचान बनाउन सफल भयो । उक्त खेल सञ्चालन गर्ने ट्युनिसियाली रेफ्री अली बिन नासेरले ३६ वर्षसम्म सो बल सुरक्षित राखेका थिए। यसअघि सन् २०२२ मा लन्डनमा भएको लिलामीमा यो बल २० लाख पाउन्डमा बिक्री भइसकेको थियो । त्यही खेलमा म्याराडोनाले लगाएको जर्सी सोही वर्षको अन्त्यतिर सोथेबीजमा करिब ९३ लाख अमेरिकी डलर मा बिक्री भएको थियो। यो पछिल्लो बिक्री कुनै पनि खेलको बलका लागि कायम रहेको लिलामीको कीर्तिमानभन्दा कम रह्यो। सन् २०२४ को ऐतिहासिक ‘मेजर लिग बेसबल’ सिजनमा शोहेई ओतानीले प्रहार गरेको ५०औँ होम रन बल क्रेताको प्रिमियम सहित ४३ लाख ९२ हजार अमेरिकी डलरमा बिक्री भएको थियो। साथै, खेलकुदसँग सम्बन्धित यादगार वस्तुहरूको लिलामीमा समग्र कीर्तिमान भने सन् १९३२ को ‘वर्ल्ड सिरिज’ को तेस्रो खेलमा बेब रुथले लगाएको ‘न्युयोर्क यान्कीज’ को जर्सीको नाममा छ । हेरिटेजले सन् २०२४ मा क्रेताको प्रिमियमसहित उक्त जर्सी २ करोड ४१ लाख २० हजार अमेरिकी डलरमा बिक्री गरेको थियो।
विश्व बक्सिङ च्याम्पियन अफ्रिकी बक्सर टेटेको हत्यामा संलग्न चार पक्राउ
काठमाडौं, ९ भदौं ।दक्षिण अफ्रिकी बक्सर जोलानी टेटेको गोली हानी हत्या गरिएको घटनामा चार जना पक्राउ परेका छन्। दक्षिण अफ्रिकी प्रहरीले गत साता गोली प्रहारबाट मारिएका दुई पटकका बक्सिङ विश्व च्याम्पियन जोलानी टेटेको हत्याको सम्बन्धमा चार जनालाई पक्राउ गरेको जनाएको हो। सप्ताहांतमा पक्राउ परेका ती चार जना संदिग्धको उमेर २२ देखि २८ वर्षको बीचमा रहेको प्रहरीले सोमबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ। उनीहरूमध्ये एक जनाविरुद्ध औपचारिक रूपमा हत्याको अभियोग लगाइएको छ। पूर्वी केप प्रान्तको मदान्त्सानस्थित आफ्नो घर फर्कने क्रममा शुक्रबार साँझ ३८ वर्षीय टेटेमाथि आक्रमण भएको थियो। प्रहरीका अनुसार उनीसँगै कारमा रहेकी २७ वर्षीया महिला बाँच्न सफल भइन् तर उनी अहिले अस्पतालमा छिन्। टेटेले सन् २०१४ मा आइबिएफ जुनियर ब्यान्टमवेट विश्व उपाधि र सन् २०१७ मा डब्लुबिओ ब्यान्टमवेट विश्व उपाधि जितेका थिए। सन् २०१७ मा, आफ्नो डब्लुबिओ ब्यान्टमवेट उपाधि रक्षा गर्ने क्रममा पहिलो मुक्कामै प्रतिद्वन्द्वीलाई ढलाउन केवल ११ सेकेन्ड लगाएर उनले बक्सिङको इतिहास रचेका थिए। विश्व च्याम्पियनसिपको भिडन्तमा यो सबैभन्दा छिटो ‘नकआउट’ जित थियो। सन् २०२३ मा, बेलायतको एन्टी डपिङ एजेन्सीले टेटेमाथि चार वर्षको प्रतिबन्ध लगाएको थियो, जुन जुलाई २९ मा सकिएको थियो र उनी व्यावसायिक बक्सिङमा फर्कने तयारी गरिरहेका थिए। हत्या पछि जारी गरिएको विज्ञप्तिमा खेलकुद मन्त्री गेल्टन म्याकेन्जीले भने, ‘दक्षिण अफ्रिकाले आफूले जन्माएका उत्कृष्ट लडाकुहरूमध्ये एकलाई गुमाएको छ, उनी रिङमा फर्कने तयारी गरिरहेका थिए। उनलाई विश्वास थियो कि उनीसँग अझै पनि देशलाई दिने केही कुरा बाँकी छ। उनी सही थिए तर अब उनले त्यो मौका पाउने छैनन्। उनी र हामी सबै ठगिएका छौं,’ उनले भने ।
