रौतहटमा तीन खुट्टा भएको बालिकाको जन्म, थप उपचारका लागि वीरगन्ज लैजाने तयारी
सञ्जय मिश्रा/न्युज कारखाना रौतहट, १६ कात्तिक। रौतहटको राजपुरमा तीनवटा खुट्टा भएको नवजात बालिकाको जन्म भएपछि स्थानीय क्षेत्रमा चासो बढेको छ। राजपुर नगरपालिका–स्थित प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र फरहदवामा सोमबार बिहान करिब ५ बजे २८ वर्षीया नुसिदा खातुनले सामान्य प्रसूतिमार्फत बालिकालाई जन्म दिएकी हुन्। गुजरा नगरपालिका–८ कनकपुर निवासी खातुन राजपुर नगरपालिका–३ डमार चोकका सेख मोसाफिरकी छोरी हुन्। स्वास्थ्य केन्द्रका प्रमुख स्वास्थ्यकर्मी रामेश्वर मिश्रका अनुसार नवजात शिशुको तौल तीन किलोग्राम छ। जन्मलगत्तै गरिएको प्रारम्भिक परीक्षणमा बालिकाको अवस्था सामान्य पाइएको उनले बताए। बालिकाको शरीरमा दुईवटा सामान्य खुट्टासँगै देब्रे खुट्टामा अर्को अतिरिक्त खुट्टा जोडिएको छ। उक्त अतिरिक्त खुट्टा अन्य दुईको तुलनामा केही पातलो भए पनि त्यसमा नङसमेत रहेको स्वास्थ्यकर्मीहरूले बताएका छन्। स्वास्थ्यकर्मी आजाद हुसैनका अनुसार शिशुको असामान्य शारीरिक अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै थप परीक्षण र उपचारका लागि वीरगन्जस्थित नारायणी अस्पतालमा लैजान चिकित्सकीय सल्लाह दिइएको थियो। तर, परिवारका सदस्यहरूले आपसी सल्लाहपछि स्वास्थ्य केन्द्रबाट शिशुलाई लिएर गएको बताइएको छ। घटनाबारे जानकारी पाएपछि राजपुर नगरपालिकाका नगरप्रमुख डा. राजीक आलमले स्वास्थ्यकर्मीहरूको कार्यसम्पादनको प्रशंसा गरेका छन्। उनले जटिल अवस्थाको शिशुको जन्मपछि तत्काल आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी थप उपचारका लागि रेफर गर्ने तयारी गरेको भन्दै स्वास्थ्यकर्मी तथा प्रसूति सेवामा संलग्न नर्सिङ कर्मचारीहरूको प्रशंसा गरेका हुन्। नगरप्रमुख आलमले स्वास्थ्यकर्मीहरूको तत्परता, जिम्मेवारी र सेवाभावप्रति सम्मान व्यक्त गर्दै नवजात बालिकाको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरेका छन्। यद्यपि, बालिकाको शरीरमा अतिरिक्त खुट्टा जोडिनुको कारण र त्यसको उपचार सम्भावनाबारे विस्तृत जानकारी चिकित्सकीय परीक्षणपछि मात्रै खुल्नेछ।
कर्णाली याक्सले काठमाण्डू गोर्खाजलाई दियो १८१ रनको लक्ष्य
काठमाडौं, १६ कात्तिक । तेस्रो नेपाल प्रिमियर लिग (एनपिएल) मा अरिफुल इस्लाम र हुसैन तलात चम्किएपछि कर्णाली याक्सले काठमाण्डू गोर्खाजलाई १८१ रनको बलियो लक्ष्य दिएको छ । सोमबार कीर्तिपुरस्थित त्रिवि मैदानमा टस हारेर ब्याटिङमा ओर्लिएको कर्णालीले निर्धारित २० ओभरमा ६ विकेट गुमाउँदै १८० रन बनाएको हो । कर्णालीका ओपनर अरिफुल इस्लामले २२ बलमा ४४ रन बनाए । पाँच चौका र ३ छक्का हिर्काएका उनलाई साहव आलमले अस्ट्रेलियन चर्चित ब्याटर डेविड वार्नरबाट क्याच गराएका थिए । पाकिस्तानका अलराउन्डर हुसैन तलातले २९ बलमा ४० रन बनाए । एक चौका र दुई छक्का हिर्र्काएका उनी हिट विकेटको सिकार भए । हुसैनले पवन सरार्फसँग पाँचौ विकेटको लागि ६५ रनको साझेदारी गरेका थिए । यसअघि इस्लाम र वाटले दोस्रो विकेटको लागि ४६ रनको साझेदारी भएको थियो । अलराउन्डर गुल्शन झाले २० रन बनाए । सातौं नम्बर क्रिजमा आएका गुल्शनले १२ ओभरमा २ छक्का हिर्काएका थिए । तेस्रो क्रममा आएका मार्क वाटले २० बलमा २ चौकासहित १७ रन बनाए । यसअघि पहिलो खेल खेलिरहेका बंगलादेशका ओपनर निशन अलामले ५ बलमा मात्र ७ रन बनाए । दीपक डुम्रे ६ बलमा ८ रन मात्रै बनाएर आउट भएका थिए । काठमाण्डूका लागि रिपोन मोन्डोलले दुई तथा शाहव आलम, कप्तान करण केसी, जहानदाद खान, देव शाह र सन्तोष यादवले समान एक विकेट लिएका थिए । प्रतियोगितामा कर्णाली लगातार तेस्रो जितको खोजीमा छ ।काठमाण्डू भने पहिलो जितको खोजीमा छ ।
वित्तीय संघीयता बलियो बनाउने एजेन्डासहित सुर्खेतमा सातै प्रदेशका मन्त्री जुट्दै
सञ्जय मिश्रा/न्युज कारखाना रौतहट १६ कार्तिक। प्रदेश सरकारको आर्थिक अधिकार, राजस्व संकलन क्षमता र संघ, प्रदेश तथा स्थानीय तहबीचको वित्तीय सम्बन्धलाई थप प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यले कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा प्रदेश आर्थिक मामिला परिषद्को बैठक आयोजना भएको छ। कर्णाली प्रदेश सरकारको आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयले सुर्खेतस्थित कर्णाली प्रदेश प्रशिक्षण प्रतिष्ठानमा सोमवार बैठक बोलाएको हो। बैठकमा सातै प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्रीसहित प्रदेशका उच्चपदस्थ अधिकारीहरू सहभागी छन्। वित्तीय संघीयताको अभ्यासमा देखिएका समस्या पहिचान गर्दै प्रदेशहरूको आर्थिक क्षमता अभिवृद्धि गर्ने विषय बैठकको मुख्य एजेन्डा रहनेछ। विशेषगरी प्रदेशको आन्तरिक राजस्व स्रोत विस्तार, राजस्व बाँडफाँट, अन्तरसरकारी वित्तीय हस्तान्तरण र बजेट कार्यान्वयनको अवस्थामाथि गम्भीर समीक्षा गरिने छ। बैठकमा सहभागी प्रत्येक प्रदेशका सचिवले आफ्नो प्रदेशको वित्तीय अवस्था, राजस्व संकलन, बजेट खर्च तथा वित्तीय संघीयता कार्यान्वयनमा देखिएका चुनौतीबारे प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्नेछन्। त्यसक्रममा प्रदेशको आम्दानी बढाउने उपाय, पुँजीगत खर्चको कमजोर अवस्था सुधार गर्ने रणनीति र चालु खर्चमा मितव्ययिता अपनाउने विषयले प्राथमिकता पाउनेछन्। त्यसैगरी, प्रदेशको जिम्मेवारीअनुसार आवश्यक जनशक्ति व्यवस्थापन, योजनाको छनोट, बजेट निर्माणदेखि कार्यान्वयनसम्मको प्रक्रियालाई व्यवस्थित बनाउने विषयमा पनि छलफल हुनेछ। संविधानले प्रदेश र स्थानीय तहलाई दिएको अधिकार प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न संघीय सरकारसँगको समन्वयलाई कसरी बलियो बनाउने भन्ने विषयसमेत बैठकको महत्वपूर्ण कार्यसूचीमा राखिएको छ। परिषद् बैठकमा वित्तीय संघीयता सुदृढीकरणका लागि अन्तरतह समन्वय र सरकारका विभिन्न तहको भूमिकासम्बन्धी कार्यपत्र प्रस्तुत गरी छलफल गरिनेछ। सामाजिक तथा आर्थिक विकास, पूर्वाधार निर्माण र सुशासनका क्षेत्रमा प्रदेशहरूले हासिल गरेका उपलब्धि तथा आगामी योजनाबारे पनि अनुभव आदानप्रदान हुनेछ। यसअघि परिषद्का बैठकबाट भएका निर्णय, प्रतिबद्धता र घोषणापत्रको कार्यान्वयन अवस्थासमेत समीक्षा गरिने मन्त्रालयले जनाएको छ। हालै कोशी प्रदेशमा सम्पन्न अन्तरप्रदेश मुख्यमन्त्री सम्मेलन–२०८३ बाट पारित साझा प्रतिबद्धतामा समेटिएका वित्तीय संघीयतासम्बन्धी विषयमा पनि सातै प्रदेशबीच साझा धारणा बनाउने प्रयास गरिनेछ। प्रदेश आर्थिक मामिला परिषद् सञ्चालनसम्बन्धी कार्यविधि, २०८२ अनुसार गत वैशाख २ गते काठमाडौंमा बसेको परिषद्को बैठकले आगामी छ महिनाका लागि परिषद्को अध्यक्षता गर्ने जिम्मेवारी कर्णाली प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्रीलाई दिएको थियो। सोही निर्णयअनुसार कर्णाली प्रदेशले यसपटक बैठक आयोजना गरिएको छ। बैठकले प्रदेशहरूको आर्थिक आत्मनिर्भरता बढाउने, वित्तीय अधिकारको व्यावहारिक कार्यान्वयन गर्ने र तीनै तहका सरकारबीच स्रोत तथा साधनको न्यायोचित परिचालनका लागि साझा समझदारी निर्माण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। योजना मन्त्रालयको आयोजनामा कात्तिक १६ गते कर्णाली प्रदेश प्रशिक्षण प्रतिष्ठान, सुर्खेतमा बैठक आयोजना हुन लागेको हो। प्रदेश आर्थिक मामिला परिषद् सञ्चालनसम्बन्धी कार्यविधि, २०८२ अनुसार गत वैशाख २ गते काठमाडौंमा बसेको परिषद्को बैठकले आगामी छ महिनाका लागि परिषद्को अध्यक्षता कर्णाली प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्रीलाई हस्तान्तरण गर्ने निर्णय गरेको थियो। सोही व्यवस्थाअनुसार कर्णाली प्रदेशले परिषद्को बैठक आयोजना गर्न लागेको हो। बैठकमा सातै प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री, प्रदेश सचिव र बजेट तथा कार्यक्रम महाशाखा प्रमुखहरूको सहभागिता रहनेछ। प्रत्येक प्रदेशका तर्फबाट प्रदेश सचिवहरूले आफ्नो प्रदेशको वित्तीय अवस्था, राजस्व संकलन, बजेट कार्यान्वयन र वित्तीय संघीयताका चुनौतीबारे प्रस्तुत गर्ने छन् । प्रस्तुतीकरणमा प्रदेशहरूको आन्तरिक आय, राजस्व बाँडफाँट तथा अन्तरतह वित्तीय हस्तान्तरणको वर्तमान अवस्था, कार्यान्वयनमा देखिएका चुनौती र सुधारका क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिइने आयोजकले बताएको छ। त्यस्तै, पुँजीगत खर्चमा सुधार, चालु खर्चमा मितव्ययिता, प्रदेशको कार्यक्षेत्रअनुसार आवश्यक जनशक्तिको आकलन, आयोजना छनोट तथा बजेट चक्रको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा देखिएका समस्या र समाधानका उपायबारे पनि छलफल हुनेछ। संविधान तथा कानुनले निर्दिष्ट गरेका वित्तीय जिम्मेवारी र अधिकार क्षेत्रको कार्यान्वयनका लागि अन्तरतह समन्वय, सामाजिक तथा आर्थिक विकास, पूर्वाधार विकास र सुशासन अभिवृद्धिका क्षेत्रमा हासिल उपलब्धिहरू पनि प्रदेशहरूले प्रस्तुत गर्नेछन्। बैठकमा वित्तीय संघीयता सुदृढीकरणका लागि अन्तरतह समन्वय तथा तहगत भूमिकासम्बन्धी कार्यपत्र प्रस्तुति र छलफलसमेत हुने कार्यक्रम रहेको छ। यसअघि भएका प्रदेश आर्थिक मामिला परिषद्का बैठकका प्रतिबद्धता तथा घोषणापत्रको कार्यान्वयन अवस्थाको समीक्षा गर्नुका साथै हालै कोशी प्रदेशमा सम्पन्न अन्तरप्रदेश मुख्यमन्त्री सम्मेलन–२०८३ का साझा प्रतिबद्धता तथा घोषणामा समेटिएका वित्तीय संघीयतासम्बन्धी विषयमा साझा धारणा निर्माण गरिने मन्त्रालयले जनाएको छ। वित्तीय संघीयताको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि स्थानीय तह, प्रदेश र संघीय सरकारबीच आवश्यक समन्वय तथा सहकार्यका विषयमा समेत बैठक केन्द्रित हुने आयोजक मन्त्रालयले जनाएको छ।
सुनको भाउ तोलामा २३ सय र चाँदी ७० रुपैयाँले बढ्यो
विद्युत् सर्ट भएर अम्बे स्टिल कम्पनीमा लागेको आगो नियन्त्रणमा
एकै दिन सुन तोलामा आठ हजार तीन सयले घट्यो
आज विश्व शहरीकरण दिवस, बिभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइदैँ
रौतहटमा तीन खुट्टा भएको बालिकाको जन्म, थप उपचारका लागि वीरगन्ज लैजाने तयारी
इलाममा २५औं सत्याग्रह थालेका डा. गोविन्द केसी टिचिङ अस्पताल भर्ना
घाम ताप्नु न्यानो हुनु मात्रै होइन, स्वास्थ्यका लागि छन् अनेकौँ फाइदा
अचानक बढेको चिसो र पहिरोको उच्च जोखिम हुने
हिमपात र हिमपहिरोको उच्च जोखिम: त्यता नजान पर्यटकलाई आग्रह
काठमाडौं, १३ कार्तिक । बङ्गालको खाडीमा विकसित चक्रवात 'अर्नब' तथा पश्चिमी वायुको संयुक्त प्रभावका कारण आज कार्तिक १२ गते देखि आगामी कार्तिक १४ गते (शनिबार) सम्म देशका अधिकांश स्थानमा भारी वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना रहेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार यस अवधिमा देशका धेरैजसो स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङ्गसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपात हुनेछ भने विशेषगरी कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशका थोरै स्थानमा भारी वर्षा तथा एक-दुई स्थानमा अति भारी वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ। कृषि र जनजीवनमा पर्ने प्रभावबारे: कृषि कार्य: लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भू-भागका थोरै स्थानमा समेत भारी वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेकोले धानबाली भित्र्याउने लगायतका महत्त्वपूर्ण कृषि कार्यहरू बिहीबार अगाडि नै सम्पन्न गर्न कृषकहरूलाई आग्रह गरिएको छ। पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रका पर्यटकहरूका लागि: उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा भारी हिमपात, हिमआँधी (Blizzard) तथा हिमपहिरोको उच्च जोखिम रहेकाले सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरिएको छ। पर्यटकहरूलाई तत्काल उच्च हिमाली भू-भागमा नजान र यदि गइसकेको भए सुरक्षित स्थानमा रहन आग्रह गरिएको छ। दैनिक जनजीवन र यातायात: मौसममा हुने अचानकको फेरबदलका कारण चिसो बढ्न सक्ने, जोखिमयुक्त स्थान तथा सडक छेउछाउमा पहिरो जान सक्ने तथा सडक र हवाई यातायात समेत प्रभावित हुन सक्ने देखिन्छ। यस विषम मौसमबाट हुनसक्ने सम्भावित क्षति जोगाउन आवश्यक पूर्वतयारी गर्न तथा उच्च सतर्कता अपनाउन सर्वसाधारण तथा सम्बन्धित सबै सरोकारवाला निकायहरूमा महाशाखाले जोडदार अपिल गरेको छ।
आमादब्लममा यस वर्षको पहिलो मानवीय क्षति: जर्मन पर्वतारोही मृत फेला
काठमाडौं, ११ कात्तिक। आमादब्लम हिमालको शिखरमा सफल आरोहण गरेको भोलिपल्ट सोमबार एक जर्मन पर्वतारोही करिब १,५०० मिटर (झन्डै ५,००० फिट) तल खसेर ज्यान गुमाएका छन्। एक ट्रेकिङ कम्पनीका सञ्चालकले यो जानकारी दिएका हुन्। साे कम्पनिका अनुसार ५७ वर्षीय उल्फगाङ वासिचेक करिब ६,२०० मिटरको उचाइमा रहेको 'क्याम्प ३' बाट बेपत्ता भएका थिए। उनी आइतबार ६,८१२ मिटर अग्लो शिखरमा सफल आरोहण गरी फर्किने (अवरोहण गर्ने) तयारीस्वरूप क्याम्प ३ मा आराम गरिरहेका थिए। "सफल शिखर आरोहणपछि उनले आइतबार क्याम्प ३ मा बिताएका थिए र सोमबार बिहान उनका गाइडले उनलाई बेपत्ता पाए," 'रियल हिमालय' ट्रेकिङ कम्पनीका प्रमुख गोकुल थापाले भने । थापाका अनुसार वासिचेकका व्यक्तिगत ट्रेकिङ गाइड सोनाम लामाले सापटी लिएका सरसामान फिर्ता गर्न जाँदा उनलाई पालभित्रै बस्न भनेका थिए। तर, केही बेरपछि फर्केर हेर्दा वासिचेक त्यहाँ थिएनन् र उनी बेपत्ता भइसकेका थिए। वासिचेकको शव सोमबार बिहान करिब ८ बजे क्याम्प २ क्षेत्र (करिब ४,६०० मिटर उचाइ) मा अर्का शेर्पाले देखेका थिए। त्यसपछि उनको शवलाई दिउँसो हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरी लुक्ला ल्याइएको थियो। लुक्लाबाट शवलाई थप पोस्टमार्टमका लागि काठमाडौंस्थित त्रिवि शिक्षण अस्पताल ल्याइएको छ। थापाले भने, "पोस्टमार्टम प्रक्रिया पूरा भएपछि राजदूतावासमार्फत शव उनका परिवारजनलाई बुझाइनेछ।" उनका अनुसार वासिचेकको यो दोस्रो नेपाल भ्रमण थियो। "उनी सन् २०२४ मा ट्रेकिङका लागि नेपाल आएका थिए, उनको यो निधनले हामीलाई स्तब्ध बनाएको छ।" त्यसैगरी, गत साता पश्चिम नेपालको अर्को हिमालमा दुई जापानी पर्वतारोहीको पनि मृत्यु भएको थियो। खुम्बु क्षेत्रमा अवस्थित आमादब्लम हिमाल ठाडो र प्राविधिक रूपमा कठिन हिमाल मानिन्छ। यस वर्ष यस हिमालमा यो पहिलो मानवीय क्षति हो। गत वर्षको अक्टोबरमा पनि त्यहाँ दुई पर्वतारोही (६५ वर्षीय फ्रेन्च र ६६ वर्षीय दक्षिण कोरियाली नागरिक) को आरोहणका क्रममा मृत्यु भएको थियो। यस वर्षको शरद ऋतुको पर्वतारोहण मौसममा ३०० भन्दा बढी पर्वतारोहीले आमादब्लम आरोहणको प्रयास गरिरहेका छन्। यसैबीच, यस वर्ष अन्य हिमालहरूमा पनि पर्वतारोहीहरूको ज्यान गएको छ। गत जुलाई महिनामा पाकिस्तानको ब्रोद पिक हिमालमा आएको हिमपहिरोमा परी प्रसिद्ध बेलायती-नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जासहित ९ जनाको ज्यान गएको थियो। त्यस्तै, गत मे महिनामा सगरमाथामा दुई भारतीय र मकालु हिमालमा अमेरिकी पर्वतारोही शेली जोहानेसेनकाे पनि हिमपहिरोका कारण निधन भएको थियो।
घुम्ने हाे दशैंमा ‘भर्जिन’ प्रदेश कर्णाली ? यी हुन सक्छन् उपयुक्त विकल्प
शेरबहादुर थापा/न्यूज कारखाना सुर्खेत, ३० असोज । दशैं हरेक नेपालीको आँगनमा आइसकेको छ । हिन्दुहरुको महान पर्व दशैं मनाउन तयारी भइरहेका बेला नेपालकै ‘भर्जिन’ प्रदेशको रुपमा रहेको कर्णाली प्रदेश पर्यटकहरुको पर्खाईमा बसिरहेको छ । कर्णाली प्रदेश सरकारले प्रदेशका १० वटै जिल्लाका १०१ पर्यटकीय क्षेत्रहरु पहिचान गरी पर्यटन गन्तव्यका रुपमा घोषणा गरिसकेको छ । तीनै पर्यटकीय क्षेत्रमा यहाँहरुको दशैं छैन भने घुम्न आउन सक्नुहुन्छ । प्रदेश राजधानी सुर्खेतमै केही प्रसिद्ध पर्यटकीय स्थलहरु छन् । देउती बज्यै मन्दिर, बुलबुले ताल, दोस्रो लुम्बिनीको रुपमा चिनिएको देउती बज्यै, शहिद पार्क, घण्टाघर पार्कलगायतका स्थानहरु सुर्खेतको वीरेन्द्रनगरभित्रकै आकर्षण हुन् । सुर्खेतमै बराहताल, भाइरल रोड, गोठिकाँडा, जुर्बटालगायतका स्थानहरुले पनि सुर्खेतको पर्यटकीय पहिचान दिइरहेका छन् । दैलेखको पञ्चकोशी, कालिकोटको पचालझरना, सल्यानको कुपिन्डे दह, रुकुमको स्यार्पुताल, जुम्लाको चन्दननाथ, हुम्लाको हिल्सा, लिमी, डोल्पाको शे फोक्सुण्डो ताल लगायतका पर्यटकीय गन्तव्यहरुले कर्णालीको मात्र होइन मुलुककै पहिचान दिइरहेका छन् । त्यसका साथै कर्णालीका केही मानव निर्मित स्थानहरुले पनि कर्णालीको पर्यटकीय सम्भावना बोकेका छन् । तीमध्ये सुर्खेतको सहिद पार्क, गिरी पार्क, दैलेखको गुराँसेमा निर्माण गरिएको भ्यु टावर, दैलेखको जलजलस्थित पेट्रोलियम पदार्थ उत्खनन् स्थल, कालिकोटको पिली क्षेत्र (युद्ध पर्यटकीय स्थल) राष्ट्रगुरु योगीनाथको जन्मस्थान नरहरीनाथको लालु, कालिकोटको त्रिवेणीपाटन, रुडुबन्चुलगायतका क्षेत्रहरु कर्णालीका पर्यटकीय सम्भावना बोकेका क्षेत्रहरु हुन् । यहाँ कर्णाली प्रदेशका केहि महत्वपूर्ण पर्यटकीय स्थलहरुको बारेमा संक्षिप्त रुपमा जानकारी दिन खोजिएको छ । काँक्रेविहार सुर्खेतको काँक्रेविहार दोस्रो लुम्बिनीका रुपमा परिचित छ । तेह्रौ शताब्दीतिर काँक्रेविहार निर्माणको अनुमान गरिए पनि यसको आधिकारिक तथ्य भने भेटिएको छैन । बौद्ध धर्मको व्यापकतालाई रोक्न शंकराचार्य र उनका शिष्य अनुयायीहरुले बौद्धविहार भत्काई शिव मन्दिर निर्माण गराएको र यही सन्दर्भमा लाटिकोइली शिव मन्दिरको स्थापना गरिएको हो भन्ने पनि अनुमान गरिन्छ । यसको निर्माण गर्नेमा पाण्डव, बौद्ध लामा समेतलाई लिने गरिएको छ । काँक्रेविहारको भग्नावशेषलाई हेर्दा उत्कृष्ट शिल्पकारी कारिगरले विभिन्न आकारमा रहेका ढुङ्गाहरुमा विभिन्न प्रकारका बुट्टाहरु कुदेको भग्नावशेष पाइन्छ । प्रायः जंगलभरी यस्ता बुट्टाहरु कुदिएका ढुङ्गाहरु भेटिन्छन् । देउती बज्यै देउती बज्यै कर्णाली प्रदेशकै मुख्य धार्मिक पर्यटकीयस्थलका रुपमा चिनिएका छ । सुर्खेत पुग्ने वित्तिकै गंगामाला देउती बज्यैको मन्दिरको दर्शन गर्न पाइन्छ । रत्न राजमार्गको नेपालगन्ज–सुर्खेत खण्डको पिपिरादेखि दुई सय मिटर दक्षिणमा अवस्थित यो मन्दिर हिन्दु धर्मावम्वीहरुको प्रमूख आकर्षण पनि हो । गंगामाला देउती बज्यै मन्दिरको इतिहास सुर्खेतमा बसोबास गरिरहेका पुरानो राजी जातिसँग जोडिएको छ । बुलबुले ताल सुर्खेतको बुलबुले ताल कर्णाली प्रदेशकै प्रमूख पर्यटकीय आकर्षण हो । कर्णाली प्रदेशको स्थायी राजधानी भएसँगै बुलबुले तालमा आउने पर्यटकहरुको संख्यामा पनि वृद्धि भएको छ । जमिनमुनिबाट बुलबुल गर्दै पानी आउने भएर नै यसको नामाकरण बुलबुले ताल गरिएको हो । ३० बिघा क्षेत्रफलमा फैलिएको बुलबुलेल ताल कर्णाली प्रदेशकै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य हो । बुलबुलेमा गार्डेन, शान्ति पार्क, पिकनिक स्थलसहित एउटा पछिलले समय बोटिङ गर्न पाइएने भए पछि दैनिक पर्यटकहरुको संख्या बढी रहेको छ । ज्वाला र पञ्चकोशी सुर्खेतबाट कर्णालीको याात्रामा निस्कने जो कोहीका लागि सुर्खेतको छिमेकी जिल्ला दैलेखमा रहेको श्रीस्थान, नाभिस्थान, धुलेश्वर, पादुका, कोटिला पञ्चकोशी क्षेत्र पर्यटकका लागि अर्को रोजाई हुन् । पञ्चकोशीको शीरस्थान, नाभिस्थानमा निरन्तर प्रज्वलित ज्वाला बलिरहेको दृश्य हेर्न तथा यहाँ तीर्थ गर्न नेपालीका साथै भारतीयहरु पनि आउँछन् । श्रीस्थानको ज्वाला क्षेत्र अन्तर्गत १०८ शक्तिपीठ पर्दछन् । पचाल झरना कालिकोटको पचाल झरना गाउँपालिकाको खार्दुमा रहेको ‘पचाल झरना’ उत्कृष्ट नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यमा पर्छ । ३ सय ८१ मिटर लम्बाइ भएको यो एसियाकै सबैभन्दा अग्लो झरनाका रूपमा दाबी गरिएको छ । तर हाल ३ सय ६५ मिटर अग्लो तेह्रथुमस्थित ह्यातुङ झरना नेपालकै सबैभन्दा अग्लो झरनाको रुपमा परिचित छ । कालिकोट सदरमुकामदेखि करिब १६ घन्टाको पैदल यात्रापछि पचाल झरनामा पुग्न सकिन्छ । कुपिन्डे दह सल्यानको बनगाड कुपिन्डे नगरपालिकाको सेजुवाल टाकुरा, मार्के, माझकाँडा, धाजी पीपल र कजेरी बस्तीको बीचमा रहेको कुपिण्डे दह प्राकृतिक रूपले सुन्दर मानिन्छ । कुपिण्डे दहले वर्षमा तीन पटक वर्षा, हिउँद र गर्मी महिनामा पानीको रङ्ग बदल्छ । हरियाली रुख विरुवा, सुन्दरबस्ती सल्यानी संस्कृतिको जनजीवनले जो कोहीलाई पनि कुपिण्डे दह पुग्दा आनन्दको महसुस हुन्छ । दहको किनारमा बराहको मन्दिर छ । डुङ्गा सयर गर्ने, मनोरम वातावरण र हिमश्रृङ्खलाको दृश्यावलोकनमा ग्रामीण पर्यटक रमाउन थालेका छन् । शे–फोक्सुण्डो ताल डोल्पाको शे–फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्छ फोक्सुन्डो ताल । छिनमा नीलो, छिनमै कालो र छिनमै सिन्दुरे बन्छ ताल । काञ्जिरोवा हिमालको काखमा अवस्थित शे–फोक्सुण्डो गाउँपालिका–८, डोल्पामा पर्ने ताल (३,६०० मिटर)को क्षेत्रफल ४.९५ वर्ग किमी छ । यसको अधिकतम लम्बाइ ५.९३ किमि र अधिकतम चौंडाइ १.८० किमि छ भने गहिराइ १४५ मिटर । ताल २३ सेप्टेम्बर २००७ मा रामसार साइटमा सूचीकृत भएको छ । लिमी उपत्यका अझैपनि राष्ट्रिय सडक सञ्जालसँग जोडिन नसकेको जिल्ला हो, हुम्ला । जिल्ला सदरमुकाम सिमिकोटबाट करिब एक हप्ताको पदमार्गपछि लिमी उपत्यका पुग्न सकिन्छ । ११औँ शताब्दीको हल्जी गुम्बा र गाउँमा रहेका साना–ठूला गुम्बा यहाँका मुख्य आकर्षणका केन्द्र हुन् । खस साम्राज्यको आधार खण्ड र तिब्बती संस्कृति यहाँका अन्य आकर्षण हुन् । स्यार्पु ताल रुकुमको स्यार्पु ताल बर्षातको समयमा एक पटक अवलोकन गर्नै पर्ने ताल हो । मुसिकोटबाट रातामाटा, गाराघाट, छिन्खेत हुँदै स्यार्पु पुग्ने एउटा बाटो छ भने मुसिकोटबाट सल्ले, कैलदेउ, गिल्बाङ हुँदै पुग्ने अर्काे बाटो छ । चारैतिर हरियाली गाँउ बिचमा सुन्दर तालमा डुंगा शयर गर्नुको मज्जा बेग्लै छ । रुकुम जिल्लालाई पर्यटकीय दृष्टीकोणले अग्रपंतिमा लिनको लागी यो स्यार्पु तालको उत्तिकै महत्व छ । रुकुम सदरमुकामदेखि १ दिनको पैदलदुरीमा पर्ने बाँफिकोटमा अवस्थित स्यार्पु तालमा रमाउन पुग्ने पर्यटकका लागी होमस्टे पनि सञ्चालनमा छन् । तालमा ¥याफ्टिङ बोट सञ्चालनमा ल्याइएको छ । ८ देखि १२ जनासम्मको क्षमता रहेको रबरको आधुनिक डुंगा सञ्चालनमा छन् । रारा ताल रारा नेपालको भर्जिन पदमार्गसहितको गन्तव्य हो । साहसिक यात्राको गन्तव्य पनि हो । रारा ताल बिहान कालो, दिउँसो नीलो र साँझ सप्तरङ्गी देखिन्छ । तालको वरिपरि मनोरम सल्लाघारी छ । साँझ तालको वरिवरि पैदल यात्रा गर्न सकिन्छ । प्रकृतिसँग विचरण गर्न मिल्छ । चराचुरुङ्गीको चिरबिरले मन प्रफुल्लित बनाउँछ । तालमा बोटिङ गर्न मिल्छ । तालको छेउमा टेन्टमा रात बिताएर आनन्द लिन सकिन्छ । चन्दननाथ मन्दिर कर्णालीको प्रमुख धार्मिक पर्यटकीयस्थल चदननाथ भैरवनाथ मन्दिर पनि एक हो । जुम्ला खलंगाको बीचमा रहेको चन्दननाथ मन्दिरमा एक वर्षमा ५२ हप्ता हुने भएकोले ५२ हाते लिंगो खडा गर्नुपर्ने प्रचलन छ । लिंगोलाई रातो, सेतो, रङ्गी विरङ्गी कपडाले ढाकिन्छ । लिंगोको टुप्पोमा पताका लगाएर मन्दिरमा ठड्याइन्छ । ठड्याउने क्रममा लिंगो भााँचियो वा खण्डित भयो भने पूरै देशमा अनिष्ट हुन्छ भन्ने जनविश्वास छ । देवताको जयघोष र पूजा आरती, भजनकिर्तनका साथ लिंगो फेर्ने चलन रहेको छ । चन्दननाथ मन्दिरसँगै जोडिएको बटुक भैरवनाथ मन्दिरमा पनि ४८ हातको लिंगो र ४८ हातकै ध्वजा र नेजा राखिएको छ । ६७० सालमा चढाएको लक्ष्मी नारायणको मूर्तिमा लेखिएको मिति हेर्दा २०७९ सालको लिंगो फेर्ने कार्य ३ हजार पटक भएको देखिन्छ ।
बडादशैँमा घुम्नै पर्ने मधेशका ११ शक्तिपीठहरु, जहाँ हुन्छ देवीको जयकार
सुभाष कायस्थ/न्युज कारखाना जनकपुरधाम । बडादशैँ सुरु भएसँगै देशभरसहित मधेशका शक्तिपीठहरुमा अहिले दशनार्थी तथा भक्तजनहरुको चहलपहल बढेको छ । एकाबिहानैदेखि देवीको दर्शन, पूजाआजा र भाकल पूरा गर्न आउने श्रद्धालुको भीडले मन्दिर परिसरलाई भरिभराउ भएको छ । बिहानैदेखि कतै घण्टी, त कतै शंख त कतै धार्मिक गीतसंगीत तथा भजनकिर्तनसहितको सांस्कृतिक कार्यक्रम र सप्तशतीको पाठले गुञ्जयमान छन् जनकपुरधामसहित मधेश प्रदेशका शक्तिपीठहरु भक्तिमय बनेको छ । मिथिला संस्कृति, भोजपुरा र अवध क्षेत्र समेटिएका मधेश प्रदेश धार्मिक आस्था, ऐतिहासिक सम्पदा र लोकपरम्पराको अनुपम संगम हो । यहाँका शक्तिपीठहरू केवल पूजाआजा गर्ने स्थल मात्र होइनन्, पुस्तौँदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएको विश्वास, सामाजिक सद्भाव र सांस्कृतिक पहिचानका जीवन्त उदाहरण पनि हुन् । बडादशैँको नवरात्रमा देवी दुर्गाका विभिन्न स्वरूपको आराधना गरिने भएकाले मधेशका धनुषा, सिरहा, सप्तरी, बारा, पर्सालगायतका जिल्लाका शक्तिपीठहरू आस्था, शक्ति र सांस्कृतिक परम्पराको संगमले विशेष धार्मिक महत्व बोकेका छन् । मनवाञ्छित फल प्राप्ति, परिवारको सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्दै यी शक्तिपीठहरुमा दैनिक हजारौको संख्यामा भक्तजन यहाँ पुग्छन् । त्यसैले, यस वर्षको वडादशैँलाई धार्मिक यात्रासँगै मधेशको संस्कृति र सम्पदा नजिकबाट बुझ्ने अवसरका रूपमा घुम्नैपर्ने आवश्यक छ । वडादशैंमा घुम्नैपर्ने यी हुन मधेशका प्रमुख शक्तिपीठहरु । १. जनकपुरधामको राजदेवी मन्दिर बडादशैँ, विशेष गरी नवरात्र र विजयादशमीको समयमा मिथिलाका राजा जनकका कुलको रुपमा मानिएका जनकपुरधामका यी राजदेवी मन्दिरमा भक्तजनको उल्लेखनीय भीड लागेको छ । देवी दुर्गाको स्वरुप रहेका राजदेवी मन्दिर निकै शक्तिशाली देवीको रुपमा परिचित छन् । राममन्दिरसँगै टाँसिएर रहेका यी राजदेवी मन्दिरमा विजयादशमीको अष्टमीका दिन यहाँ १५ हजारभन्दा बढी बलि प्रदान हुने गर्दछन् । जनकपुरधाममा वैष्णव परम्परा र शक्ति उपासना सँगसँगै विकसित भएको देखिन्छ । जानकी मन्दिरले राम–सीताको आस्थालाई प्रतिनिधित्व गर्दा राजदेवी मन्दिरले भगवती तथा दुर्गा उपासनाको महत्वपूर्ण पक्षलाई प्रस्तुत गर्छ । विजयादशमी शुरु भएसँगै यहाँ दशनार्थीहरुको लाखौको संख्यामा भीड लाग्ने गरेका छन् । कपडाको पण्डालले प्रत्येक वर्ष स्थानीय महावीर युवा कमिटीले लाखौ रुपैया मन्दिरलाई दुल्हिन झै सजाउने गरेका छन् । यसपटक पनि मन्दिरलाई निकै सुशोभित ढंगले सजाइएको छ । अष्टमीका दिन त यहाँ ठूलै मेला लाग्ने गरेको छ । प्रत्येक कात्तिक र चैते दशैंमा दशमी अवधिभर ठूलो मेला लाग्ने गरेको छ । मन्दिरको स्थापना कहिले भएको हो भन्ने कुनै यकिन तिथिमिति नभएपनि राम मन्दिर स्थापना भएकै बेला करीब डेढ वर्षअघि भएको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । राजदेवी मन्दिरसँग जोडिएको अर्को चर्चित विषय वडादशैँका बेला महिलाको मन्दिरभित्र प्रवेश निषेध हो । घटस्थापनादेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म महिलालाई मन्दिरको भित्री भागमा प्रवेश गर्न नदिई झ्यालमै प्रतिकात्मक स्वरुपलाई दर्शन तथा पूजापाठको व्यवस्था गरिँदै आएको छ । मासिक चक्रियको बेला महिला अशुद्ध भएको कारण त्यसको स्पर्शले देवी रिसाउने जनविश्वासले प्रवेश निषेध गरिएको स्थानीय मान्यता छ । २ सप्तरीको छिन्नमस्ता भगवती हिन्दु धार्मिक परम्परा तथा प्रचलित ऐतिहासिक विवरण अनुसार यस मन्दिरको स्थापना १३ औँ शताब्दीतिर सिम्रौनगढका कर्णाटवंशी राजा शक्रसिंहदेवले गरेको मानिन्छ । देवीलाई सुरुमा शक्रेश्वरी वा सखडेश्वरीका रूपमा पुकारिदैँ आएकोमा पछि सखडा भगवती नामले प्रचलित भएको बताइन्छ । मूर्तिको शिर काटिएको वा शिरविहीन रहेको जनविश्वासका कारण देवीलाई छिन्नमस्ता देवी भनिएको स्थानीय मान्यता छ । यस नामकरणसँग दिल्लीका सुल्तान गयासुद्दिन तुगलकको सेनाको आक्रमण सम्बन्धी कथासमेत जोडिएको छ । दशमहाविद्यामध्ये एकः हिन्दू तान्त्रिक परम्परामा छिन्नमस्ता दशमहाविद्यामध्ये एक मानिन्छिन् । उनको स्वरूपले आत्मत्याग, शक्ति, जीवन–मृत्युको चक्र र अहङ्कारमाथिको विजयलाई प्रतीकात्मक रूपमा लिने गरिएको छ । नेपाल र भारतको श्रद्धालुले भरिने यो मन्दिर अन्तराष्ट्रिय शक्तिपीठको रुपमा परिचित छन् । सप्तरीको छिन्नमस्ता गाउँपालिकाको सखडामा यो मन्दिर अवस्थित छ । जिल्लाको सदरमुकाम राजविराजबाट ११ किलोमीटर टाढा दक्षिणतर्फ छन् यी मन्दिर । छिन्नमस्ता देवीको यस स्थानलाई तान्त्रिक साधनाको केन्द्रको रुपमा पनि लिने गरिएको छ । यहाँ परम्परागत तान्त्रिक विधिअनुसार प्रत्येक विजयादशमीमा नवरात्रा अवधिभर पूजा गर्ने गरिएको विश्वास छ । यस मन्दिर परिसरमा छिन्नमस्तासँगै दक्षिणकाली, महिषासुरमर्दिनी, चामुण्डा र भैरवीका स्वरूपलाई जोडेर पञ्चभगिनीको धार्मिक मान्यता प्रचलित छ । बडादशैँ, महाअष्टमी र चैते दशैँका बेला यहाँ विशेष पूजा, मेला र श्रद्धालुको भीड लाग्छ । यस मन्दिरको सबैभन्दा ठूलो विशेषता भनेको मिथिला क्षेत्रको मध्यकालीन राजवंशीय इतिहास, तान्त्रिक परम्परा र जनआस्थाको एकै ठाउँमा सङ्गम हुनु हो । ३. बाराको गढीमाई भगवती मन्दिर बाराको गढीमाई शक्तिपीठ पशुबलिको परम्पराले जोडिएको छ । बारा जिल्लाको महागढीमाई नगरपालिकाको बरियारपुरस्थित यो गढीमाईलाई पनि निकै शक्तिशाली देवीको रुपमा परिचित छन् । बाराको गढीमाई मन्दिर मधेश प्रदेश मात्र नभई नेपाल भारतकै चर्चित देवीस्थल मध्ये एक हुन् । गढीमाई मन्दिर अन्तराष्ट्रिय पहिचान बनाइसकेका शक्तिपीठ हुन् । यसको प्रमुख विशेषता भनेको प्रत्येक पाँच वर्षमा आयोजना हुने बलिप्रदान हो । लाखौको संख्यामा यहाँ बलिप्रदान हुने गर्छ । प्रत्येक पांच वर्षमा मंसिर महिना हुने बलिप्रदान अब २०२९ सालमा आयोजना हुनेछ । पञ्चवर्षिय कार्यक्रम बाहेक प्रत्येक विजयादशमीमा यहाँ ठूलो मेला लाग्नेगर्छ । अन्य शक्तिपीठ जस्तै गढीमाईमा आस्था र विश्वासका पूजा गर्ने भक्तजनहरुको भीड लाग्ने गर्छन । ४. सप्तरीको कंकालिनी भगवती मन्दिर पूर्वपश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत सप्तरीको भारदहस्थित अवस्थित छन् कंकालिनी भगवती मन्दिर । सप्तरीको अर्को प्रसिद्ध शक्तिस्थल हो । भारदह क्षेत्रमा रहेको यस मन्दिरमा सप्तरीसहित धनुषा, महोत्तरी, मोरंग, सुनसरी, सिरहा र सीमावर्ती भारतीय क्षेत्रबाट श्रद्धालु आउने गर्छन् । बडादशैँका बेला यहाँ निकै बढी चहलपहल हुन्छ । स्थानीय जनश्रुतिअनुसार भारदहमा बस्ती विस्तार वा जमिन खन्ने क्रममा दुर्गास्वरूपको मूर्ति भेटिएको र त्यसपछि देवीको पूजा सुरु भएको बताइन्छ । यो मन्दिरको उत्पत्तिबारे प्रचलित लोकविश्वास हो; यसलाई निश्चित ऐतिहासिक तिथि मिति कतै उल्लेख नभएकाले सदियौंदेखिको रहेको भन्ने जनविश्वास छ । दशैँको विशेष पूजा नवरात्र तथा दशैँमा विशेष पूजा र बलि प्रदान परम्परा पनि छन् । यहाँपनि हजारौको संख्यामा बोका, राँगा र परेवाको बलिप्रदान दिने गरिएको । भाकल गरेका भक्तजनहरुले बलिप्रदान दिने गरेका छन् । पारिवारिक कल्याण, सुख समृद्धि र मनोकामना पूरा हुने विश्वासका साथ भक्तजन यहाँ पुग्छन् । ५. सप्तरीको राजदेवी भगवती मन्दिर सप्तरीको प्रमुख शक्तिपीठहरु मध्ये जिल्लाको सदरमुकाम राजविराजस्थित राजदेवी भगवती मन्दिर पनि एक हुन् । जनकपुरधामको राजदेवी मन्दिरभन्दा फरक, सप्तरीको राजविराजमा पनि राजदेवी भगवतीको प्रसिद्ध मन्दिर छन् । राजविराजको राजदेवी मन्दिरमा बडादशैँका बेला विशेष पूजा हुने र नेपाल तथा भारतका श्रद्धालु आउने गरेको छ । मन्दिरको स्थापत्यमा प्यागोडा शैली उल्लेख गरिएको छ । यस मन्दिरको महत्व मुख्यतः स्थानीय शक्ति उपासना, दशैँको धार्मिक परम्परा र राजविराज क्षेत्रको सांस्कृतिक जीवनसँग सम्बन्धित छ । यसको स्थापना मिति तथा प्राचीन इतिहासबारे विस्तृत विवरण नभएकाले यस मन्दिरलाई सदियौंदेखिको रहेको भन्ने जनविश्वास छ । ६. पर्सा, वीरगञ्जको गहवामाई मन्दिर पर्साको विरगञ्जस्थित गहवामाई मन्दिर अन्तराष्ट्रिय रुपमा प्रसिद्ध देशकै प्रमुख शक्तिपीठमध्ये एक हुन् । पर्सा क्षेत्रको धार्मिक पहिचानमा यस मन्दिरले ठूलो महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ । नवरात्र र दशैँमा देवी दुर्गाको आराधना, विशेष पूजा तथा धार्मिक जमघट यहाँका मुख्य गतिविधि हुन् । दशैंमा लाखौको संख्यामा भक्तजनहरुको भीड लाग्ने गरेको छ । वीरगञ्जको व्यस्त सहरी जीवनबीच मन्दिरले धार्मिक परम्पराको निरन्तरता कायम राखेको छ । गहवामाई मन्दिरलाई सप्तरीको छिन्नमस्ता वा बाराको गढीमाईसँगै मधेशका महत्वपूर्ण भगवतीस्थलमध्ये एक हुन् । ७. महोत्तरीको सोनासती महारानी मन्दिर महोत्तरीको औरही नगरपालिका ८ भोइल गाउँस्थित सोनासती महारानी मन्दिरपनि मधेश प्रदेशका प्रमुख शक्तिपीठ मध्ये एक हुन् । यसलाई सोनामाई मन्दिर पनि भनिन्छ । मिथिला क्षेत्रका साथै भारतको बिहारबाट समेत हजारौको संख्यामा श्रद्धालु यहाँ आउने गर्छन् ।यस शक्तिपीठको मुख्य विशेषता चाहिँ दशैँको भूतमेला हो । बडादशैँको षष्ठीदेखि दशमीसम्म यहाँ परम्परागत भूतमेला लाग्ने गर्छ । ती भूत मेलाले अन्तराष्ट्रियस्तरमै छुटै पहिचान बनाएका छन् । यस मन्दिरलाई तन्त्रमन्त्रले गर्दा सिद्धपिठको रुपमा लिने गरिन्छ । भूतप्रेत, तन्त्रमन्त्र तथा नकारात्मक प्रभावबाट मुक्ति पाइने जनविश्वासका कारण भक्तजन यहाँ पुग्छन् । सन्तान प्राप्ति, पारिवारिक सुख र संकट निवारणको कामना गर्दै पूजा गर्ने परम्परा छ । सोनासती महारानीको मूर्ति स्थापना हुनुअघि कहचरिया स्थानको पुरानो सिसौको रूखसँग देवीको बासस्थानसम्बन्धी जनश्रुति जोडिएको छ । ८. सर्लाहीको चमेलीमाई मन्दिर सर्लाही जिल्लाको सलेमपुरस्थित चमेलीमाई मन्दिर पनि प्रदेशका प्रमुख शक्तिपीठमध्ये पर्दछन् । यहाँ नेपालका विभिन्न भाग तथा भारतबाट समेत श्रद्धालु दर्शनका लागि आउने गरेको विवरण पाइन्छ । देवी चमेलीमाईलाई शक्ति स्वरूपा तथा भक्तजनको कल्याण गर्ने देवीका रूपमा पूजा गरिन्छ । नवरात्र र दशैँको समयमा विशेष पूजापाठ हुने भएकाले यस क्षेत्रको धार्मिक चहलपहल बढ्छ । स्थानीय जनआस्था र परम्पराले मन्दिरलाई सामुदायिक धार्मिक पहिचानसँग जोडिएको छ । ९. रौतहटको दुर्गा भगवती मन्दिर रौतहटको दुर्गा भगवतीपुर गाउँपालिको मत्सरी गाउँस्थित यो दुर्गा मन्दिर यस क्षेत्रको महत्वपूर्ण ऐतिहासिक तथा धार्मिक स्थल हो । रौतहटको ऐतिहासिक दुर्गा मन्दिरलाई प्रदेश प्रमुख धार्मिक स्थलमध्ये उल्लेख गरिएको छ । यहाँ पनि दशैँमा ठूलो मेला गरेको छ । दुर्गा उपासनाको केन्द्रको रुपमा पनि यस मन्दिरलाई लिने गरिन्छ । यहाँ देवी दुर्गालाई शक्ति, सुरक्षा र कल्याणकी अधिष्ठात्रीका रूपमा पूजा गरिन्छ । नवरात्रको विशेषताः घटस्थापनादेखि महानवमीसम्म पूजापाठ, धार्मिक अनुष्ठान र श्रद्धालुको हजारौको संख्यामा आवागमन हुन्छ । यस मन्दिरको स्थापना विक्रम संवत् १९८४ अर्थात् सन् १९२७ मा भएको उल्लेख छ । १०. सिरहाको दुर्गा मन्दिर सिरहाको सदरमुकाम लहानस्थित यो दुर्गा मन्दिर निकै शक्तिशाली आस्थाको केन्द्र रहेको छ । लहानस्थित दुर्गा मन्दिर सिरहा जिल्लाको नवरात्रका बेला विशेष चहलपहल हुने देवीस्थलमध्ये एक हो । मधेशका प्रमुख शक्तिपीठबारे प्रकाशित विवरणमा पनि यस मन्दिरलाई उल्लेख गरिएको छ। नवरात्रमा नौ दिनसम्म देवी दुर्गाको आराधना गर्ने परम्परा छ । दशैँका अवसरमा विशेष पूजा, प्रसाद र हजारौको संख्यामा भक्तजनहरुको जमघट हुन्छ । ११. सप्तरीको चण्डी भगवती मन्दिर सप्तरीको राजविराजस्थित चण्डी भगवती मन्दिर पनि देशकै प्रमुख देवीस्थल मध्ये एक हुन् । राक्षसहरुलाई बध गर्न माता भगवतीले विभिन्न रुप लिएका मध्ये एक हुन् । महिषासुर, चण्ड–मुण्ड, र शुम्भ–निशुम्भ जस्ता शक्तिशाली राक्षसहरूलाई वध गर्नका लागि ब्रह्मा, विष्णु, र शिव लगायत सम्पूर्ण देवहरूको शरीरबाट निस्किएको तेज (ऊर्जा) मिलेर चण्डी देवीको प्रादुर्भाव भएको हो । चण्ड-मुण्डकोसंहारको क्रममा उनले ’चण्ड’ र ’मुण्ड’ नामक महाभयानक राक्षसहरूको वध गरेकी हुनाले उनलाई चामुण्डा वा चण्डी भनिएको हो । दुर्गा सप्तशतीमा चण्डीपाठ गरिन्छ । चण्डीलाई महाकाली, महालक्ष्मी र महासरस्वतीको एकीकृत रूप मानिएको छ । यसलाई सप्तरीको राजदेवी मन्दिरभन्दा अलग पहिचान गर्नुपर्छ । मन्दिरमा चण्डी भगवतीको पूजा हुन्छ र बडादशैँमा विशेष धार्मिक गतिविधि हुने गर्छ । दशैँमा विशेष पूजापाठ र भक्तजनको भीड लाग्छ । मधेश प्रदेशका अन्य शक्तिपीठहरुमा रौतहटको गौरस्थित राजदेवी मन्दिर, सप्तरीको राजविराजस्थित वैष्णवी काली मन्दिर, सप्तरीकै राजविराजस्थित बागेश्वरी मन्दिर, पर्साको वीरगञ्जस्थित बिरतामाई मन्दिर, सप्तरीको पाटोस्थित डोक्नश्वर मन्दिर रहेका छन् ।
तीन दिनसम्म भारी वर्षा र हिमपातको सम्भावना: धानबाली नभित्र्याउन अनुरोध
आज अन्तर्राष्ट्रिय गरिबी निवारण दिवस, बिभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइदैँ
स्वच्छ खाद्यन्नको महत्त्व र यसलाई जोगाउनु पर्ने आवश्यकता
इटहरीमा पहिलोपटक नेपथ्यको लाइभ कन्सर्ट, तयारी पूरा
पत्रकारिताबाट राजनीतितर्फ प्रेम केडी, कांग्रेस जिल्ला सदस्यमा उम्मेदवारी
कांग्रेस कोशी सभापतिमा उमेश थापाको औपचारिक उम्मेदवारी घोषणा
जोगीको भेषमा ठगी गर्ने आरोपमा तीन जना प्रहरी नियन्त्रणमा
काजकिरिया गरिसकेका व्यक्ति ६ महिनापछि जिउँदै फर्किए, प्रहरी र अस्पतालको सनाखतमाथि गम्भीर प्रश्न
परिवारलाई समृद्ध बनाउने सपना अधुरै, बाकसमा फर्किंदै मनकुमार
पथरीमा पाँचौँ सिरिजंघा वडाध्यक्ष कप फुटबल प्रतियोगिता हुँदै
सप्तकोसी मोटरबोट दुर्घटना : तीनजनाको मृत्यु, चार बेपत्ता
रौतहटमा तीन खुट्टा भएको बालिकाको जन्म, थप उपचारका लागि वीरगन्ज लैजाने तयारी
वित्तीय संघीयता बलियो बनाउने एजेन्डासहित सुर्खेतमा सातै प्रदेशका मन्त्री जुट्दै
भारतबाट साइकलमा ल्याइँदै गरेका २४ कार्टुन चल्ला बरामद, खाल्डोमा गाडेर नष्ट
लिफ्ट दिने बहानामा नाबालिग छात्रालाई स्कार्पियोभित्र बलात्कार
फेटा घटनाका गोली लागेर घाइते १५ वर्षीय आदित्यलाई थप उपचारका काठमाडौं लगियो
बेरुजु फर्छ्यौट नगर्ने कार्यालयमाथि कारबाही, असुलीमा कडाइ गर्दै मधेस सरकार
फेटा अस्पताल उद्घाटन विवादले लियो हिंसात्मक रूप, प्रहरीको गोली लागेर किशोर गम्भीर घाइते
मधेसमा अब वर्षमा तीनपटक सरकारी खर्चको हिसाब जाँचिने
दियोपोष्ट अनलाइनको कार्यालयमा प्रहरीको छापा: मोबाइल खोस्ने प्रयास
पत्रकार माथिको धरपकड प्रति रास्वपाको गम्भीर ध्यानाकर्षण
पत्रकार पक्राउको घटनापछि पत्रकार महासंघद्वारा आपत्कालीन बैठक आह्वान
पत्रकार नियन्त्रणमा लिइएको घटनाप्रति प्रेस काउन्सिलको आपत्ति
नयाँ पत्रिकाका पत्रकार नवराज मैनालीलाई खोज्दै प्रहरी कार्यालयमा
भोटेकोशी बाढी अपडेट : १ हजार ४ सय ५८ जनाको शव फेला
१३६ किलो गाँजासहित ट्रक र चालक पक्राउ
भोटेकोशी बाढी : बागमती प्रदेशमा २३ सय परिवार विस्थापित, तीन सय उद्योगमा पौने तीन अर्बको क्षति
फार्मदेखि किचेनसम्म खाद्य स्वच्छतामा वरपीपल रिसोर्ट अति उत्तम
पर्वतको फर्सेमा २५ घर बगे, प्रहरी घटनास्थल पुग्न सकेन
पोखरा महानगपालिकाले दियो बाढी पीडितलाई ४५ लाख
नेकपा नेता पुनले भेट प्रधानमन्त्री शाह, राेल्पा पहिराेबारे गराए ध्यानाकर्षण
मुस्ताङ प्रहरीले फाडयो ४ रोपनीको गाँजा खेत
निर्मल पुर्जाको निधनमा अन्नपुर्ण गाउँपालिकामा शोक बिदा
म्याग्दी मालिकाको बिम गाउँमा पाथीभरा माताको मन्दिर स्थापना
पेस्तोल र लागूऔषध सहित तीन जना पक्राउ
रुकुम पश्चिममा सय मिटर तल जिप खस्दा दुईजनाको मृत्यु ·
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले पाए विश्वासको मत
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले विश्वासको मत लिदैँ
तीन दिन देखी बेपत्ता कपिलवस्तुको मेयर सिंह मृत फेला
मोटरसाइकलमा जनताको ढोकासम्म पुग्ने सांसद हरिप्रसाद भुसाल
रास्वपा महाधिवेशनः लुम्बिनी प्रदेशबाट सुबास शर्मा र सुशील अधिकारी बलिया दाबेदार
सुन जस्तो देखिने पहेँलो धातु सहित २ जना पक्राउ
नौवस्ता कारगारभित्र अवैध कारोबार, सदैव झडप
अश्लील भिडियो सञ्जालमा राखेको आरोपमा कलाकार खगेन्द्र पक्राउ, कालिकोट ल्याइँदै
डोल्पा कारागारबाट भागेकाको खोजी तीव्र, दुईजना शंकास्पद व्यक्ति पक्राउ
कर्णालीले पदक जित्ने तयारी गरोस्, बजेटको समस्या हुँदैन : मुख्यमन्त्री शाही
रुग्ण आयोजना निर्माणमा तीव्रता दिन निर्माण कम्पनीलाई कर्णाली सरकारको निर्देशन
धान पाक्दा पहेँलपुर बन्यो वीरेन्द्रनगर, हेर्नुहोस फोटो फिचर
कर्णाली सरकारको तीन महिने बजेट खर्च लज्जास्पद, कसले कति गरे खर्च ?
घुम्ने हाे दशैंमा ‘भर्जिन’ प्रदेश कर्णाली ? यी हुन सक्छन् उपयुक्त विकल्प
जाजरकोटमा बोलेरो दुर्घटना, दुई जनाको मृत्यु
रास्वपा सभापति लामिछाने तीन दिने भारतकाे धार्मिक भ्रमणमा
सुदूरपश्चिमका एमाले सांसद थापाले पदबाट राजीनामा
कांग्रेसले सुदूरपश्चिमको बजेटमाथिको छलफल बहिष्कार गर्ने
महाकाली नदीमा पिलर भाँचिएपछि चुँडियो झोलुंगे पुल
भोटेकोशी बाढी पीडितलाई सुदुरपश्चिम सरकारको २ करोड सहयोग
सुदुर पश्चिमका मुख्यमन्त्री भट्टले पाए विश्वासको मत
सुदुरपश्चिमका मुख्यमन्त्रीमा भट्ट नियुक्त, आजै ३ बजे सपथ
सुदुरपश्चिम प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा भट्टले तीन बजे सपथ लिने
बंगालको खाडीमा ‘मुरासु’ चक्रवात शक्तिशाली बन्दै, नेपालमा कस्ताे प्रभाव पर्ला ?
नेतान्याहुलाई इजरायलमा नयाँ सरकार बनाउन र विश्वासको मत पाउन कठिन
तेल अवीव, १६ कात्तिक । अक्टोबर २७ मा सम्पन्न संसदीय निर्वाचनपछि इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले आफ्नो गठबन्धनको संसदीय बहुमत गुमाइसकेका छन्। तर, नेतान्याहुको विरोधमा रहेका यहुदी दलहरूको समूहले पनि १२० सिट भएको ‘नेसेट’ (इजरायली संसद्) मा बहुमत हासिल गर्न सकेका छैन, जसका कारण इजरायलमा नयाँ सरकार गठनका लागि कुनै स्पष्ट बाटो देखिएको छैन्। इजरायलका विभिन्न राजनीतिक समूहहरूले सरकार गठनका सम्भावित विकल्पहरूबारे विचार गरिरहँदा आगामी केही हप्तासम्म राजनीतिक खिचातानी चल्ने सम्भावना छ। यसमा प्रतिद्वन्द्वी समूहहरूलाई समेट्ने ‘संयुक्त सरकार’ वा बाह्य समर्थनमा निर्भर रहने ‘अल्पमतको सरकार’ जस्ता विकल्पहरू समावेश छन्। यदि उनीहरू कुनै सहमतिमा पुग्न असफल भएमा इजरायल पुनः निर्वाचनतर्फ अघि बढ्न सक्छ। इजरायलको निर्वाचनको अन्तिम नतिजा नेतान्याहू समर्थक गठबन्धनले ५३ सिट जितेको छ, जसमा लिकुड २७, युनाइटेड तोराह जुदाइज्म ७, ओत्ज्मा येहुदित ७, शास ६, रिलिजियस जियोनिज्म नेतान्याहूको विरोधमा रहेका यहुदी दलहरूको समूहले ४८ सिट जितेको छ, जसमा याशार २१, ब्याचाद १२, द डेमोक्र्याट्स ८, यिस्रायल बेतेनु ७ अरब नेतृत्वका दलहरूले १९ सिट जितेका छन्, जसमा जोइन्ट लिस्ट ११, राआम ८ यसको अर्थ, हालका कुनै पनि समूहसँग इजरायली संसद् (नेसेट) मा बहुमतका लागि आवश्यक ६१ सिट छैन। तसर्थ, नयाँ सरकार गठन गर्न केही दलहरूले आफ्नो गठबन्धन परिवर्तन गर्नुपर्ने वा विभिन्न समूहहरूबीच सहकार्य गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। अब के हुन्छ? इजरायलको निर्वाचन परिणाम आधिकारिक रूपमा प्रमाणित गरिनुपर्छ र नोभेम्बर ४ सम्ममा राष्ट्रपति आइज्याक हर्जोगसमक्ष पेस गरिनुपर्छ। नयाँ ‘नेसेट’ (इजरायली संसद्) का सदस्यहरूको शपथ ग्रहण नोभेम्बर १० मा हुने तय गरिएको छ। राष्ट्रपति हर्जोगले नोभेम्बर ११ भित्र नयाँ सरकार गठन गर्न नेसेटका कुनै एक सदस्यलाई जिम्मेवारी सुम्पनु पर्नेछ। उनले विभिन्न दलका नेताहरूसँग परामर्श गरेर, गठबन्धन बनाउन सबैभन्दा बढी सम्भावना देखिने उम्मेदवारलाई छनोट गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। हर्जोगद्वारा जिम्मेवारी दिइएका उम्मेदवारसँग गठबन्धन बनाउन २८ दिनको समय छ, जसमा १४ दिन थपिने सम्भावना पनि रहन्छ। सरकार गठनका लागि हर्जोगले सबैभन्दा पहिले कसलाई मनोनयन गर्लान्? उनले अहिलेसम्म केही बताएका छैनन् तर सबैभन्दा सम्भावित उम्मेदवारहरूमा नेतान्याहू वा इजरायली सेनाका पूर्व प्रमुख गादी आइजेनकोट पर्न सक्छन्। आइजेनकोटको ‘याशार’ पार्टीले विपक्षी खेमामा सबैभन्दा बढी मत प्राप्त गरेको छ। इजरायली सञ्चारमाध्यम ‘येदिओथ अहरोनोथ’ का अनुसार नेतान्याहूलाई सत्ताबाट हटाउने प्रयासमा केही अरब-नेतृत्वका दलहरूले आइजेनकोटलाई समर्थन गर्न सक्ने भएकाले, उनी नेतान्याहूभन्दा केही बलियो स्थितिमा हुन सक्छन्। यता, हर्जोगले इजरायली राजनीतिज्ञहरूलाई आग्रह गरेका छन् कि उनीहरूले आफ्नो अडानमा लचिलोपन अपनाउन् र यस्ता “रचनात्मक समाधान” खोजून्, जसले नयाँ सरकार गठन गर्न मद्दत गरोस् र निर्वाचनको अर्को चरण (दोस्रो चुनाव) टार्न सकियोस्। चुनावअघि हर्जोगले भनेका थिए कि देशलाई अर्को निर्वाचन प्रक्रियाबाट बचाउन उनी हरसम्भव प्रयास गर्नेछन्। यसका लागि उनले नेतान्याहू र आइजेनकोटजस्ता प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई समेत समेटेर ‘राष्ट्रिय एकताको सरकार’ गठन गर्न जोड दिन सक्छन्। के विपक्षी खेमाले अरब-नेतृत्वका दलहरूसँग सहकार्य गर्न सक्ला? यो अझै स्पष्ट छैन। यसअघि आइजेनकोट र अन्य विपक्षी नेताहरूले अरब-नेतृत्वका दलहरूसँग सहकार्य गर्ने सम्भावनालाई अस्वीकार गरेका थिए। तर, पूर्वप्रधानमन्त्री एहुद बराकको भनाइमा उनीहरूले “आफ्नो विचार परिवर्तन गर्न सक्छन्”। बराक तर्क गर्छन् कि यदि नेतान्याहू उनीहरूको ठाउँमा भएको भए उनले पक्कै पनि यस्तै गर्ने थिए। शुक्रबार ‘फ्रान्स २४’ सँग कुरा गर्दै बराकले भने, “यदि नेतान्याहूलाई यस्तै समस्या परेको भए, उनले तुरुन्तै ‘राआम’ (Ra'am) पार्टीका नेता मन्सुर अब्बासलाई बोलाउने थिए र उनलाई गृहमन्त्रीको जिम्मेवारी दिने थिए।” इजरायलको ‘च्यानल १२’का अनुसार अब्बास आफैंले विपक्षी खेमासँग मिलेर काम गर्ने इच्छा देखाएका छन्। उनले आइजेनकोटका सर्तहरू आफ्नो पार्टीका लागि बाधक नबन्ने बताएका छन्। अरब-नेतृत्वको ‘जोइन्ट लिस्ट’ का युसेफ जबारिनले पनि आफ्नो पार्टी “नेतान्याहू सरकारलाई सत्ताबाट हटाउन” तयार रहेको बताएका छन्। उनले ‘एक्स’ मा लेखेका छन्, “परिवर्तन यहुदी-अरब साझेदारीमार्फत आउँछ, एक वास्तविक र समान साझेदारी।” यदि अरब-नेतृत्वका दलहरू विपक्षी गठबन्धनमा औपचारिक रूपमा सामेल भएनन् भने पनि उनीहरूले बाहिरबाट समर्थन जनाउँदै ‘नेसेट’ (इजरायली संसद्) मा विश्वासको मत पारित गर्न मद्दत गर्न सक्छन्। इजरायली नागरिक समाज समूह ‘जाजिम’ की सह-संस्थापक रालुका गानियाले अल जजिरालाई बताइन् कि विपक्षी खेमा र इजरायलका प्यालेस्टिनी नागरिकहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने अरब-नेतृत्वका दलहरूबीचको गठबन्धन नै “समग्रमा इजरायली लोकतन्त्रका लागि अघि बढ्ने एकमात्र बाटो हो।” यदि कसैले पनि सरकार गठन गर्न सकेन भने के हुन्छ? यदि हर्जोगद्वारा चयन गरिएको पहिलो उम्मेदवारले ४२ दिनभित्र सरकार गठन गर्न असफल भएमा इजरायली राष्ट्रपतिसँग अर्का नेसेट (संसद) सदस्यलाई २८ दिनभित्र सरकार गठन गर्ने प्रयास गर्न आग्रह गर्ने विकल्प हुन्छ यदि ती उम्मेदवार पनि असफल भएमा नेसेट सदस्यहरूको बहुमतले तेस्रो उम्मेदवार अघि सार्न सक्छन्, जसलाई सरकार गठन गर्ने प्रयासका लागि अन्तिम १४ दिनको समय दिइनेछ। ६१ सिटको समर्थन प्राप्त गठबन्धन नभए पनि कुनै उम्मेदवारले साना दलहरू (अरब-नेतृत्वका दलहरूसहित) को बाह्य समर्थन जुटाएर अल्पमतको सरकार गठन गर्ने प्रयास गर्न सक्छन् वा आलोपालो प्रधानमन्त्री बन्ने गरी सत्ता साझेदारीको सम्झौता गर्न सक्छन्। यदि यीमध्ये कुनै पनि विकल्प सफल भएन र गतिरोध कायमै रह्यो भने, ‘नेसेट’ (इजरायली संसद्) औपचारिक रूपमा विघटन हुनेछ र इजरायली जनताले फेरि एकपटक निर्वाचनमा सहभागी हुनुपर्नेछ। त्यस्तो निर्वाचन ९० दिनभित्र घोषणा गरिसक्नुपर्ने हुन्छ। यसबीचमा सत्ताको बागडोर कसको हातमा हुन्छ? नयाँ सरकार गठन नभएसम्म बेन्जामिन नेतान्याहु कामचलाउ प्रधानमन्त्रीका रूपमा कायम रहनेछन्। यदि यो प्रक्रिया लम्बियो भने इजरायलमा सबैभन्दा लामो समयसम्म प्रधानमन्त्री रहेका नेतान्याहु अझै केही महिना सत्तामा रहन सक्छन, उनी अन्त्यमा बन्ने नयाँ सत्ता गठबन्धनको हिस्सा बन्न असफल नै किन नहोउन्।
पोल्याण्डमा सरकार र न्यायपालिका बिच विवाद उग्र: न्याधीशद्वारा अदालतका अध्यक्ष निलम्बन
काठमाडौं, १६ कात्तिक: सन् २०२६ अक्टोबर ३० को साँझ ६:०० बजे (स्थानीय समय) पोल्याण्डको संवैधानिक न्यायाधिकरणको वेबसाइटमा एउटा संक्षिप्त सूचना देखा पर्यो। उक्त सूचनामा न्यायाधिकरणका अध्यक्ष र उपाध्यक्षलाई निलम्बन गरिएको उल्लेख थियो। केही घण्टाभित्रै पोल्याण्डका राष्ट्रपतिले आफ्नो विमानलाई बीच बाटोबाटै फर्काए । सडकमा प्रदर्शनकारीहरू भेला भए र प्रहरीले अदालतको भवनलाई घेराबन्दी गर्यो। न्यायाधिकरणका अध्यक्ष बोगदान स्विएच्कोव्स्की र उपाध्यक्ष बार्टलोमी सोचान्स्कीलाई निलम्बन गरिएको जानकारी दिने उक्त सूचना साँझ ६ बजेतिर वेबसाइटमा राखिएको थियो। त्यसको केही समयपछि नै वेबसाइट बन्द भयो। अर्की न्यायाधीश अन्ना कोर्विन-पियोट्रोव्स्काले यो निलम्बनको घोषणा गर्दै कानुनी शासन पुनर्स्थापना गर्न यस्तो कदम आवश्यक रहेको बताइन्। सबैभन्दा लामो समयदेखि कार्यरत न्यायाधीशको हैसियतले आफूले नै अहिले न्यायाधिकरणको नेतृत्व गरिरहेको उनले जनाइन्। राष्ट्रपतिद्वारा आफ्नो भ्रमण छोट्याइयो यो समाचार सार्वजनिक हुँदा पोल्याण्डका राष्ट्रपति कारोल नावरोकी सेनेगल जाँदै थिए। उनले आफ्नो विमानलाई फिर्ता गराए र 'एक्स'मा यसको कारण खुलाउँदै लेखे, “यस्तो परिस्थितिमा राष्ट्रपति पोल्याण्डमै हुनुपर्छ। म सेनेगलको आफ्नो भ्रमण छोट्याउँदै छु। म फर्कँदै छु।” अदालतको वरिपरि दंगा नियन्त्रण प्रहरी परिचालन गरिएको थियो। हालको युरोप-समर्थक सरकारले अदालतका अध्यक्षलाई अनुचित ढंगले हटाएको भन्दै त्यसको विरोध गर्न दर्जनौं प्रदर्शनकारीहरू भेला भए। कसै-कसैले “टस्क गद्दार हुन्” भनी नारा लगाए। अदालतको आधिकारिक 'एक्स' खातामा “कू” (सत्तापलट) भएको उल्लेख गरिएको छ। शनिबार बिहान, नावरोकीका प्रमुख सहयोगीले राष्ट्रपति भवनभित्र प्रवेश गरेको बताए। पावेल सेफेरनाकरले 'एक्स' मा लेखे, “राष्ट्रपति कारोल नावरोकी, सर्वोच्च अदालतका प्रथम अध्यक्ष जबिग्निएभ कापिन्स्कीका साथ संवैधानिक न्यायाधिकरणको भवनमा प्रवेश गर्नुभयो।” यसैबीच, चीनका लागि पोल्याण्डका राजदूत याकुब कुमोचले विकसित घटनाक्रमपछि राजीनामा दिएका छन्। उनले 'एक्स' मा लेखे, “देशमा घटेका घटनाहरूलाई मध्यनजर गर्दै मैले पोल्याण्ड गणतन्त्रको राजदूतका रूपमा काम जारी राख्न अब सम्भव छैन भन्ने निष्कर्ष निकालेको छु। आजैका मितिबाट लागू हुने गरी मैले राजीनामा बुझाएको छु र मलाई फिर्ता बोलाउन अनुरोध गरेको छु।” जी-२० शिखर सम्मेलनका लागि अमेरिकामा रहेका पोल्याण्डका विदेशमन्त्रीले उनको उक्त पोस्टमा प्रतिक्रिया जनाएका छन्। रादोस्लाव सिकोरस्कीले लेखे, “तपाईंको कार्यकालको यो गैर-व्यावसायिक अन्त्यलाई म स्वीकार गर्छु। अब तपाईंले गणतन्त्रको प्रतिनिधित्व गर्नुहुन्न।” अदालत र सरकारबीचको लामो द्वन्द्व संवैधानिक न्यायाधिकरणलगायत पोल्याण्डका प्रमुख न्यायिक निकायहरू लामो समयदेखि सरकार र मुख्य विपक्षी दल राष्ट्रवादी-रूढिवादी 'ल एण्ड जस्टिस' बीच द्वन्द्वको विषय बन्दै आएका छन्। जस्टिसले सन् २०१५ देखि २०२३ सम्म देशको नेतृत्व गरेको थियो। पोल्याण्ड र युरोपेली संघका आलोचकहरूले जस्टिस माथि यस अदालतलगायत प्रमुख न्यायिक संस्थाहरूमा राजनीतिक नियन्त्रण लाद्ने प्रयास गरेको आरोप लगाएका छन्। यी सुधारहरूका कारण युरोपेली संघले पोल्याण्डलाई जरिवानासमेत लगाएको थियो। उक्त अदालतले प्रायः युरोपेली संघको कानुनभन्दा पोल्याण्डको राष्ट्रिय कानुनलाई प्राथमिकता दिने गरी फैसलाहरू सुनाउने गर्थ्यो; युरोपेली संघका अनुसार, यो अदालत तत्कालीन राष्ट्रवादी राजनीतिक शक्तिको निकै नजिक थियो। प्रधानमन्त्री डोनाल्ड टस्कको युरोप-समर्थक सरकार सन् २०२३ मा सत्तामा आयो, जसले न्यायपालिकाको स्वतन्त्रता पुनर्स्थापना गर्ने वाचा गरेको थियो। त्यसयता, 'पिस' दलसँग निकट रहेका लगातार दुई जना राष्ट्रपतिहरू, जसमा नावरोकी पनि समावेश छन्, ले सरकारका यी प्रयासहरूमा 'भिटो' (अस्वीकार गर्ने अधिकार) प्रयोग गरेका छन्। टस्कको सरकारले 'पिस'को कार्यकालमा नियुक्त भएका न्यायाधीशहरूलाई पदबाट हटाउन केही हप्तादेखि प्रयास गरिरहेको छ। स्विच्कोव्स्की सोही सरकारको पालामा अदालतको प्रमुख बनेका थिए। टस्कले उनीमाथि संसदीय बहुमतले चयन गरेका न्यायाधीशहरूलाई पदभार ग्रहण गर्नबाट रोकेको आरोप लगाएका छन्। शुक्रबार साँझ 'एक्स' मा लेख्दै टस्कले भने, “कानुनी शासनको पुनर्स्थापना हाम्रो दायित्व हो। 'पिस'को शासनकालमा वर्षौंसम्म चलेको अराजकतापछि, यो प्रक्रिया कठिन र कहिलेकाहीँ पीडादायी पनि हुन सक्छ; यसका लागि दृढ कदम चाल्नु आवश्यक छ। यसबाहेक अर्को कुनै विकल्प छैन।” अगस्ट महिनामा 'क्याम्पस पोल्स्का' मा बोल्दै उनले आफ्नो सरकारसँग न्यायाधिकरणमा कानुनसम्मत रूपमा नियुक्त न्यायाधीशहरूलाई पुनः पदस्थ गर्ने योजना रहेको बताएका थिए। साथै, उनले आफ्ना कार्यशैलीहरू सबैलाई मन नपर्न सक्ने कुरा पनि स्वीकार गरे। सबैभन्दा ठूलो विपक्षी शक्तिका रूपमा रहेको 'पिस' दलका नेताहरूले यस निलम्बनको आलोचना गरेका छन्। पूर्व न्यायमन्त्री ज्बिग्निएभ जिओब्रोले 'एक्स' (X) मा लेखे, “यो संवैधानिक व्यवस्थामाथिको एक खुला र आपराधिक आक्रमण हो। त्यसैले म यस्तो प्रतिरोधको आह्वान गर्दछु जुन सशक्त, दृढ, एकजुट र निडर होस्।”
भारतीय मुख्य निर्वाचन आयुक्त ज्ञानेशकुमारले राजीनामा नदिएसम्म विपक्षी दलले आन्दोलन नरोक्ने
काठमाडौं, १५ कात्तिक । भारतका विपक्षी दलहरूको गठबन्धन इन्डियाले मुख्य निर्वाचन आयुक्त ज्ञानेशकुमारले राजीनामा नदिएसम्म आन्दोलन नरोक्ने घोषणा गरेका छन् । आइतबार रामलीला मैदानमा आयोजित विशाल सभालाई सम्बोधन गर्दै कंग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खडगे, समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष अखिलेश यादवलगायतले यस्तो घोषणा गरेका हुन् । कंग्रेस नेता एवं लोकसभामा विपक्षी दलका नेता राहुल यादवले नोभेम्बर १ का दिन रामलीला मैदानमा ‘भोट बचाओ देश बचाओ’ र्यालीको घोषणा गरेका थिए । सोही कारण हजारौं मानिस मैदानमा भेला भएका छन् । भेलालाई सम्बोधन गर्दै कांग्रेस अध्यक्ष खडगेले भने, ‘प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र गृहमन्त्री अमित शाहले युवा, महिला र दलितहरूको मत खोस्ने प्रयासको विरोध गर्न हामी यहाँ भेला भएका छौं।’ उनले थप भने, ‘प्रधानमन्त्री मोदीले आफ्नो चेला स्थापित गर्नुभएको छ र सबैको मत विभाजन गर्ने काम गरिरहनुभएको छ। हामी आज यहाँ त्यो ज्ञानेश कुमारलाई हटाउन आएका छौं। उहाँलाई नहटाएसम्म हामी रोकिने छैनौं।’ खडगेले भने ज्ञानेशकुमार भूमिगत भए पनि उनलाई बाहिर निकाल्ने चेतावनी दिए । ‘प्रधानमन्त्री मोदी, तपाईं मानिसहरूलाई धम्काउन सीबीआई र ईडी प्रयोग गर्नुहुन्छ। तपाईंले यी एजेन्सीहरू प्रयोग गरिरहनुभएको धम्कीबाट हामी डराउने छैनौं,’ उनले भने ।
जगन्नाथ मन्दिरको शिखरमा हरेक दिन फहराइन्छ ध्वजा, पुस्तौँदेखि एउटै परिवारले निभाउँदै आएको छ कठिन परम्परा
सञ्जय मिश्रा/न्युज कारखाना रौतहट १५ कार्तिक। भारतको ओडिशा राज्यस्थित पुरीमा रहेको प्रसिद्ध जगन्नाथ मन्दिर धार्मिक आस्था, ऐतिहासिक महत्व र प्राचीन परम्पराका कारण विश्वभर चर्चित छ। भगवान जगन्नाथ, बलभद्र र देवी सुभद्राको दर्शन गर्न यहाँ दैनिक हजारौँ श्रद्धालु पुग्ने गर्छन्। यस मन्दिरमा सदियौँदेखि चल्दै आएका अनेकौँ परम्परामध्ये शिखरमा हरेक दिन ध्वजा फहराउने परम्परा विशेष मानिन्छ। जगन्नाथ मन्दिरको शिखरमा फहराइने ध्वजा सामान्य झण्डा मात्र होइन, यो हिन्दू आस्था, पवित्रता, धार्मिक पहिचान र भगवानप्रतिको समर्पणको प्रतीक हो। झ रोचक कुरा के छ भने, मन्दिरको शिखरमा दैनिक ध्वजा परिवर्तन गर्ने जिम्मेवारी आज पनि पुस्तौँदेखि एउटै विशेष सेवक परिवारले निर्वाह गर्दै आएको छ। यस परम्पराको महत्व, ध्वजा फहराउने विधि र यससँग जोडिएका धार्मिक मान्यताबारे जगन्नाथ मन्दिरका पूर्व मन्दिर व्यवस्थापन समिति सदस्य तथा पण्डित माधव चन्द्र महापात्रासँग गरिएको कुराकानीमा रोचक तथ्यहरू सार्वजनिक भएका छन्। मन्दिरको शिखरमा ध्वजा किन आवश्यक ? हिन्दू धर्ममा मन्दिरको शिखरमा ध्वजा राख्ने परम्परालाई विशेष धार्मिक महत्वका साथ हेरिन्छ। ध्वजाले मन्दिरको पवित्रता, धार्मिक पहिचान र भगवानप्रतिको अटुट आस्थालाई प्रतिनिधित्व गर्छ। पण्डित माधव चन्द्र महापात्राका अनुसार मन्दिरको शिखरमा ध्वजा हुनु अनिवार्य धार्मिक परम्पराका रूपमा मानिन्छ। उनी भन्छन्, “जसरी ब्राह्मणका लागि शिखाको धार्मिक महत्व हुन्छ, त्यसैगरी मन्दिरको शिखरमा ध्वजा हुनु पनि महत्वपूर्ण मानिन्छ। ध्वजाले मन्दिरलाई पूर्णता प्रदान गर्छ।” प्राचीन समयमा मन्दिरको शिखरमा फहराइने ध्वजाको दिशा र त्यसको लहराइलाई समेत विभिन्न धार्मिक तथा सांस्कृतिक संकेतका रूपमा व्याख्या गर्ने चलन थियो। यद्यपि पुरीको जगन्नाथ मन्दिरमा यसको मुख्य महत्व आस्था र परम्परासँग जोडिएको छ। पुस्तौँदेखि एउटै परिवारले गर्दै आएको छ ध्वजा फहराउने काम जगन्नाथ मन्दिरमा ध्वजा फहराउने जिम्मेवारी विशेष सेवक परिवारलाई दिइएको छ। यस सेवालाई ‘चुनरा सेवा’ भनिन्छ भने यो जिम्मेवारी चोला परिवारका सदस्यहरूले निर्वाह गर्दै आएका छन्। उनीहरूलाई ‘चुनरा सेवक’ भनेर चिनिन्छ। यस परिवारका सदस्यहरूले पुस्तौँदेखि भगवान जगन्नाथको सेवाका रूपमा यो परम्परा निरन्तरता दिँदै आएका छन्। उनीहरूको जिम्मेवारी मन्दिरको शिखरमा ध्वजा फहराउनुमा मात्र सीमित छैन। श्रद्धालुहरूले चढाएका ध्वजाहरूलाई समेत मन्दिरको अग्लो शिखरसम्म पुर्याएर फहराउने काम उनीहरूले नै गर्छन्। यो सेवा निकै जोखिमपूर्ण मानिन्छ। किनकि ध्वजा परिवर्तन गर्न सेवकहरूलाई मन्दिरको अत्यन्त अग्लो शिखरमा चढ्नुपर्छ। १४ हात लामो ध्वजा, रातो, पहेँलो र सेतो रङको प्रयोग पण्डित माधव चन्द्र महापात्राका अनुसार जगन्नाथ मन्दिरको शिखरमा फहराइने ध्वजा करिब १४ हात लामो हुन्छ। यसमा रातो, पहेँलो वा सेतो रङका ध्वजा प्रयोग गरिन्छ। मन्दिरको शिखरमा रहेको नीलचक्रको माथि ध्वजा फहराइन्छ। ध्वजा परिवर्तन गर्ने क्रममा चुनरा सेवकहरू शिखरमा अगाडितर्फ फर्किएर चढ्ने गर्छन्। अत्यन्त उचाइमा पुगेर गर्नुपर्ने यो काम जोखिमपूर्ण भए पनि सेवकहरूले पूर्ण श्रद्धा, साहस र समर्पणका साथ आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्दै आएका छन्। एक दिन ध्वजा नफहराए १८ वर्ष मन्दिर बन्द हुन्छ भन्ने दाबी गलत सामाजिक सञ्जालमा जगन्नाथ मन्दिरको ध्वजासँग सम्बन्धित विभिन्न दाबीहरू सार्वजनिक हुने गरेका छन्। तीमध्ये कुनै दिन ध्वजा परिवर्तन नगरिए मन्दिरको ढोका १८ वर्षसम्म बन्द हुने दाबी पनि चर्चामा छ। तर पण्डित माधव चन्द्र महापात्राले यसलाई निराधार बताएका छन्। उनका अनुसार एक दिन ध्वजा परिवर्तन नभएकै कारण मन्दिर १८ वर्षसम्म बन्द हुने कुनै नियम छैन। यद्यपि दैनिक रूपमा यो परम्परा निर्वाह गर्न विशेष ध्यान दिइन्छ। उनले वर्षौँदेखि यस परम्परामा अवरोध नआएको र चुनरा सेवकहरूले निरन्तर आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्दै आएको बताए। १५ दिनसम्म बन्द हुन्छ सामान्य दर्शन जगन्नाथ मन्दिरका कपाट वर्षमा एक विशेष धार्मिक अवधिमा बन्द हुने गर्छन्। यो भगवान जगन्नाथको ‘अनसर’ परम्परासँग सम्बन्धित छ। धार्मिक मान्यताअनुसार स्नान पूर्णिमापछि भगवान जगन्नाथ बिरामी पर्नुहुन्छ र करिब १५ दिनसम्म विश्राम गर्नुहुन्छ। यस अवधिमा भक्तजनले नियमित रूपमा हुने भगवानको सामान्य दर्शन गर्न पाउँदैनन्। यो परम्परा पनि जगन्नाथ मन्दिरको प्राचीन धार्मिक संस्कृतिको महत्वपूर्ण हिस्सा हो। प्राकृतिक विपत्तिमा पनि रोकिँदैन सेवाभाव जगन्नाथ मन्दिरको ध्वजा फहराउने परम्पराको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष भनेको यसलाई दैनिक निरन्तरता दिने प्रयास हो। पण्डित माधव चन्द्र महापात्राका अनुसार प्राकृतिक विपत्ति तथा कठिन परिस्थितिमा समेत चुनरा सेवकहरू आफ्नो सेवा निर्वाह गर्न प्रतिबद्ध रहन्छन्। उनीहरूका लागि यो केवल पेसा वा जिम्मेवारी होइन, भगवान जगन्नाथप्रतिको श्रद्धा, समर्पण र पुर्खादेखि हस्तान्तरण हुँदै आएको धार्मिक दायित्व हो। पुरीको जगन्नाथ मन्दिरमा हरेक दिन ध्वजा फहराउने परम्पराले धार्मिक आस्था केवल पूजा र आराधनामा मात्र सीमित नहुने सन्देश दिन्छ। यसभित्र पुस्तौँदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएको विश्वास, अनुशासन, साहस र सेवाभावसमेत जोडिएको छ। यही कारण जगन्नाथ मन्दिरको शिखरमा फहराइने ध्वजा करोडौँ श्रद्धालुका लागि आस्था र विश्वासको जीवन्त प्रतीक बनेको छ।
कर्णाली याक्सले काठमाण्डू गोर्खाजलाई दियो १८१ रनको लक्ष्य
काठमाण्डू गोर्खाजले जित्यो टस, कर्णाली याक्स ब्याटिङ गर्दै
काठमाडौं, १६ कात्तिक । नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) मा कर्णाली याक्सविरुद्ध काठमान्डु गोर्खाजले टस जितेर बलिङ रोजेको छ । सोमबार त्रिवि क्रिकेट मैदानमा काठमाडौंका कप्तान करण केसीले टस जितेर पहिले बलिङ रोजेका हुन् । सोमपाल कामीको कप्तानीमा रहेको कर्णाली याक्सले सुरुमा ब्याटिङ गर्ने छ । पहिलो खेलमा जनकपुर बोल्ट्ससँग आठ विकेटले पराजित काठमान्डु एनपीएलमा पहिलो जित निकाल्न चाहन्छ । यता कर्णाली याक्स काठमान्डुलाई हराउँदै लगातार तेस्रो जित निकाल्ने दाउमा हुनेछ । कर्णालीले पहिलो खेलमा जनकपुर बोल्ट्समाथि १९ रन र दोस्रो खेलमा विराटनगर किंग्समाथि चार विकेटको जित निकालेको थियो । आज काठमाण्डू गोर्खाजमा अस्ट्रेलियन पूर्वखेलाडी डेभिड वार्नर मैदानमा उत्रिँदैछन् ।
यामाहाले सुरक्षा कारण देखाउँदै कतार मोटोजीपी दौड छाेड्याे
काठमाडौं, १६ कात्तिक । मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वका कारण जापानी मोटोजीपी टोली 'यामाहा' कतार ग्रान्ड प्रिक्सबाट बाहिरिएको छ। अप्रिलमा हुनुपर्ने यो प्रतियोगिता अब नोभेम्बर ६ देखि ८ सम्म लुसेल अन्तर्राष्ट्रिय सर्किटमा आयोजना हुने तय भएको छ। इरानविरुद्ध अमेरिका र इजरायलको युद्ध चलिरहेको बेला कतारमा प्रतिस्पर्धा गर्ने विषयमा चिन्ता व्यक्त गर्दै २२ मध्ये १९ जना राइडरले एउटा पत्रमा हस्ताक्षर गरेको खबर बाहिर आए पनि मोटोजीपीले भने प्रतियोगिता अघि बढाउने निर्णय गरेको छ। फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेका थिए। त्यसको जवाफमा इरानले इजरायल र यस क्षेत्रका अमेरिका निकट अन्य देशहरूलाई लक्षित गरी क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको थियो। यामाहाले मध्यपूर्वको यात्रासम्बन्धी आफ्नो कम्पनी-व्यापी प्रतिबन्धहरू परिवर्तन गर्नुपर्ने "पर्याप्त आधार नभेटिएको" जनाएको छ। जापान सरकारले पनि आफ्ना नागरिकहरूलाई यस क्षेत्रमा अत्यावश्यकबाहेकको यात्रा नगर्न सुझाव दिएको छ। मोटोजीपीले यामाहाको निर्णयप्रति "निराशा" व्यक्त गरेको छ। मोटोजीपीका अनुसार, कतार र स्वतन्त्र सुरक्षा सल्लाहकारहरूले दौड (रेस) आयोजना गर्न सकिने भनी दिएको "पूर्ण आश्वासन" लाई यामाहाको यो निर्णयले समेट्दैन। कतारले भनेको छ कि यदि द्वन्द्व बढेको खण्डमा पनि टोलीहरू त्यहाँ अलपत्र पर्ने छैनन् भन्ने कुराको उनीहरू ग्यारेन्टी दिन सक्छन्। हालैको निर्वाचनपछि इजरायलले आफ्नो राजनीतिक गतिरोध कसरी सुल्झाउँछ र मंगलबार हुने अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनको नतिजा कस्तो आउँछ, यी दुवै विषयले मध्यपूर्वको परिस्थितिमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्छन्। मोटोजीपीले थप्यो कि यामाहाको यो कदमले "खेलकुदका हिसाबले पनि असर" पार्नेछ। जापानकै अर्को टोली होन्डा र यामाहाको स्याटेलाइट टोली 'प्रामाक रेसिङ' (Pramac Racing) भने हाल कतारमा प्रतिस्पर्धा गर्न तयार छन्। फर्मुला १ का लागि के हुन सक्छ? मोटोजीपीको आयोजना 'लिबर्टी मिडिया'ले गर्छ, जसको स्वामित्वमा 'फर्मुला १' पनि रहेको छ। हालको तालिका अनुसार, एफ-१ सिजनको अन्त्य कतार ग्रान्ड प्रिक्स (२७-२९ नोभेम्बर) र त्यसपछि अबु धाबी ग्रान्ड प्रिक्स (४-६ डिसेम्बर) सँगै हुनेछ। यद्यपि, यसले एफ-१ को प्राविधिक तथा व्यवस्थापकीय वृत्तमा केही चिन्ता सिर्जना गरेको बुझिएको छ, तैपनि एफ-१ ले यी दुवै दौड आयोजना गर्ने योजना अघि बढाइरहेको छ। उनीहरूका अनुसार, उनीहरूले उपयुक्त सुरक्षा ग्यारेन्टी र आश्वासनहरू प्राप्त गरेका छन्। एफ-१ लाई दिइएको जानकारी अनुसार, मे महिनायता कतार वा संयुक्त अरब इमिरेट्समा नागरिक पूर्वाधारहरूमाथि कुनै आक्रमण भएको छैन। यदि कतार र अबु धाबीमा हुने भनिएका दुई दौड आयोजना हुन सकेनन् भने, सिजनको अन्तिम ग्रान्ड प्रिक्स (४-६ डिसेम्बर) का लागि इटालीको इमोलालाई सम्भावित आयोजक स्थलका रूपमा तयार राखिँदै छ।
पोखरा टस जितेर बलिङ गर्दै, जनकपुरले पहिले ब्याटिङ गर्ने
काठमाडौं, १५ कात्तिक । नेपाल प्रिमियर लिग (एनपिएल) को आफ्नो दोस्रो खेलमा पोखरा एभेन्जर्सले टस जितेर बलिङ गर्ने निर्णय गरेको छ । कीर्तिपुरस्थित त्रिवि मैदानमा कप्तान कुशल भुर्तेलले टस जितेका हुन् । हर्मित सिंह कप्तान रहेको जनकपुर बोल्ट्सले सुरुमा ब्याटिङ गर्नेछ । जनकपुर दोस्रो जितको खोजीमा छ । पोखरा भने पहिलो जित निकाल्ने योजनामा छ । दुवैलाई आजको खेल निकै महत्वपूर्ण छ ।
कठिन मोडमा बेलायतका पहिलो १०० मिलियन पाउन्डका खेलाडी
लन्डन, १५ कार्तिक । यस गर्मीको सिजनमा खेलाडी सरुवा (ट्रान्सफर) बन्द हुन एक घण्टा बाँकी रहँदा, ज्याक ग्रिलिस आफ्नो सेतो लेम्बोर्गिनी कारमा एभर्टन आइपुग्दा समर्थकहरू र स्वयं खेलाडीमा देखिएको उत्साह स्पष्ट झल्किन्थ्यो। म्यानचेस्टर सिटीबाट 'लोन' (केही समयका लागि सापटी) मा एभर्टन आएका ग्रिलिसको अघिल्लो बसाइ खुट्टाको गम्भीर चोटका कारण बीचमै टुंगिएको थियो। तर, ३१ वर्षीय यी खेलाडीले त्यसअघि नै यति धेरै रोमाञ्चक क्षणहरू सिर्जना गरेका थिए कि ट्रान्सफर बजारमा निकै निराशाजनक रहेको यस गर्मीको समयमा 'फिन्च फार्म' प्रशिक्षण केन्द्रमा उनको पुनरागमन एक सुखद क्षण बन्न पुग्यो। सम्झौता पूरा भएपछि, सबैलाई अटोोग्राफ दिएर र प्रशंसकहरूसँग तस्बिर (सेल्फी) खिचाएर ग्रिलिस बिदा हुँदा यो एउटा 'घर फर्किएजस्तै' अनुभव थियो। एभर्टनका समर्थकहरूले उनलाई आफ्नो मान्छे नै मान्न थालिसकेका थिए। यो एक यस्तो कदम थियो जसमा धेरै कुरा निर्भर थियो, एभर्टनका प्रबन्धक डेभिड मोयसका लागि, जसको टोलीमा ट्रान्सफर विन्डोको असफलतापछि केवल १८ जना वरिष्ठ खेलाडीहरू मात्र बाँकी थिए र विशेष गरी ग्रिलिसका लागि, जसलाई म्यानचेस्टर सिटीसँगको सम्झौताको अन्तिम वर्ष सुरु हुनै लाग्दा टोलीबाट बाहिर राखिनुले उनको पूर्ण निष्कासनलाई नै पुष्टि गरेको थियो। अहिले, ग्रिलिसको भविष्य र उनीप्रति एभर्टनको विश्वास एउटा निर्णायक मोडमा आइपुगेको छ। न्युकासलविरुद्धको काराबाओ कप खेलअघि एभर्टनको टोलीबाट ग्रिलिसलाई बाहिर राखिनुलाई सार्वजनिक रूपमा "क्लबको अनुशासन उल्लंघन" भनी व्याख्या गरियो। विशेष गरी, सोमबार प्रशिक्षणमा उपस्थित नहुनु उनको गल्ती थियो। यस घटनाले यी प्रतिभाशाली तर स्वभावले अलि फरक खेलाडीलाई आफ्नो करियरमा फेरि एकपटक नयाँ सुरुवात गर्नुपर्ने अवस्थामा पुर्याएको छ। सन् २०२१ को गर्मीमा एस्टन भिल्लाबाट म्यानचेस्टर सिटीमा आबद्ध हुँदा उनी बेलायतका पहिलो १० करोड पाउन्ड (१०० मिलियन पाउन्ड) मूल्यका फुटबलर बनेका थिए। खेलअघि नै ग्रिलिस अनुपस्थित हुनुको कारण सार्वजनिक गर्ने एभर्टनको निर्णयले उनको गल्ती कति गम्भीर थियो भन्ने कुरालाई थप प्रस्ट पारेको छ। यस घटनाक्रमले ग्रिलिसका लागि यो 'अहिले वा कहिल्यै होइन' भन्ने अवस्था सिर्जना गरेको छ; किनकि यदि उनी एभर्टनमा असफल भए भने, प्रिमियर लिगको उच्च स्तरबाट उनको पतन निश्चित छ। एभर्टनले यस हप्ताको गल्तीलाई ग्रिलिसका लागि 'अन्तिम मौका' नै मानिसकेको छैन। मोयससँग यति धेरै खेलाडीहरू उपलब्ध छैनन् कि उनले खेलको नतिजा बदल्न सक्ने क्षमता भएका खेलाडीहरूलाई तुरुन्तै टोलीबाट बाहिर निकालून्। तर, यसले इङ्ल्यान्डका पूर्व फरवार्डमाथि प्रशंसकहरूको विश्वास पुनः जित्ने दबाब बढाएको छ। प्रशंसकहरू उनको जीवनप्रतिको उत्साह र उनले मैदानमा देखाउने जादुई खेलशैलीलाई मन पराउँछन्। मोयसले आशा गरेका छन् कि यो घटना ग्रिलिसका लागि एउटा कठोर पाठ बन्नेछ। काराबाओ कपमा अब 'वेम्बली' (फाइनल खेल हुने स्थान) पुग्ने सम्भावना देखिएकाले एभर्टनका लागि अब अझ ठूलो लक्ष्य प्राप्त गर्ने अवसर छ। बीबीसी स्पोर्टका अनुसार, विगतमा ग्रिलिससँग समय पालना सम्बन्धी केही सानातिना समस्याहरू देखिएका थिए। तर, कडा परिश्रम गर्ने र सामान्यतया आफूलाई राम्रो शारीरिक अवस्थामा राख्ने खेलाडीका रूपमा चिनिने ग्रिलिसबाट यति ठूलो गल्ती भएको यो पहिलो पटक हो। ग्रिलिसले एभर्टनका उच्च अधिकारीहरूसँग छलफल गरेका छन्। त्यहाँ उनलाई यो कुरा स्पष्ट रूपमा भनिएको हुनुपर्छ कि यस्तो गल्ती फेरि दोहोरिनु हुँदैन, विशेष गरी मोयसजस्ता कडा अनुशासन पालना गराउने प्रशिक्षकको नेतृत्वमा। अब उनले टोलीमा पुनः आफ्नो स्थान बनाउन प्रयास गर्नुपर्नेछ। क्लबको उच्च तहमा लिइएको र मोयसको पूर्ण समर्थन तथा सुझावसहित गरिएको ग्रिलिसलाई कारबाही गर्ने निर्णयले उनलाई एउटा कठिन मोडमा उभ्याइदिएको छ। यसको विशेष कारण के हो भने, एभर्टनले न्युकासल युनाइटेडलाई ३-१ ले हराउन यस सिजनकै उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्यो। यस जितसँगै उनीहरूले 'लिग टु' क्लब फ्लिटवुड टाउनसँगको क्वार्टरफाइनल भिडन्त पक्का गरेका छन्, जसले अघिल्लो चरणमा प्रिमियर लिग च्याम्पियन आर्सनललाई पराजित गरेको थियो। र, यो सफलता २० वर्षीय टाइरिक जर्जको आक्रामक र गतिशील खेलशैलीका कारण सम्भव भयो, जो मैदानको बायाँ भाग बाट खेलिरहेका थिए, जुन स्थानमा ग्रिलिस खेल्ने अपेक्षा गरिएको हुन सक्थ्यो।
