भर्खरै
जीवनशैली
1 hour ago
बालबालिकालाई गाली गर्नुको सट्टा कसरी प्रोत्साहन गर्ने ? जान्नुहोस्
राजनीति
2 hours ago
‘आसन्न निर्वाचन’ को एजेण्डासहित निर्वाचन आयोगमा छलफल हुदैँ
शिक्षा
2 hours ago
आज विश्व बाल दिवस, बालबालिकाकाे अधिकारका बारेमा सचेतना जगाइदैँ
विज्ञान प्रविधि
2 hours ago
आजको मौसम: तराई र उपत्यकामा हुस्सु/कुहिरो लाग्न
शिक्षा
3 hours ago
नोभेम्बर २० मा विश्व: इजिप्ट राष्ट्रपतिकाे पहिलाे इजरायल भ्रमण
अध्यात्म/दर्शन
3 hours ago
आज हरिबोधिनी एकादशी, भगवान बिष्णु जाग्राम हुने दिन
रियादमा हुथी आक्रमण: सार्वभौम कोषको ८० तले टावरमा क्षति

रियाद, ४ मंसिर । साउदी अरबको सार्वभौम सम्पत्ति कोष (सोभरेन वेल्थ फन्ड) को मुख्यालय रहेको रियादस्थित एक गगनचुम्बी भवन बिहीबार क्षतिग्रस्त भएको छ।   यमनका हुथी विद्रोहीहरूले नयाँ आक्रमण गरेको साउदी अरबले जनाइरहँदा प्रत्यक्षदर्शीहरूले एएफपी (AFP) लाई यस्तो जानकारी दिएका हुन्।   छिमेकी मुलुक यमनमा जारी गृहयुद्धमा गर्मीयामयता लडाइँ पुनः चर्किएसँगै साउदी अरबले आक्रमणहरूको बढ्दो लहर सामना गरिरहेको छ। उक्त द्वन्द्वमा रियादले हुथी विद्रोहीहरूका विरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त सरकारलाई समर्थन गर्दै आएको छ।   लगभग त्यही समयमा नागरिक रक्षा अधिकारीहरूले "सम्भावित खतरा" को चेतावनी जारी गरे पनि केही मिनेटपछि खतरा टरिसकेको बताए। हुथीहरूसँग लडिरहेको साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनले "रियादतर्फ हुथी विद्रोहीहरूले प्रहार गरेको क्षेप्यास्त्रको खतरालाई निष्क्रिय पारिएको" जनाएको छ।   "प्रारम्भिक मूल्याङ्कनले भग्नावशेष खसेको संकेत गर्छ, भौतिक क्षतिको सर्वेक्षण हाल भइरहेको छ," गठबन्धनका प्रवक्ता तुर्की अल-मल्कीले भने। प्रत्यक्षदर्शीहरूले पछि बताएअनुसार रियादको सार्वजनिक लगानी कोष टावर क्षतिग्रस्त भएको छ। ८० तले यो भवन सहरको वित्तीय जिल्लाकै सबैभन्दा अग्लो हो।   "मुख्य भागका धेरै तल्लामा क्षति पुगेको छ, झ्यालका सिसा फुटेका छन्," नाम नखुलाउने सर्तमा एक स्रोतले भने। दुई अन्य स्रोतहरूले पनि क्षतिको पुष्टि गरेका छन्। ३८५ मिटर अग्लो यो टावर राजा अब्दुल्लाह वित्तीय जिल्लामा अवस्थित छ, जसलाई साउदी अरबको आर्थिक महत्वाकांक्षाको प्रतीक मानिन्छ।   भव्य गगनचुम्बी भवन, विलासी पसल र हरियाली क्षेत्र रहेको यस जिल्लामा गोल्डम्यान स्याक्सजस्ता बहुराष्ट्रिय कम्पनीका साथै साउदी स्टक एक्सचेन्जको मुख्यालय पनि छ।   साउदी अरेबियाका वास्तविक शासक क्राउन प्रिन्स मोहम्मद बिन सलमानको अध्यक्षतामा रहेको यो सार्वभौम सम्पत्ति कोष विश्वकै ठूलामध्ये एक हो, जसको व्यवस्थापनमा ९०० अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी सम्पत्ति छ।   तेल माथिको निर्भरता घटाएर अर्थतन्त्रलाई विविधीकरण गर्ने साउदीको प्रमुख योजना पछिल्लो लडाइँका कारण जोखिममा परेको छ। मल्कीले बिहीबार यमनको सिमानामा रहेको साउदी अरेबियाको दक्षिणी क्षेत्रतर्फ प्रहार गरिएका पाँचवटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रलाई पनि गठबन्धनले रोकेको बताए।   इरान समर्थित हुथी विद्रोहीहरूले पछिल्ला हप्तामा साउदी अरबविरुद्ध आक्रमण तीव्र पारेका छन्। उनीहरूले विमानस्थल, ऊर्जा पूर्वाधार, सैन्य अखडा र रियादको वित्तीय क्षेत्रलगायतलाई निशाना बनाउँदै आएका छन्।   गत अक्टोबरमा रियादस्थित किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएको घातक आक्रमणमा १४ जनाको मृत्यु हुनुका साथै सयौँ घाइते भएका थिए। त्यसपछि त्यहाँ दुई हप्तासम्म उडान सेवा बन्द गर्नुपरेको थियो।यसको जवाफमा साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले यमनका हुथी नियन्त्रित क्षेत्रका अखडाहरूलाई लक्षित गरी हवाई कारबाही गरिरहेको छ।   बिहीबार हुथी पक्षका सञ्चारमाध्यमहरूले साउदी अरबले यमनको राजधानी सानामा पुनः आक्रमण गरेको जनाएका छन्। 'अल-मसिराह' टेलिभिजन च्यानलले सानास्थित संवाददातालाई उद्धृत गर्दै साउदी सेनाले "फेरि एकपटक 'अल-यातिम डेभलपमेन्ट फाउन्डेसन' को जुत्ता तथा कपडा कारखानामा आक्रमण गरेको" दाबी गरेको छ।   साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले भने धमार सहरमा ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रहार गर्ने लन्च प्याड नष्ट गरेको जनाएको छ। सानाबाट करिब १०० किलोमिटर (६० माइल) दक्षिणमा पर्ने यो सहरबाट हुथीहरूले रियादतर्फ मिसाइल प्रहार गर्दै आएका थिए।   विश्वका सबैभन्दा गरिब मुलुकमध्ये एक यमनमा लामो समयदेखि गृहयुद्ध चलिरहेको छ। सन् २०२२ मा युद्धविराम लागू भएपछि द्वन्द्व केही मत्थर भए पनि यस गर्मीयामदेखि पुनः चर्किएको छ। युद्ध पुनः सुरु भएयता हुथीहरूले ठूलो भूभाग नियन्त्रणमा लिएका छन् र अहिले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त सरकारको अन्तरिम राजधानी 'आदेन' नजिक पुगिसकेका छन्।   संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार पछिल्लो चरणको लडाइँमा १,६०० भन्दा बढी मानिसको ज्यान गएको छ भने ३ लाखभन्दा बढी विस्थापित भएका छन्। बिहीबार बिहान सबेरै साउदी राजधानीमा रहेका एएफपीका पत्रकारहरूले शक्तिशाली विस्फोटको आवाज सुनिएको बताएका छन्।   सरकारी समाचार संस्था एसपीएका अनुसार बिहीबार साउदी युवराजले रियादमा अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डका प्रमुख एडमिरल ब्राड कूपरसँग भेटवार्ता गरे। उक्त समाचार माध्यमका अनुसार दुवै पक्षले "विशेष गरी सैन्य क्षेत्रमा द्विपक्षीय सम्बन्धको समीक्षा गरे र क्षेत्रीय घटनाक्रमबारे छलफल गरे।"   बुधबार रियादमा अर्को शक्तिशाली विस्फोट हुँदा घरहरू थर्किएका थिए। स्थानीय बासिन्दाका अनुसार सामान्यतया यस्तो अवस्थामा आउने मोबाइल अलर्ट यसपटक प्राप्त भएको थिएन।   सहरको उत्तरी भेगमा बस्ने एक स्थानीयले भने, "विस्फोट निकै ठूलो थियो। पूर्वसूचना नपाई विस्फोटको आवाज सुन्नु निकै डरलाग्दो हुन्छ।" गठबन्धन सेनाले हुथी विद्रोहीहरूले रियाद र दक्षिणी क्षेत्रतर्फ प्रहार गरेका दुईवटा ड्रोनलाई बीचमै रोकेको (इन्टरसेप्ट गरेको) जनाएको छ।   हुथी विद्रोहीका सैन्य प्रवक्ता याह्या सारीले 'एक्स' मा पोस्ट गर्दै आफ्नो समूहले क्रुज मिसाइल प्रयोग गरी रियाद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र राजधानीको वित्तीय क्षेत्रलाई निशाना बनाएको बताएका छन्।

यस्तो छ ‘मंगलग्रह’ वाट फर्किएका चारजनाको रोचक यात्रा अनुभव

काठमाडौं, ४ मंसिर । यदि तपाईं मंगल ग्रहको यात्रा गर्ने योजना बनाउँदै हुनुहुन्छ भने आफ्ना 'इमोजी' हरूलाई भने सँगै नलैजानुहोला।   अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनमा रहेका अन्तरिक्ष यात्रीहरूले जस्तै मंगल ग्रहमा जाने अन्तरिक्ष यात्रीहरूले पनि पृथ्वीमा रहेका आफ्ना परिवारजनसँग इमेलमार्फत असीमित रूपमा कुराकानी गर्न पाउने छन्। पृथ्वीबाट करिब २५० माइलको उचाइमा रहेको अन्तरिक्ष स्टेशनमा यस्तो सञ्चार लगभग तत्कालै हुन्छ। तर, मंगल ग्रहको हकमा भने यस्तो हुँदैन।   आफ्नो कक्षमा रहेको स्थितिका आधारमा मंगल ग्रह पृथ्वीबाट ३ करोड ४० लाख माइलदेखि २५ करोड माइलसम्मको दूरीमा हुन सक्छ। यसको अर्थ पठाइएको सन्देश प्राप्तकर्ताको मेलबक्ससम्म पुग्न २३ मिनेटसम्मको समय लाग्न सक्छ। त्यसमाथि धेरै डाटा खपत गर्ने 'इमोजी' थप्नुभयो भने तपाईंले यात्रामा करिब ४ मेगाबाइटको फाइल बोके सरह हुनेछ, जसले सञ्चार प्रक्रियालाई अझ सुस्त बनाउने छ।   "मैले 'थम्स-अप' (औंला उठाएर सहमति जनाउने संकेत) पठाएकै कारण चार मिनेटको [थप] ढिलाइ हुनेछ," रस एल्डर भन्छन्। उनी नासाद्वारा हालै सम्पन्न गरिएको एक वर्ष लामो सिमुलेसन (नक्कल गरिएको अभियान) का कमान्डर थिए। यो अभ्यास ह्युस्टनस्थित जोनसन स्पेस सेन्टरको परिसरमा रहेको एउटा ह्याङ्गरभित्र निर्माण गरिएको, मंगल ग्रहमा बस्न मिल्ने बासस्थानको एक परिष्कृत नमुना (प्रोटोटाइप) मा सञ्चालन गरिएको थियो।   'क्रु हेल्थ एण्ड पर्फर्मेन्स एक्सप्लोरेसन एनालग' नाम दिइएको यस कार्यक्रममा एल्डर र उनका तीन सहकर्मीहरूले सन् २०२५ अक्टोबर १९ देखि २०२६ अक्टोबर ३१ सम्म अर्थात् ३७८ दिनसम्म एउटा १,७०० वर्ग फिटको घेराभित्र समय बिताए। उक्त ठाउँमा सुत्नका लागि चारवटा निजी कोठा, दुईवटा शौचालय, वैज्ञानिक प्रयोग गर्ने क्षेत्र, व्यायाम गर्ने ठाउँ, जसमा स्थिर साइकल र रोइङ मेसिन थिए, टेलिभिजनसहितको बैठक कोठा तथा खाना पकाउने र तयारी गर्ने भान्साकोठाको व्यवस्था थियो।   यस मिसनको उद्देश्य मंगल ग्रहको तुलनात्मक रूपमा छोटो यात्राको अवधि र कार्यभारलाई सकेसम्म हुबहु उतार्नु थियो। भविष्यमा जब 'रातो ग्रह' (मंगल ग्रह) तर्फको वास्तविक यात्रा सुरु हुनेछ, अन्तरिक्ष यात्रीहरूले पहिले ६ महिनाको यात्रा गरेर त्यहाँ पुग्नेछन् । त्यसपछि एक वा दुई महिना ग्रहको सतहमा बिताउने छन् र पुनः ६ महिना लगाएर पृथ्वी फर्कने छन्। यसपछि अझ लामो अवधिका मिसनहरू र अन्ततः मंगल ग्रहमा स्थायी आधार शिविर (बेस) स्थापना गर्ने योजना छ। यद्यपि, यस अन्वेषण अभियानका लागि कुनै निश्चित मिति भने अझै तय भइसकेको छैन।   त्यो अन्तिम कामको तयारी गर्न क्रु हेल्थ एण्ड पर्फर्मेन्स एक्सप्लोरेसन एनालगका तथाकथित एनालग अन्तरिक्ष यात्रीहरूले आफ्नो समय आफैंमा मानसिक र शारीरिक परीक्षणहरू गर्न, पानी संरक्षण र पुनर्चक्रण प्रोटोकलहरूको अध्ययन गर्न, सूक्ष्मजीव समुदायहरूमा डिएनए विश्लेषण गर्न, दहन र सामग्री विज्ञानको अनुसन्धान गर्न र समर्पित इनडोर नर्सरीमा बाली उब्जाउनमा बिताए।   तिनीहरूले नक्कली, स्पेससुट गरिएको मंगल ग्रह पदयात्रामा पनि निस्के, नक्कली एयरलकबाट बाहिर निस्किए र आफ्नो क्वार्टर बाहिर "स्यान्डबक्स" उपनाम दिइएको कुराको अन्वेषण गरे, भित्ताहरूमा मंगल ग्रहको परिदृश्यको डायोरामा सहितको रातो माटोको १,२०० वर्ग फिट। तिनीहरू भीअार  हेडसेट लगाएर ट्रेडमिलमा हिँड्दै लामो भर्चुअल वास्तविकता भ्रमणहरूमा पनि गए।   र, त्यो सञ्चार ढिलाइ वास्तविक थियो, चालक दलले पठाएको सन्देशहरू "मिसन नियन्त्रण" वा परिवारका सदस्यहरूको कम्प्युटरमा देखा पर्नु अघि २३ मिनेटसम्म लाग्ने र प्रतिक्रियाहरूले अन्तरिक्ष यात्रीहरूसम्म पुग्न अर्को २३ मिनेट लिने गर्थे। "तपाईंले साँच्चै स्पष्ट र संक्षिप्त हुन आवश्यक छ र सन्देश पुर्‍याउनुपर्छ," एल्डर भन्छन्, "राउन्ड ट्रिपहरूको संख्यालाई सकेसम्म कम गर्न।"   भविष्यमा मंगल ग्रहमा वास्तविक मिसनहरूको योजना बनाउने टोलीहरूलाई चालक दलले प्रदान गर्ने डेटा अमूल्य हुनेछ। "हामीले [मंगल ग्रहको पैदल यात्रा] प्रदर्शन, व्यायाम विज्ञान, व्यायाम प्रदर्शन, संज्ञानात्मक भार र संज्ञानात्मक प्रदर्शन साथै रक्त कार्य र अन्य प्रकारका बायोमेडिकल डेटा बिन्दुहरू जस्ता धेरै शारीरिक उपायहरू हेर्यौं," एनालग परियोजना वैज्ञानिक सारा ह्वाइटिङ भन्छिन्, जो चालक दलको हिस्सा थिइनन्।   एनालग अन्तरिक्ष यात्रीहरूको दिनहरू प्रयोगहरू, मर्मतसम्भार र स्यान्डबक्समा यात्राहरूको साथ पूर्ण रूपमा तालिकाबद्ध राखिएको थियो र नियन्त्रकहरूले चीजहरूलाई अझै व्यस्त बनाए, सिमुलेटेड ब्रेकडाउन वा आपतकालिनहरूको बारेमा कहिलेकाहीं अलर्टहरू फ्याँक्दै, जसलाई "इन्जेक्ट" भनेर चिनिन्छ।   "तिनीहरू ती चीजहरूको अंश हुन् जुन एनालगले उपकरण विफलताको सन्दर्भमा पत्ता लगाउन खोजिरहेको छ," ह्वाइटिङ भन्छिन्, "तिनीहरूमध्ये केही इन्जेक्ट हुन् र केही वास्तविक हुन्।"   बासस्थानमा जीवन त्यति कठिन थिएन। टोलीले बोर्ड गेमहरू आफूसँगै ल्याएको थियो र मनपर्ने चलचित्रहरूले भरिएको डीभीअार  प्रकारको प्रणाली थियो। "म चलचित्रहरूको ठूलो प्रशंसक हुँ," एल्डर भन्छन्, "त्यसैले मेरो संग्रह धेरै ठूलो थियो। तपाईंले भन्नुभयो, मसँग सायद यो थियो। मलाई लाग्छ कि घरको डिजिटल डेटा पक्षको लागि मेरो अधिकांश आवंटन चलचित्रहरू थिए, त्यसैले मैले ती सबै ल्याएँ।"   सुत्ने कोठा आरामदायी र निजी थियो, ६० वर्ग फिटको, जसमा दुईवटा ओछ्यान, डेस्क र कुर्सी, भण्डारण ठाउँ र समायोज्य प्रकाश थियो। नुहाउने ठाउँ तातो र वास्तविक थियो, विलासी अन्तरिक्ष स्टेशन अन्तरिक्ष यात्रीहरूसँग हुँदैन, भिजेको वाइप र सुख्खा शैम्पूमा भर पर्दै। तर, नुहाउने ठाउँहरू पनि छोटो थिए किनकि चालक दलले मंगल ग्रहमा जस्तै पानी, साबुन र शैम्पू संरक्षण गर्न सचेत हुनुपर्थ्यो।   खाना पास गर्न मिल्ने थियो, अन्तरिक्ष स्टेशन मेनुमा भएको जस्तो होइन, जुन आफैंमा सैन्य-शैलीको खाना-तयार-खाने, थर्मोस्टेबिलाइज्ड र रिहाइड्रेटेबल रासन जस्तै हो । जुन विभिन्न प्रकारका एन्ट्रीहरू, साइडहरू र मिठाईहरूमा आउँछ। तर, एनालग चालक दलले साइटमा उब्जाएको ताजा तरकारीहरूसँग संरक्षित भाडालाई पनि पूरक बनायो। वास्तविक मिसनमा, चालक दलको लागि अक्सिजन र बिरुवाहरूको लागि कार्बन डाइअक्साइड दुवै जहाजमा बोकेर ग्रहको कार्बनडाइ अक्साइड वायुमण्डलबाट सङ्कलन गरिनेछ।   “हामीसँग गोलभेडा, खुर्सानी जस्ता चीजहरू थिए, चाहे त्यो मसालेदार होस् वा गुलियो, धेरै पातदार सागसब्जी र विभिन्न सलाद र धेरै फरक जडीबुटीहरू थिए,” एल्डर भन्छन्, “हामीसँग पुदिना र तुलसी थियो, त्यसैले हामीसँग पहिले नै भएको खानामा थप्न फरक विकल्पहरू थिए।”   चालक दल तीन पुरुष र एक महिला मिलेर बनेको थियो। एल्डर, एक वायु सेना परीक्षण पाइलट, साथै एलेन एलिस, एक अमेरिकी अन्तरिक्ष बल अधिकारी; जेम्स स्पाइसर, एक एयरोस्पेस उद्योगमा एक प्राविधिक निर्देशक र एफएउ उपकरण-रेटेड व्यावसायिक हवाईजहाज पाइलट; र विद्युतीय इन्जिनियर म्याथ्यू मोन्टगोमेरी।   जब चार जनालाई एक वर्षभन्दा बढी समयको लागि सानो ठाउँमा सीमित गरिन्छ, व्यक्तित्व भिन्नताहरू हुने निश्चित छ, तर एल्डरले त्यो प्रश्नलाई बेवास्ता गर्छन्, नेशनल आउटडोर लिडरशिप स्कूलमा चालक दलले सौहार्दता र पारस्परिक सीपहरू निर्माण गर्न भाग लिएको कार्यक्रमलाई औंल्याउँदै।   “सबै चालक दलका सदस्यहरूले एकअर्काको बारेमा सबै कुरा सिक्न पाए, जुन हामीले बासस्थान भित्र सामना गर्ने चुनौतीहरूसँग धेरै तुलनात्मक थियो,” उनी भन्छन्, “त्यसैले हामीले एकअर्कालाई राम्रोसँग बुझ्न, हामी आफूलाई संलग्न गराइरहेका लक्ष्यलाई राम्रोसँग बुझ्नको लागि प्रवेश गर्नु अघि थप प्रतिनिधिहरू पायौं।”   वास्तविक मंगल ग्रहमा त्यहाँ जाने टोलीले अनेकौं खतराहरूको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ। एनालग मिसनमा पनि केही जोखिमहरू थिए, जसमध्ये धेरैजसो शारीरिक स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित थिए। मिसनमा आउनु अघि टोलीका कुनै पनि सदस्य डाक्टर, नर्स वा अन्य स्वास्थ्यकर्मी थिएनन्। तर, एलिसलाई 'मेडिकल अफिसर' (चिकित्सा अधिकारी) को जिम्मेवारी दिइएको थियो र उनलाई चिकित्सा उपकरणहरू चलाउन तथा सामान्य रोगहरूको निदान गर्न तालिम दिइएको थियो।   यदि साँच्चै कुनै गम्भीर स्वास्थ्य आपतकाल आइपरेको भए मिसन नै अन्त्य गर्नुपर्छ भन्ने थिएन। बिरामीको अवस्था कति गम्भीर छ र रोग अरूमा सर्न सक्ने सम्भावना छ कि छैन भन्ने जस्ता कुराहरूलाई विचार गरेर केवल बिरामी परेका सदस्यलाई मात्र बाहिर निकाल्ने विकल्प अपनाउन सकिन्थ्यो।   एल्डर भन्छन्, “कतिपय अवस्थामा त तत्कालै सोचेर निर्णय लिनुपर्ने हुन्छ । जस्तै, अहिलेको परिस्थितिमा कस्ता खतराहरू छन् भनेर विचार गर्नु। तर, यस्ता मिसनहरू सुरु गर्नुअघि नै टोलीका सदस्यहरूको स्वास्थ्य र सुरक्षा सुनिश्चित गर्न निश्चित योजनाहरू बनाइएका हुन्छन्। यसमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सिद्धान्त भनेको ‘कसैलाई हानी नपुर्‍याउनु’ भन्ने हो।”   अहिले बाहिरी संसारमा फर्किएर आफ्ना परिवारसँग रहेका एनालग टोलीका सदस्यहरू अर्को अन्तरिक्ष यात्राका लागि आतुर छन् र यसपटकको यात्रा वास्तविक हुनेछ। नासा ले हालै नयाँ अन्तरिक्ष यात्री उम्मेदवारहरूका लागि आवेदन खुला गरेको छ, जसका लागि नोभेम्बर ७ देखि डिसेम्बर ३ सम्म आवेदन दिन सकिनेछ। छनोट भएका व्यक्तिहरूको घोषणा अर्को वर्षको शरद ऋतुमा गरिनेछ। एनालग  टोलीका चारै जना सदस्यहरू आफ्नो आवेदन तयार पार्न जुटिरहेका छन् र उनीहरू सबै अन्तिम छनोटमा पर्न चाहन्छन्।   एल्डर भन्छन्, “हामीले ठट्टामा भन्ने गरेका छौं कि यात्रामा जान तयार भइसकेका चार जना सदस्यहरू त पहिले नै उपलब्ध छन्। त्यसैले, उनीहरूको छनोट निकै सजिलो हुनेछ।”   - टाईमवाट  

कला
अर्थ
बागलुङमा १० करोडको लगानीमा ‘होटल आँगन’ सञ्चालनमा

बागलुङ, ३ मंसिर । धार्मिक, सांस्कृतिक, प्राकृतिक र साहसिक पर्यटनको प्रचुर सम्भावना बोकेको बागलुङको पर्यटन तथा आतिथ्य क्षेत्रको विकासमा निजी क्षेत्रको लगानी थपिएको छ।   बागलुङ नगरपालिका–२ मा करिब १० करोड रुपैयाँको लागतमा निर्माण सम्पन्न सुविधासम्पन्न ‘होटल आँगन’ औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा आएको छ।   उद्यमी दुर्गा कुँवरको लगानी तथा नेतृत्वमा सञ्चालनमा आएको यस होटलमा १७ वटा आधुनिक एसी डिलक्स कोठा र ३ वटा सुविधासम्पन्न हल रहेका छन्। नयाँ पूर्वाधारसँगै सञ्चालनमा आएको होटलले जिल्लाको आतिथ्य सेवालाई थप गुणस्तरीय र आधुनिक बनाउँदै नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।   होटलको समुद्घाटन समारोहमा सहभागीहरूले पर्यटकीय गन्तव्यहरूको प्रचारप्रसारसँगै गुणस्तरीय सेवा, सुरक्षित बसाइ, स्थानीय स्वाद र आत्मीय आतिथ्यता दिन सके मात्र पर्यटनलाई दिगो आर्थिक गतिविधिका रूपमा रूपान्तरण गर्न सकिनेमा जोड दिएका छन्।   समुद्घाटनका अवसरमा होटल आँगनका सञ्चालक दुर्गा कुँवरसहित सम्पूर्ण परिवारलाई व्यावसायिक सफलताको शुभकामना व्यक्त गरिएको छ। साथै, कार्यक्रमको व्यवस्थापन र आतिथ्यताका लागि होटल व्यवसायी महासंघ गण्डकी प्रदेश, बागलुङ होटल व्यवसायी संघका पदाधिकारी, स्थानीय उद्योगी–व्यवसायी, सरोकारवाला निकाय तथा सञ्चारकर्मीहरूप्रति आभार व्यक्त गरिएको छ।   यसै सन्दर्भमा देशभरका होटल तथा पर्यटन व्यवसायीको हकहित संरक्षण, लगानीमैत्री वातावरण निर्माण र व्यवसायलाई प्रविधिमैत्री (डिजिटल साक्षरता) बनाउँदै आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटन प्रवर्द्धनमा होटल व्यवसायी महासंघ नेपालले निरन्तर सहकार्य र साथ दिने प्रतिबद्धता समेत जनाइएको छ।

५९४ मेगावाट विद्युत आइएक्समा बिक्री गर्न अनुमति
झिनो अंकले बढ्यो नेप्से, कारोबार रकम भने घट्यो
साढे दुई लाखमा ओर्लियो सुनको भाउ, ताेलामा ३३ सयले घट्याे
रुस, साउदी अरब र अष्ट्रेलिया इतिहासकै ठूला कार्बन डाइअक्साइड निर्यातकर्ता
स्वास्थ्य
आज विश्व शौचालय दिवस, बिभिन्न कार्यक्रम गरि मनाइदैँ
छठमा ठेकुवाको महत्व र यस्तो छ बनाउने तरिका
मधेशका आठ जिल्लामध्ये वीरगञ्ज आयुर्वेद अस्पताल उत्कृष्ट, बारा दोस्रो र सिरहा तेस्रो
पर्यटन
यस्तो छ ‘मंगलग्रह’ वाट फर्किएका चारजनाको रोचक यात्रा अनुभव
मान्छेले कागसँग कसरी ब्यावहार गर्ने ?

काठमाडाैं, २१ कार्तिक । मान्छेले कागसँग मित्रवत्, सद्भावपूर्ण र सम्मानजनक व्यवहार गर्नुपर्छ।   हाम्रो संस्कृति, प्रकृति र पर्यावरणको दृष्टिकोणले कागसँगको व्यवहारसम्बन्धी मुख्य कुराहरू यसप्रकार छन्:   संस्कृति र परम्पराअनुसार सम्मान: तिहारको पहिलो दिन अर्थात् काग तिहारका दिन कागलाई यमराजको दूत र सन्देशवाहकको रूपमा मानी पूजा गर्ने र मीठा-मीठा परिकार खान दिने गरिन्छ। यस दिन कागलाई श्रद्धापूर्वक भोजन अर्पण गरेर सम्मान प्रकट गरिन्छ।   प्रकृति र पर्यावरणको रक्षकका रूपमा हेर्ने: कागले हाम्रा वरपरका फोहोरमैला, सडेगलका वस्तुहरू खाएर वातावरणलाई सफा राख्न प्राकृतिक कुचीकार को रूपमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। त्यसैले यसलाई पर्यावरणको सहयोगी जीवका रूपमा सम्मान गर्नु पर्छ।   हिंसा नगर्ने: काग वा अन्य पशुपन्छीलाई अनावश्यक रूपमा तर्साउने, ढुंगा हान्ने वा चोट पुर्‍याउने काम गर्नु हुँदैन। उनीहरूको बासस्थान र सहअस्तित्वको सम्मान गर्नुपर्छ।   हाम्रो समाजमा कागलाई शुभ-अशुभ समाचार ल्याउने पात्रको रूपमा मात्र नभई प्रकृति र जीवजन्तुप्रतिको सहअस्तित्व र सद्भावको प्रतीकको रूपमा लिइन्छ।

न्युजिल्यान्डको तटमा ५० वटा ह्वेल माछा अलपत्र, केहीकाे मृत्यु

वेलिंग्टन, २० कात्तिक । न्युजिल्यान्डको उत्तरी टापुको समुद्र तटमा दर्जनौं पाइलट ह्वेल अलपत्र अवस्थामा फेला परेका छन्।   उद्धारकर्ताहरूले जीवित रहेका ह्वेलहरूलाई पुनः समुद्रमा फर्काउने प्रयास गरिरहेको देशको संरक्षण विभागले बिहीबार जनाएको छ।   उत्तरी टापुको अति दक्षिणी बिन्दु केप प्यालिसर नजिकैको न्गावी तटमा कम्तीमा २० पाइलट ह्वेल अलपत्र परेको संरक्षण विभागले जनाएको छ। विभागले स्थानीय इवी (माओरी जनजाति) र फसेका ह्वेलहरूको उद्धार गर्ने विशेषज्ञ समूह 'प्रोजेक्ट जोनाह'सँगको सहकार्यमा काम गरिरहेको बताएको छ। अहिलेसम्म दुई वटा ह्वेललाई सफलतापूर्वक पुनः समुद्रमा फर्काइएको छ।   रेडियो न्युजिल्यान्डका अनुसार स्थानीयहरूले रातभर तटीय क्षेत्रमा ५० वटा ह्वेल अलपत्र परेको बताएका छन्। धेरैजसो ह्वेलको चोटपटक लागेर मृत्यु भइसकेको छ भने स्वयंसेवकहरूले पानी र तौलियाको प्रयोग गरी जीवित रहेका ह्वेलहरूलाई ओसिलो र जीवित राख्ने प्रयास गरिरहेका छन्।   "यो निकै भयावह छ। जीवित रहेकाहरू पनि अन्तिम सास फेर्दै छन्," न्गावी (Ngawi) का स्थानीय बासिन्दा रब बार्घले रेडियो न्युजिल्यान्डलाई बताए।    बिहीबार फेसबुकमा गरिएको एक पोस्टमा 'प्रोजेक्ट जोनाह' ले चार वटा ह्वेल अझै जीवित रहेको र समुद्रमा पानीको सतह बढ्ने समय (high tide) मा तिनलाई पुनः पानीमा फर्काउने प्रयास गरिने जनाएको छ।   न्युजिल्यान्ड र छिमेकी अस्ट्रेलियामा ह्वेल तटमा अड्किने घटनाहरू सामान्य मानिन्छन्। यसको मुख्य कारण यी दुवै टापु राष्ट्रलाई घेरेर रहेका गहिरा महासागरहरूमा 'पाइलट ह्वेल' (pilot whale) को ठूलो सङ्ख्यामा उपस्थिति हुनु हो। यद्यपि, ह्वेलहरू किन यसरी अचानक तटमा अड्किन्छन् भन्ने यकिन कारण भने अहिलेसम्म थाहा हुन सकेको छैन।

भाकल, विश्वास र भक्तिको संगम बन्दै मोरङको पाथीभरा मन्दिर (फोटो फिचर)

तेजन खड्का/न्युज कारखाना मोरङ, १९ कात्तिक । मनमा अनेकौँ कामना, हृदयमा अटुट विश्वास र ओठमा माताको नाम। यही श्रद्धा र भक्तिभाव बोकेर पुग्ने भक्तजनको चहलपहलले पछिल्लो समय मोरङको सुन्दरहरैँचा नगरपालिका–स्थित सलकपुर चन्द्रनगरमा रहेको पाथीभरा माताको मन्दिर धार्मिक आस्थाको महत्त्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा परिचित हुँदै गएको छ। धार्मिक विश्वास, आध्यात्मिक शान्ति र प्राकृतिक सौन्दर्यको संयोजन रहेको यस मन्दिरमा दिनहुँ विभिन्न स्थानबाट भक्तजन दर्शन तथा पूजाआजाका लागि पुग्ने गरेका छन्। स्थानीयस्तरमा सुरु भएको धार्मिक आस्थाले विस्तारै गाउँ–ठाउँको सीमा पार गर्दै जिल्ला, देश र विदेशसम्मका भक्तजनलाई आकर्षित गर्न थालेको छ। माताप्रतिको अगाध श्रद्धा र विश्वासले यस मन्दिरलाई धार्मिक गन्तव्यका रूपमा स्थापित गराउँदै लगेको छ। पाथीभरा माताको नामसँग जोडिएका अनेकौँ धार्मिक विश्वास र जनआस्थाले यहाँ आउने भक्तजनको मनमा छुट्टै स्थान बनाएको छ। कसैले जीवनमा आइपरेका समस्या समाधान हुने विश्वास बोकेर माताको दर्शन गर्छन् त कसैले परिवारको सुख, शान्ति, समृद्धि र सुस्वास्थ्यको कामना गर्छन्। कतिपयले आफ्नो सन्तानको उज्ज्वल भविष्य, रोजगारी, व्यवसायमा सफलता तथा जीवनका महत्त्वपूर्ण कामना पूरा होऊन् भन्दै भाकल गर्ने गरेका छन्। भक्तजनका लागि मन्दिर केवल धार्मिक विधि पूरा गर्ने स्थान मात्र होइन, मनमा रहेका पीडा, चिन्ता र निराशा बिसाउने विश्वासको थलो पनि हो। दैनिक जीवनका अनेकौँ उतारचढावबीच मानिसलाई मानसिक शान्ति, आत्मबल र आशा प्रदान गर्ने धार्मिक स्थलका रूपमा यसको महत्त्व बढ्दै गएको देखिन्छ। भाकलदेखि कृतज्ञतासम्मको आस्था मन्दिरमा पुग्ने भक्तजनका आस्थाका कथा फरक–फरक छन्। कसैले पहिलोपटक माताको दर्शन गर्न आउने इच्छा पूरा भएको खुसी साट्छन् भने कसैले वर्षौँदेखि गर्दै आएको भाकल पूरा भएको विश्वाससहित पुनः मन्दिर पुगेर पूजा अर्चना गर्छन्। कसैले आफ्नो परिवारको सुखद भविष्यको कामना गर्छन् त कसैले जीवनमा आइपरेका कठिनाइबाट मुक्ति मिलोस् भन्दै प्रार्थना गर्छन्। धार्मिक आस्थामा विश्वास गर्नेहरूका लागि भाकल केवल कुनै इच्छा पूरा गराउने कामना मात्र होइन, आफ्नो विश्वास र समर्पण व्यक्त गर्ने माध्यम पनि हो। मनोकामना पूरा भएको अनुभूतिपछि पुनः मन्दिर पुगेर धन्यवाद व्यक्त गर्ने परम्पराले यहाँको धार्मिक वातावरणलाई थप जीवन्त बनाएको छ। मन्दिर परिसरमा देखिने भक्तजनका गतिविधिले पनि यहाँको धार्मिक महत्त्व झल्काउँछन्। हातमा पूजाका सामग्री बोकेर आउने, माताको दर्शन गर्ने, दीप प्रज्वलन गर्ने र श्रद्धापूर्वक शिर झुकाउने दृश्यले मन्दिर परिसरलाई भक्तिमय बनाउँछ। कसैका आँखामा खुसी देखिन्छ त कसैका अनुहारमा प्रार्थना पूरा हुने आशा। यस्ता दृश्यले मानिसको जीवनमा आस्था र विश्वासले राख्ने स्थानलाई सहजै अनुभूत गराउँछन्। सहज पहुँचले थपिँदै भक्तजनको आकर्षण धार्मिक महत्त्वसँगै यस मन्दिरको अर्को उल्लेखनीय पक्ष यसको सहज पहुँच हो। पूर्व–पश्चिम लोकमार्गको नजिकै रहेको मन्दिरमा पुग्न टाढाबाट आउने भक्तजनलाई समेत सहज छ। लामो दूरी हिँड्नुपर्ने वा कठिन बाटो पार गर्नुपर्ने अवस्था नहुँदा बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा शारीरिक रूपमा हिँडडुल गर्न कठिनाइ हुने व्यक्तिहरूका लागि पनि दर्शन गर्न अनुकूल वातावरण रहेको छ। स्थानीय सञ्चारमाध्यम ‘सुन्दरहरैँचा अपडेट’का सञ्चालक तथा पत्रकार शिव भट्टराई ‘भोजपुरे’का अनुसार लोकमार्गको नजिकै मन्दिर रहेकाले विभिन्न स्थानबाट आउने भक्तजनलाई दर्शन गर्न सहज भएको छ। उनका अनुसार विशेषगरी ज्येष्ठ नागरिक, अशक्त तथा शारीरिक रूपमा असहज अवस्था भएका व्यक्तिहरूले समेत सहज रूपमा मन्दिरसम्म पुगेर माताको दर्शन गर्न पाउनु यसको महत्त्वपूर्ण विशेषता हो। धार्मिक स्थलसम्म पुग्न सहज हुनु पनि भक्तजनको आकर्षण बढाउने एउटा आधार बनेको उनको भनाइ छ। धार्मिक स्थलको विकास र विस्तारका लागि धार्मिक महत्त्वसँगै भौतिक पहुँचको पनि उत्तिकै भूमिका हुन्छ। यस दृष्टिले सलकपुरको पाथीभरा मन्दिरले सहज पहुँचको सुविधा पाउनु सकारात्मक पक्ष हो। यातायातको सहजताले टाढाका भक्तजनलाई समेत मन्दिरसम्म पुग्न प्रेरित गरेको छ। धार्मिक पर्यटनको सम्भावना बोकेको स्थल सलकपुरको पाथीभरा मन्दिर धार्मिक आस्थाको केन्द्रका रूपमा मात्रै नभई स्थानीय पर्यटनको सम्भावना बोकेको स्थलका रूपमा समेत परिचित हुँदै गएको छ। प्रकृतिको सुन्दरता, शान्त वातावरण र धार्मिक महिमाको संयोजनले यस क्षेत्रलाई थप आकर्षक बनाएको छ। धार्मिक पर्यटनको विकासले कुनै क्षेत्रको पहिचान विस्तार गर्न मात्र होइन, स्थानीय आर्थिक गतिविधिलाई समेत चलायमान बनाउन सहयोग पुर्‍याउन सक्छ। मन्दिरमा भक्तजनको आवागमन बढ्दै जाँदा आसपासका क्षेत्रमा साना व्यवसाय, स्थानीय उत्पादनको प्रवर्द्धन तथा सेवा सुविधाको विस्तार हुने सम्भावना रहन्छ। यसका लागि मन्दिर परिसरको सरसफाइ, व्यवस्थित पूजाआजा, आवश्यक पूर्वाधारको विकास, खानेपानी, विश्रामस्थल, शौचालय तथा सूचना व्यवस्थापनमा ध्यान दिन सके धार्मिक पर्यटकका लागि थप सहज वातावरण निर्माण हुन सक्छ। मन्दिरको मौलिक धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्व जोगाउँदै व्यवस्थित रूपमा विकास गर्न सके यसले सलकपुरको पहिचानलाई अझ फराकिलो बनाउन मद्दत पुग्नेछ। धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण स्थानीय समुदायको साझा जिम्मेवारी पनि हो। मन्दिरसँग जोडिएका परम्परा, जनविश्वास र धार्मिक गतिविधिको संरक्षण गर्दै नयाँ पुस्तालाई समेत यस क्षेत्रको महत्त्वबारे जानकारी गराउन सके यसको पहिचान दीर्घकालसम्म कायम राख्न सकिन्छ। एउटै आस्थाले जोडिएका अनेकौँ मन मानिसको विश्वास व्यक्त गर्ने तरिका फरक हुन सक्छ। कसैले मौन प्रार्थना गर्छन्, कसैले दीप बाल्छन्, कसैले फूल चढाउँछन् त कसैले मनोकामना पूरा भएपछि पुनः माताको दर्शन गर्न पुग्छन्। तर सबैको भावनाको केन्द्रमा एउटै कुरा हुन्छ-आस्था, विश्वास र समर्पण। सलकपुरको पाथीभरा मन्दिरमा देखिने भक्तजनको चहलपहलले यही भावनालाई उजागर गर्छ। यहाँ पुग्ने हरेक व्यक्तिका आ–आफ्नै कथा, चाहना र अनुभूति छन्। कसैका लागि यो मनोकामना पूरा हुने विश्वासको केन्द्र हो, कसैका लागि पारिवारिक सुख र समृद्धिको कामना गर्ने स्थल त कसैका लागि केही समय शान्त वातावरणमा बिताएर आत्मिक सन्तुष्टि प्राप्त गर्ने ठाउँ। धार्मिक विश्वास मानिसको व्यक्तिगत अनुभूति र आस्थासँग जोडिएको विषय हो। त्यसैले यहाँ आउने प्रत्येक भक्तजनले मन्दिरलाई आफ्नै भावनाअनुसार अनुभूत गर्छन्। कसैले माताको दर्शनबाट आत्मविश्वास प्राप्त गर्छन् त कसैले आफ्नो दुःख–पीडा बिर्सेर नयाँ आशासहित फर्किन्छन्। समयसँगै सलकपुरको पाथीभरा मन्दिरप्रतिको आकर्षण विस्तार हुँदै जानु यस क्षेत्रको धार्मिक पहिचानका लागि सकारात्मक संकेत हो। सहज पहुँच, भक्तजनको बढ्दो आवागमन र स्थानीय समुदायको अपनत्वले यसको महत्त्व थप उजागर गरिरहेको छ। भाकल गर्नेहरूका लागि आशाको केन्द्र, भक्तजनका लागि श्रद्धाको स्थल र स्थानीय क्षेत्रका लागि धार्मिक पहिचान बनेको सलकपुरको पाथीभरा मन्दिरले आस्था र विश्वासको साझा सन्देश दिइरहेको छ। यहाँ पुग्ने भक्तजनका हातमा पूजा सामग्री, मनमा अनेकौँ कामना र हृदयमा माताप्रतिको अगाध श्रद्धा देखिन्छ। यही श्रद्धा, विश्वास र भक्तिको निरन्तरताले सलकपुरको पाथीभरा मन्दिरलाई धार्मिक आस्थाको आकर्षक गन्तव्यका रूपमा स्थापित गराउँदै लगेको छ। तस्बिरहरुः सुजन दाहाल

जनकपुरधाम-अयोध्या रेल सञ्चालनको तयारी तीव्र, भोलि निरीक्षण

सुभाष कायस्थ/न्युज कारखाना जनकपुरधाम, १८ असोज । नेपालको जनकपुरधामदेखि भारतको अयोध्यानसम्म सञ्चालन हुने भनिएको आयोजना अन्तर्गत रेल सञ्चालनको तयारी तीव्र पारिएको छ । प्रस्तावित जनकपुरधाम-अयोध्याधाम रेल सेवा सञ्चालन गर्नुअघि सुरक्षा तथा प्राविधिक अवस्थाको निरीक्षण गर्न भारतीय रेलवेका अधिकारीहरू बिहीबार रेलसहित जनकपुरधाम आउने भएका छन् । भारतीय रेलवेका अधिकारीहरूको टोलीले नेपाल रेलवे अन्तर्गतको प्रमुख जक्सन कुर्थासम्म पुगेर रेल सञ्चालनका लागि आवश्यक पूर्वाधार, सुरक्षा व्यवस्था र अन्य प्राविधिक पक्षको स्थलगत निरीक्षण गर्ने बताइएको छ। यस क्रममा नेपाली रेलवेका अधिकारीहरूसँग रेल सञ्चालनको व्यवस्थापन र सुरक्षाबारे समेत छलफल हुने जनाइएको छ ।  प्रस्तावित रेल सेवा सञ्चालनमा आएपछि जनकपुरधामबाट भारतको अयोध्याधामसम्म करिब ४६४ किलोमिटरको यात्रा रेलमार्फत गर्न सकिनेछ। प्रारम्भिक योजनाअनुसार जनकपुरधामबाट प्रस्थान गर्ने रेल अर्को दिन बिहान अयोध्या पुग्नेछ । रेल सेवाको औपचारिक समयतालिका, टिकट दर र साप्ताहिक सञ्चालन दिनबारे अन्तिम निर्णय हुन बाँकी रहे पनि प्रारम्भिक तयारीअनुसार सातामा एक दिन शनिबार रेल सञ्चालन गर्ने योजना रहेको रेलवे अधिकारीहरूले बताएका छन् ।  प्रस्तावित रुटअनुसार रेल जयनगरबाट मधुवनी, दरभंगा, सीतामढी हुँदै गोरख भएर अयोध्या पुग्नेछ। शनिबार मध्यान्ह जनकपुरधामबाट छुट्ने रेल आइतबार बिहान अयोध्याधाम पुग्ने गरी सञ्चालनको प्रारम्भिक खाका तयार गरिएको छ । रेल सेवाको सुरक्षालाई लिएर नेपाल र भारतबीच जिम्मेवारीसमेत छुट्याइएको बताइएको छ। जयनगरदेखि जनकपुरधामसम्मको नेपाली रेलमार्गको सुरक्षा नेपाल रेलवेले गर्नेछ भने जयनगरदेखि भारतीय भूभागमा पर्ने रेलमार्गको सुरक्षा भारतीय रेलवेले गर्नेछ । यसैबीच, नेपालका प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले संयुक्त रूपमा जनकपुरधाम–अयोध्याधाम रेल सेवाको उद्घाटन गर्ने तयारी छ । उद्घाटन भारतको राजधानी नयाँदिल्लीबाट गर्ने कार्यक्रम रहेको अधिकारीहरूको भनाइ छ । नेपाल भ्रमणमा रहेका भारतीय विदेश सचिवको उपस्थितिमा नेपालका परराष्ट्र सचिव तथा अन्य अधिकारीहरूसँग हुने कूटनीतिक छलफलमा समेत प्रस्तावित रेल सेवाको विषयले प्राथमिकता पाउने अपेक्षा गरिएको छ । रेलमा यात्रुहरूको सुविधालाई ध्यानमा राख्दै एसी, स्लिपर र जनरल गरी तीन प्रकारका कोच रहने बताइएको छ। यसले धार्मिक यात्राका लागि अयोध्या जाने नेपाली तथा जनकपुरधाम आउने भारतीय पर्यटकलाई सहज आवागमनको अवसर प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । यसअघि पनि जनकपुरधाम र अयोध्याबीच धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने उद्देश्यले नेपालका तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले संयुक्त रूपमा बस सेवाको शुभारम्भ गरेका थिए। तर, उक्त बस सेवा नियमित हुन नसकी एक वर्ष पनि टिक्न सकेको थिएन । जनकपुरधाम माता जानकीको जन्मभूमि र अयोध्या भगवान् रामको जन्मभूमिका रूपमा परिचित रहेका यी दुई धार्मिक नगरीबीच प्रत्यक्ष रेल सम्पर्क स्थापित भएमा धार्मिक पर्यटन, तीर्थयात्रा, व्यापार तथा सांस्कृतिक आदानप्रदानमा नयाँ सम्भावना खुल्ने विश्वास गरिएको छ । हप्तामा एक एक पटक सो रेल सेवा सञ्चालन हुने जनाइएको छ । प्राप्त जानकारी अनुसार जकपुरधामबाट शनिवार र अयोध्याबाट सोमवार सो रेल सेवा सञ्चालन हुने बुझिएको छ ।   

कृषि
तीन दिनसम्म भारी वर्षा र हिमपातको सम्भावना: धानबाली नभित्र्याउन अनुरोध
आज अन्तर्राष्ट्रिय गरिबी निवारण दिवस, बिभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइदैँ
स्वच्छ खाद्यन्नको महत्त्व र यसलाई जोगाउनु पर्ने आवश्यकता
अध्यात्म/दर्शन
विज्ञान/प्रविधि
गोपनीयता उल्लंघनको आरोपमा फेसबुकलाई इटालीकाे ८८० मिलियन डलर जरिवाना
गाईको गोबरले पाेत्दा घरमा राेक्छ विकिरणवाट हुने हानी
आजको मौसमः तराई र उपत्यकामा कुहिरो लाग्ने
कर्णालीमै पहिलोपटक देउती यातायातले भित्र्यायो उच्च प्रविधिका बीएस सिक्स बस
आजको मौसमः तराई र उपत्यकामा कुहिरो लाग्ने क्रम बढ्दो
आजको मौसमः तराई र उपत्यकाहरूमा बिहानपख हुस्सु/कुहिरो लाग्ने
पार्सल कर्मचारीको एउटा सानो गल्ती: चिनियाँ हातमा अमेरिकी लडाकु बिमान 'एफ-३५' काे प्रविधि
आजको मौसम: तराई भू-भागका थोरै ठाउँमा हुस्सु लाग्ने
आजको मौसमः पाँच प्रदेशमा भारी बर्षा जारी रहने
नेपाली प्रविधि कम्पनी 'सोसयर' लाई अन्तर्राष्ट्रिय आईएसओ प्रमाणीकरण
अमेरिका र चीनबिच एआई प्रतिस्पर्धा, कस्ले जित्ला त ?
सोसयरले पायो सूचना सुरक्षा व्यवस्थापनसम्बन्धी आईएसओ प्रमाणीकरण
राजनीति
खानेपानीको १० लाख बक्यौता तिर्न नसक्ने कटहरिया नगरपालिका, क्रिकेटमा २४ लाख खर्च गर्ने तयारी
एनआरएनएको पहिलो विश्व महिला सम्मेलन काठमाडौंमा, ९० देशका नेपाली महिला एउटै मञ्चमा
एमाले राष्ट्रिय भेलाबाट २१ बुँदे विशेष प्रस्ताव र संकल्प पारित
श्रमिकमाथि ठगी प्रकरण : पूर्वमुख्यसचिव अर्यालविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी, अरु को को तानिँदैछन् ?
राजदूत पाण्डेले भारतीय राष्ट्रपति मुर्मूसमक्ष बुझाए ओहोदाको प्रमाणपत्र
सहायक रथी श्रेष्ठलाई नेपाली सेनाको प्रवक्ताको जिम्मेवारी
मौसमी छिचिमिरासँग कोही पनि डराउनु हुँदैन : ओली
एन्फामाथिको निलम्बन र प्रतिबन्ध फुकुवा गर्ने राखेपकाे निर्णय
पार्टीमा नयाँ ऊर्जा, उत्साह र आत्मविश्वास सिर्जना गर्ने संकल्प गरौँ : भण्डारी
दुई मेयरको कार्यकाल बित्दा पनि व्यवस्थित भएन कटहरियाको विवाह भवन, करोडौँको लगानी प्रयोगविहीन
अन्तर्राष्ट्रिय
रियादमा हुथी आक्रमण: सार्वभौम कोषको ८० तले टावरमा क्षति
ट्रम्प, पुटिन र सी बिच ऐतिहासिक वार्ताकाे भित्री कुरा यस्तो छ

काठमाडौं, ५ मंसिर । ट्रम्पले ऐतिहासिक रूपमा तनावपूर्ण सम्बन्ध रहे पनि विगतका अमेरिकी नीतिहरूले मस्को र बेइजिङलाई नजिक ल्याउन मद्दत गरेको तर्क गरे।   "तिनीहरू प्राकृतिक शत्रु थिए, तर बाइडेन होइन, ऊर्जाको कारणले गर्दा उनीहरूलाई एकसाथ ल्याउने काम ओबामाले गरेका थिए," ट्रम्पले भने।   सन् १९६० को दशकमा विभाजन भएपछि रुस र चीनबीच दशकौँसम्म सम्बन्ध टुटेको थियो। तर, करिब एक दशकको वार्तापछि ओबामाको राष्ट्रपतित्वकालमा हस्ताक्षर भएको सन् २०१४ को प्रमुख ग्यास सम्झौतामार्फत ऊर्जा सम्बन्ध अझ गहिरो बनेको थियो।   भेलाको आयोजना गरेका सीले यस बैठकलाई "युगान्तकारी कदम" को संज्ञा दिए र विश्वव्यापी स्थिरता कायम राख्न तीन शक्ति राष्ट्रको जिम्मेवारीमाथि जोड दिए। यद्यपि, तत्काल कुनै ठोस उपलब्धि वा नतिजाको घोषणा भने गरिएन।   "हाम्रो सकारात्मक अन्तरक्रिया ऐच्छिक विषय होइन, अपितु अपरिहार्य आवश्यकता हो," अनुवादकमार्फत आफ्नो भनाइ राख्दै सीले भने। उनले विश्वव्यापी चुनौतीको सामना गर्न र अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति कायम राख्न यी राष्ट्रहरूले मिलेर काम गर्नुपर्नेमा जोड दिए।   त्यसैगरी, पुटिनले अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि यी राष्ट्रहरूको साझा जिम्मेवारी रहेको बताए। उनले संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद्को स्थायी सदस्यका रूपमा आफ्नो हैसियत औंल्याउँदै शिखर सम्मेलनको सबैभन्दा पेचिलो मुद्दाहरूमध्ये एक युक्रेन युद्धतर्फ चर्चा मोडे।   "हाम्रा देशबीच क्षेत्रीय द्वन्द्व समाधानका सन्दर्भमा धेरै साझा हित छन्; यसमा स्पष्ट रूपमा युक्रेनको द्वन्द्व पनि समावेश छ," पुटिनले अनुवादकमार्फत भने।   रुसी राष्ट्रपतिले ट्रम्पसँगको अघिल्लो द्विपक्षीय भेटवार्तामा युक्रेन मुख्य विषय रहेको पुष्टि गरे। उनले उक्त छलफल अमेरिकी राष्ट्रपतिको पहलमा भएको बताए। यस द्वन्द्वबारे प्रत्यक्ष कुरा गर्दै ट्रम्पले दुवै पक्ष लडाइँ अन्त्य गर्न चाहन्छन् भन्ने आफूलाई लागेको बताए। "मलाई लाग्छ, केही पहल भइरहेको छ," ट्रम्पले भने। "मलाई लाग्छ कि उनी र म अनि अर्को पक्ष पनि त्यो युद्धको अन्त्य चाहन्छन्।"   यो ऐतिहासिक शिखर वार्ताअघि ट्रम्पले ती दुई नेतासँग छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता गरेका थिए। उनले पुटिनसँग करिब ४० मिनेट कुराकानी गरे भने सीसँगको भेटवार्ता एक घण्टाभन्दा बढी समयसम्म चल्यो।   राष्ट्रपतिले आणविक हतियार भएका राष्ट्रहरूलाई आफ्ना हतियार त्याग्न मनाउनु कठिन हुने स्वीकार गर्दै आणविक हतियारको अझ व्यापक कटौतीको सम्भावना पनि औंल्याए। "यो निकै कठिन काम हो, किनकि एकपटक आणविक हतियार प्राप्त गरिसकेपछि ती नहुने अवस्थामा फर्कनु धेरै गाह्रो हुन्छ," ट्रम्पले भने।   त्रिपक्षीय बैठकअघि ट्रम्पले नेताहरूबीच इरानलगायत विषयमा आणविक प्रसारबारे छलफल हुने बताए। साथै, उनले अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूबाट राष्ट्रिय सार्वभौमिकताको रक्षा गर्ने उपाय प्रस्ताव गर्ने संकेत पनि गरे। साे क्रममा उनले विशेष गरी 'अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालत' को उल्लेख गरे।   सोही दिन ट्रम्पले पुटिन र सीसँग छुट्टाछुट्टै द्विपक्षीय भेटवार्ता गरे। उनले सुरुमा एपेक शिखर सम्मेलनस्थलमा रुसी नेतासँग भेट गरे भने त्यसपछि चिनियाँ राष्ट्रपतिसँग वार्ता गर्न सरकारी स्वामित्वमा रहेको ताल किनारको रिसोर्ट 'काइलिन भिला'  पुगे।   पुटिनसँगको भेटवार्ताले त्रिपक्षीय वार्ताका लागि "आधार तयार पार्न" मद्दत पुर्‍याएको ट्रम्पले बताए। साथै, चीनसँगको सहकार्यले रुस र युक्रेनबीचको युद्ध अन्त्य गर्न सघाउ पुर्‍याउन सक्ने आशा पनि उनले व्यक्त गरे।   रुसी राष्ट्रपतिका विशेष दूत किरिल दिमित्रिभले फक्स न्युज डिजिटललाई भने, "राष्ट्रपति पुटिन र राष्ट्रपति ट्रम्पबीचको संवाद, जसलाई सारा विश्वले नजिकबाट नियालिरहेको छ,युक्रेन द्वन्द्व समाधान गर्न र आर्थिक सहकार्यलगायत रुस तथा संयुक्त राज्य अमेरिकाबीचको सम्बन्ध अघि बढाउन अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ।"   "दुवै राष्ट्रपति युक्रेन द्वन्द्वको शान्तिपूर्ण समाधान खोज्न प्रतिबद्ध छन्। युरोप र अन्य ठाउँमा यस्ता शक्ति पनि छन् जसले यस प्रक्रियालाई विफल पार्न खोजिरहेका छन्, तर यस संवादको महत्त्व जति भने पनि कम नै हुन्छ," दिमित्रिभले थपे।   सीसँगको भेटअघि ट्रम्पले इरानलाई बेइजिङसँग सहकार्य गर्न सकिने सम्भावित क्षेत्रका रूपमा औंल्याए। उनले होर्मुज जलडमरु भएर ऊर्जा आपूर्ति निरन्तर कायम राख्नुपर्ने र तेहरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्नबाट रोक्नुपर्ने कुरामा जोड दिए।   "होर्मुज जलडमरुबाट ऊर्जाको प्रवाह सुनिश्चित होस् र इरानले आणविक हतियार प्राप्त गर्न नसकोस् भन्नेमा संयुक्त राज्य अमेरिका र चीन दुवैको चासो छ," ट्रम्पले भने। "यी दुवै विषयमा हामी दुवैको धारणा निकै दृढ छ।"   वासिङ्टन र बेइजिङबीच तीव्र प्राविधिक प्रतिस्पर्धा चलिरहेका बेला चीनकै भूमिमा उभिएर ट्रम्पले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स) को क्षेत्रमा अमेरिकी प्रभुत्व रहेको दाबी गरे। उनले अमेरिकालाई 'सुपरइन्टेलिजेन्स' (अति-बुद्धिमत्ता) को विश्वव्यापी अगुवाका रूपमा प्रस्तुत गर्दै यो प्रविधिको आविष्कार अमेरिकीहरूले नै गरेको बताए।   ट्रम्पले भने, "यसको आविष्कार अमेरिकीहरूले गरेका हुन्। हामीले नै 'सुपरइन्टेलिजेन्स' को आविष्कार गरेका हौं, र यसले विश्वभरका मानिसहरूका लागि असाधारण समृद्धि र विकासको ढोका खोलिरहेको छ।"   ट्रम्पले सुपरइन्टेलिजेन्सलाई औद्योगिक क्रान्तिपछिको सबैभन्दा ठूलो प्राविधिक रूपान्तरणको रूपमा वर्णन गरे। साथै, प्रविधिमा "केही खराब तत्व" रहेको स्वीकार गर्दै यसलाई नियमन गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय प्रयास अस्वीकार गरी सावधानीपूर्वक व्यवस्थापन गर्नुपर्ने बताए।   उन्नत प्रविधिलाई लिएर रहेको प्रतिस्पर्धा प्रेससँग जोडिएको एक तनावपूर्ण क्षणमा पनि सतहमा आयो, यस क्रममा ब्लुमबर्गका एक पत्रकारलाई त्रिपक्षीय बैठकमा सहभागी हुनबाट रोक लगाइयो। ती पत्रकारले त्यसअघि भएको द्विपक्षीय बैठकमा ट्रम्पलाई 'एनभिडिया' का सीईओ जेन्सेन हुआङबारे प्रश्न सोधेका थिए।   पत्रकारले ट्रम्पलाई सोधेकी थिइन्, "राष्ट्रपति ट्रम्प, के जेन्सेन हुआङ संयुक्त राज्य अमेरिकाप्रति अविश्वासी भएका छन्?" ह्वाइट हाउसका अधिकारीहरूले उनलाई पुनः सहभागी गराउने प्रयास गरे तापनि चिनियाँ अधिकारीहरूले उनलाई त्रिपक्षीय वार्तामा प्रवेश गर्नबाट रोकेका थिए; ह्वाइट हाउसको 'पुल रिपोर्ट' (pool report) मा यो जानकारी उल्लेख छ।

म्यानमारले रोहिंग्या समुदायविरुद्ध नरसंहार गरेको अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालयको निष्कर्ष

काठमाडौं, ३ मंसिर । संयुक्त राष्ट्रसंघको सर्वोच्च न्यायिक अंगले म्यानमारले मुस्लिम अल्पसंख्यक रोहिंग्या समुदायविरुद्ध नरसंहार गरेको फैसला सुनाएको छ।   हेगस्थित अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालय (आईसीजे) ले बिहीबार उक्त फैसला सुनाएको हो। म्यानमारको सेनाले गरेको दमनका कारण ७ लाख ३० हजारभन्दा बढी रोहिंग्या—जसमध्ये अधिकांश मुस्लिम थिए—छिमेकी राष्ट्र बंगलादेशतर्फ भाग्न बाध्य भएका थिए।   अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालय (आईसीजे) का अध्यक्ष युजी इवासावाले ९–६ को बहुमतले गरेको फैसलामा म्यानमारले "उत्तरी राखिन राज्यमा रोहिंग्या समुदायविरुद्ध नरसंहार गरेको र यस क्रममा 'नरसंहार महासन्धि' अन्तर्गतका आफ्ना दायित्वहरूको उल्लंघन गरेको" ठहर गरेको बताए।   यस अदालतमा कुनै राष्ट्रलाई नरसंहारका लागि जिम्मेवार ठहर गरिएको यो पहिलो घटना हो। नाजी होलोकास्ट (यहुदी नरसंहार) पछि कुनै अन्तर्राष्ट्रिय अदालतले नरसंहारको अपराध भएको भनी फैसला गरेको यो चौथो पटक मात्र हो।   यो मुद्दा पश्चिम अफ्रिकी राष्ट्र 'द गाम्बिया' ले दायर गरेको थियो, जसले सन् २०१९ मा म्यानमारमाथि रोहिंग्या समुदायलाई नै समाप्त पार्ने प्रयास गरेको आरोप लगाएको थियो। गाम्बियाले आईसीजेसँग म्यानमारले सन् १९४८ को नरसंहार महासन्धिको उल्लंघन गरेको ठहर गर्न, रोहिंग्याहरूलाई लक्षित गरी भइरहेका गैरकानुनी गतिविधिहरू रोक्न आदेश दिन र नरसंहारका लागि जिम्मेवार व्यक्तिहरूलाई कारबाही सुनिश्चित गर्न माग गरेको थियो।   यता म्यानमारले भने आफ्नो कारबाही 'अराकान रोहिंग्या साल्भेसन आर्मी' (एआरएसए) का लडाकुहरूले प्रहरी चौकीहरूमा गरेको आक्रमणको प्रतिक्रियास्वरूप भएको दाबी गरेको छ। फैसला सुनाउने क्रममा तीन घण्टासम्म बोलेका इवासावाले प्रमाणहरूले म्यानमारका सुरक्षा बलहरूले करिब १० हजार रोहिंग्याको हत्या गरेको देखाएको बताए।   उनले थपे, "अदालतको ठहर छ कि म्यानमारका सुरक्षा बलहरूले हजारौं रोहिंग्या सर्वसाधारणको हत्या गरे, व्यापक रूपमा यौन हिंसाका घटना घटाए, बालबालिकाविरुद्ध चरम हिंसात्मक कार्य गरे र ठूलो संख्यामा बंगलादेशतर्फ भाग्ने प्रयास गरिरहेका रोहिंग्यामाथि आक्रमण गरे।" उनले उल्लेख गरेका केही विशेष घटनाका सन्दर्भमा म्यानमारले "नरसंहार गर्ने मनसाय" राखेर काम गरेको उनले बताए।   अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालय (आईसीजे) ले भन्यो कि म्यानमारका सुरक्षा बलहरूद्वारा गरिएका व्यापक अत्याचारका प्रमाणहरूबाट निकाल्न सकिने "एकमात्र तार्किक निष्कर्ष" यो हो कि उनीहरूसँग रोहिंग्या अल्पसंख्यक समुदायको "ठूलो हिस्सा" लाई नै नष्ट गर्ने मनसाय थियो।   न्यायालयका अनुसार सैन्य अभियानमा सशस्त्र सर्वसाधारणहरू पनि सहभागी हुँदा त्यहाँ नरसंहारको जोखिम छ भन्ने कुरा म्यानमारले बुझ्नुपर्ने थियो। "यसरी म्यानमारले नरसंहार रोक्नुपर्ने आफ्नो दायित्वको उल्लंघन गरेको छ," अदालतले थप्यो।   न्यायको ‘प्रतीक्षा’   हेगबाट रिपोर्टिङ गरिरहेका अल जजिराका स्टेफ भायसेनका अनुसार अदालतले कम्तीमा चारवटा नरसंहारजन्य कार्य प्रमाणित भएको ठहर गरेको छ: सर्वसाधारणको सामूहिक हत्या, लाखौं मानिसको जबर्जस्ती विस्थापन, यस समूहमाथि पुर्‍याइएको गम्भीर क्षति र जन्मदर रोक्ने कार्य।   न्यायाधीशलाई उद्धृत गर्दै उनले बताइन् कि रोहिंग्याहरूलाई सन् २०१७ भन्दा धेरै अघिदेखि नै दोस्रो दर्जाका नागरिकका रूपमा व्यवहार गरिँदै आएको थियो। उनले थपिन्, उनीहरूलाई परिवार नियोजन (जन्म नियन्त्रण) कार्यक्रममा सहभागी हुन पनि बाध्य पारिएको थियो। भायसेनले भनिन्, "न्यायाधीशले यसलाई एउटा बलियो प्रमाणका रूपमा हेर्नुभयो कि... त्यहाँ नरसंहारजन्य कार्य गरिएको थियो।"   "यो रोहिंग्याहरूका लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ किनभने उनीहरू १० वर्षदेखि न्यायको प्रतीक्षामा छन्। तर, यो सम्पूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय समुदायका लागि पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ, किनकि नरसंहार प्रमाणित गर्न निकै कठिन हुन्छ।"   अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार वकिल टोबी क्याडम्यानका अनुसार नरसंहारको कुनै पनि मुद्दामा सबैभन्दा कठिन पक्ष भनेको कुनै समूहलाई पूर्ण वा आंशिक रूपमा नष्ट गर्ने 'विशिष्ट मनसाय' (specific intent) प्रमाणित गर्नु हो—जुन कानुनी रूपमा निकै उच्च मापदण्ड हो। उनले उल्लेख गरे कि अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालय (आईसीजे) ले यसअघि कहिल्यै पनि कुनै राज्यको नरसंहार गर्ने 'विशिष्ट मनसाय' रहेको भनेर फैसला गरेको थिएन।   "अदालत नरसंहार महासन्धि र महासन्धिको व्यवस्थाबाट निर्देशित छ र यो उच्च सीमा हो," क्याडम्यानले अल जजीरालाई भने। उनले भने कि परिस्थिति आईसीजेको फैसलासँगै समाप्त हुँदैन, र धेरै कुरा अब के हुन्छ भन्ने कुरामा निर्भर गर्दछ—यो संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद् समक्ष जान्छ कि जाँदैन, प्रतिबन्धहरू लाग्छन् कि लाग्दैनन् वा अदालतले यसलाई लागू गर्न आदेश दिन सक्ने अन्य उपचारहरू छन् कि छैनन्।   संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार बंगलादेशको कोक्स बजारस्थित शरणार्थी शिविरहरूमा रहेका १२ लाखसहित दक्षिण र दक्षिणपूर्व एसियाभरि १३ लाखभन्दा बढी रोहिंग्या विस्थापित छन्। द्वन्द्व, घट्दो मानवीय सहायता र खतरनाक समुद्री यात्राले समुदायका धेरै सदस्यलाई विस्थापित र कमजोर बनाएको छ।

नेतान्याहूलाई हटाउन इजरायली विपक्षी दलका पाँच नेता एकताबद्ध

काठमाडौँ, ३ मंसिर । इजरायलका पाँच विपक्षी नेता प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूलाई सत्ताबाट हटाउन एकजुट भएका छन् र उनलाई विस्थापित गर्नुलाई आफ्नो "सर्वोच्च प्राथमिकता" घोषणा गरेका छन्।   'द जेरुसेलम पोस्ट' का अनुसार गादी आइसेनकोट, नाफ्ताली बेनेट, यायर लापिड, यायर गोलान र एभिग्डोर लिबरम्यानसहितका ती पाँच नेताले बुधबार नेसेट (इजरायली संसद्) मा भेटघाट गरे। उनीहरूले इजरायलमा देखिएका राजनीतिक तथा सुरक्षा चुनौतीका माझ एक "राष्ट्रिय आपत्कालीन सरकार" गठन गर्न आह्वान गरेका छन्।   बेनेटले नेतान्याहूसँग करिब तीन घण्टा लामो बैठक गरेपछि यो घोषणा आएको हो।   उक्त बैठकमा 'याशार' का नेता गादी आइजेनकोट, 'ब्याचाद' का नेता नाफ्ताली बेनेट, 'येश अतिद' का नेता यायर लापिड, 'द डेमोक्र्याट्स'का नेता यायर गोलान र 'यिस्रायल बेतेनु'का नेता एभिग्डोर लिबरम्यान सहभागी थिए।   एक संयुक्त विज्ञप्तिमा ती नेताहरूले "हाल इजरायलले सुरक्षा, सामाजिक र अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा सामना गरिरहेको वास्तविक संकटकाल" तथा "आगामी दिनहरूको अत्यन्त संवेदनशील अवस्था" को उल्लेख गरेका छन्। दलहरूले मिलेर काम गरिरहने सहमति पनि जनाएका छन् र मतान काहानालाई नेसेट (इजरायली संसद्) को नयाँ सभामुखमा मंगलबार गरिएको चयनलाई स्वागत गरेका छन्।   'द जेरुसेलम पोस्ट' का अनुसार विपक्षी गठबन्धनको बैठकअघि बेनेटले नेतान्याहूसँग छुट्टै भेटवार्ता गरे। यो भेटबारे आइजेनकोटलाई जानकारी दिइएको थिएन, जसका कारण गठबन्धनको बैठक बुधबार दिउँसो पछिल्लो समयसम्मका लागि स्थगित गर्नुपर्‍यो।   भेटपछि गोलानलाई सोधियो कि बेनेट र नेतान्याहूबीच भएको कुराकानीबारे छलफल भयो वा भएन। उनले यो एक "संवेदनशील कुराकानी" भएकाले यस विषयमा आफूले सञ्चारमाध्यमसमक्ष केही बोल्न नसक्ने बताए।   बेनेटले पनि पत्रकारहरूका प्रश्नको जवाफ दिन अस्वीकार गरे। नेतान्याहूको गठबन्धन र आइजेनकोटका नेतृत्वमा रहेको समूहबीच सम्भावित "एकता सरकार" गठनका लागि वार्ता चलिरहेकै बेला बेनेट र नेतान्याहूबीच यो भेट भएको हो।   आइजेनकोटका नेतृत्वमा रहेको गठबन्धनभित्र विभाजन हुन सक्ने सम्भावनाबारे चलिरहेका अड्कलबाजीलाई सम्बोधन गर्दै लापिडले भने कि यस्ता हल्लाले नेताहरूलाई उनीहरूको लक्ष्यबाट विचलित गराउन सक्दैनन्। बेनेट र नेतान्याहूबीचको भेटवार्ताबारे सोधिएको प्रश्नमा लापिडले भने, "कुनै पनि भेटवार्ता, सुरक्षा ब्रिफिङ वा कुराकानीलाई लिएर चल्ने हल्ला र अड्कलबाजीले आइजेनकोटका नेतृत्वमा रहेको गठबन्धनलाई सरकार गठन गर्ने आफ्नो लक्ष्यबाट भड्काउन सक्दैनन्।"   उनले भने कि यसको उद्देश्य "इजरायलले सामना गरिरहेका सुरक्षा, आर्थिक र कूटनीतिक चुनौतीलाई सफलतापूर्वक सम्बोधन गर्न सक्ने एउटा नयाँ, प्रभावकारी र सक्षम सरकार स्थापना गर्नु" हो।   लापिडले थपे, "बेनेट र म आइजेनकोटका नेतृत्वमा 'परिवर्तनका लागि सरकार' गठन गर्न अथक प्रयास गरिरहेका छौँ।"   'द जेरुसेलम पोस्ट' का अनुसार बुधबार नेसेट (इजरायली संसद्) मा भएको भेटवार्तापछि बेनेटका सहयोगीहरूले बताए कि उनी नेतान्याहूका नेतृत्वमा बन्ने एकता सरकारमा सामेल हुने छैनन्।   उनका सहयोगीहरूका अनुसार बेनेटका लागि एकता सरकारको एउटै मात्र स्वीकार्य स्वरूप त्यो हुन सक्छ जसमा "रोटेसन" (पालोपालो नेतृत्व गर्ने) सम्झौताअन्तर्गत सुरुमा आइजेनकोट प्रधानमन्त्री बन्ने व्यवस्था होस्।

सेन्जेनमा सि जिनपिङ र पुटिनबीच भेटवार्ता

काठमाडौं, २ मंसिर । चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिङ र रसियाका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच भेटवार्ता भएको छ । बुधबार दक्षिण चिनियाँ सहर सेन्जेनमा सी र पुटिनबीच द्विपक्षीय वार्ता भएको हो ।  सेन्जेनमा सुरु भएको एपेक शिखर सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै पुटिनले पश्चिमा शक्तिहरूलाई ‘पूर्व प्रभुत्वशाली शक्ति’ को संज्ञा दिँदै युरोप अहिले अपमानजनक पतनको अवस्थाबाट गुज्रिरहेको बताए। ‘अनुभवले के देखाएको छ भने आर्थिक प्रभुत्व जमाउने र प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा दबाब दिने परम्परागत उपायहरू अब धेरै हदसम्म प्रभावहीन भइसकेका छन् । तिनको त्रास देखाउने क्षमता पनि निकै कमजोर भइसकेको छ,’ उनले भने । पुटिनले नाकाबन्दी, भन्सार शुल्क र निर्यातमा लगाइएका रोकहरूले केही हदसम्म निरुत्साहित गर्ने प्रभाव पार्न सके पनि यिनले विकासलाई रोक्न त के, प्रतिस्पर्धीहरूको अर्थतन्त्रलाई ध्वस्त पार्न नसक्ने चेतावनी दिए । युक्रेनविरुद्धको युद्धका कारण रुसी अर्थतन्त्रमाथि अमेरिका र युरोपले कडा प्रतिबन्धहरू लगाएका छन्। यो युद्ध फेब्रुअरी २०२२ मा सुरु भएको थियो । मस्कोले छिमेकी युक्रेनमाथि आक्रमण गरेपछि अमेरिकासहित पश्चिमी मुलुकले रसियामाथि नाकाबन्दी लगाएका छन् । एपेक शिखर सम्मेलनमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प पनि सहभागी हुँदैछन् । उनले बिहीबार सि र पुटिनसँग त्रिपक्षीय भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम छ ।

खेल
केन्याकी म्याराथन विश्व च्याम्पियन पेरेस तीन वर्ष प्रतिबन्धित
फिफा निर्वाचनमा इन्फान्टिनोका प्रतिस्पर्धीमा डियालो र तासिमा हुने

काठमाडौं, ३ मंसिर । फिफाका अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोको पुनः निर्वाचनको प्रयासलाई फ्रान्सेली र जापानी फुटबल महासंघका अध्यक्षहरू फिलिप डियालो र कोजो तासिमाले चुनौती दिने भएका छन्।   फुटबलको विश्वव्यापी प्रशासकीय निकायले यसको पुष्टि गरेको छ। गत महिना उम्मेदवारी दिने घोषणा गरेका स्विट्जरल्यान्डका पूर्व डिफेन्डर रामोन भेगा बिहीबार फिफाले उल्लेख गरेका उम्मेदवारहरूको सूचीमा समावेश छैनन्।   सन् २०२७ को मार्चमा हुने निर्वाचनमा इन्फान्टिनोले पहिलो पटक चुनौतीको सामना गर्नेछन्। यसअघि सन् २०२३ मा उनी कुनै प्रतिस्पर्धा बिना नै पुनः निर्वाचित भएका थिए।   फ्रान्सेली फुटबल महासंघ (एफएफएफ) का अध्यक्ष डियालोले सोमबार आफ्नो उम्मेदवारी घोषणा गरेका थिए  । उनलाई कार्यकारी समिति र फिफा काउन्सिलमा प्रतिनिधित्व गर्ने युइएफए (यूईएफए) सदस्य संघहरूको समर्थन प्राप्त छ भने जापानी फुटबल महासंघका अध्यक्ष तासिमाले यसै महिनाको सुरुमा आफ्नो उम्मेदवारी घोषणा गरेका थिए र बुधबार औपचारिक रूपमा मनोनयन दर्ता गराए।   फिफाले एक विज्ञप्तिमा भनेको छ, "उम्मेदवारीहरू निर्वाचन समितिसमक्ष पठाइएका छन्, जसले तिनको जाँचबुझ गरी उम्मेदवारहरूको स्वीकृतिबारे निर्णय लिनेछ, प्रस्तावित र स्वीकृत उम्मेदवारहरूको नामबारे सदस्य संघहरूलाई १८ फेब्रुअरी २०२७ सम्ममा जानकारी गराइनेछ।"   विश्वकप र अन्य प्रमुख प्रतियोगिताहरूमा आफ्नो हिस्सा बिक्री गर्ने उद्देश्यले ल्याइएको 'फिफा फरवार्ड इन्टरप्राइज' (एफएफई) प्रस्ताव असफल भएपछि फिफा अध्यक्ष इन्फान्टिनोलाई राजीनामा दिन बारम्बार आग्रह गरिएको छ।   तर सन् २०१६ देखि फिफा अध्यक्ष रहँदै आएका ५६ वर्षीय स्विट्जरल्यान्डका नागरिक इन्फान्टिनो भने आफूलाई पुनः निर्वाचित गराउन विश्वभरका सदस्य संघहरूको पर्याप्त समर्थन रहेको दाबी गर्छन्। सन् २०२३ मा एफएफएफको अध्यक्ष बनेका डियालोले एफएफई विवादका कारण यस वर्ष फ्रान्स र अन्य युरोपेली फुटबल संघहरूले इन्फान्टिनोलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिँदा प्रमुख भूमिका खेलेका थिए।   सोमबार युइएफएले भन्यो, "फिफाको कार्यदिशालाई लिएर गम्भीर चिन्ताहरू व्यक्त भइरहेको पृष्ठभूमिमा राष्ट्रिय फुटबल संघहरूले विश्वव्यापी फुटबल समुदायभित्र पुनः एकता र विश्वास कायम गर्न आह्वान गरेका छन्।"

चितवनले सुदूरपश्मिलाई फाइनल पुग्न दियो १३४ रनको लक्ष्य

काठमाडौं, ३ मंसिर । तेस्रो नेपाल प्रिमियर लिग (एनपिएल)को दोस्रो क्वालिफायरमा चितवन राइनोजले सुदूरपश्चिम रोयल्सलाई १३४ रनको लक्ष्य दिएको छ ।  बिहीबार त्रिवि क्रिकेट मैदानमा टस जितेर सुरुमा ब्याटिङ गरेको चितवनले निर्धारित २० ओभरमा नौ विकेट गुमाउँदै १३३ रन बनायो । सुदूरले फाइनलमा स्थान बनाउन एक सय ३४ रन बनाउनुपर्नेछ ।  सुदूरका बलर हाबी भएपछि चितवनका डेविड मलमबाहेक कुनै पनि ब्याटरले ठूलो साझेदारी गर्न सकेनन् । मलमले एक्लै इनिङ्स धान्दै लज्जास्पद स्कोर बनाउनबाट टिमलाई जोगााएका थिए ।  तल्लोक्रमका सलाहुद्दिन खानले १८ रन जोडे । आठौं क्रममा आएका उनले १६ बलमा एक चौका प्रहार गर्दै मलमलाई राम्रो साथ दिएका थिए । सलाहुदिद्न र मालमबीच सातौं विकेटको लागि सर्वाधिक ४० रनको साझेदारी भएको थियो ।  ३९ वर्षीय इंग्ल्यान्डका ब्याटर मलमले अविजित ७१ रन बनाए । उनले ५१ बलमा ९ चौका र २ छक्का हिर्काए । बलर कमलसिंह ऐरीले ८ बलमा १० रनको योगदान गरे ।  यसअघि इलिमिनेटरमा काठमाडौं गोर्खाजविरुद्ध कीर्तिमानी शतक बनाएका श्रीलंकन कामिल मिशरा मात्र चार रन बनाएर आउट भए । एनपिएलकै व्यक्तिगततर्फ सर्वाधिक रन बनाउने क्रममा उनले अविजित १२० रन बनाएका थिए ।  देव खनाल ६, इंग्ल्यान्डका पूर्व खेलाडी समेत रहेका कप्तान रवि बोपरा १, विवेक यादव ३, पूर्व कप्तान कुशल मल्ल १, पाकिस्तानी अलराउन्डर उसमा मिरले २ रन जोडेका थिए ।  सुदूरपश्चिमका बलर स्कट कुगुलेइनले सर्वाधिक तीन विकेट लिए । उनले चार ओभरमा २७ रन खर्चिएका थिए । थारिन्दु रत्नायेकेले २ विकेट लिए । इशान पाण्डे, हेमन्त धामी र कप्तान दीपेन्द्रसिंह ऐरीले समान एक विकेट लिएका थिए । 

एन्फामाथिको निलम्बन र प्रतिबन्ध फुकुवा गर्ने राखेपकाे निर्णय

काठमाडौं, ३ मंसिर । राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) माथि लगाएको निलम्बन तथा प्रशासनिक र आर्थिक प्रतिबन्ध फुकुवा गरेको छ । राखेपको कार्यकारी समितिले बिहीबार गरेको निर्णयअनुसार एन्फामाथि यसअघि लगाइएका सबै प्रकारका निलम्बन तथा प्रतिबन्ध फुकुवा गरेको हो ।  राखेपका सदस्यसचिव रामचरित्र मेहताले एन्फालाई पठाएको पत्रमा एन्फाले ५ अप्रिल २०२६ मा पत्रमार्फत गरेको अनुरोध र यसअघि राखेपले जारी गरेका विभिन्न पत्रलाई आधार मानेर प्रतिबन्ध फुकुवा गर्ने निर्णय गरिएको उल्लेख छ । राखेपले राष्ट्रिय खेलकुद विकास ऐन, २०७७ को दफा २९ ९३० बमोजिम निलम्बन तथा प्रतिबन्ध फुकुवा गरिएको जनाएको छ । राखेपले यस निर्णयको जानकारी प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालय, फिफा र एसियाली फुटबल महासंघलाई समेत गराएको छ । राखेपको निलम्बन र प्रतिबन्धका साथै एएफसीको निलम्बनका कारण नेपालले साफ प्रतियोगिता गुमाएको थियो । नेपालमाथिको निलम्बन फुकुवाका लागि शिक्षामन्त्री सस्मित पोखरेलसहितको टोली हाल थाइल्यान्ड पुगेकाे छ । एन्फाका अध्यक्षा पंकजविक्रम नेम्वाङसमेत उतै छन् ।

दोस्रो झापा महिला गोल्डकपकाे उद्घाटन खेलमा झापा ११ र पोखरा खेल्ने

न्युज कारखाना  पथरी, ३ मंसिर। एक्स्ट्रिम दोस्रो झापा महिला गोल्डकप २०८३ अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण नकआउट फुटबल प्रतियोगिताको खेल तालिका सार्वजनिक भएको छ । यही मंसिर ५ गतेदेखि हुने प्रतियोगिताका लागि आयोजक झापा महिला गोल्डकपले आज खेल तालिका सार्वजनिक गरेको हो । आयोजक झापा महिला गोल्डकपका सचिवालय प्रमुख हिमाल खरेलका अनुसार उद्घाटन खेल आयोजकको झापा ११ फुटबल क्लबको महिला टिम र आरएस पोखरा फुटबल क्लबबीच हुनेछ । त्यस्तै, दोस्रो खेल मंसिर ६ गते त्रिभुवन आर्मी फुटबल क्लबविरुद्ध भारत नयाँ दिल्लीको एभी फुटबल क्लबले खेल्नेछ । झापा महिला गोल्डकपको तेस्रो खेल मंसिर ७ गते एपिएफ फुटबल क्लबसँग भुटानको थिम्पु राभेन वुमेन्स फुटबल क्लबले प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । चौथो खेल मंसिर ८ गते नेपाल पुलिस फुटबल क्लबले बागमती युथ क्लबविरुद्ध प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । प्रतियोगिताको पहिलो सेमिफाइनल खेल मंसिर ९ गते हुनेछ भने अन्तिम सेमिफाइनल खेल मंसिर १० गते हुनेछ । झापा महिला गोल्डकपको फाइनल खेल मंसिर १२ गते हुनेछ । प्रतियोगिताको विजेताले नगद ११ लाख रुपैयाँ, ट्रफी र मेडल तथा उपविजेताले नगद ५ लाख ५० हजार रुपैयाँ, ट्रफी र मेडल प्राप्त गर्नेछन् । गत संस्करणको तुलनामा यसपटक विजेताको पुरस्कार राशि ९० हजार र उपविजेताको ५० हजार रुपैयाँले वृद्धि गरिएको अध्यक्ष सन्तोष थोप्रा लिम्बुले बताए । प्रतियोगिताको सर्वोत्कृष्ट खेलाडीले एक लाख ५० हजार रुपैयाँसहित ट्रफी प्राप्त गर्नेछन् । त्यस्तै, उत्कृष्ट प्रशिक्षक, गोलकिपर, डिफेन्डर, मिडफिल्डर, सर्वाधिक गोलकर्ता र उदीयमान खेलाडीलाई जनही २५ हजार रुपैयाँ प्रदान गरिने आयोजकले जनाएको छ । प्रत्येक दिनको प्लेयर अफ द म्याचले नगद १५ हजाार र ट्रफी पाउनेछ । प्रतियोगिताको पहिलो संस्करणको उपाधि नेपाल पुलिस फुटबल क्लबले जितेको थियो । यसपटक भारत र भुटानका टोलीको सहभागिताले प्रतियोगितालाई थप प्रतिस्पर्धात्मक र अन्तर्राष्ट्रियस्तरको बनाउने अपेक्षा आयोजकले गरेको छ ।

शिक्षा
नोभेम्बर १९ मा विश्वः शीतयुद्धको औपचारिक अन्त्यको घोषणा भएकाे दिन
आज अन्तर्राष्ट्रिय सहनशीलता दिवस, बिभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइदैँ
नाेभेम्बर १६ मा विश्वः अमेरिका र सोभियत सङ्घबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना
नोभेम्बर १५ मा विश्वः नाथुराम गोड्सेलाई फाँसी
मधेशको शिक्षा पुरानै लयमा फर्काउन गुणस्तरीय शिक्षामा जोड दिनुपर्छ : मन्त्री सिंह
नोभेम्बर ६ मा विश्वः अब्राहम लिंकन अमेरिकाको राष्ट्रपति निर्वाचित
नोभेम्बर ४ मा विश्वः बराक ओबामा पहिलो अश्वेत अमेरिकी राष्ट्रपतिमा निर्वाचित