बुर्किना फासाेका ३८ बर्षिया राष्ट्रपति ट्राउरोले चलाइ रा'छन 'देश गज्जब'
बुर्किना फासो, २० साउन । सन् २०२२ को ‘कू’ अर्थात सैन्य सत्तापलट मार्फत सत्ता हातमा लिएका ३८ वर्षीय सेना अधिकारी क्याप्टेन इब्राहिम ट्राओरे अफ्रिकाका सर्वाधिक चर्चित नेताहरूमध्ये एक बनेका छन्। उनका समर्थकहरूले उनलाई सार्वभौमिकता र विदेशी प्रभावविरुद्धको प्रतिरोधको प्रतीकका रूपमा हेर्ने गरिरहेका छन भने अफ्रिकी महादेशभर उनको छवि चुलिँदै गर्दा उनको शासनकाल राजनीतिक गतिविधिमा बढ्दो प्रतिबन्ध, निरन्तर असुरक्षा र राष्ट्रिय पुनर्जागरणको उनको सन्देशले दिगो परिवर्तन ल्याउन सक्छ कि सक्दैन भन्ने प्रश्नहरूले पनि उत्तिकै चर्चामा छ । अप्रिल महिनामा ट्राओरेले बुर्किना फासोका जनतालाई ‘लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको कुरा बिर्सन’ आग्रह गर्दै मुलुक अहिले लोकतान्त्रिक चरणमा नभई ‘अब मुलुक क्रान्तिकारी चरण’ मा रहेको तर्क गरिरहेका छन । उनको सरकारले सेनाको नेतृत्वमा रहेको संक्रमणकालीन अवधिलाई लम्ब्याउने र राजनीतिक दलहरूलाई विघटन गर्ने निर्णय गरे पछि यो भनाइ आएको थियो। उनको यो अभिब्यक्तिले नागरिक शासनको पुनर्बहाली अब तत्कालको प्राथमिकतामा नरहेको संकेत गर्छ। अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा ट्राओरेको बढ्दो ख्याति र बुर्किना फासोभित्रको यथार्थबीचको विरोधाभास उनको राष्ट्रपतीय कार्यकालको एउटा मुख्य र निर्णायक विषय बनेको छ। बुर्किना फासो विगत एक दशकदेखि साहेल क्षेत्रको सुरक्षा संकटको केन्द्रबिन्दु रहँदै आएको छ, जहाँ अल कायदा र आईएसआईएलसँग आबद्ध सशस्त्र समूहहरूले देशका ठूला भू भागहरूमा आफ्नो प्रभाव विस्तार गरेका छन् र लगातारका सरकारहरूलाई समेत कमजोर वा निस्तेज बनाइरहेको अवस्थामा उनको नेतृत्वमा सत्ता पुगेको छ । ट्राओरेको प्रभाव बुर्किना फासोभन्दा धेरै टाढासम्म फैलिएको छ किनभने उनले विदेशी सैन्य हस्तक्षेप, आर्थिक परनिर्भरता र नागरिकसँग कुनै सरोकार नराख्ने ठानिएका राजनीतिक अभिजात वर्गप्रति अफ्रिकाका विभिन्न भागमा व्याप्त असन्तुष्टिलाई सम्बोधन गरिरहेको धेरै जनता विश्वास गर्छन । सन् २०२२ को सेप्टेम्बरमा सैन्य विद्रोहबाट सत्ता सम्हालेयता उनले फ्रान्सेली सेनालाई देशबाट निकालेका छन्, रुससँगको सम्बन्ध सुदृढ गरेका छन्, स्थानीय उद्योग तथा कृषिलाई प्रवर्द्धन गरेका छन् र आर्थिक आत्मनिर्भरतालाई राष्ट्रिय प्राथमिकताका रूपमा अघि सारेका छन्। उनको सरकार साहेल क्षेत्रका अन्य सैन्य नेतृत्वका सरकारहरूसँगै परम्परागत पश्चिमी सुरक्षा साझेदारीबाट टाढिने कदममा सामेल भएको छ। उनका भाषणहरूमा प्रायः पूर्व क्रान्तिकारी नेता थोमस सान्काराको विरासतको चर्चा गरिन्छ। सान्काराले सन् १९८३ देखि सन् १९८७ मा आफ्नो हत्या नभए सम्म बुर्किना फासोमा शासन गरेका थिए र उनी सम्पूर्ण अफ्रिकामा साम्राज्यवाद विरोधी तथा आत्मनिर्भरताको प्रतीक मानिन्छन्। समर्थकहरूको तर्क छ कि ट्राओरेले राष्ट्रिय गौरव पुनर्स्थापित गरेका छन् र बुर्किना फासोलाई राजनीतिक तथा आर्थिक रूपमा बाह्य शक्तिहरूमा निर्भर राख्ने प्रणालीलाई चुनौती दिएका छन्। नाइजेरियास्थित ‘बिकन कन्सल्टिङ लिमिटेड’ का संस्थापक तथा सुरक्षा विश्लेषक कबिर आदामाले अल जजिरालाई भने, ‘बुर्किना फासोमा भइरहेको घटनाक्रम भनेको शासनको वैधता र कार्यसम्पादन बीचको सम्बन्ध विच्छेद हो। ट्राओरेले सुरक्षा संरचनालाई कार्यक्षमता भन्दा पनि राष्ट्रिय सार्वभौमिकतामा केन्द्रित हुने गरी पुनर्गठन गरेका छन्।’ आदामाुका अनुसार ‘भोलन्टियर्स फर द डिफेन्स अफ द होमल्यान्ड’ अर्थात मातृभूमि रक्षा स्वयंसेवकको गठन, ‘इकोवास’बाट बुर्किना फासोको बहिर्गमन र रुससँगको घनिष्ठ सुरक्षा सम्बन्धजस्ता कदमहरूले त्यहाँका जनतामा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ किनकि उनीहरू विदेशी सहयोगमा सञ्चालित सैन्य प्रयासहरूबाट आजित भइसकेका थिए, जुन प्रयासहरू सशस्त्र समूहहरूको विस्तार रोक्न असफल भएर प्रमाणित पनि गरेका थिए । घानामा कार्यरत बुर्किना फासोका एक कूटनीतिज्ञले, जसले सार्वजनिक रूपमा बोल्ने अनुमति नभएकाले नाम नखुलाउने सर्तमा कुरा गरे, बताए कि ट्राओरेप्रतिको आकर्षणले बाह्य शक्तिहरूको प्रभावबाट कम प्रभावित देखिने नेताप्रतिको केही नागरिकको चाहनालाई झल्काउँछ। ती कूटनीतिज्ञले अल जजिरालाई भने, ‘मैले दशकौं देखि पश्चिमी नेताहरूका भाषणहरू नियालिरहेको छु, ट्राओरे यस्ता पहिलो नेता हुन्, जो उनीहरूले तयार पारेको ‘स्क्रिप्ट’ वा निर्देशनअनुसार बोलिरहेका छैनन् जस्तो देखिन्छ, उनी जे बोलिरहेका छन, त्यो मनै देखि रहेको छ।’ ती कूटनीतिज्ञका अनुसार केही समर्थकहरू पश्चिमी सरकारहरूको आलोचनालाई यस कुराको प्रमाणका रूपमा लिन्छन् कि बुर्किना फासोको थप स्वतन्त्र बाटो अपनाउने प्रयासले स्थापित सम्बन्धहरूलाई चुनौती दिइरहेको छ। ट्राओरेले आफ्नो सार्वभौमिकताु सम्बन्धी सन्देशलाई नीतिगत रूप दिने प्रयास गरेका छन्, यस क्रममा उनको सरकारले स्थानीय उत्पादन, रणनीतिक क्षेत्रहरूमा राज्यको नियन्त्रण तथा विदेशी साझेदारहरू माथिको निर्भरता घटाउने विषयलाई प्राथमिकता दिएको छ। अधिकारीहरूका अनुसार बुर्किना फासोले कृषि क्षेत्रमा, विशेष गरी धान र मकैजस्ता मुख्य बालीहरूमा, लगानी बढाएको छ भने स्थानीय उत्पादन तथा प्रशोधन उद्योगहरूलाई पनि प्रोत्साहन गरिरहेको छ। साथै, सरकारले पूर्वाधार परियोजनाहरूलाई प्रवर्द्धन गर्नुका साथै रणनीतिक आर्थिक क्षेत्रहरूमा राष्ट्रिय सहभागिता बढाउने प्रयास पनि गरेको छ। सरकारले ‘मातृभूमि रक्षाका लागि स्वयंसेवक’ कार्यक्रमको दायरा पनि बढाएको छ। यो सरकारको समर्थन प्राप्त नागरिक दस्ता हो, जसलाई राज्यले सुरक्षा कायम गर्न कठिनाइ भोगेका क्षेत्रहरूमा सेनालाई सघाउन गठन गरिएको थियो। सरकारले 'मातृभूमि रक्षाका लागि स्वयंसेवक' कार्यक्रमको दायरा पनि बढाएको छ। यो सरकारको समर्थन प्राप्त नागरिक दस्ता हो, जसलाई राज्यले सुरक्षा कायम गर्न कठिनाइ भोगेका क्षेत्रहरूमा सेनालाई सघाउन गठन गरिएको थियो। के सुरक्षामा सुधार आएको छ ? यो नै ट्राओरेको राष्ट्रपतिकालको मुख्य कसी हो। उनी बुर्किना फासोमा वर्षौं देखि बिग्रँदै गएको सुरक्षा अवस्थालाई सुधार्ने वाचासहित सत्तामा आएका थिए। छिमेकी मुलुक मालीमा देखिएको अस्थिरता पछि साहेल क्षेत्रमा फैलिएका अल कायदा र आईएसआईएलसँग आबद्ध सशस्त्र समूहहरूलाई नियन्त्रण गर्न यसअघिका सरकारहरूले संघर्ष गरेका थिए। सन् २०२२ यता सेनाले देशभर आफ्ना कारबाहीहरू तीव्र पारेको छ र विभिन्न सहर तथा रणनीतिक स्थानहरू पुनः आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको घोषणा पटक(पटक गरेको छ। सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार धेरै क्षेत्रमा सुरक्षामा सुधार आएको छ र राज्यले सशस्त्र समूहहरूको नियन्त्रणमा रहेका भू–भागहरू पुनः आफ्नो अधीनमा लिएको छ। ‘अन्ततः ट्राओरेको राष्ट्रपतिकालको मूल्याङ्कन सुरक्षामा सुधार भयो कि भएन भन्ने आधारमै गरिनेछ,’ मुस्तफा बाचुरे सालामाले अल जजिरालाई बताए। उनी घाना बुर्किना फासो सीमा नजिकै कार्यरत घानाका निजी अनुसन्धानकर्ता तथा सुरक्षा र गुप्तचर विशेषज्ञ हुन्। सालामाका अनुसार बुर्किना फासोले अझै पनि साहेल क्षेत्रमा अल कायदाको सहयोगी संगठन ‘जामात नुसरत अल–इस्लाम वाल–मुस्लिमिन’ र आईएसआईएलको ‘वेस्ट अफ्रिका प्रोभिन्स’सँग आबद्ध सशस्त्र समूहहरूबाट गम्भीर खतराको सामना गरिरहेको छ। साथै, त्यहाँ लाखौं मानिसलाई मानवीय सहायताको खाँचो छ, २० लाखभन्दा बढी मानिस विस्थापित भएका छन् र सुरक्षासम्बन्धी सरकारी दाबीहरूको स्वतन्त्र पुष्टि गर्ने अवसर सीमित छ। उनका अनुसार र्किना फासो र घानाले सीमापार खतराहरूको निगरानी गर्न तथा सशस्त्र समूहको हिंसालाई यस क्षेत्रमा फैलिनबाट रोक्न गुप्तचर सम्बन्धी सहकार्य गर्दै आएका छन्। सरकारी दाबीका बाबजुद बुर्किना फासो सशस्त्र समूहको हिंसाबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित मुलुकहरूमध्ये एक बनेको छ। विभिन्न क्षेत्रमा आक्रमणहरू जारी छन्, सर्वसाधारणको नियमित रूपमा हत्या भइरहेको छ र मानवीय सहायता संस्थाहरूले लाखौं मानिसलाई सहयोगको आवश्यकता रहेको जनाएका छन्। त्यसो त २० लाखभन्दा बढी मानिस विस्थापित अवस्थामा छन् र प्रभावित धेरै क्षेत्रहरूमा पहुँच सीमित छ। पत्रकार, अनुसन्धानकर्ता र मानवीय सहायता समूहहरूको पहुँच खुम्चिँदै गएकाले सेनाका दाबीहरूको स्वतन्त्र पुष्टि गर्न पनि झन झन कठिन हुँदै गएको छ। सरकारले ‘मातृभूमि रक्षाका लागि स्वयंसेवक’कार्यक्रमको दायरा पनि बढाएको छ। यो सरकारको समर्थन प्राप्त नागरिक दस्ता हो, जसलाई राज्यले सुरक्षा कायम गर्न कठिनाइ भोगेका क्षेत्रहरूमा सेनालाई सघाउन गठन गरिएको थियो। (अलजजिरावाट भावनुवाद)
मन्त्री परिषदका यी हुन ७ निर्णय
काठमाडौं, २० साउन । मन्त्रिपरिषद् बैठकले गरेका निर्णयहरू सार्वजनिक भएको छ। शिक्षा तथा खेलकुदमन्त्री तथा सरकारका प्रवक्ता सस्मित पोखरेलले मन्त्रिपरिषद् बैठकका ७ वटा महत्वपुर्ण निर्णयहरू सार्वजनिक गरेका हुन् । यस्ता छन् मन्त्रिपरिषद् बैठकका निर्णयहरूः १. तथ्याङ्क पहिलो संशोधन नियमावली २०८३ स्वीकृत गर्ने । २. दोस्रो, लगानी बोर्डको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत पदमा याङ्की उक्याब काठमाडौँलाई नियुक्ति गर्ने। ३. नेपाल इन्टरमोडल यातायात विकास समिति गठन आदेश २०५४ खारेज गर्ने र नेपाल इन्टरमोडल यातायात विकास समितिलाई नेपाल पारवहन तथा गोदाम व्यवस्था कम्पनी लिमिटेडसँग गाभ्न स्वीकृति दिने । ४. पशु बधशाला र मासु जाँच ऐन २०५५ चरणबद्ध रूपमा नेपाल राज्यभर लागू गर्ने । ५. बालबालिका सम्बन्धी पहिलो संशोधन विधेयक २०८३ सङ्घीय संसद समक्ष पेस गर्न स्वीकृति प्रदान गर्ने। ६. विश्वविद्यालय अनुदान आयोगमा रिक्त रहेको अध्यक्ष पदमा प्राध्यापक डाक्टर खड्गबहादुर केसी पर्वत र सचिव पदमा प्राध्यापक डाक्टर रोजेश श्रेष्ठ भोजपुरलाई नियुक्ति गर्ने । ७. सुनसरी र सिराहा जिल्लामा भएको प्रदर्शनका क्रममा मृत्यु हुने र घाइतेहरूलाई क्षतिपूर्ति, राहत, उपचारको व्यवस्था गर्ने ।
उपभोक्ताले बढी सञ्चित गर्दा बजारमा ग्याँस अभावः सरकार
काठमाडौं, १९ साउन । पछिल्लो समय बजारमा देखिएको खाना पकाउने ग्याँस अभावको समस्यामा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले गम्भिर चासो ब्यक्त गरेका छन् । प्रधानमन्त्री शाहको सचिवालयका अनुसार मुख्य सचिव गोविन्दबहादुर कार्कीज्यूको अध्यक्षतामा आज प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा विशेष छलफल सम्पन्न भएको छ । विभिन्न मन्त्रालयका सचिवहरू, नेपाल आयल निगमका पदाधिकारी र ग्यास उद्योगीहरूको सहभागिता रहेको छलफलमा ग्यास अभाव हुनुको कारण र तत्काल समाधानका उपायबारे वृहत् विमर्श गरेको थियो । छलफलका क्रममा व्यावसायीहरूले बजारमा ग्याँसको वास्तविक अभाव नभएको तर आधा सिलिन्डरबाट पुनः भरी सिलिन्डर वितरण सुरु भए पछि उपभोक्ताले आवश्यकता भन्दा बढी भण्डारण गर्दा माग एक्कासि बढेको जानकारी गराए । यस समस्यालाई सम्बोधन गर्न र आगामी चाडपर्वमा आपूर्ति सहज बनाउन ग्याँस आयात बढाउने, वितरण प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउन निकायहरूबीच समन्वय गर्ने निर्णय भएको छ। मुख्य सचिव कार्कीले यस समस्याको दीर्घकालीन समाधान खोज्न सरोकारवालाहरूसँग आगामी दिनमा पनि निरन्तर छलफल जारी राख्ने प्रतिबद्धता जनाए ।
ऋतिक रोशनले दिए आफ्नो अफिस भाडामा, पाँच बर्षको सम्झौता
विश्वको सबैभन्दा व्यस्त विमानस्थल बन्द हुने प्रक्रियामा
लिपुलेकवाट भारत-चीनको ब्यापार सुरू, नेपाल सरकार बेखबर र 'माैन'
नेपाल भुमी लिपुलेकवाट भारत र चीनबिच ब्यापार सुरू, पहिलो भारतीय टोली पुग्यो तिब्बत
आलस र चामलवाट घरमै बनाउनुहोस् सीरम, चाउरीपना हटाउनु होस्
नारायणी अस्पताल घटनाको विरोधमा रौतहटमा पनि चिकित्सकको आन्दोलन
दिनमा दुई कप कफी पिउनाले मुटुको रोगमा हुनेछ जोखिम कम
जुम्ल्याहा दिदीबहिनीसँग जुम्ल्याहा दाजुभाइको विवाह, विवाह गराउने पादरी पनि जुम्ल्याहा नै
ब्रोड पिकमा निर्मल पुर्जाको शव फेला, शव जापनी क्याम्पमा झारिदैँ
गिलगिट, १७ साउन । पाकिस्तानको अल्पाइन क्लबले आइतबार जनाए अनुसार हिमपहिरोमा परेर बेपत्ता भएको खबर आएको तीन दिनपछि उद्धार टोलीले ब्रोड पिक हिमालको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जाको शव फेला पारेको छ। शनिबार, उनको आरोहण आयोजक कम्पनी एलिट एक्सपेडले पाकिस्तानी पर्वतारोही सोहेल साखीसहित उक्त आरोहण दलका सबै सदस्यहरूको मृत्यु भइसकेको घोषणा गरेको थियो। एसीपीकी नाइला कियानीले आइतबार पाकिस्तानी पत्रिका ‘डन’ लाई बताएअनुसार, त्यतिन्जेलसम्म तीन जना पर्वतारोहीका शवहरू तथा अमेरिकाका एक पर्वतारोहीको हुन सक्ने अवशेषहरू फेला पारिएका थिए। यसैबीच, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पुर्जाको शव फेला परेको जानकारी दिएको हो । ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गरिरहेको छ। स्थलगत उद्धार टोली ब्रोड पिकको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाई’ सम्म पुगेको छ, त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन बाँकी छ। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई तल जापानी क्याम्पसम्म ल्याउने छ।’ ‘अत्यन्त कठिन भू भागका बाबजुद शव निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत प्रतिवेदनमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अपिल गर्छौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ। घोषणा हुनु अघि एसीपीका महासचिव अयाज सिगरीले ‘डन’लाई बताए अनुसार उद्धार कार्यका लागि स्थलगत उद्धार टोली हिमालमा रहेको ‘एडभान्स्ड बेस क्याम्प’ तर्फ अघि बढिरहेको थियो। उनले हिमालको भू बनोट, हिमपहिरोको जोखिम र ठाडा भिरालोपनले उद्धार प्रयासमा चुनौती खडा गरिरहेको तथा मौसमका कारण हेलिकप्टर प्रयोग गर्न नसकिएको बताएका थिए । त्यसपछि, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पाकिस्तान र नेपालका पर्वतारोहीहरू सम्मिलित ८ सदस्यीय स्थलगत टोली बिहान ९ बजेअघि नै ‘क्याम्प १’ मा पुगेको जानकारी दियो। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘उनीहरूले अत्यन्त कठिन परिस्थितिमा ‘ब्रड पिक’ को भिरालो भागमा खोजी तथा उद्धार अभियान सञ्चालन गर्नेछन्।’ निम्स दाइको शव भेटिएको पुष्टी पछि क्लबले भनेको छ, ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान’ अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गर्दैछ। स्थलगत उद्धार टोली ‘ब्रोड पिक’ को करिब ५,७०० मिटर उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’ सम्म पुगेको छ। त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन सकेको छैन। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई ‘जापानी क्याम्प’ सम्म तल ल्याउनेछ। अत्यन्त कठिन भू–भाग र चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा पनि शवहरू निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत रिपोर्टमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अनुरोध गर्दछौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्। निर्मल पुर्जा असम्भवलाई सम्भव बनाउने व्यक्ति थिए। बेलायती विशेष फौजका पूर्व सैनिकबाट पर्वतारोही बनेका उनले उच्च उचाइको आरोहणमा सम्भव मानिने कुराको परिभाषा नै परिवर्तन गरिदिए। उनले विश्वका ८,००० मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ वटा हिमालको सफल आरोहण केवल ६ महिना ६ दिनको कीर्तिमानी समयमा पूरा गरे, एउटा यस्तो कार्य जसका लागि पहिले वर्षौं वा पूरै जीवन लाग्ने ठानिन्थ्यो। उनले गर्वका साथ पृथ्वीका सर्वोच्च शिखरहरूमा नेपाली झण्डा फहराए र उनका उपलब्धिहरूले नेपालको पर्वतारोहण समुदायलाई नयाँ पहिचान दिलाए। तर उनको प्रभाव कुनै एक राष्ट्र वा कीर्तिमानभन्दा धेरै परसम्म फैलियो। उनले संसारभरका मानिसहरूलाई यो विश्वास दिलाए कि ‘असम्भव’ भनेको केवल त्यस्तो कुरा हो, जसलाई कसैले पर्याप्त साहसका साथ प्रयास गरेको हुँदैन, उनले विश्वभरका सपना देख्नेहरू र पर्वतारोहीहरूलाई ती लक्ष्यहरू पछ्याउन प्रेरित गरे जुन कुनै समय अप्राप्य लाग्थे। आफूले असाध्यै माया गर्ने हिमालमै उनको निधन हुनु विश्वव्यापी पर्वतारोहण समुदायका लागि एक ठूलो क्षति हो। तर सीमाहरूलाई चुनौती दिने र ‘असम्भव’ तबसम्म मात्र असम्भव हुन्छ जबसम्म कसैले त्यसलाई गर्ने साहस गर्दैन भन्ने कुरा प्रमाणित गर्ने उनको विरासत, उनले कोरेको बाटो पछ्याउने संसारभरका हरेक पर्वतारोहीमा जीवित रहनेछ। यस अत्यन्त कठिन घडीमा हामी उनका परिवार, प्रियजन र सम्पूर्ण पर्वतारोही समुदायप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गर्दछौं। शान्तिसँग विश्राम लिनुहोस्, निम्स दाइ।
निर्मल पुर्जाहरूका प्रेरणायुक्त साहस सदैव जीवित रहि रहनेछः प्रधानमन्त्री शाह
काठमाडौं, १६ साउन । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पाकिस्तानको ब्रोड पिट हिमालमा ज्यान गुमाएका निर्मला पुर्जासहितका आरोहीको निधन प्रति दुःख ब्यक्त गरेका छन । बिश्व बिख्यात निर्मल पुर्जासहित सबै आरोहीको निधन भएको पुष्टी भएसँगै प्रधानमन्त्री शाहले सामाजिक सञ्जालवाट शोक ब्यक्त गर्दै उनीहरू प्रति श्रद्दाञ्जलीसमेत ब्यक्त गरेका छन । उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, 'निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ ।' आरोहण केवल शिखर चुम्ने यात्रा होइन । यो साहस, अनुशासन, त्याग र मानवीय सीमालाई चुनौती दिने अदम्य आत्मविश्वासको सर्वोच्च अभिव्यक्ति हो । हिमालले धेरैलाई शिखरको गौरव दिन्छ, कहिलेकाहीँ आफ्नै काखमा सधैँका लागि अँगालेर पनि राख्छ । तर, हिमाल आरोहीहरू आफ्नो साहस र समर्पणका कारण इतिहासमा सधैँ अमर रहन्छन्। विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल, पाकिस्तानको काराकोरम पर्वत–शृङ्खलामा अवस्थित ८,०५१ मिटर अग्लो ‘ब्रोड पिक’मा विश्व कीर्तिमानधारी निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ) सहित छ जना नेपाली तथा अन्य चार विदेशी आरोहीहरूको दुःखद निधनले स्तब्ध बनाएको छ । निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ । सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली । शोकसन्तप्त परिवारजन, आफन्त तथा शुभेच्छुकहरूप्रति हार्दिक समवेदना ।
यस्तो थियो, ब्रोड पिक चढनु अघि निर्मल पुर्जाले लेखेको अन्तिम शब्दहरू
काठमाडौं, १६ साउन । अन्ततः ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा हिमपहिरोमा परी विश्व बिख्यात आरोही निर्मल पुर्जाले ज्यान गुमाएका छन्। बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ। गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो । पाकिस्तानी मिडिया ‘डन’का अनुसार ब्रोड पिकको शिखरमा पुग्नै लागेको बेला अचानक हिमपहिरो आएको थियो, सो हिमपहिरोले पुर्जासँगै रहेका १० आरोहीलाई १००० मिटर भन्दा तल फालेको अर्थात झारेको थियो, जो उनीहरू बाँच्ने सम्भावना कम भएको हिजै उल्लेख गरेको थियो । तर, पुर्जाले पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जाल एक्स पहिलेको टविटरमा लेखे अनुसार उनी सो हिमाल चढने पुर्ववत योजनामा नै थिएनन्। तर, योजना बिना नै पाकिस्तान पुगेका पुर्जाले अन्ततः सो हिमाल चढन गएका थिए । तर, त्यो निर्णय नै उनको लागि सदाका लागि घातक हुन पुग्यो र अन्ततः एउटा विश्वबिख्यात आरोही सबैलाई स्तब्ध पार्दै बिदा भएका छन् । र, याे उनले बिना अक्सिजन २९ पटक ८००० मिटर अग्ला हिमाल चढेर बनाएकाे नयाँ रेकर्ड पनि सँगसँगै कायम हुन लागेकाे उनले अन्तिम पटक एक्समा राखेकाे तस्विरले पनि देखाएकाे थियाे, जे हाेस, उनी हामी बिच रहेनन र उनी सदैव आरोहीका लागि सदैव प्रेरणाकाे स्राेत भएर बाचिरहने छन । उनले सो हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जालमा अंग्रेजीमा लेखेको धारणा यहाँ भावानुवाद गरिएको छ, उनले २७ जुलाईमा लेखेका थिए, जुन यस्तो छः 'मिसन परिवर्तन हुन्छ। कम्पास अडिन्छ। यो कहिल्यै योजना थिएन। सुरुमा, योजना केवल ‘जी टु’ चढ्ने थियो। तर पाकिस्तानको लागि प्रस्थान गर्नु अघि मैले मेरो ८००० मिटर शिखरहरूमा संख्याहरू दौडें। त्यतिबेला मलाई यो कुराले प्रहार गर्यो, यदि म यहाँ हुँदा ब्रोड पिकमा टिक गर्छु भने केवल एउटा मात्र ‘चो ओयु’ बाँकी रहन्छ। त्यसपछि म इतिहासमा सबै १४ आठ हजार अग्ला दुई पटक चढ्ने पहिलो व्यक्ति बन्छु। त्यो पनि अक्सिजन बिना। यो योजना गरिएको थिएन। ह्याट्रिक परियोजना फोकस थियो किनभने यसले ठूलो मिशन बोकेको थियो। तर अवसरहरू चिच्याउँदैनन्, तिनीहरू पहिले नै मौनतामा काम गर्नेहरूलाई फुस फुसाउँछन्। यहाँ मैले हरेक अभियानमा गरेको रहस्य छ, मैले कहिल्यै अरू कसैसँग प्रतिस्पर्धा गरिन। मेरो एक मात्र लडाईं हिजो, म भएको मान्छे विरुद्ध थियो। हरेक दिन, मेरो आफ्नै सीमाहरू धकेल्दै किनभने जब तपाईं छेउमा हेर्नुहुन्छ, अरूले के गरिरहेका छन्, भनिरहेका छन्, प्राप्त गरिरहेका छन्, तपाईं आफ्नो कम्पासबाट बाहिर निस्कनुहुन्छ। तपाईंको हेडिंग तपाईंको हो। यसलाई कडा रूपमा रक्षा गर्नुहोस्। प्रोजेक्ट पोसिबलको समयमा मैले बिना अक्सिजन १४ हिमाल चढ्दा उनीहरूले मेरो आलोचना गरे। यदि तपाईंले त्यसले के परिणाम दियो भनेर देख्नुभएको छैन भने नेटफ्लिक्समा १४ पिकहरू हेर्नुहोस्। त्यो फिल्म भनेको अस्पष्ट सत्य हो। म त्यहाँ अन्य अभियानहरूले पछाडि छोडेका पर्वतारोहीहरूको धेरै उद्धार गर्दै थिएँ, आफैंले रकम जुटाउँदै थिएँ, अगाडिबाट नेतृत्व गर्दै थिएँ, आफ्नै लाइनहरू मिलाउँदै थिएँ, चीनसँग शिशापाङ्मा अनुमतिपत्रको सामना गर्दै थिएँ, मेरी आमाको शल्यक्रियाको लागि अस्पतालमा थिएँ र यति धेरै। अनि अब, अब म अक्सिजन बिना दोहोरोको लागि अगाडि बढिरहेको छु, जम्मा तीन गुणा। आवाज रोकिएको छैन। मैले सुन्न छोडेको छु। अझै पनि शंका गर्नेहरूका लागि मैले पहिले नै २६ दिनमा पाकिस्तानको ८००० मिटर मध्ये सबै ५ चढिसकेको छु, त्यो पनि नेतृत्व गर्दै, मार्गदर्शन गर्दै, त्यो पनि अक्सिजन बिना। अक्सिजनले मेरो भाँच्नेहरूको रेकर्ड तोड्दै, प्राप्तिहरू त्यहाँ छन्। ब्रोड पिक, म माथि र तल सुरक्षित मार्ग बाहेक अरू केही माग्दैन। म शून्य पहाडहरूलाई हल्का रूपमा लिन्छु। एउटा पनि होइन। मेरो खुट्टाले बेसक्याम्प छोड्ने क्षण, यो १०० प्रतिशत हुन्छ। सधैं भएको छ। सधैं रहनेछ। यो मलाई यहाँसम्म पुर्याउने सबैप्रति समर्पित छ। समर्थकहरू। आलोचकहरू। तपाईंहरू सबै। दुवै पक्ष नभई आगो बल्दैन। त्यसैले, म हृदयदेखि नै धन्यवाद दिन्छु। मेरो उद्देश्य कहिल्यै पनि ‘म’ मा मात्र केन्द्रित रहेन। यो त म के को प्रतिनिधित्व गर्छु भन्ने कुरासँग सम्बन्धित छ। यसको उद्देश्य तपाईंलाई यो देखाउनु हो कि तपाईंका आफ्नै पहाडहरू, ती जस्तोसुकै भए पनि, चढ्न सकिने खालका छन्।'
अन्ततः हिम पहिरोमा बेपत्ता भएको निर्मल पुर्जाको निधन
काठमाडौं, १६ साउन । विश्व बिख्यात नेपाली आरोही निर्मल पुर्जाको निधन भएको छ । पाकिस्तानको ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा आएको हिमपहिरोमा परी बेपत्ता भएका पुर्जा अन्ततः मृतक अवस्थामा भेटिएका छन् । पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) मा गएको विनाशकारी हिमपहिरोमा परेर चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा अर्थात ‘निम्स दाइ’ को मृत्यु भएको आधिकारिक रूपमा घोषणा गरिएको छ। बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ। गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो । बिस्तृत बिवरण आउँन बाँकी छ...
आन्द्रा-भुँडीमा मात्रै आक्रमण गर्ने रहस्यमय बन्यजन्तुका कारण रौतहटमा त्रास
बिहारमा नक्कली मल कारखाना पर्दाफास, रौतहट-बाराका किसानसमेत थिए जोखिममा
चीनले पहिलो पटक बिकास गरयो धानको क्लोन, किसान र कृषिका लागि लाभदायक
`स्टन्डबाजी´ एसपी खडकाको कार्यशैलीमा प्रश्न
करिब १ हजार ३३ किलोग्राम गाँजासहित मिनि ट्रक चालक पक्राउ
झापामा ब्राउन सुगरसहित दुई जना पक्राउ
कोशीमा पनि एमाले कांग्रेस बिबाद, कांग्रेसले एमाले सरकारलाई साथ नदिने
भारतले सगरमाथाको फेदीमा बनाउँदैछ भब्य गुम्बा, गरियो शिलान्यास
स्वास्थ्य चौकीबाट नगर अस्पताल, जसले गरिरहेको छ धेरैको भरथेक
करिब ७ सय ७५ किलो गाँजा सहित ट्रक चालक पक्राउ
रमेश, जसले सर्पसँग बिताए आठ वर्ष, १३ सय बढी सर्पकाे उद्धार
राजेन्द्र महतोले भेटे कप्तानगञ्ज घटनाका मृतक र घाइतेका परिवारसँग
सामाजिक सदभाव जोगाउन एआईजी ठाडामगर सक्रिय
तस्करीको अडियो सार्वजनिक भएपछि सशस्त्रमा हलचलः इन्स्पेक्टरमाथि छानबिन, डीएसपीको सरुवा
मृतक गणेशको गाउँमा प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीविरुद्ध नाराबाजी
रौतहटमा सर्वदलीय बैठक, धार्मिक सद्भाव जोगाउन संयुक्त प्रतिबद्धता
एमाले त्यागेर आजपा गएका देवाही गोनाहीका नगरप्रमुख र वडाध्यक्ष पदमुक्त
सांसद पौडेल माथि कालोमसी प्रकरणः दुई युवक पक्राउ, थप संलग्नको खोजी जारी
राैतहटमा ठाउँकाे नाम विवाद उत्कर्षमा पुग्दा स्वागत बोर्ड उखेलियाे
एमाले र नेकपा मिल्दा पनि बागमतीमा ३ सिट कम छ: महेश बस्नेत
शशांकको नेतृत्वमा कांग्रेसको राष्ट्रिय भेला, शेखरसहितको नयाँ कांग्रेस गठनको तयारी
पार्टी एकताका लागि देउवा समूहद्वारा पाँच बुँदे प्रस्ताव
उजुरी र भिडियोपछि नेपाल बाल संगठनमा अनुगमन, २० बालबालिकाको उद्धार
सुनिता डंगाेलले नेतृत्व लिए पछि काठमाडाैंमा घटयाे कर र जरिवानामा भारी छुट
एमाले नेता बबन सिंह रास्वपामा प्रवेश
अभिभावकलाई कम्प्युटर पढाउँदै चितवन पुलिस स्कुल
बैंकिङ कसुरका फरार प्रतिबादी पक्राउ
मुस्ताङ प्रहरीले फाडयो ४ रोपनीको गाँजा खेत
निर्मल पुर्जाको निधनमा अन्नपुर्ण गाउँपालिकामा शोक बिदा
म्याग्दी मालिकाको बिम गाउँमा पाथीभरा माताको मन्दिर स्थापना
पेस्तोल र लागूऔषध सहित तीन जना पक्राउ
जबरजस्ती करणी गरेको अभियोगमा पक्राउ
चोरी तथा डाँका सम्बन्धी कसुरमा संलग्न दुई जना पक्राउ
बालकल्याण विद्यालयलाई अकबरे मल्टी एग्रोद्वारा रकम हस्तान्तरण
पोखरामा अन्तर व्यवस्थापिका सम्मेलन सुरु
मोटरसाइकलमा जनताको ढोकासम्म पुग्ने सांसद हरिप्रसाद भुसाल
रास्वपा महाधिवेशनः लुम्बिनी प्रदेशबाट सुबास शर्मा र सुशील अधिकारी बलिया दाबेदार
सुन जस्तो देखिने पहेँलो धातु सहित २ जना पक्राउ
नौवस्ता कारगारभित्र अवैध कारोबार, सदैव झडप
जसपा मधेसको अध्यक्षका लागि यादवद्वय मैदानमा उत्रने
तराईका जिल्ला अत्याधिक चिसो, चिसोवाट जोगिन चिकित्सकको सुझाव
रुपन्देहीमा थप ३ अस्थायी प्रहरी युनिट स्थापना, कुल संख्या ८४ पुग्याे
खेलकुदमा संघियता नहुँदा नेपालगञ्ज रंगशाला खण्डहर हुँदै
कर्णाली प्रदेशको पाँचौ मुख्यमन्त्रीमा शाही नियुक्त
कर्णालीका मुख्यमन्त्री कडेँलले दिए पदवाट राजिनामा
मुलुकका ७ ठाउँमा बाटो अबरूद्द, खुलाउने प्रयास जारी
चोरी भएको ३० मिनेटमै मोटरसाइकल बरामद, दुई युवक पक्राउ
ज्यान मार्ने उद्योग मुद्दाका फरार प्रतिवादी पक्राउ
जुवातास खेलिरहेको अवस्थामा १२ जना पक्राउ
अन्धविश्वासको पराकाष्ठाः महिनावारीका सेतो वस्तु देखाउन नहुने
दैलेखको पेट्रोलियम पदार्थको उत्खनन आफनै पालामा सुरू भएको प्रचण्डको दावी
सुदुरपश्चिम सरकारमा किचलो, मुख्यमन्त्रीद्दारा एमालेका ४ मन्त्री बर्खास्त
जबर्जस्ती करणीको अभियोगमा एक पक्राउ
पत्रकार खेम भण्डारी कञ्चनपुरवाट पक्राउ
डेढ किलो कोकिनसहित दुई भारतीय पक्राउ
पार्टीमा एकता कायम नभएमा सुदुरपश्चिममा एमाले शुन्य हुने लेखराजको चेतावनी
धार्मिक महत्वको पाताल भुवनेश्वर धाम प्रचार प्रसारको अभावमा ओझेलमा (फोटो फिचर)
नागरिक उन्मुक्तिकाे प्रथम महाधिवेशनः अध्यक्षमा रन्जिता कि रेशम ?
उन्मुक्तिकाे महाधिवेशबाट २९ पदाधिकारी, ५०१ केन्द्रिय सदस्य निर्वाचित हुने
बुर्किना फासाेका ३८ बर्षिया राष्ट्रपति ट्राउरोले चलाइ रा'छन 'देश गज्जब'
इरानको बिदेश मन्त्री अराघाची हटाइदैँ, राजिनामा नदिए महाअभियोग लगाउने
तेहरान, १९ साउन । इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीलाई पदबाट हटाउने तयारी सुरू भएको छ । इरान इन्टरनेसनलको एक समाचार अनुसार अराघचीलाई बिदेशमन्त्रीवाट हटाउने, नहटेमा महाअभियोग लगाउने देखी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियनको पनि अधिकार पनि कटौती गरिएको छ । वरिष्ठ सांसद होसेइनअली हाजीदेलीगानीले इरान इन्टरनेशनलसँग मंगलबार भने, ‘हामी अराघचीविरुद्ध महाभियोगको प्रक्रिया अघि बढाउन आवश्यक प्रमाण र कागजातहरू सङ्कलन गर्दैछौं, उपयुक्त समय आउनासाथ हामी यो प्रक्रिया सुरु गर्नेछौं।’ उता, इरानमा राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियनको अधिकारमा उल्लेखनीय कटौती भएको खबर बाहिर आएको छ। इजरायलको ‘च्यानल १४’ को एक समाचार अनुसार सर्वोच्च नेता मोजताबा खामेनीले सुरक्षा र विदेश नीतिसम्बन्धी महत्त्वपूर्ण विषयहरूमा राष्ट्रपतिको भूमिकालाई सीमित पारेका हुन । उक्त समाचार अनुसार सर्वोच्च नेताको नियन्त्रणमा रहने ‘इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्स’ अब अझ शक्तिशाली बनेको दाबी गरेको छ। राष्ट्रिय सुरक्षा, आणविक कार्यक्रम र संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको वार्ताजस्ता प्रमुख विषयहरूमा कोर्प्सका कमान्डर अहमद वाहिदीले गर्ने निर्णयहरूलाई अब अन्तिम मानिने भएको छ। अमेरिका र इरान बिच बार्ता भडकिरहेको बेला इरान बिदेश मन्त्रीको राजिनामा आउन लागिएको हो ।
स्पेनले मोरोक्को फर्कायो झन्डै ७० हजार आप्रवासी, ८३ जनाको मृत्यु
काठमाडौं, १९ साउन । अचानक प्रवेश गरेका हजारौं मोरोक्को र अफ्रिकाका शरणार्थीलाई देशवाट फिर्ता गराउन स्पेनले धेरै हदसम्म सफलता हासिल गरेको छ । गत साता देखी अचानक हजारौंको संख्यामा स्पेनको भुमी सेउटामा प्रवेश गरेका शरणार्थीलाई फिर्ता गराउन स्पेनले ठुलो सफलता हासिल गरेको हो । स्पेनको अनुमान अनुसार हालसम्म करिब ६९ हजार ५०० आप्रवासीहरूलाई मोरक्को फर्काइसकिएको छ, जुन ५० हजारको प्रारम्भिक अनुमानभन्दा बढी हो। सीमाको स्पेनतर्फको भागमा आधिकारिक रूपमा ७२ जनाको मृत्यु भएको छ भने मोरक्कोतर्फ ११ जनाको मृत्यु भएको छ। गत हप्ता मोरक्कोबाट स्पेनको भू भाग ‘सेउटा’ मा हजारौं आप्रवासीहरूको अनियन्त्रित प्रवेश पछि युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले सीमा सुरक्षाका लागि ‘एकताबद्ध कदम’ चाल्न आह्वान गरेकी छिन्। यस विषयमा छलफल गर्न मंगलबार युरोपेली संघका आन्तरिक मामिला मन्त्रीहरूले भिडियो कन्फरेन्स मार्फत आपतकालीन वार्ता गर्ने भएका छन् । तर, सेउटामा देखिएका घटनाक्रमले युरोपेली संघका २७ सदस्य राष्ट्रहरूमध्ये केही बीचको सम्बन्धमा तनावसमेत सिर्जना गरेको छ। स्पेनका प्रधानमन्त्री पेड्रो सान्चेजलाई लेखिएको पत्रमा युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष भोन डेर लेयनले संकटको ‘तत्काल व्यवस्थापन’ गरेकोमा उनको प्रशंसा गरिन्। तर उनले भनिन, ‘यस घटनाबाट यो स्पष्ट हुन्छ कि हामीले संवेदनशील बिन्दुहरूमा हाम्रा सीमाहरूलाई अझ सुदृढ बनाउन थप प्रयास गर्नुपर्छ।’ तर, सेउटामा देखिएका घटनाक्रमले युरोपेली संघका २७ सदस्य राष्ट्रहरूमध्ये केही बीचको सम्बन्धमा तनावसमेत सिर्जना गरेको छ। सेउटामा भएको प्रवेशको प्रतिक्रिया स्वरूप इटालीले स्पेनसँगको ‘सेन्जेन’ व्यवस्थालाई अस्थायी रूपमा स्थगनसमेत गरेको थियो । ‘सेन्जेन सम्झौता’ले सीमा जाँचको व्यवस्था हटाउँछ र यसमा हाल युरोपका २९ देश तथा ४५ करोडभन्दा बढी मानिसहरू समेटिएका छन्। फिनल्यान्ड र डेनमार्कले इटालीको कदमलाई समर्थन गरेका छन् भने चेक प्रधानमन्त्री आन्द्रे बाबिसले स्पेनको सेन्जेन सदस्यता अस्थायी रूपमा निलम्बन गर्न आग्रहसमेत गरेका छन । यसको जवाफमा सान्चेजले केही युरोपेली सरकारहरूप्रति आफूमा ‘गम्भीर चिन्ता’मा रहेको प्रतिक्रिया दिएका छन भने र सेउटा सेन्जेन क्षेत्रको हिस्सा नभएको पनि दावी गरेका छन् । धेरै जसोले समर्थन र ऐक्यबद्धता जनाए पनि उनले अन्य युरोपेली सरकारहरूले पूर्वाग्रह, गलत समाचार, अज्ञानता वा राजनीतिक स्वार्थबाट प्रेरित भई स्पेन माथि प्रहार गर्ने बाटो रोजेको बताए। स्पेनको सर्वोच्च अदालतले स्पेन प्रवेश गरिसकेका मोरोक्कोका शरणार्थीलाई देश निकाला गर्न नमिल्ने आदेश दिएसँगै अचानक मोरोक्कोवाट शरणार्थीहरू स्पेनको सेउटमा प्रवेश गरेको स्पेनका मिडियाहरूले उल्लेख गरेका छन ।
तीन दशक पुरानो भाजपाको किल्ला भत्काउँदै प्रशान्त किशोरको जित
पटना, १८ साउन । जन सुराजका संस्थापक प्रशान्त किशोरले बांकीपुर उपनिर्वाचनमा शानदार जित हासिल गरेका छन्। उनले १८,००० भन्दा बढी मतान्तरले भाजपाका नीरज सिन्हालाई पराजित गरे। प्रशान्त किशोरले ६३,२०३ मत प्राप्त गरे भने नीरज सिन्हाले ४४,२५० मत पाए। यसैबीच, आरजेडी उम्मेदवार रेखा कुमारीले १४,०८५ मत मात्रै प्राप्त गरिन्। यस जितसँगै भाजपाले तीन दशकपछि यो सिट गुमाएको छ। बहालवाला भाजपा नेता नितिन नवीनले सन् २०२५ को विधानसभा निर्वाचनमा ५१,९३६ मतको अन्तरले यो सिट जितेका थिए, उनले राष्ट्रिय जनता दलकी उम्मेदवार रेखा कुमारीलाई पराजित गरेका थिए। विजयका सन्दर्भमा प्रशान्त किशोरले भने, ‘जनताले आफ्नो राय र प्राथमिकताहरू व्यक्त गर्ने प्रयास गरेका छन्।’ बिजय पछि प्रशान्त किशोरले सम्राट चौधरीको आपराधिक पृष्ठभूमि रहेको र उनले मुख्यमन्त्रीजस्तो पद सम्हाल्न नहुने बताए। उनले भने, ‘हाम्रो माग यो छ कि बिहारको विकास यसरी गरियोस् जसले गर्दा राज्यबाट हुने बसाइँसराइको अन्त्य होस्। म भाजपाको केन्द्रीय नेतृत्वसँग बिहारको मुख्यमन्त्रीका रूपमा एक सक्षम नेतालाई नियुक्त गर्न आग्रह गर्दछु।’ यो सिट विगत तीन दशकदेखि भाजपाको कब्जामा रहँदै आएको छ तर अब यसमा प्रशान्त किशोरले आफ्नो प्रभाव विस्तार गरेका छन्। नितिन नवीन एक्लैले यो सिट ४ पटक जितेका छन्। सन् २०२० को निर्वाचनमा पनि भाजपाको प्रतिनिधित्व गर्दै नितिन नवीन नै विजयी भएका थिए, उनले कांग्रेसका उम्मेदवार शत्रुघ्न सिन्हाका छोरा लव सिन्हालाई ३९,००० मतको अन्तरले पराजित गरेका थिए। सन् १९९५ देखि भाजपाले यो सिट जित्दै आएको छ। त्यसबेला यो ‘पटना पश्चिम’का रूपमा चिनिन्थ्यो। सन् २००८ मा निर्वाचन क्षेत्रको सीमांकनपछि यो ‘बांकीपुर’का रूपमा चिनिन थाल्यो। सन् १९९५ देखि २००५ सम्म नितिन नवीनका पिता नवीन किशोरप्रसाद सिन्हाले भाजपाको प्रतिनिधित्व गर्दै लगातार यो सिट जितेका थिए। अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा नितिन नवीनको परिवारले तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि यो सिटमा आफ्नो पकड कायम राखिराखेको थियो । सन् २००५ को निर्वाचनमा विजयी भएपछि नवीन किशोर प्रसाद सिन्हाको निधन भयो। त्यसपछि सन् २००६ मा सोही सिटमा भएको उपनिर्वाचनमा नितिन नवीन विजयी भए, जसले उनको राजनीतिक यात्राको सुरुवात गर्यो। सन् २००६ को अप्रिलमा सम्पन्न उक्त उपनिर्वाचनमा नितिनले खसेको कुल मतको ८० प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गरेका थिए । पटना जिल्लामा कुल १४ वटा विधानसभा निर्वाचन क्षेत्रहरू छन्। तीमध्ये बाँकीपुरलाई सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सिट मानिन्छ। बाँकीपुर अन्तर्गत राजेन्द्र नगर, मीठापुर, गर्दनिबाग, सचिवालय, कदमकुआँ, बोरिङ रोड र गान्धी मैदानजस्ता धेरै महत्त्वपूर्ण क्षेत्रहरू पर्दछन्। यस क्षेत्रमा कायस्थ समुदायको उल्लेखनीय बसोबास रहेको मानिन्छ।
दक्षिण कोरियामा शताब्दीको सबैभन्दा बढी तापक्रम रेकर्ड, पुग्यो ४२.५ डिग्रि सेल्सियस
सियोल, १८ साउन। दक्षिण कोरियामा शताब्दीकै सबैभन्दा बढी तापमान रेकर्ड गरिएको छ। सरकारी मौसम विज्ञान निकायका अनुसार दक्षिण कोरियामा आइतबार एक शताब्दीभन्दा बढी समय अघि देखि अभिलेख राख्न थालिए यताकै उच्च तापक्रम मापन गरिएको हो। कोरिया मौसम विज्ञान प्रशासनले आफ्नो वेबसाइटमा जनाएअनुसार दक्षिण पूर्वी सहर याङसानमा दिउँसो १ः २६ बजे तापक्रम ४२.५ डिग्री सेल्सियसको एेतिहासिक रेकर्ड गरेको छ । याङसान हाल चलिरहेको अत्यधिक गर्मीको लहरको केन्द्रबिन्दु बनेको छ, जहाँ आइतबार लगातार पाँचौं दिन तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगेको थियो । दक्षिण कोरियाका धेरैजसो भागमा अत्यधिक गर्मीसम्बन्धी चेतावनी जारी गरिएको छ र धेरै सहरहरूमा तापक्रम ३० डिग्री सेल्सियसको माथिल्लो विन्दुसम्म पुगिरहेको छ। आइतबार २० भन्दा बढी क्षेत्रहरू ‘आपतकालीन गर्मी लहर चेतावनी’ को दायरामा थिए । यो बढ्दो तापक्रमको समस्यालाई अझ प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गर्न यसै वर्ष सुरु गरिएको चेतावनीको नयाँ श्रेणी हो। कुनै क्षेत्रमा गर्मीको लहर चलिरहेको बेला त्यहाँको महसुस गरिने तापक्रम ३८ डिग्री सेल्सियस वा वास्तविक तापक्रम ३९ डिग्री सेल्सियस पुग्ने पूर्वानुमान गरिएको अवस्थामा यस्तो आपतकालीन चेतावनी जारी गरिन्छ। कोरियाको तथ्याङ्कअनुसार सन् १९७० को दशकमा वार्षिक औसत ८ दिन रहने गर्मीको लहरको संख्या विगत पाँच वर्षमा बढेर १९ दिन पुगेको छ, जुन दोब्बरभन्दा बढी हो। कोरियामा कम्तीमा ३३ डिग्री सेल्सियस अधिकतम तापक्रम भएको दिनलाई गर्मीको लहरको दिन मानिन्छ भने रातको न्यूनतम तापक्रम २५ डिग्री सेल्सियस वा सोभन्दा बढी रहने रातलाई उष्ण रात भनिन्छ। वैज्ञानिकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि मानवीय गतिविधिका कारण हुने जलवायु परिवर्तनका कारण गर्मीको लहरजस्ता चरम मौसमी घटनाहरू बारम्बार र अझ तीव्र हुँदै गइरहेका छन्।
फिफा अध्यक्ष इन्फान्टिनो माथी ‘पद त्याग्न’ बढदो दबाब, देलान त राजिनामा ?
रोनाल्डोको जर्जिनासँग १० बर्ष पछि बिबाह, रोजे गृह नगर
काठमाडौं, १७ साउन । क्रिस्टियानो रोनाल्डो र जर्जिना रोड्रिगेजको बहुप्रतिक्षित विवाह अन्ततः नजिकिँदै गरेको देखिन्छ । विभिन्न समाचारहरूका अनुसार यो जोडीले पोर्चुगलको मदेइरा टापुमा विवाह गर्ने योजना बनाइरहेका छन्, जहाँ यी फुटबल हस्तीको जन्म र हुर्काइ भएको थियो। यद्यपि रोनाल्डो वा जर्जिना कसैले पनि विवाहको मिति वा स्थानबारे आधिकारिक रूपमा पुष्टि गरेका छैनन् तर बेलायती सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार यो समारोह ८ अगस्टमा हुने अनुमान गरिएको छ। यस अनुमानले खेलकुद र मनोरञ्जनको दुनियाँमा ठूलो चर्चा पाएको छ। द सनका अनुसार यो जोडीले मदेइराको राजधानीस्थित ऐतिहासिक ‘फन्चल क्याथेड्रल’मा विवाह गर्नेछन र त्यसपछि पाँच तारे होटद ‘साभोय प्यालेस होटल’मा भव्य भोजको आयोजना गर्नेछन्। उक्त विलासी होटलका पाहुनाहरूलाई एउटा निजी कार्यक्रमका कारण शुक्रबार र शनिबार होटलका दुई तला तथा केही बार क्षेत्रहरू बन्द रहने जानकारी गराइए पछि यसबारेका चर्चा परिचर्चाले थप गति लिएका छन्। यस्ता असामान्य प्रतिबन्धहरूले कडा सुरक्षा व्यवस्थाका बीच त्यहाँ कुनै उच्च स्तरीय विवाहको तयारी भइरहेको हुन सक्ने अड्कलबाजीलाई बढावा दिएका छन्। रोनाल्डोका लागि मदेइराको विशेष महत्त्व छ। फुन्चलमा जन्मिएर हुर्केका पोर्चुगलका कप्तानले यसै टापुबाट आफ्नो फुटबल यात्रा सुरु गरेका थिए र पछि गएर खेलको इतिहासमै सर्वोत्कृष्ट खेलाडीहरूमध्ये एक बन्न सफल भए। विवाह समारोहका लागि आफ्नो गृह नगर रोज्नु उनको व्यक्तिगत जीवनमा एउटा प्रतीकात्मक र अर्थपूर्ण क्षण हुनेछ। पोर्चुगिज सञ्चारमाध्यमहरूले यसअघि नै जनाएअनुसार रोनाल्डो र जर्जिना सन् २०२६ को फिफा विश्वकपपछि मदेइरामा विवाह गर्ने योजनामा छन् । यसका लागि फन्चल क्याथेड्रललाई विवाह स्थलका रूपमा र सोही टापुको कुनै एक विलासी होटललाई उत्सव आयोजना गर्ने स्थानका रूपमा हेरिएको छ। सन् २०१६ मा पहिलो पटक भेट भएका रोनाल्डो र जर्जिनाको सम्बन्ध छिट्टै नै फुटबल जगतको सबैभन्दा चर्चित प्रेम सम्बन्ध मध्ये एक बन्न पुग्यो। अगस्ट २०२५ मा जर्जिनाले ठूलो हिराको औंठी लगाएको तस्बिर सार्वजनिक गर्दै आफ्नो इन्गेजमेन्टको पुष्टि गरेकी थिइन् भने पछि रोनाल्डोले विवाहको प्रस्ताव राख्ने निर्णयमा आफ्ना छोरीहरूको पनि भूमिका रहेको खुलासा गरेका थिए। यो जोडीले सँगै पाँच सन्तानको हेरचाह गरिरहेको छ।
क्रिस्टियानो रोनाल्डोको अर्को साता बिबाह, गरियो होटेल बुक
काठमाडौं, १८ साउन । फुटबलका सुपरस्टार क्रिष्टियानो रोनाल्डोले बिहे गर्ने भएका छन् । आगामी साता गलफ्रेण्ड जजिन्हा रोड्रिगुइजसँग रोनाल्डोले विवाह गर्न लागेका हुन् । विश्वकप पछि लगभग ओझेलमा परेका ४१ वर्षीय रोनाल्डो र ३२ वर्षीय गर्लफ्रेन्ड जर्जिन्हाबीचको बिबाह उनको गृह देश पोर्चुगलमा हुनेछ । समाचार अनुसार पोर्चुगलको एक पाँच तारे होटलमा उनीहरूको विवाह तय भएको हो । जसअनुसार जन्मस्थल पोर्चुगलको इस्ल्यान्डस्थित फुंचलमा हुनेछ । त्यसको लागि शनिबार र आइतबार होटल समेत बुक गरिएको छ । बिबाह अघि नै यी दुई बीच एक छोरा भइसकेका छन् भने १६ वर्षीय जुनियर रोनाल्डो बुबा खेलिरहेको अल नासरको जुनियर टिमबाट नै खेलिरहेका छन् ।
विश्वकपमा पराजित भएको १३ दिन पछि मेस्सी खेल मैदानमा, यस्तो रहयो पहिलो खेल
मियामी, १७ साउन । अर्जेन्टिनासँग विश्वकपको फाइनलमा हार बेहोरेको १३ दिनपछि लियोनेल मेस्सीले शनिबार इन्टर मियामीका लागि मैदानमा उत्रिएका छन् । मियामीको ‘नु स्टेडियम’ मा कोलम्बस क्रुसँग २–२ को बराबरीमा टुंगिएको खेलमा मेस्सी सुरुमा वैकल्पिक खेलाडीका रूपमा बेन्चमा थिए र ५३औँ मिनेटमा मैदान प्रवेश गरेका थिए । आफ्नो छैटौँ विश्वकप खेलेर फर्किएका यी खेलाडी मैदान प्रवेश गर्दा घरेलु दर्शकले उनलाई भव्य स्वागत गरेका थिए। ड्यानियल पिन्टरको स्थानमा मैदान छिरेका मेस्सीका लागि यो पुनरागमन लगभग ‘सपनाजस्तै’ बन्न लागेको थियो । मैदान प्रवेश गरेको तीन मिनेटमै उनले पेनाल्टी बक्सको दायाँतर्फ लुइस सुआरेजको पास नियन्त्रणमा लिए र बायाँ खुट्टाले प्रहार गरे। दक्षिण फ्लोरिडाका दर्शकहरू बलले जाली चुम्ने प्रतीक्षामा थिए तर बल नजिकको पोस्ट बाहिरबाट उडेर जाँदा सबैजना आश्चर्यचकित भए। पहिलो हाफमा उरुग्वेका अनुभवी खेलाडी सुआरेजले उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए । यदि मेस्सीले त्यो गोल गरेको भए मियामी ३–१ ले अघि हुने थियो। कोलम्बसका गोलकिपर प्याट्रिक शुल्टेको टाउको माथिबाट जाली चुमेको सुआरेजको लामो दूरीको उत्कृष्ट प्रहारले मियामीलाई अग्रता दिलाएको थियो भने त्यसपछि उनले नोआ एलेनलाई गोलका लागि ‘असिस्ट’ गर्दै हाफ टाइमको ठीक अघि मियामीलाई पुनः अग्रता दिलाएका थिए। मियामीको घरेलु मैदानमा भएको आफ्नो डेब्यु खेलमा ब्राजिलका मिडफिल्डर कासेमिरोबाट भएको ‘आत्मघाती गोल’को मद्दतले कोलम्बसले पहिलो हाफमै खेल बराबरी गरेको थियो। त्यसपछि खेलको ८४औँ मिनेटमा ब्राइस मेन्डेजको फ्रि किक गोलमा परिणत भएपछि पाहुना टोलीले पुनः त्यस्तै नतिजा दोहोर्यायो र मियामीलाई पूर्ण तीन अंक जोड्नबाट वञ्चित गरायो। इन्टर मियामीका प्रशिक्षक गुइलेर्मो होयोसले खेलको अन्तिम क्षणमा जितको अवसर हातबाट फुत्किएको स्वीकार गरे तर उनले आफ्नो टोलीको विशेष गरी मैदानमा फर्किएका मेस्सी र अर्जेन्टिनाका उनका सहकर्मी रोड्रिगो डे पाउलको प्रशंसा भने गर्न छुटाएनन । ‘म टोलीले गरेको प्रयासका लागि उनीहरूलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु,’ उनले भने, ‘म लियो र रोड्रि यहाँ उपस्थित भएकोमा सार्वजनिक रूपमा धन्यवाद दिन चाहन्छु, यो हाम्रा लागि साँच्चै महत्त्वपूर्ण रह्यो। साथै, म कडा प्रतिस्पर्धा हुने र निकै मिहिनेतको माग गर्ने यो लिगमा सम्पूर्ण खेलाडीहरूले खेलभरि गरिरहेको निरन्तर प्रयासको पनि कदर गर्न चाहन्छु।’ मेस्सीले विश्वकपमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै ८ गोल र चार असिस्ट गर्नुका साथै यस क्रममा धेरै कीर्तिमानहरू पनि तोडेका थिए। उनको कप्तानीमा अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो पटक फाइनलमा पुगेको थियो। १९ जुलाईमा न्यु जर्सीको मेटलाइफ स्टेडियममा भएको उक्त खेलमा उनी पूरै १२० मिनेट मैदानमा उत्रिएका थिए, तर अतिरिक्त समय पछि उनको टोली स्पेनसँग १–० ले पराजित हुन पुगेको थियो ।
फिफा विश्वकप संकटः इन्फान्टिनोको ठाउँ लिन सक्ने यी हुन ५ दाबेदार
काठमाडौं, १७ साउन । फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले आफ्नो बहुमूल्य प्रतियोगिता विश्वकप र अन्य कार्यक्रमहरूमा निजी लगानीकर्ताहरूलाई हिस्सेदारी बेच्ने प्रस्ताव फिर्ता लिए पछि अब भावी नेतृत्वका बारेमा बहस सुरू भएको छ । अब मार्चमा हुने नयाँ नेतृत्वका लागि इन्फान्टिनो पुनः नेतृत्वमा आउने लगभग अनिश्चित भए पछि विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकाय फिफाको भावी नेतृत्वलाई लिएर नयाँ बहस सुरू भएको छ । खासमा फिफा प्रमुख इन्फान्टिनोले पुरुष तथा महिला विश्वकप लगायतका प्रतियोगिताहरूमा निजी लगानी भित्र्याउने प्रस्तावलाई समर्थन गरेमा सबै २११ सदस्य राष्ट्रहरूलाई ४ करोड अमेरिकन डलर दिने प्रस्ताव अघि सार्दै फिफाको २० प्रतिशत सेयर नीजि लगानीकर्तालाई दिने प्रस्ताव अघि सारेका थिए । फिफा अध्यक्ष इन्फान्टिनोको योजना अनुसार ‘एफएफई’ ले विश्वकप र अन्य प्रतियोगिताहरू सञ्चालन गर्न २० अर्ब डलरको सहायक कम्पनी खडा गर्नेछ र यसमा बाह्य लगानीकर्तालाई २० प्रतिशतसम्मको हिस्सेदारी दिइने छ। यसका लागि आवश्यक लगानी ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुशनरका भाइ जोशुआ कुशनरले उपलब्ध गराउने तयारी भएको थियो, जो औपचारिक सम्झौता मात्रै हुन बाँकी रहेको थियो तर सो निर्णयवाट शनिवार पछि हटेका छन । उसो भए अब फिफाको नेतृत्व कस्ले लिन्छ त, यसवारे बहस सुरू भएको छ। १. पीएसजीका अध्यक्ष नासेर अल खेलाइफीः यदि इन्फान्टिनोलाई चुनौती दिने कुनै परिस्थिति आयो भने सूचीको शीर्ष स्थानमा तीव्र गतिमा अघि आएको नाम पेरिस सेन्ट जर्मेन (पिएसजी) का अध्यक्ष नासेर अल खेलाइफीको हो। ५२ वर्षीय उनी कतारी व्यवसायी तथा पूर्व व्यावसायिक टेनिस खेलाडी हुन्। सन् २०११ मा पीएसजीको अध्यक्ष बनेका अल खेलाइफीले विश्वव्यापी प्रसारण संस्था ‘बि इन मिडिया ग्रुप’ र प्रभावशाली लबी समूह ‘युरोपियन फुटबल क्लब्स’को अध्यक्षता पनि सम्हाल्दै आएका छन्। दोहामा जन्मिएका यी खेल प्रशासक युइएफएको कार्यकारी समिति र फिफा काउन्सिलका सदस्य पनि हुन्। अल खेलाइफीको नेतृत्वमा पिएसजीले सन् २०२५ मा आफ्नो पहिलो युइएफए च्याम्पियन्स लिग उपाधि जितेको थियो र सन् २०२६ मा सो उपाधि सफलतापूर्वक रक्षा गरेको थियो। २. कोन्काकाफका अध्यक्ष भिक्टर मोन्टाग्लियानी फिफाको उपाध्यक्षसमेत रहेका आफ्नो पदका कारण भिक्टर मोन्टाग्लियानी संस्थाको सर्वोच्च पद सम्हाल्ने दौडमा स्पष्ट रूपमा अग्रस्थानमा छन्। क्यानाडाली नागरिक मोन्टाग्लियानी ‘उत्तर, मध्य अमेरिका र क्यारिबियन क्षेत्रको फुटबल महासंघ’ का अध्यक्ष पनि हुन्, जुन जिम्मेवारी उनले सन् २०१६ देखि सम्हाल्दै आएका छन् र उनले फिफा विश्वकप २०२६ को आयोजनामा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। आफ्नो वर्तमान जिम्मेवारी सम्हाल्नु अघि ६० वर्षीय मोन्टाग्लियानीले ‘क्यानाडा फुटबल संघ’ को अध्यक्षका रूपमा काम गरेका थिए, जहाँ उनले सन् २०२६ को विश्वकप आयोजना गर्ने प्रस्ताव अघि सारेका थिए। सोही कदमले अन्ततः संयुक्त राज्य अमेरिका र मेक्सिकोसँग मिलेर संयुक्त दाबी पेश गर्ने प्रक्रियाको सुरुवात गरेको थियो। बिहीबार बसेको बैठकमा कोनाक्याफका का ४१ सदस्य संघहरूले फिफाको ुँँभ्ु प्रस्तावलाई अस्वीकार गरे, तर उनीहरूले बहिष्कार गर्ने ‘एफएफइ’ को कदमलाई भने समर्थन गरेका थिएनन्। यद्यपि, फिफाका प्रस्तावहरूकै कारण मोन्टाग्लियानीले इन्फान्टिनोलाई चुनौती दिने तयारी गरिरहेको चर्चा पनि चलेको थियो। ३. एएफसी अध्यक्ष शेख सलमान बिन इब्राहिम अल खलिफा एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी) का अध्यक्ष शेख सलमान बिन इब्राहिम अल खलिफा फिफा का वरिष्ठ उपाध्यक्ष पनि हुन्। इन्फान्टिनोको ‘एफएफई’ योजनाहरूको खुलेर आलोचना गर्दा उनी खेलको उच्च तहमा मुखर भएर बोल्ने व्यक्तिहरूमध्ये एक बनेका थिए। बिहीबार आफ्नो क्षेत्रीय निकायका ४७ सदस्य संघहरूलाई लेखिएको खुला पत्रमा बहराइनका यीनलेले इन्फान्टिकोको उक्त प्रस्तावलाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार्य भनी टिप्पणी गरे। एएफसीले शुक्रबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै युइएफए र कोन्काकाफसँग ऐक्यबद्धता जनाएको त थियो तर युइएफएले जस्तो फिफाका कार्यक्रमहरू बहिष्कार गर्ने योजना भने घोषणा गरेको थिएन । सन् २०१६ को फिफा निर्वाचनमा शेख सलमान तत्कालीन नवनियुक्त इन्फान्टिनोसँग पराजित भएका थिए। बहराइनको शाही परिवार ‘हाउस अफ खलिफा’ का सदस्य रहेका ६० वर्षीय शेख सलमानले सन् २०१३ देखि एएफसीको अध्यक्षता सम्हाल्दै आएका छन्, यसअघि उनले बहराइन फुटबल संघमा पनि सोही भूमिका निर्वाह गरेका थिए। मार्चमा हुने निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दर्ता गर्न फिफाले तोकेको नोभेम्बर १८ को समयसीमालाई शेख सलमानले पक्कै पनि १० वर्षअघि आफूले गुमाएको पद पुनः प्राप्त गर्ने एउटा गम्भीर अवसरका रूपमा लिएका हुनुपर्छ। ४. यूईएफएका अध्यक्ष अलेक्जेन्डर सेफेरिन फिफाका महासंघहरूमध्ये सबैभन्दा ठूलो, धनी र शक्तिशाली निकायको प्रमुखका रूपमा यदि यूईएफए अध्यक्ष अलेक्जेन्डर सेफेरिनले इन्फान्टिनोविरुद्ध उम्मेदवारी दिए भने फिफाका २११ सदस्य राष्ट्रहरूमा उनको बलियो प्रभाव रहनेछ। ५८ वर्षीय सेफेरिनको महासंघ फिफाको प्रस्तावित योजनाको सबैभन्दा ठूलो विरोधी थियो । बिहीबार यूईएफएका ५५ राष्ट्रहरूले विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकायद्वारा आयोजित कार्यक्रमहरू बहिष्कार गर्ने निर्णयमा सर्वसम्मत मतदान गराउन सफल भएका थिए । स्लोभेनियामा जन्मेका वकिल सेफेरिनले सन् २०१६ देखि यूईएफएमा आफ्नो पद सम्हाल्दै आएका छन् । उनी आफ्नै देशको फुटबल संघबाट यहाँ आइपुगेका हुन् र निर्वाचित भएसँगै उनी स्वतः फिफाको उपाध्यक्ष बनेका थिए। फिफालाई बहिष्कार गर्ने मतदान पछि यूईएफएले जारी गरेको विज्ञप्तिमा फिफाको योजनाको कडा आलोचना गर्दै भनिएको थियो, उनले ठुलो स्वरमा भनेका थिए, ‘यसको कुनै पनि अंश निजी लगानीकर्तालाई सुम्पिनु हुँदैन, विश्वकप बिक्रीका लागि होइन, यदी त्यसो बिक्री गरिएमा यूईएफएले फिफा विश्वकपको सबै कार्यक्रम बहिस्कार गर्नेछ ।’ ५. क्याफका अध्यक्ष प्याट्रिस मोटसेपे फिफा अध्यक्ष पदका लागि सम्भावित दावेदारका रूपमा हेरिएका अर्का व्यक्ति ‘कन्फेडेरेसन अफ अफ्रिकन फुटबल’का प्रमुख प्याट्रिस मोटसेपे पनि रहेका छन् । करिब ३.७ अर्ब डलरको कुल सम्पत्ति भएका दक्षिण अफ्रिकी अर्बपति व्यवसायी मोटसेपेले सन् २०२१ देखि मात्र यो पद सम्हाल्दै आएका छन्। ६४ वर्षीय मोटसेपेले यस अवधिमा अफ्रिकी फुटबलको स्वरूप परिवर्तन गरेका छन् र अफ्रिकाको प्रतिष्ठित प्रतियोगिता ‘अफ्रिका कप अफ नेसन्स’ लाई दुई दुई वर्षमा हुने प्रतियोगिताबाट परिवर्तन गरी सन् २०२८ को संस्करणपछि ४ वर्षको चक्रमा सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेका थिए। तर, मोरोक्कोले आयोजना गरेको सन् २०२५ को प्रतियोगिता क्याफका लागि निकै लज्जास्पद घटनामा परिणत भयो, मोरोक्कोलाई दिइएको पेनाल्टीमा असहमति जनाउँदै सेनेगलको टोलीले ‘इन्जुरी टाइम’ मा मैदान छोडेको थियो। १४ मिनेटको अवरोध पछि खेल पुनः सुरु भयो, पेनाल्टी गोलमा परिणत हुन सकेन र सेनेगलले अतिरिक्त समयमा १–० को जित हासिल गर्यो। यद्यपि यसको सम्पूर्ण दोष मोटसेपेमाथि मात्र नथुपारिए पनि उक्त फाइनल खेल क्याफका लागि ठूलो लज्जाको विषय बन्यो र अहिले सम्पूर्ण महादेश क्याफ फिफाको निर्णयको प्रतीक्षामा छ। (अलजजिराकाे सहयाेगमा)
