चीनमा टाइफुन डल्फिन आँधीका कारण १० लाख मान्छे बिस्थापित
बेइजिङ, २५ साउन । उत्तरी छिमेकी चीन यतिखेर भिषण आँधिबेहोरीको चपेटमा परेको छ । चीन जारी रहेको ‘टाइफुन डल्फिन’ समन्द्री तटमा पुगेसँगै ठोक्किएसँगै चिनियाँ अधिकारीहरूले सांघाईलगायत पूर्वी चीनका विभिन्न क्षेत्रबाट १० लाखभन्दा बढी मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारेका छन्। मौसमसम्बन्धी अधिकारीहरूका अनुसार यो आँधी सुरुमा झेजियाङ प्रान्तको युहुआनमा ठोक्किँदा यसको अधिकतम हावाको गति १५० किलोमिटर प्रतिघण्टा थियो, त्यसको करिब एक घण्टापछि यो वेन्झाउ सहरमा पुगेको थियो । यस आँधीका कारण उक्त क्षेत्रको यातायात सेवा अवरुद्ध भएको छ भने केवल सांघाईमा मात्रै १ हजार ४०० उडानहरू रद्द गरिएको बीबीसीले जनाएको छ। चिनियाँ अधिकारीहरूले सुरुमा ‘टाइफुन डल्फिन’ का लागि उच्चतम् स्तरको ‘रेड अलर्ट’ जारी गरिसकेका थिए तर सोमबार बिहानसम्ममा यसलाई ‘ट्रपिकल स्टोर्म’ को स्तरमा घटेको थियो। आँधी चीनको भित्री भूभागतर्फ अघि बढिरहेको छ र अधिकारीहरूले बुधबारसम्म भारी वर्षा, भीषण बाढी तथा पहिरोको जोखिमबारे चेतावनी दिइरहेका छन्। सोमबार शानडोङ, हेनान, हुबेई, आन्हुई, जियाङ्सु र झेजियाङ प्रान्त तथा सांघाई सहरमा भारी वर्षाको पूर्वानुमान गरिएको थियो।
रुसले किन बेचिरहेकाे छ त सबैभन्दा ठूलो परिमाणमा सुन ?
मस्को, २५ साउन । ठूलो बजेट घाटा पूर्ति गर्न नगद जुटाउने प्रयासस्वरूप रुसले सन् २०२६ को हालसम्म आफ्नो सुनको मौज्दातको ठूलो हिस्सा बिक्री गरेको छ। पछिल्लो १२ महिनामा रुस विश्वकै सबैभन्दा ठूला सुन बिक्रेताहरूमध्ये एक बनेको छ। बजेटसम्बन्धी अभावको सामना गर्न र नगद जुटाउन यसो गरिएको भए पनि यसले अनिवार्य रूपमा आसन्न आर्थिक संकटको संकेत भने गर्दैन। रुसको केन्द्रीय बैंकले हालै सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार जुलाईको सुरु सम्ममा उसको सुनको मौज्दात ७ करोड ३४ लाख ट्रोय आउन्स (२,२८२ मेट्रिक टन बराबर) रहेको थियो। एक आउन्स करिब २८.३५ ग्राम बराबर हुन्छ। सुनको यो परिमाण सन् २०२६ को सुरुको तुलनामा करिब ४३.५ मेट्रिक टन कम हो। यसको अर्थ रुसको सुनको मौज्दात अब फेब्रुअरी २०२२ मा युक्रेनमाथि आक्रमण हुनुअघिको स्तरभन्दा तल झरेको छ। यस वर्षको सुरुमा सुनको मूल्यले कीर्तिमानी उचाइ छोएको थियो। पहिलो चार महिनामा यसको औसत मूल्य प्रति औंस ४,८०० डलर रहेकोमा त्यसयता घटेर प्रति औंस करिब ४,००० डलरमा झरेको छ। मस्कोले सुन बिक्री गरेर ५ अर्ब डलरभन्दा बढी रकम जुटाउने अपेक्षा गरेकोण् छ। ‘सुनको बिक्रीले यो सङ्केत गर्छ कि उनीहरूसँग नगदमा सजिलै परिणत गर्न सकिने अन्य सम्पत्तिहरू सकिँदै गएका छन्,’ पिटरसन इन्स्टिच्युट फर इन्टरनेसनल इकोनोमिक्सकी अर्थशास्त्री एलिना रिबाकोभाले भनिन । ‘यो तथ्यांकले के देखाउँछ भने रूसमाथी एकातिर बजेट घाटाको दबाब छ भने अर्कोतिर उक्त घाटा पूर्ति गर्न आवश्यक रकम जुटाउने उपायहरूबारे पनि अत्यधिक दबाब छ।’ युक्रेन युद्धसँग सम्बन्धित खर्चका कारण विगत केही वर्षयता रुसको रक्षा बजेटमा भारी वृद्धि भएको छ, जसले त्यहाँको अर्थतन्त्र र राज्यको ढुकुटी माथि अत्यधिक दबाब सिर्जना गरेको छ। यस वर्षको सुरुमा, ‘फाइनान्सियल टाइम्स’ ले जनाएअनुसार रुसको अर्थ मन्त्रालयले मन्त्रिपरिषद्लाई पत्र पठाउँदै चेतावनी दिएको थियो कि सन् २०२६ सम्ममा युद्धसम्बन्धी अतिरिक्त खर्च कम्तीमा २८ अर्ब अमेरिकी डलर पुग्नेछ। यसबाहेक सन् २०२७ र २०२८ मा यो खर्च अझ बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। सन् २०२१ को तुलनामा रुसको रक्षा खर्च चार गुणाभन्दा बढीले बढेको छ। सन् २०२५ मा यो खर्च कुल करिब १६ ट्रिलियन रुबल अर्थात करिब २०४ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ। मस्कोस्थित परामर्शदाता कम्पनी ‘म्याक्रो एडभाइजरी’का वित्तीय विश्लेषक क्रिस विफरका अनुसार रुसले गरेको सुनको बिक्री एक महत्त्वपूर्ण घटना भए पनि यो आत्तिएर गरिएको बिक्री भने होइन। उनले भने, ‘यो एउटा असामान्य अवस्था भए पनि यो एउटा सामान्य प्रवृत्ति हो। यसको अर्थ रुस टाट पल्टिन लागेको, पैसा सकिएको वा उसँग केही बाँकी नरहेर घरका बहुमूल्य सामानहरू नै बेच्न थालेको भन्ने होइन।’ उनले उल्लेख गरे अनुसार रुसले बिक्री गरेको सुन मुख्यतया रुसी केन्द्रीय बैंकले नभई देशको अर्थ मन्त्रालयले आफ्नो ‘नेशनल वेलफेयर फन्ड’ मार्फत बिक्री गरेको हो। उनी थप प्रस्ट पार्छन्, ‘सन् २०२२ को सुरुवातदेखि नै ‘नेशनल वेलफेयर फन्ड’ले खरिद गर्न सक्ने सम्पत्तिहरूमध्ये सुन पनि एक थियो। यसो हुनुको कारण के थियो भने, युक्रेनमाथिको आक्रमणपछि लगाइएका प्रतिबन्धहरूका कारण अमेरिकी ट्रेजरी बन्ड र जर्मन सरकारी बन्डहरू उक्त कोषका लागि उपलब्ध थिएनन्।’ रुस हाल विश्वकै प्रमुख सुन बिक्रेताहरूमध्ये एक बनेको छ। यस घटनाक्रमले देशको बजेट घाटा र समष्टिगत आर्थिक स्थायित्वका सम्बन्धमा थप प्रश्नहरू खडा गरेको छ। हालैका सरकारी तथ्याङ्कअनुसार सन् २०२६ मा रुसको संघीय बजेट खर्च र घाटा सरकारी अनुमानभन्दा १ ट्रिलियन रुबल अर्थात करिब १२.८५ अर्ब अमेरिकी डलर भन्दा बढीले बढ्न सक्छ। सन् २०२६ का लागि बजेट घाटा हाल कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको १.६ प्रतिशत अर्थात करिब ४० अर्ब अमेरिकी डलर अनुमान गरिएको छ, जुन अझ बढ्ने सम्भावना छ। यद्यपि, युद्धका कारण तेलको मूल्यमा भएको वृद्धि तथा तेल र ग्याँसबाट प्राप्त बढ्दो राजस्वले सन् २०२६ को हालसम्मको अवधिमा रुसी सरकारलाई आफ्नो बजेट घाटा पूर्ति गर्न निकै मद्दत पुर्याएको छ। रिबाकोभाका अनुसार अन्त्यमा सबै कुरा रुसले तेल र ग्याँसबाट प्राप्त गर्ने मूल्य र राजस्वमै निर्भर गर्दछ। उनले यसैलाई साढे चार वर्षदेखि जारी युक्रेन युद्धका लागि आवश्यक खर्च जुटाउने मस्कोको क्षमताको वास्तविक सीमाका रूपमा औंल्याएको डिडब्लुले जनाएको छ।
रुसले किन बेचिरहेकाे छ त सबैभन्दा ठूलो परिमाणमा सुन ?
मस्को, २५ साउन । ठूलो बजेट घाटा पूर्ति गर्न नगद जुटाउने प्रयासस्वरूप रुसले सन् २०२६ को हालसम्म आफ्नो सुनको मौज्दातको ठूलो हिस्सा बिक्री गरेको छ। पछिल्लो १२ महिनामा रुस विश्वकै सबैभन्दा ठूला सुन बिक्रेताहरूमध्ये एक बनेको छ। बजेटसम्बन्धी अभावको सामना गर्न र नगद जुटाउन यसो गरिएको भए पनि यसले अनिवार्य रूपमा आसन्न आर्थिक संकटको संकेत भने गर्दैन। रुसको केन्द्रीय बैंकले हालै सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार जुलाईको सुरु सम्ममा उसको सुनको मौज्दात ७ करोड ३४ लाख ट्रोय आउन्स (२,२८२ मेट्रिक टन बराबर) रहेको थियो। एक आउन्स करिब २८.३५ ग्राम बराबर हुन्छ। सुनको यो परिमाण सन् २०२६ को सुरुको तुलनामा करिब ४३.५ मेट्रिक टन कम हो। यसको अर्थ रुसको सुनको मौज्दात अब फेब्रुअरी २०२२ मा युक्रेनमाथि आक्रमण हुनुअघिको स्तरभन्दा तल झरेको छ। यस वर्षको सुरुमा सुनको मूल्यले कीर्तिमानी उचाइ छोएको थियो। पहिलो चार महिनामा यसको औसत मूल्य प्रति औंस ४,८०० डलर रहेकोमा त्यसयता घटेर प्रति औंस करिब ४,००० डलरमा झरेको छ। मस्कोले सुन बिक्री गरेर ५ अर्ब डलरभन्दा बढी रकम जुटाउने अपेक्षा गरेकोण् छ। ‘सुनको बिक्रीले यो सङ्केत गर्छ कि उनीहरूसँग नगदमा सजिलै परिणत गर्न सकिने अन्य सम्पत्तिहरू सकिँदै गएका छन्,’ पिटरसन इन्स्टिच्युट फर इन्टरनेसनल इकोनोमिक्सकी अर्थशास्त्री एलिना रिबाकोभाले भनिन । ‘यो तथ्यांकले के देखाउँछ भने रूसमाथी एकातिर बजेट घाटाको दबाब छ भने अर्कोतिर उक्त घाटा पूर्ति गर्न आवश्यक रकम जुटाउने उपायहरूबारे पनि अत्यधिक दबाब छ।’ युक्रेन युद्धसँग सम्बन्धित खर्चका कारण विगत केही वर्षयता रुसको रक्षा बजेटमा भारी वृद्धि भएको छ, जसले त्यहाँको अर्थतन्त्र र राज्यको ढुकुटी माथि अत्यधिक दबाब सिर्जना गरेको छ। यस वर्षको सुरुमा, ‘फाइनान्सियल टाइम्स’ ले जनाएअनुसार रुसको अर्थ मन्त्रालयले मन्त्रिपरिषद्लाई पत्र पठाउँदै चेतावनी दिएको थियो कि सन् २०२६ सम्ममा युद्धसम्बन्धी अतिरिक्त खर्च कम्तीमा २८ अर्ब अमेरिकी डलर पुग्नेछ। यसबाहेक सन् २०२७ र २०२८ मा यो खर्च अझ बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। सन् २०२१ को तुलनामा रुसको रक्षा खर्च चार गुणाभन्दा बढीले बढेको छ। सन् २०२५ मा यो खर्च कुल करिब १६ ट्रिलियन रुबल अर्थात करिब २०४ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ। मस्कोस्थित परामर्शदाता कम्पनी ‘म्याक्रो एडभाइजरी’का वित्तीय विश्लेषक क्रिस विफरका अनुसार रुसले गरेको सुनको बिक्री एक महत्त्वपूर्ण घटना भए पनि यो आत्तिएर गरिएको बिक्री भने होइन। उनले भने, ‘यो एउटा असामान्य अवस्था भए पनि यो एउटा सामान्य प्रवृत्ति हो। यसको अर्थ रुस टाट पल्टिन लागेको, पैसा सकिएको वा उसँग केही बाँकी नरहेर घरका बहुमूल्य सामानहरू नै बेच्न थालेको भन्ने होइन।’ उनले उल्लेख गरे अनुसार रुसले बिक्री गरेको सुन मुख्यतया रुसी केन्द्रीय बैंकले नभई देशको अर्थ मन्त्रालयले आफ्नो ‘नेशनल वेलफेयर फन्ड’ मार्फत बिक्री गरेको हो। उनी थप प्रस्ट पार्छन्, ‘सन् २०२२ को सुरुवातदेखि नै ‘नेशनल वेलफेयर फन्ड’ले खरिद गर्न सक्ने सम्पत्तिहरूमध्ये सुन पनि एक थियो। यसो हुनुको कारण के थियो भने, युक्रेनमाथिको आक्रमणपछि लगाइएका प्रतिबन्धहरूका कारण अमेरिकी ट्रेजरी बन्ड र जर्मन सरकारी बन्डहरू उक्त कोषका लागि उपलब्ध थिएनन्।’ रुस हाल विश्वकै प्रमुख सुन बिक्रेताहरूमध्ये एक बनेको छ। यस घटनाक्रमले देशको बजेट घाटा र समष्टिगत आर्थिक स्थायित्वका सम्बन्धमा थप प्रश्नहरू खडा गरेको छ। हालैका सरकारी तथ्याङ्कअनुसार सन् २०२६ मा रुसको संघीय बजेट खर्च र घाटा सरकारी अनुमानभन्दा १ ट्रिलियन रुबल अर्थात करिब १२.८५ अर्ब अमेरिकी डलर भन्दा बढीले बढ्न सक्छ। सन् २०२६ का लागि बजेट घाटा हाल कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको १.६ प्रतिशत अर्थात करिब ४० अर्ब अमेरिकी डलर अनुमान गरिएको छ, जुन अझ बढ्ने सम्भावना छ। यद्यपि, युद्धका कारण तेलको मूल्यमा भएको वृद्धि तथा तेल र ग्याँसबाट प्राप्त बढ्दो राजस्वले सन् २०२६ को हालसम्मको अवधिमा रुसी सरकारलाई आफ्नो बजेट घाटा पूर्ति गर्न निकै मद्दत पुर्याएको छ। रिबाकोभाका अनुसार अन्त्यमा सबै कुरा रुसले तेल र ग्याँसबाट प्राप्त गर्ने मूल्य र राजस्वमै निर्भर गर्दछ। उनले यसैलाई साढे चार वर्षदेखि जारी युक्रेन युद्धका लागि आवश्यक खर्च जुटाउने मस्कोको क्षमताको वास्तविक सीमाका रूपमा औंल्याएको डिडब्लुले जनाएको छ।
पृथ्वी मुनि विशाल परिमाणमा भेटियो सुन, सतहमा फैलाए ५० सेमी बाक्लो तह
उपभोक्ताले बढी सञ्चित गर्दा बजारमा ग्याँस अभावः सरकार
ऋतिक रोशनले दिए आफ्नो अफिस भाडामा, पाँच बर्षको सम्झौता
विश्वको सबैभन्दा व्यस्त विमानस्थल बन्द हुने प्रक्रियामा
ब्लड प्रेसर छ ? उसो भए यी तरकारी खानुहोस्, कन्ट्रोलका लागि लाभदायक छ
आलस र चामलवाट घरमै बनाउनुहोस् सीरम, चाउरीपना हटाउनु होस्
नारायणी अस्पताल घटनाको विरोधमा रौतहटमा पनि चिकित्सकको आन्दोलन
जुम्ल्याहा दिदीबहिनीसँग जुम्ल्याहा दाजुभाइको विवाह, विवाह गराउने पादरी पनि जुम्ल्याहा नै
ब्रोड पिकमा निर्मल पुर्जाको शव फेला, शव जापनी क्याम्पमा झारिदैँ
गिलगिट, १७ साउन । पाकिस्तानको अल्पाइन क्लबले आइतबार जनाए अनुसार हिमपहिरोमा परेर बेपत्ता भएको खबर आएको तीन दिनपछि उद्धार टोलीले ब्रोड पिक हिमालको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जाको शव फेला पारेको छ। शनिबार, उनको आरोहण आयोजक कम्पनी एलिट एक्सपेडले पाकिस्तानी पर्वतारोही सोहेल साखीसहित उक्त आरोहण दलका सबै सदस्यहरूको मृत्यु भइसकेको घोषणा गरेको थियो। एसीपीकी नाइला कियानीले आइतबार पाकिस्तानी पत्रिका ‘डन’ लाई बताएअनुसार, त्यतिन्जेलसम्म तीन जना पर्वतारोहीका शवहरू तथा अमेरिकाका एक पर्वतारोहीको हुन सक्ने अवशेषहरू फेला पारिएका थिए। यसैबीच, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पुर्जाको शव फेला परेको जानकारी दिएको हो । ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गरिरहेको छ। स्थलगत उद्धार टोली ब्रोड पिकको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाई’ सम्म पुगेको छ, त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन बाँकी छ। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई तल जापानी क्याम्पसम्म ल्याउने छ।’ ‘अत्यन्त कठिन भू भागका बाबजुद शव निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत प्रतिवेदनमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अपिल गर्छौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ। घोषणा हुनु अघि एसीपीका महासचिव अयाज सिगरीले ‘डन’लाई बताए अनुसार उद्धार कार्यका लागि स्थलगत उद्धार टोली हिमालमा रहेको ‘एडभान्स्ड बेस क्याम्प’ तर्फ अघि बढिरहेको थियो। उनले हिमालको भू बनोट, हिमपहिरोको जोखिम र ठाडा भिरालोपनले उद्धार प्रयासमा चुनौती खडा गरिरहेको तथा मौसमका कारण हेलिकप्टर प्रयोग गर्न नसकिएको बताएका थिए । त्यसपछि, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पाकिस्तान र नेपालका पर्वतारोहीहरू सम्मिलित ८ सदस्यीय स्थलगत टोली बिहान ९ बजेअघि नै ‘क्याम्प १’ मा पुगेको जानकारी दियो। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘उनीहरूले अत्यन्त कठिन परिस्थितिमा ‘ब्रड पिक’ को भिरालो भागमा खोजी तथा उद्धार अभियान सञ्चालन गर्नेछन्।’ निम्स दाइको शव भेटिएको पुष्टी पछि क्लबले भनेको छ, ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान’ अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गर्दैछ। स्थलगत उद्धार टोली ‘ब्रोड पिक’ को करिब ५,७०० मिटर उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’ सम्म पुगेको छ। त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन सकेको छैन। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई ‘जापानी क्याम्प’ सम्म तल ल्याउनेछ। अत्यन्त कठिन भू–भाग र चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा पनि शवहरू निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत रिपोर्टमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अनुरोध गर्दछौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्। निर्मल पुर्जा असम्भवलाई सम्भव बनाउने व्यक्ति थिए। बेलायती विशेष फौजका पूर्व सैनिकबाट पर्वतारोही बनेका उनले उच्च उचाइको आरोहणमा सम्भव मानिने कुराको परिभाषा नै परिवर्तन गरिदिए। उनले विश्वका ८,००० मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ वटा हिमालको सफल आरोहण केवल ६ महिना ६ दिनको कीर्तिमानी समयमा पूरा गरे, एउटा यस्तो कार्य जसका लागि पहिले वर्षौं वा पूरै जीवन लाग्ने ठानिन्थ्यो। उनले गर्वका साथ पृथ्वीका सर्वोच्च शिखरहरूमा नेपाली झण्डा फहराए र उनका उपलब्धिहरूले नेपालको पर्वतारोहण समुदायलाई नयाँ पहिचान दिलाए। तर उनको प्रभाव कुनै एक राष्ट्र वा कीर्तिमानभन्दा धेरै परसम्म फैलियो। उनले संसारभरका मानिसहरूलाई यो विश्वास दिलाए कि ‘असम्भव’ भनेको केवल त्यस्तो कुरा हो, जसलाई कसैले पर्याप्त साहसका साथ प्रयास गरेको हुँदैन, उनले विश्वभरका सपना देख्नेहरू र पर्वतारोहीहरूलाई ती लक्ष्यहरू पछ्याउन प्रेरित गरे जुन कुनै समय अप्राप्य लाग्थे। आफूले असाध्यै माया गर्ने हिमालमै उनको निधन हुनु विश्वव्यापी पर्वतारोहण समुदायका लागि एक ठूलो क्षति हो। तर सीमाहरूलाई चुनौती दिने र ‘असम्भव’ तबसम्म मात्र असम्भव हुन्छ जबसम्म कसैले त्यसलाई गर्ने साहस गर्दैन भन्ने कुरा प्रमाणित गर्ने उनको विरासत, उनले कोरेको बाटो पछ्याउने संसारभरका हरेक पर्वतारोहीमा जीवित रहनेछ। यस अत्यन्त कठिन घडीमा हामी उनका परिवार, प्रियजन र सम्पूर्ण पर्वतारोही समुदायप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गर्दछौं। शान्तिसँग विश्राम लिनुहोस्, निम्स दाइ।
निर्मल पुर्जाहरूका प्रेरणायुक्त साहस सदैव जीवित रहि रहनेछः प्रधानमन्त्री शाह
काठमाडौं, १६ साउन । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पाकिस्तानको ब्रोड पिट हिमालमा ज्यान गुमाएका निर्मला पुर्जासहितका आरोहीको निधन प्रति दुःख ब्यक्त गरेका छन । बिश्व बिख्यात निर्मल पुर्जासहित सबै आरोहीको निधन भएको पुष्टी भएसँगै प्रधानमन्त्री शाहले सामाजिक सञ्जालवाट शोक ब्यक्त गर्दै उनीहरू प्रति श्रद्दाञ्जलीसमेत ब्यक्त गरेका छन । उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, 'निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ ।' आरोहण केवल शिखर चुम्ने यात्रा होइन । यो साहस, अनुशासन, त्याग र मानवीय सीमालाई चुनौती दिने अदम्य आत्मविश्वासको सर्वोच्च अभिव्यक्ति हो । हिमालले धेरैलाई शिखरको गौरव दिन्छ, कहिलेकाहीँ आफ्नै काखमा सधैँका लागि अँगालेर पनि राख्छ । तर, हिमाल आरोहीहरू आफ्नो साहस र समर्पणका कारण इतिहासमा सधैँ अमर रहन्छन्। विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल, पाकिस्तानको काराकोरम पर्वत–शृङ्खलामा अवस्थित ८,०५१ मिटर अग्लो ‘ब्रोड पिक’मा विश्व कीर्तिमानधारी निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ) सहित छ जना नेपाली तथा अन्य चार विदेशी आरोहीहरूको दुःखद निधनले स्तब्ध बनाएको छ । निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ । सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली । शोकसन्तप्त परिवारजन, आफन्त तथा शुभेच्छुकहरूप्रति हार्दिक समवेदना ।
यस्तो थियो, ब्रोड पिक चढनु अघि निर्मल पुर्जाले लेखेको अन्तिम शब्दहरू
काठमाडौं, १६ साउन । अन्ततः ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा हिमपहिरोमा परी विश्व बिख्यात आरोही निर्मल पुर्जाले ज्यान गुमाएका छन्। बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ। गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो । पाकिस्तानी मिडिया ‘डन’का अनुसार ब्रोड पिकको शिखरमा पुग्नै लागेको बेला अचानक हिमपहिरो आएको थियो, सो हिमपहिरोले पुर्जासँगै रहेका १० आरोहीलाई १००० मिटर भन्दा तल फालेको अर्थात झारेको थियो, जो उनीहरू बाँच्ने सम्भावना कम भएको हिजै उल्लेख गरेको थियो । तर, पुर्जाले पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जाल एक्स पहिलेको टविटरमा लेखे अनुसार उनी सो हिमाल चढने पुर्ववत योजनामा नै थिएनन्। तर, योजना बिना नै पाकिस्तान पुगेका पुर्जाले अन्ततः सो हिमाल चढन गएका थिए । तर, त्यो निर्णय नै उनको लागि सदाका लागि घातक हुन पुग्यो र अन्ततः एउटा विश्वबिख्यात आरोही सबैलाई स्तब्ध पार्दै बिदा भएका छन् । र, याे उनले बिना अक्सिजन २९ पटक ८००० मिटर अग्ला हिमाल चढेर बनाएकाे नयाँ रेकर्ड पनि सँगसँगै कायम हुन लागेकाे उनले अन्तिम पटक एक्समा राखेकाे तस्विरले पनि देखाएकाे थियाे, जे हाेस, उनी हामी बिच रहेनन र उनी सदैव आरोहीका लागि सदैव प्रेरणाकाे स्राेत भएर बाचिरहने छन । उनले सो हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जालमा अंग्रेजीमा लेखेको धारणा यहाँ भावानुवाद गरिएको छ, उनले २७ जुलाईमा लेखेका थिए, जुन यस्तो छः 'मिसन परिवर्तन हुन्छ। कम्पास अडिन्छ। यो कहिल्यै योजना थिएन। सुरुमा, योजना केवल ‘जी टु’ चढ्ने थियो। तर पाकिस्तानको लागि प्रस्थान गर्नु अघि मैले मेरो ८००० मिटर शिखरहरूमा संख्याहरू दौडें। त्यतिबेला मलाई यो कुराले प्रहार गर्यो, यदि म यहाँ हुँदा ब्रोड पिकमा टिक गर्छु भने केवल एउटा मात्र ‘चो ओयु’ बाँकी रहन्छ। त्यसपछि म इतिहासमा सबै १४ आठ हजार अग्ला दुई पटक चढ्ने पहिलो व्यक्ति बन्छु। त्यो पनि अक्सिजन बिना। यो योजना गरिएको थिएन। ह्याट्रिक परियोजना फोकस थियो किनभने यसले ठूलो मिशन बोकेको थियो। तर अवसरहरू चिच्याउँदैनन्, तिनीहरू पहिले नै मौनतामा काम गर्नेहरूलाई फुस फुसाउँछन्। यहाँ मैले हरेक अभियानमा गरेको रहस्य छ, मैले कहिल्यै अरू कसैसँग प्रतिस्पर्धा गरिन। मेरो एक मात्र लडाईं हिजो, म भएको मान्छे विरुद्ध थियो। हरेक दिन, मेरो आफ्नै सीमाहरू धकेल्दै किनभने जब तपाईं छेउमा हेर्नुहुन्छ, अरूले के गरिरहेका छन्, भनिरहेका छन्, प्राप्त गरिरहेका छन्, तपाईं आफ्नो कम्पासबाट बाहिर निस्कनुहुन्छ। तपाईंको हेडिंग तपाईंको हो। यसलाई कडा रूपमा रक्षा गर्नुहोस्। प्रोजेक्ट पोसिबलको समयमा मैले बिना अक्सिजन १४ हिमाल चढ्दा उनीहरूले मेरो आलोचना गरे। यदि तपाईंले त्यसले के परिणाम दियो भनेर देख्नुभएको छैन भने नेटफ्लिक्समा १४ पिकहरू हेर्नुहोस्। त्यो फिल्म भनेको अस्पष्ट सत्य हो। म त्यहाँ अन्य अभियानहरूले पछाडि छोडेका पर्वतारोहीहरूको धेरै उद्धार गर्दै थिएँ, आफैंले रकम जुटाउँदै थिएँ, अगाडिबाट नेतृत्व गर्दै थिएँ, आफ्नै लाइनहरू मिलाउँदै थिएँ, चीनसँग शिशापाङ्मा अनुमतिपत्रको सामना गर्दै थिएँ, मेरी आमाको शल्यक्रियाको लागि अस्पतालमा थिएँ र यति धेरै। अनि अब, अब म अक्सिजन बिना दोहोरोको लागि अगाडि बढिरहेको छु, जम्मा तीन गुणा। आवाज रोकिएको छैन। मैले सुन्न छोडेको छु। अझै पनि शंका गर्नेहरूका लागि मैले पहिले नै २६ दिनमा पाकिस्तानको ८००० मिटर मध्ये सबै ५ चढिसकेको छु, त्यो पनि नेतृत्व गर्दै, मार्गदर्शन गर्दै, त्यो पनि अक्सिजन बिना। अक्सिजनले मेरो भाँच्नेहरूको रेकर्ड तोड्दै, प्राप्तिहरू त्यहाँ छन्। ब्रोड पिक, म माथि र तल सुरक्षित मार्ग बाहेक अरू केही माग्दैन। म शून्य पहाडहरूलाई हल्का रूपमा लिन्छु। एउटा पनि होइन। मेरो खुट्टाले बेसक्याम्प छोड्ने क्षण, यो १०० प्रतिशत हुन्छ। सधैं भएको छ। सधैं रहनेछ। यो मलाई यहाँसम्म पुर्याउने सबैप्रति समर्पित छ। समर्थकहरू। आलोचकहरू। तपाईंहरू सबै। दुवै पक्ष नभई आगो बल्दैन। त्यसैले, म हृदयदेखि नै धन्यवाद दिन्छु। मेरो उद्देश्य कहिल्यै पनि ‘म’ मा मात्र केन्द्रित रहेन। यो त म के को प्रतिनिधित्व गर्छु भन्ने कुरासँग सम्बन्धित छ। यसको उद्देश्य तपाईंलाई यो देखाउनु हो कि तपाईंका आफ्नै पहाडहरू, ती जस्तोसुकै भए पनि, चढ्न सकिने खालका छन्।'
अन्ततः हिम पहिरोमा बेपत्ता भएको निर्मल पुर्जाको निधन
काठमाडौं, १६ साउन । विश्व बिख्यात नेपाली आरोही निर्मल पुर्जाको निधन भएको छ । पाकिस्तानको ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा आएको हिमपहिरोमा परी बेपत्ता भएका पुर्जा अन्ततः मृतक अवस्थामा भेटिएका छन् । पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) मा गएको विनाशकारी हिमपहिरोमा परेर चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा अर्थात ‘निम्स दाइ’ को मृत्यु भएको आधिकारिक रूपमा घोषणा गरिएको छ। बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ। गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो । बिस्तृत बिवरण आउँन बाँकी छ...
आन्द्रा-भुँडीमा मात्रै आक्रमण गर्ने रहस्यमय बन्यजन्तुका कारण रौतहटमा त्रास
बिहारमा नक्कली मल कारखाना पर्दाफास, रौतहट-बाराका किसानसमेत थिए जोखिममा
चीनले पहिलो पटक बिकास गरयो धानको क्लोन, किसान र कृषिका लागि लाभदायक
`स्टन्डबाजी´ एसपी खडकाको कार्यशैलीमा प्रश्न
करिब १ हजार ३३ किलोग्राम गाँजासहित मिनि ट्रक चालक पक्राउ
झापामा ब्राउन सुगरसहित दुई जना पक्राउ
कोशीमा पनि एमाले कांग्रेस बिबाद, कांग्रेसले एमाले सरकारलाई साथ नदिने
भारतले सगरमाथाको फेदीमा बनाउँदैछ भब्य गुम्बा, गरियो शिलान्यास
स्वास्थ्य चौकीबाट नगर अस्पताल, जसले गरिरहेको छ धेरैको भरथेक
करिब ७ सय ७५ किलो गाँजा सहित ट्रक चालक पक्राउ
रमेश, जसले सर्पसँग बिताए आठ वर्ष, १३ सय बढी सर्पकाे उद्धार
रौतहटमा ग्याँस डिलरमाथि प्रशासनको कडा निगरानी, १७ ठाउँमा छड्के
पञ्जाबबाट घर फर्किंदै गरेका नेपाली सवार अटो दुर्घटनामा मृत्यु
बाढीको जोखिम बढ्दै जाँदा सिमामा नेपाल-भारत संयुक्त टोली सक्रिय
लालबकैयाको बाढीले हुलाकी राजमार्ग जलमग्न
मृग जोगाउन खोज्दा पेट्रोल टयांकर दुर्घटनाग्रस्त
राजेन्द्र महतोले भेटे कप्तानगञ्ज घटनाका मृतक र घाइतेका परिवारसँग
सामाजिक सदभाव जोगाउन एआईजी ठाडामगर सक्रिय
तस्करीको अडियो सार्वजनिक भएपछि सशस्त्रमा हलचलः इन्स्पेक्टरमाथि छानबिन, डीएसपीको सरुवा
प्रधानमन्त्री शाहले एकैदिन भेटने भए भारत र चीनका राजदुतसँग
विश्वमा चर्चित १० नेपालीभाषी व्यक्तित्व
एमाले र नेकपा मिल्दा पनि बागमतीमा ३ सिट कम छ: महेश बस्नेत
शशांकको नेतृत्वमा कांग्रेसको राष्ट्रिय भेला, शेखरसहितको नयाँ कांग्रेस गठनको तयारी
पार्टी एकताका लागि देउवा समूहद्वारा पाँच बुँदे प्रस्ताव
उजुरी र भिडियोपछि नेपाल बाल संगठनमा अनुगमन, २० बालबालिकाको उद्धार
सुनिता डंगाेलले नेतृत्व लिए पछि काठमाडाैंमा घटयाे कर र जरिवानामा भारी छुट
एमाले नेता बबन सिंह रास्वपामा प्रवेश
मुस्ताङ प्रहरीले फाडयो ४ रोपनीको गाँजा खेत
निर्मल पुर्जाको निधनमा अन्नपुर्ण गाउँपालिकामा शोक बिदा
म्याग्दी मालिकाको बिम गाउँमा पाथीभरा माताको मन्दिर स्थापना
पेस्तोल र लागूऔषध सहित तीन जना पक्राउ
जबरजस्ती करणी गरेको अभियोगमा पक्राउ
चोरी तथा डाँका सम्बन्धी कसुरमा संलग्न दुई जना पक्राउ
बालकल्याण विद्यालयलाई अकबरे मल्टी एग्रोद्वारा रकम हस्तान्तरण
पोखरामा अन्तर व्यवस्थापिका सम्मेलन सुरु
तीन दिन देखी बेपत्ता कपिलवस्तुको मेयर सिंह मृत फेला
मोटरसाइकलमा जनताको ढोकासम्म पुग्ने सांसद हरिप्रसाद भुसाल
रास्वपा महाधिवेशनः लुम्बिनी प्रदेशबाट सुबास शर्मा र सुशील अधिकारी बलिया दाबेदार
सुन जस्तो देखिने पहेँलो धातु सहित २ जना पक्राउ
नौवस्ता कारगारभित्र अवैध कारोबार, सदैव झडप
जसपा मधेसको अध्यक्षका लागि यादवद्वय मैदानमा उत्रने
तराईका जिल्ला अत्याधिक चिसो, चिसोवाट जोगिन चिकित्सकको सुझाव
रुपन्देहीमा थप ३ अस्थायी प्रहरी युनिट स्थापना, कुल संख्या ८४ पुग्याे
कर्णाली प्रदेशको पाँचौ मुख्यमन्त्रीमा शाही नियुक्त
कर्णालीका मुख्यमन्त्री कडेँलले दिए पदवाट राजिनामा
मुलुकका ७ ठाउँमा बाटो अबरूद्द, खुलाउने प्रयास जारी
चोरी भएको ३० मिनेटमै मोटरसाइकल बरामद, दुई युवक पक्राउ
ज्यान मार्ने उद्योग मुद्दाका फरार प्रतिवादी पक्राउ
जुवातास खेलिरहेको अवस्थामा १२ जना पक्राउ
अन्धविश्वासको पराकाष्ठाः महिनावारीका सेतो वस्तु देखाउन नहुने
दैलेखको पेट्रोलियम पदार्थको उत्खनन आफनै पालामा सुरू भएको प्रचण्डको दावी
तालिममा ग्रिनेड पडकिदाँ दुई सैनिक घाइते, लगियो काठमाडौं
सुदुरपश्चिम सरकारमा किचलो, मुख्यमन्त्रीद्दारा एमालेका ४ मन्त्री बर्खास्त
जबर्जस्ती करणीको अभियोगमा एक पक्राउ
पत्रकार खेम भण्डारी कञ्चनपुरवाट पक्राउ
डेढ किलो कोकिनसहित दुई भारतीय पक्राउ
पार्टीमा एकता कायम नभएमा सुदुरपश्चिममा एमाले शुन्य हुने लेखराजको चेतावनी
धार्मिक महत्वको पाताल भुवनेश्वर धाम प्रचार प्रसारको अभावमा ओझेलमा (फोटो फिचर)
नागरिक उन्मुक्तिकाे प्रथम महाधिवेशनः अध्यक्षमा रन्जिता कि रेशम ?
पाकिस्तानः जुलाईमा मात्रै बलुचिस्तानमा मारिए ३७२ ‘आतंकवादी’
मोतिहारीमा एकै परिवारका पाँच शव, आमा र चार सन्तानको एउटै चितामा अन्त्येष्टि
सञ्जय मिश्रा रौतहट, २४ साउन। रौतहटसँग सीमा जोडिएको भारतको बिहारस्थित मोतिहारीमा एकै परिवारका पाँच जनाको शव पोखरीमा फेला परेपछि घटनाले सनसनी मच्चाएको छ। एकै परिवारकी आमा र उनका चार सन्तानको शव भेटिएपछि मोतीहारी जिल्ला वभनौली पञ्चायत–६ शोकमा डुबेको हो। पोखरीबाट ३५ वर्षीया सुशीला देवी र उनका चार छोराछोरीको शव बरामद भएको हो। मृतक बालबालिकामा ११ वर्षीया अमृता, ८ वर्षीय अविनाश, ६ वर्षीया पम्मी र ४ वर्षीय रवि कुमार रहेका छन्। शनिबार पाँचै जनाको शव घरबाट एकैपटक उठेपछि गाउँको वातावरण स्तब्ध बनेको थियो। अन्ततः परिवारजन तथा स्थानीयले पोष्टमार्टम पछी पाँचै जनाको एउटै चितामा अन्त्येष्टि गरेका छन्। घटनापछि मृतक सुशीला देवीका माइती पक्षले गम्भीर आरोप लगाएका छन्। सुशीलाका भाइ प्रताप मठियाका श्यामनन्दन महतोले गोविन्दगञ्ज थानामा दिएको निवेदनमा आफ्नी बहिनी र उनका चार सन्तानको हत्या गरिएको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार सुशीलालाई विवाहपछि दाइजोको विषयलाई लिएर लामो समयदेखि मानसिक तथा शारीरिक यातना दिइँदै आएको थियो। दाइजोका लागि प्रताडित गरेपछि सुशीला र उनका चार सन्तानको हत्या गरी शव पोखरीमा फालिएको हुनसक्ने उनको आरोप छ। घटनालाई प्रहरीले गम्भीर रूपमा लिएर अनुसन्धान अघि बढाएको छ। मृतक सुशीलाका श्रीमान धर्मेन्द्र महतोसहित आठ जनाविरुद्ध किटानी जाहेरी दर्ता भएको भारतीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्। प्रहरीले धर्मेन्द्रलाई नियन्त्रणमा लिएर घटनाबारे सोधपुछ तथा अनुसन्धान अघि बढाएको छ। घटनामा संलग्न अन्य व्यक्तिको भूमिकाबारे समेत प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ। पाँचै जनाको मृत्युको वास्तविक कारण, मृत्युको प्रकृति र शव पोखरीसम्म कसरी पुग्यो भन्ने विषयमा प्रहरीले विभिन्न कोणबाट अनुसन्धान गरिरहेको छ। एकै परिवारका पाँच जनाको शव एउटै पोखरीबाट भेटिनु र त्यसपछि पाँचै जनाको एउटै चितामा अन्त्येष्टि गरिनुले घटनालाई थप रहस्यमय बनाएको छ। मृत्यु हत्या हो वा अन्य कुनै कारणबाट भएको हो भन्ने विषय भने अनुसन्धानकै क्रममा छ। पोस्टमार्टम रिपोर्ट तथा प्रहरी अनुसन्धानबाट घटनाको वास्तविकता बाहिर आउने अपेक्षा गरिएको छ। तर पाँच जनाको एकैपटक भएको मृत्युले मोतिहारीमा दाइजो प्रथा, घरेलु हिंसा र महिलामाथि हुने यातनाको विषयलाई पुनः गम्भीर रूपमा उठाएको छ।
फ्रान्समा जानाजान डढेलो लगाएको आरोपमा ४२० पक्राउ, ३ लाख एकड भुमी ध्वस्त
पेरिस, २४ साउन । दोस्रो विश्व युद्धयताकै सबैभन्दा बढी क्षति पुर्याउने गरी यस वर्ष फ्रान्समा डढेलो लागे पछि धेरैले एउटै प्रश्न गरिरहेका छन्, किन र कसरी ? यसको एउटा मुख्य कारण मानव गतिविधिद्वारा जीवाश्म इन्धनको अत्यधिक प्रयोगका कारण भइरहेको जलवायु परिवर्तन हो। यसले गर्दा तापक्रम निरन्तर बढिरहेको छ। तर, फ्रान्समा लाग्ने १० मध्ये ९ वटा डढेलो मानिसकै कारण सुरु हुने गरेको तथ्याङ्कले देखाउँछ। यसैले पेरिसस्थित सरकारले यसको दोष अरूमाथि थोपर्ने प्रयास गरिरहेको छ । यद्यपि, यस गर्मीयाममा ३ लाख एकडभन्दा बढी जमिन डढेलोले खरानी बनाउँदा सरकार आफैँ पनि पर्याप्त तयारी नगरेको आरोप खेपिरहेको छ। गृह मन्त्रालयले जानाजान वा भुलवश आगो लगाएको आरोपमा ४२० जनालाई पक्राउ गरिएको जनाएको छ। पक्राउ पर्नेहरूमा १६६ जना नाबालिगहरू पनि छन्। एउटा घटनामा, २३ वर्षीय एक युवकमाथि गत महिना दक्षिण पूर्वी भार क्षेत्रमा पाँच दिनको अन्तरालमा १० ठाउँमा जानाजान आगो लगाएको आरोप लागेको छ। दोषी ठहरिएमा उनले १५ वर्षको जेल सजाय र १ लाख ५० हजार युरो जरिवाना भोग्नुपर्ने हुन सक्छ। अन्य धेरैमाथि मुद्दा चलाएर तत्काल सजाय पनि सुनाइएको छ । उदाहरणका लागि, भोस्जेस क्षेत्रको ‘राओन लेताप’ जंगलमा हालै तीन ठाउँमा आगो लगाएको आरोपमा एक व्यक्तिलाई तीन वर्षको जेल सजाय सुनाइएको थियो। यो समाचार प्रकाशित गर्ने पत्रिका ‘लेस्त रिपब्लिकेन’ ले उल्लेख गरे अनुसार ती घटनाहरूमा केही वर्गमिटर वनस्पति मात्र जलेर नष्ट भएको थियो। अन्य केही कानुनी कारबाहीहरूलाई भने कठोर र अन्यायपूर्ण मानिएको छ। चुरोटका ठुटाहरू फालेको आरोपमा एक घरबारविहीन व्यक्ति र गम्भीर अटिजम भएका एक व्यक्तिलाई जेल सजाय सुनाइएको बताइएको छ। ‘म पक्राउ परेको संख्या देखेर छक्क परें, यो अत्यधिक महसुस हुन्छ,’ दुई अग्नि नियन्त्रकहरू सहित आगजनीको आरोप लागेका धेरै व्यक्तिहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने वकिल मुरिएल गेस्टास स्वीकार्छन्। धेरैलाई दोषी ठहराउने कुरामा उनी शंका गर्छिन्। अखबार ‘ले मोन्डे’ पनि विश्वस्त छैन। छोटो समय सीमालाई ध्यानमा राख्दै यसले प्रहरीले यी मुद्दाहरूको कति हदसम्म जाँच गरेको छ भन्ने प्रश्न उठाउँछ। तर बोर्डो अभियोजक रेनाउड गौडेउलले ले मोन्डेलाई भने कि वर्तमान परिस्थितिहरूले कडा दृष्टिकोणलाई जायज ठहराएको छ। ‘जीवनलाई खतरामा पार्ने आरोपको लागि सर्तहरू जंगली क्षेत्रहरूमा चुरोटको बट फ्याँक्ने वा बारबेक्यू बाल्नेहरूका लागि पूरा गरिन्छ। यो सुरु हुनको लागि सानो चिंगारी मात्र लाग्छ,’ अखबारले उनलाई उद्धृत गर्दै भन्यो। आगो कसरी लाग्यो भन्ने पत्ता लगाउनु स्वाभाविक रूपमै सजिलो काम होइन। आगलागीका घटनाको अनुसन्धान गर्ने अधिकारी एरिक डुफायेट भन्छन्, ‘यस्तो खडेरीको समयमा, एउटा सामान्य लाइटर भए पुग्छ।’ आगो निभि सके पछि एरिकको पहिलो काम भनेको डढेको वनस्पति क्षेत्रको किनारा पछ्याउँदै आगोको घेरा (आउटलाइन) को नक्सा तयार पार्नु र त्यसपछि आगो सुरु भएको विन्दुसम्म पुग्नु हो। यदि हावाको गति स्थिर थियो भने त्यो घेरा प्रायः भी आकारको देखिन्छ। त्यहाँबाट उनको टोलीले आगो फैलिएको बाटो पछ्याउँदै उल्टो दिशामा अनुसन्धान अघि बढाउँछ। ‘यदि कसैले जानाजानी आगो लगाएको हो भने, उनीहरूले एउटा मात्र साधन प्रयोग नगरेको हुन सक्छ,’ उनी भन्छन्। यसले डीएनए वा औंठाछापको नमुना फेला पर्ने सम्भावना बढाउँछ। विशेषज्ञहरूका अनुसार जानाजानी लगाइने आगोका घटनाहरू कुल आगलागीका घटनामध्ये निकै कम हुन्छन्। अधिकांश आगलागी दुर्घटनावश हुने मानिन्छ । जस्तै, निर्माण कार्य, बिग्रिएका विद्युतीय उपकरण, चुरोटका ठुटाहरू र बार्बेक्यु बाट निस्कने झिल्काहरूका कारण यस्ता घटना हुन सक्छन्। ‘चुरोटको सन्दर्भमा यसलाई ‘३० को नियम’ भनिन्छ,’ एरिक डुफायेट भन्छन्। उनी व्याख्या गर्छन् कि आगो लाग्नका लागि कम्तीमा ३० डिग्री सेल्सियस तापक्रम, बढीमा ३० प्रतिशत आर्द्रता, ३० किलोमिटर प्रतिघण्टा भन्दा कम हावाको गति र चुरोटको कम्तीमा ३० प्रतिशत भाग नडढेको अवस्था हुनुपर्छ,’ उनले बीबीसीसँग भने । अहिलेको सुख्खा मौसममा यो प्रक्रिया अझ सजिलो हुने उनी बताउँछन्। यदि ती अवस्थाहरू मिलेमा, आगो सजिलै र तीव्र गतिमा फैलिन सक्छ।
हसिनाको अवामी लिग बंगलादेशी सत्तारूढ दल बिएनपीसँग बिलय हुने !
ढाका, २४ साउन । गत साता दिल्लीबाट आफ्नो पहिलो सार्वजनिक सम्बोधन गर्ने शेख हसिनाको कदम र स्वदेश फर्कने उनको घोषणाले बंगलादेशमा राजनीतिक हलचल मच्चाएको छ। तारिक रहमानको नेतृत्वमा रहेको सरकारले शेख हसिनाको सम्बोधन प्रति कडा आपत्ति जनाउँदै यसलाई बंगलादेश तथा जुलाई आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाउनेहरूको अपमान भनेर प्रतिक्रिया दिएको छ। यद्यपि, रहमानकै दल बीएनपीका एक सांसदले भने अब अवामी लिगसँगको एकीकरणबारे कुरा भइरहेको बताएका छन्। सुनामगन्ज–२ का सांसद नासिर उद्दिन चौधरीले एक सभामा अवामी लिगलाई बंगलादेश नेसनलिस्ट पार्टीको सहयोगीका रूपमा चित्रण गरेका हुन । उनको यो भनाइ बंगलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाले यसै साताको सुरुमा नयाँ दिल्लीमा पत्रकार सम्मेलन गरेको समयमा आएको हो। ‘फरेन करेस्पोन्डेन्ट्स क्लब अफ साउथ एसिया’ ले अगस्ट ५ मा उक्त पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरेको थियो। जसमा हसिना यस कार्यक्रममा भर्चुअल माध्यमबाट सहभागी भएकी थिइन्। त्यतिबेला उनको क्यामेरा बन्द थियो । उनले अडियोमार्फत उपस्थितहरूलाई सम्बोधन गरिन् र प्रश्नहरूको जवाफ पनि दिइन्। ५ अगस्ट २०२४ मा बंगलादेश छोडेयता हसिनाको यो पहिलो सार्वजनिक उपस्थितिको कार्यक्रम रहेको थियो। जस पत्रकार सम्मेलनमार्फत शेख हसिनाले डिसेम्बरसम्ममा आफू बंगलादेश फर्कने घोषणा गरेकी थिइन्। अवामी लिगकी नेतृले बंगलादेशमा आफू पक्राउ पर्न वा मारिन सक्ने कुराको हेक्का हुँदाहुँदै पनि आफू स्वदेश फर्कने बताइन्। हसिनाले झुटा मुद्दा र ज्यानको खतराले आफ्नो भविष्य निर्धारण गर्न नसक्ने दृढता व्यक्त गरिन्। हसिनाको यस पत्रकार सम्मेलनको केही दिनपछि नै बीएनपीका एक सांसदले अवामी लिगलाई सहयोगी दलको रूपमा चित्रण गरेका हुन्। यद्यपि, उनको दल बीएनपीले शेख हसिनालाई निरन्तर रूपमा ‘फासिस्ट’ को संज्ञा दिँदै आएको छ र जुलाई आन्दोलनका प्रदर्शनकारीहरूको नरसंहारका लागि उनैलाई जिम्मेवार ठहर्याएको छ। बंगलादेशको पत्रिका ‘प्रथम आलो’को एक समाचार अनुसार नासिर उद्दिन चौधरीले भविष्यमा यी दुई दलबीच एकीकरण हुन सक्ने सम्भावना पनि व्यक्त गरेका छन । चौधरीले भने, ‘अवामी लिग हाम्रो शत्रु होइन, उनीहरू हाम्रा सहयोगी हुन्। हामीले उनीहरूसँग मिलेरै स्वतन्त्रता संग्राम लडेका थियौं। अवामी लिग चाँडै नै बीएनपीमा विलय हुनेछ।’ तर अहिलेसम्म पार्टीभित्र चौधरीको यो भनाइ एक्लो स्वरजस्तै देखिएको छ। अगस्ट ६ मा अर्थात् हसिनाले सम्बोधन गरेको भोलिपल्ट बीएनपीका वरिष्ठ नेता रुहुल कबिर रिजभीले यसको कडा विरोध गरेका थिए। रिजभीले भारतबाट गरिएको हसिनाको सम्बोधनले जुलाई विद्रोहका सहिदहरूको अपमान गरेको टिप्पणी गरेका थिए । डेली स्टारको एक समाचार अनुसार रिजभीले दाबी गरे कि हसिनाको सम्बोधनको समय भारतीय नीति निर्माताहरूले तय गरेका थिए। उनले यसलाई जुलाई २०२४ को क्रान्तिका सहिदहरूको जानाजान गरिएको अपमानको रूपमा वर्णन भने गरेका छन । उनले भारतीय भूमिबाट हसिनालाई वक्तव्य जारी गर्न दिनु बंगलादेशको सार्वभौमिकताको उल्लंघन भएको बताउन भने छाडेनन् ।
ट्रम्प निकट एस्प्रियलाले लिए कोलम्बियामा राष्ट्रपतिको सपथ
काठमाडौं, २३ साउन । अबेलार्दो डे ला एस्प्रिएलाले शुक्रबार कोलम्बियाको राष्ट्रपतिको रूपमा पद तथा गोपनियताको शपथ ग्रहण गरेका छन । सो क्रममा उनले संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको सम्बन्ध सुदृढ गर्ने तथा लागुऔषधको कारोबारमा संलग्न सशस्त्र समूहहरूविरुद्ध कडा कदम चाल्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे। ४८ वर्षीय पूर्व वकिल एस्प्रिएलाको आगमनसँगै यो ‘एन्डियन राष्ट्र’ को राजनीति दक्षिणपन्थी धारतर्फ मोडिएको छ। निवर्तमान राष्ट्रपति गुस्ताभो पेट्रोका सहयोगी सिनेटर इभान सेपेडाविरुद्ध जुन २१ मा भएको कडा प्रतिस्पर्धात्मक ‘रनअफ’ अर्थात दोस्रो चरणको निर्वाचनमा विजयी भएपछि उनले पदभार सम्हालेका हुन्। पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएलगत्तैको सम्बोधनमा डे ला एस्प्रिएलाले दक्षिण अमेरिकी मुलुकबाट ‘लागूऔषध आतंकवाद’ को समूल अन्त्य गर्ने प्रतिबद्धता पुनः दोहोर्याए। संकटको शान्तिपूर्ण समाधानको पक्षमा रहेका आफ्ना पूर्ववर्तीको सन्दर्भ उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘वार्ताको विकल्प अब पूर्ण रूपमा समाप्त भइसकेको छ।’ त्यसपछि डे ला एस्प्रिएलाले उक्त दक्षिण अमेरिकी राष्ट्रमा ‘व्यवस्था, अधिकार र स्वतन्त्रता’ पुनर्स्थापित गर्ने पनि वाचा गरेका छन् । ‘राष्ट्रको स्थिरतालाई कमजोर पार्ने खालका कुनै पनि गतिविधिका लागि अब कुनै ठाउँ हुने छैन,’ ती कट्टरपन्थी नेताले भने । उनले पक्राउ परेका विद्रोही र लागुऔषध कारोबारीहरूलाई राख्न विशाल कारागारहरू खोल्ने बारे पनि कुरा गरेका छन्। राजधानी बोगोटाको सट्टा, पदभार ग्रहण समारोह दक्षिण पश्चिमी सहर कालीस्थित एक विश्वविद्यालयमा सम्पन्न भयो। कोलम्बियाको तेस्रो ठूलो सहर मानिने यो स्थान लागुऔषध ओसारपसारका मुख्य मार्गहरू र प्रशान्त महासागरको तट नजिकै अवस्थित छ, साथै यहाँ प्रतिद्वन्द्वी समूहहरूबीच हुने हिंसाका घटनाहरू नियमितजसो भइरहन्छन्। विशिष्ट अतिथिहरूमा स्पेनका राजा फेलिपे छैठौं, अमेरिकी कार्यवाहक महान्यायाधिवक्ता टड ब्लान्च, फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनो तथा अर्जेन्टिनाका जाभियर माइली, इक्वेडरका ड्यानियल नोबोआ र चिलीका होसे एन्टोनियो कास्टलगायत ल्याटिन अमेरिकी राष्ट्रपतिहरू समावेश थिए। निवर्तमान राष्ट्रपति पेट्रोले समारोहमा उपस्थित हुन अस्वीकार गरेका थिए । र, कुनै प्रमाणबिना नै निर्वाचनमा धाँधली भएको दाबी गर्दै शुक्रबार व्यापक विरोध प्रदर्शनको आह्वान गरे। ४८ वर्षीय उनी एक पूर्व वकिल र व्यवसायी हुन् जसले यसअघि कहिल्यै कुनै सार्वजनिक पद सम्हालेका छैनन्। उनले आफ्नो कानुन व्यवसायी फर्म तथा कृषि खाद्य, घरजग्गा र फेसन क्षेत्रका अन्य व्यावसायिक उद्यमहरूबाट प्राप्त नाफाको प्रयोग गरी आफ्नो चुनावी अभियानको खर्च जुटाएका थिए। आफूलाई ‘एल टिग्रे’ अर्थात बाघ भनेर चिनाउने उनले विद्रोही समूहहरू, समा सन् १९९० र २००० को दशकमा चरम उत्कर्षमा पुगेको सशस्त्र द्वन्द्व मच्चाउने ‘फार्क’ गुरिल्लाका बाँकी लडाकुहरू पनि समावेश छन, विरुद्धको लडाइँमा सहयोग पुर्याउन अमेरिका र इजरायलसँग सैन्य गठबन्धन गर्ने योजना बनाएका छन्। लागूऔषध ओसारपसार विरुद्ध लड्न अमेरिका समर्थित ‘शिल्ड अफ द अमेरिकाज’ नामक गठबन्धनमा कोलम्बियालाई सामेल गराउने प्रतिबद्धता जनाएपछि डे ला एस्प्रिएलाले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको समर्थन प्राप्त गरेका थिए । उनले वासिङ्टनसँग संयुक्त सैन्य कारबाही सञ्चालन गर्ने र कोलम्बियाको भूमिमा अमेरिकी सेनालाई तैनाथ हुन दिने प्रस्ताव पनि अघि सारेका छन्। ती करोडपति नेताले इजरायलसँग कूटनीतिक सम्बन्ध पुनःस्थापना गर्ने तथा क्युबा र निकारागुवासँगको सम्बन्ध तोड्ने योजनाको पनि घोषणा गरेका छन्। सुरक्षासम्बन्धी समस्याहरूमा कडा कदम चाल्ने वाचा गरेका डे ला एस्प्रिएलाको जित चिलीदेखि कोस्टारिकासम्म भएका चुनावी विजयहरूपछि ल्याटिन अमेरिकामा दक्षिणपन्थी राजनीतिले हासिल गरेको अर्को सफलता हो।
क्यानेडियन ओपनमा विश्व नम्बर एक साबालेन्का अलेक्जान्ड्रोभाबाट पराजित
करिअरकै कठिन मोडमा नेयमार, डिसेम्बरवाट खेल जीवन हुदैँछ अनिश्चित
काठमाडौं, २४ साउन । सन् २०२६ को विश्वकपको ‘राउन्ड अफ १६’ मा नर्वेसँग ब्राजिलको निराशाजनक हार पछि नेयमारले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय करियर समाप्त भएको स्वीकार गरेका थिए। आफ्नै बुबाको आग्रहका बाबजुद उनले गत हप्ता पनि सोही अडान दोहोर्याएका छन । ‘मैले त्यहाँ धेरै कुरा अनुभव गरें, आफ्नो रगत र जीवन नै अर्पण गरें, र सधैं पहेंलो जर्सी’ (ब्राजिलको राष्ट्रिय टोली) का लागि संघर्ष गरें तर अब मलाई यो जारी राख्ने इच्छा छैन,’ सान्तोसका यी स्टार खेलाडीले पत्रकारहरूलाई भनेका छन् । सान्तोसमा उनको सम्झौता सकिए पछि उनी खेलबाट पूर्ण रूपमा संन्यास लिन सक्ने सम्भावनाबारे पनि चर्चा भइरहेको छ र उनले यस सम्भावनालाई अस्वीकार पनि गरेका छैनन्। ‘मलाई थाहा छैन म कति समयसम्म खेल्नेछु ? म अहिले खेल छोड्नेबारे सोचिरहेको छैन, न त मलाई थाहा छ म कति लामो समयसम्म निरन्तरता दिनेछु,’ नेयमारले गत सोमबार आफ्नो युट्युब च्यानलमार्फत भने। ‘डिसेम्बरसम्म सान्तोससँग मेरो सम्झौता छ। म यसलाई पूरा गर्न चाहन्छु, सान्तोसको जर्सीको सकेसम्म सम्मान गर्न चाहन्छु र त्यसपछि सम्झौता सकिएपछि मात्र यसबारे सोच्नेछु कि म सान्तोसमै बस्छु, छोड्छु, अघि बढ्छु, खेलबाट संन्यास लिन्छु वा निरन्तरता दिन्छु। मलाई साँच्चै थाहा छैन म के गर्नेछु, डिसेम्बर उन अझै लामो समय बाँकी छ, त्यसैले एक पटकमा एउटा पाइला अघि बढाऔं।’ ३४ वर्षीय ब्राजिलियन फरवार्डले अगाडी भने, ‘म शारीरिक रूपमा राम्रो महसुस गरिरहेको छु, मैदानमा झन झन राम्रो अनुभव भइरहेको छ। करियरको अन्तिम चरणमा भए पनि म सधैं सुधार गर्न चाहन्छु। अहिलेसम्म जे जति अनुभव गरें, त्यसप्रति म धेरै खुसी छु। मेरो करियरलाई लिएर मसँग कुनै गुनासो छैन।’ गोल डटकमका अनुसार त्यो अन्तिम वाक्य आश्चर्यजनक थियो किनकि आजकल नेयमारले गुनासो मात्र गरिरहेको जस्तो देखिन्छ। उनले विश्व मञ्चमा आफ्नो देशको छवि बिगारेका छन् र सान्तोसको हकमा पनि उस्तै गरिरहेका छन् । रेलिगेसन (तल्लो डिभिजनमा झर्ने) को जोखिमसँग जुधिरहेको सान्तोसलाई उनले सिर्जना गर्ने नकारात्मक चर्चाको कुनै आवश्यकता छैन। धेरै वर्षदेखि नेयमारको खेलमा कुनै सुधार देखिएको छैन र खराब निर्णय लिने बानीले खेलमा उनको प्रतिष्ठालाई कमजोर बनाएको छ। मैदानमा ‘जादुमयी खेल प्रदर्शन गर्ने आफ्नो दुर्लभ प्रतिभा’ लाई जसरी उनले खेर फालेका छन्, त्यसलाई हेर्दा नेयमार प्रति दृष्टीकोण यतिखेर परिवर्त भइरहेका छन । साउदी अरबको अल हिलालमा निराशाजनक समय बिताए पछि जनवरी २०२५ मा ‘विला बेल्मिरो’ मा आयोजित स्वागत समारोहमा उनलाई भव्य स्वागत गरिएको थियो तर ‘ब्राजिलियन सेरी ए’मा २९ खेल खेल्दा उनले जम्मा १४ गोल र अत्यन्तै कम अर्थात् ४ वटा मात्र ‘असिस्ट’ गर्न सकेका छन्। साथै, चोटपटक र ‘लोड म्यानेजमेन्ट’ अर्थात खेलाडीको कार्यबोझ व्यवस्थापनका कारण उनले विभिन्न प्रतियोगिताहरूमा गरी कुल ३६ खेल गुमाएका छन्। जुभेन्टस विरुद्धको उत्कृष्ट ह्याट्रिकसहित नेयमारले अन्तिम समयमा देखाएको जादुमयी प्रदर्शन नभएको भए सायद सान्तोस गत सिजन ‘रेलिगेसन’बाट बच्न सक्ने थिएन। तर, बार्सिलोना र पेरिस सेन्ट जर्मेनका पूर्व सुपरस्टारलाई पुनः अनुबन्ध गरेयता समग्र टोलीको प्रदर्शनमा भने गिरावट आएको देखिन्छ र क्लबका समर्थकहरूसँगको अप्रिय झडपहरू सामान्य घटना बन्न पुगेका छन्। यसपटक सान्तोस त्यति भाग्यमानी नहुन सक्छन् र तनाव फेरि चर्कन सक्छ भन्ने वास्तविक जोखिम छ किनकि उनीहरू हाल सेरी ए तालिकाको १५औँ स्थानमा छन् र गोल अन्तरका कारण मात्र रेलिगेसन क्षेत्रभन्दा माथि छ। नेयमार अन्ततः सन्तोषजनक स्तरको फिटनेसमा फर्किएका छन् तर सान्तोसले उनलाई अत्यधिक खेलाएर जोखिम मोल्नु हुँदैन । साथै, खेलहरूमा उनको प्रभाव पनि छिटपुट रूपमा मात्र देखिने गरेको छ। प्रायःजसो, नेयमार आफ्नो खेल प्रदर्शन भन्दा पनि अपरिपक्व व्यवहारका कारण चर्चामा आउँछन्, जसले ‘पेइक्से’ लाई अंक तालिकामा माथि उक्लिन आवश्यक पर्ने गम्भीर कार्यबाट ध्यान भड्काउने काम गर्छ।
‘कथित प्रेमिका’लाई दिइएको भुक्तानीका कारण पुनः बिबादमा फसे फिफा अध्यक्ष
काठमाडौं, २४ साउन । फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले ‘युनियन अफ युरोपियन फुटबल एसोसिएसन’मा महासचिव रहँदा एक महिलालाई दिइएको ठूलो रकमको ‘बिदाइ भुक्तानी’ अनुचित आचरणका कारण गरिएको थियो भन्ने दाबीलाई अस्वीकार गरेका छन्। युइएफएले ती महिलालाई भुक्तानी गरिएको कुरा पुष्टि गर्दै भन्यो कि त्यस समयमा उक्त भुक्तानी नियमविपरीत थिएन तर त्यसयता आन्तरिक नियमहरूको भने शंकास्पद रूपमा उलङघन गरिएको जनाएको छ। बेलायती पत्रिका ‘द टेलिग्राफ’ ले सबैभन्दा पहिले यो आरोप सार्वजनिक गरेको थियो कि विश्व फुटबलका विवादित प्रमुखसँगको प्रेम सम्बन्धका कारण ती महिलालाई उक्त रकम भुक्तानी गरिएको थियो। तर, फिफाका एक प्रवक्ताले ‘द टेलिग्राफ’ लाई बताए अनुसार इन्फान्टिनोले यी आरोपहरूलाई दृढतापूर्वक अस्वीकार गरेका छन । र, भनेका छन कि यिनीहरू पूर्णतया झूटो आरोप मात्रै हुन्। ‘अनुचित आचरण वा विधान तथा नियमहरूको उल्लङ्घनको कुनै पनि सङ्केत मानहानिपूर्ण छ’, प्रवक्ताको विज्ञप्तिमा भनिएको छ। दुई हप्ता अघि विश्वकपको आंशिक व्यावसायिक र सञ्चालन अधिकार बिक्री गर्ने इन्फान्टिनो र फिफाको विवादास्पद योजना सार्वजनिक भएदेखि नै विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकायका प्रमुख ठूलो दबाबमा परिरहेका छन । भलै, फिफामा नीजी भित्रयाउने ती योजनाहरू रद्द गरिए पनि इन्फान्टिनो माथी अनेक दबाब कायमै रहेको बेला यो पछिल्लो प्रकरण बाहिरिएको हो । फिफामा नीजी लगानी भित्रयाउने बिषय सार्बजनिक भए लगतै विश्वका केही शक्तिशाली फुटबल राष्ट्रहरू सदस्य रहेको युइएफएले विश्वकप लगायतका फिफा प्रतियोगिताहरू बहिष्कार गर्ने चेतावनी दिएको थियो र इन्फान्टिनोको नेतृत्वप्रति आफ्नो अविश्वास सार्वजनिक रूपमा व्यक्त गरिसकेको छ । फुटबलभित्रको यो आन्तरिक द्वन्द्वको पछिल्लो अध्याय तब सुरु भयो, जब ‘द टेलिग्राफ’ ले गत शुक्रबार एउटा लेख प्रकाशित गर्दै आरोप लगायो कि जियानी इन्फान्टिनो युइएफएको महासचिव रहँदा संस्थाले उनकी कथित प्रेमिकालाई रकम भुक्तानी गरेको थियो। उक्त पत्रिकाले विभिन्न अज्ञात स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै दाबी गरे अनुसार सन् २००९ देखि २०१६ सम्म युइएफएको नेतृत्व सम्हाल्दा इन्फान्टिनोको एक ‘कनिष्ठ महिला कर्मचारीसँग सम्बन्ध’ थियो। पत्रिकाका अनुसार ती महिलालाई बढी आकर्षक व्यवस्थापकीय पदमा बढुवा गरिएको थियो र संस्था छोड्दा उनले अप्रत्याशि भुक्तानी प्राप्त गरेकी थिइन्। समाचारमा उल्लेख गरिए अनुसार इन्फान्टिनाको कथित प्रेमिकाका लागि युइएफएले उनको एमबीएको पढाइ खर्च पनि व्यहोरेको थियो। समाचारमा उनको नाम भने खुलाइएको छैन् । सिएनएनलाई दिइएको एक विज्ञप्तिमा युइएफएले पुष्टि गर्यो कि ‘सम्बन्धित व्यक्तिलाई संस्था छोड्दा भुक्तानी दिइएको थियो, साथै स्थानीय बिजनेस स्कुलमा एमबीए पाठ्यक्रमको शुल्क पनि भुक्तानी गरिएको थियो।’ संस्थाले थप भन्यो, ‘उक्त भुक्तानी त्यस समयमा संस्था छोड्ने कर्मचारीहरूका लागि लागू नियमहरूकै अनुरूप थियो।’ सन् २०१६ यता त्यस्ता नियमहरूलाई अझ कडा बनाइएको छ र हालका कर्मचारी सम्बन्धी नियमहरू, जुन जुनसुकै तहका युइएफए कर्मचारीहरूमा लागू हुन्छन्, ले आधुनिक तथा उच्च स्तरीय संस्थामा हुने अभ्यासहरूलाई नै प्रतिविम्बित गर्छन्।’ तर, शनिबार, फिफाले संस्थाको विधान, लोकतान्त्रिक प्रक्रिया र स्थापित सुशासन संरचनालाई छल्ने प्रयासहरूको निन्दा गर्दै एक विज्ञप्ति जारी गरेको छ। ‘फिफा र यसका अध्यक्षलाई कमजोर पार्न केही पक्षबाट संगठित र निरन्तर प्रयास भइरहेको कुरा झन्झ न् स्पष्ट हुँदै गएको छ,’ फिफाको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘फिफाका सदस्य संघहरूको समर्थन नभएकाहरूले फिफाको स्थापित लोकतान्त्रिक प्रक्रियामार्फत हासिल गर्न नसकेका कुराहरू आरोप, अप्रत्यक्ष लाञ्छना वा गलत सूचनाको सहारा लिएर प्राप्त गर्ने प्रयास गर्नु हुँदैन।’ विज्ञप्तिमा अगाडि भनिएको छ, ‘फिफा जायज निगरानी वा छानबिनको स्वागत गर्दछ तर निगरानीको अर्थ तथ्यहरूलाई तोडमरोड गर्ने, आधारहीन आरोपहरूलाई बढावा दिने वा प्रगतिको गति रोक्ने उद्देश्यले ध्यान भड्काउने काम गर्ने छुट पाउनु होइन। यदि कुनै समाचार वा प्रतिवेदन गलत वा भ्रामक छ भने, फिफाले त्यसको सशक्त र प्रत्यक्ष रूपमा प्रतिवाद गर्नेछ।’ बुधबार बसेको संकटकालीन बैठक पछि फिफाका वरिष्ठ अधिकारीहरूले इन्फान्टिनोप्रति समर्थन जनाएका छन् तर युइएफएले भने भविष्यमा हुने पुरुष तथा महिला विश्वकप बहिष्कार गर्ने धम्की दिइरहेकै छ। प्रतियोगिताका अधिकार बिक्री गर्ने योजना रद्द गरिए पनि युइएफएले आफ्नो धम्कीलाई कायमै राखेको छ र भविष्यमा यस्तो घटना नदोहोरिने सुनिश्चितताको माग गरेको छ। यदि त्यो धम्की कार्यान्वयनमा आयो भने विश्वकपको महत्त्व निकै घट्नेछ,किनकि पुरुष र महिला फुटबल दुवैतर्फ हालका शीर्ष १० टोलीमध्ये ६–६ वटा टोली प्रतियोगितामा सहभागी हुने छैनन्। उता, खेलाडीहरूको सङ्घ ‘फिफप्रो’ले पनि फिफाको नेतृत्वप्रति आफ्नो विश्वास अब पूर्ण रूपमा टुटेको बताएको छ। यद्यपि, दक्षिण अमेरिकी फुटबलको नियमन गर्ने र उक्त योजनाहरूको विरोध गरेको निकाय ‘कोन्मेबोल’ले इन्फान्टिनोको भविष्यबारे मतदान गर्न बोलाइने विशेष अधिवेशनलाई समर्थन नगर्ने तथा आगामी वर्षको सुरुमा हुने भनिएको अध्यक्षको निर्वाचनका लागि तय गरिएको विद्यमान समयतालिका नै पछ्याउने बताएको छ। अन्य महादेशीय सङ्घहरूको तुलनामा फिफाले वितरण गर्ने रकममा बढी निर्भर रहेको ‘कन्फेडेरेसन अफ अफ्रिकन फुटबल’ले भने इन्फान्टिनोलाई समर्थन गरेको छ।
मेस्सीको पीता जर्ज मेसीको ६८ बर्षको उमेरमा निधन
काठमाडौं, २३ साउन । लियोनेल मेस्सीका पिता जर्ज मेसीको ६८ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। लियोनल मेसीका पिता केही समययता स्वास्थ्य समस्यासँग जुधिरहेको बेला उनको निधन भएको हो । अर्जेन्टिना र स्पेनका विभिन्न सञ्चारमाध्यमका अनुसार फुटबलका महान् खेलाडी लियोनेल मेसीका पिता जर्ज मेसीको शुक्रबार राति अर्जेन्टिनाको रोसारियोस्थित एक क्लिनिकमा लामो समयको बिरामीपछि निधन भएको हो । अर्जेन्टिनी टेलिभिजन प्रस्तोताले जोर्ज मेसीको निधन भएको खबर फैलाएका छन् । जोर्ज मेसीले आफ्ना छोराको प्रारम्भिक खेल जीवनको स्वरूप निर्धारण गर्न र बार्सिलोना जाने निर्णयमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए । साथै, उनी जीवनभर मेसीका एक प्रमुख विश्वासपात्र रहे। जर्ज मेसीको बिरामी अवस्था विश्वकपका बेला चर्चाको विषय बनेको थियो । सोही विश्वकपको फाइनलमा उनका छोराको टोली अर्जेन्टिना स्पेनसँग १–० ले पराजित भएको थियो। गत जुनमा विश्वकपअन्तर्गत अल्जेरियाविरुद्ध अर्जेन्टिनाका लागि गोल गरेपछि लियोनल मेसी निकै भावुक देखिएका थिए। त्यसपछि उनले भनेका थिए, ‘म किन रोएँ ? यसको फुटबलसँग कुनै सम्बन्ध थिएन, मेरा लागि केही दिन निकै कठिन रहेका थिए ।’ उनको भनाइले व्यापक अड्कलबाजीलाई जन्म दिएको थियो। विभिन्न सञ्चारमाध्यमले यसलाई उनका पिताको स्वास्थ्य अवस्थासँग जोडेर समाचार प्रकाशित गरे यद्यपि त्यहाँ वास्तवमा के भइरहेको थियो भन्नेबारे परस्पर विरोधी विवरणहरू आइरहेका थिए। त्यस घटना पछि मेस्सी परिवारले त्यसबेला एउटा विज्ञप्ति जारी गरेको थियो । विज्ञप्तिमा भनिएको थियो, ‘मेस्सी परिवार यो जानकारी गराउन चाहन्छ कि जर्ज मेस्सी हाल स्वास्थ्य समस्यासँग जुधिरहनुभएको छ, उहाँ अहिले चिकित्सकको निगरानीमा हुनुहुन्छ र उहाँको स्वास्थ्यमा राम्रो सुधार भइरहेको छ।’ ‘पछिल्ला केही घण्टामा फैलिएका समाचार, हल्ला र अड्कलबाजीहरूलाई मध्यनजर गर्दै, परिवार यो व्यक्त गर्न चाहन्छ कि केही मानिसहरूले परिवारको एकदमै निजी मामिलाप्रति संवेदनशीलता, सम्मान र गोपनीयताको ख्याल नराखी जुन व्यवहार देखाए, त्यसप्रति परिवार गहिरो चिन्ता व्यक्त गर्दछ’ त्यसबेला भनिएको थियो। र, विज्ञप्तिमा थप यो पनि भनिएको थियो, ‘हामीले पाएको स्नेह, सम्मान र चासोका लागि हामी हृदयदेखि नै कृतज्ञ छौं। साथै, हामी अनुरोध गर्दछौं कि यस प्रक्रियाको दौरान जर्ज र उहाँको सम्पूर्ण परिवारको गोपनीयता तथा व्यक्तिगत दायराको सम्मान गरियोस्।’ त्यसपछि, जुलाईको अन्त्यतिर लियोनेल मेस्सीले ‘मेजर लिग सकर’ को अल स्टार गेम पनि छोडेका थिए, सम्भवतः उनी आफ्ना बुबालाई भेट्न गएका थिए। केही दिन पछि उनी पुनः एमएलएसको खेलमा मैदान फर्किए।
कोलम्बियाली राष्ट्रपतिको सपथमा पुगेका फिफा अध्यक्ष प्रति दक्षिणी अमेरिकी राष्ट्र लचिलाे
बाेगटा, २३ साउन । विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकाय संकटको घेरामा परेका बेला कोलम्बियाको भ्रमणमा रहेका फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले दक्षिण अमेरिकाका कयौं प्रमुख फुटबल हस्तीहरूको साथ पाएका छन्। कट्टर दक्षिणपन्थी राष्ट्रपति एबेलार्डो डे ला एस्प्रिएलाको पदभार ग्रहण समारोहमा सहभागी हुन इन्फान्टिनो शुक्रबार बिहान कोलम्बियाको काली सहर पुगेका हुन्। कोलम्बियाली फुटबल महासंघद्वारा सार्वजनिक तस्बिरहरूमा इन्फान्टिनो मुस्कुराउँदै दक्षिण अमेरिकी फुटबल महासंघका अध्यक्ष अलेजान्ड्रो डोमिन्गुएज र कोलम्बियाली महासंघका अध्यक्ष रामोन जेसुरुनसँग उभिएको देखिन्छ। विश्व फुटबलका प्रमुख इन्फान्टिनो निजी लगानीका लागि विश्वकप खुला गर्ने व्यापक आलोचना भएको र अन्ततः परित्याग गरिएको योजनाका कारण विवादमा फसेको समयमा यो कोलम्बिया भ्रमण भएको हो। सन् २०१६ देखि पद सम्हाल्दै आएका ५६ वर्षीय इटालियन स्विस वकिलले फिफाका समस्याहरू समाधान भए वा भएनन् भन्नेबारे पत्रकारले सोधेको प्रश्नको जवाफ दिन अस्वीकार गरेका छन्। कालीसहर स्थित एक खेल परिसरमा आयोजित बालबालिकाको फुटबल महोत्सवमा सहभागी हुँदा उनले उक्त कार्यक्रममा उपस्थित हुन पाएकोमा आफ्नो खुसी व्यक्त भने गरेका थिए । ‘आज यहाँ आउन पाउँदा खुसी लागेको छ,’ फिफा प्रमुखले फुटबलको पोसाक लगाएका दर्जनौं बालबालिकासँग भने, ‘फुटबल आनन्द हो, फुटबल खुसी हो, फुटबल एकता हो ।’ साथै, उनले सो क्रममा विश्वको यस भागमा, दक्षिण अमेरिकाको कोलम्बियालगायतको यस क्षेत्रमा, धेरै च्याम्पियनहरू जन्मिएको कुरा पनि उल्लेख गरेका थिए। आगामी मार्चमा राबातमा हुने फिफा अध्यक्षको निर्वाचनमा चौथो तथा अन्तिम कार्यकालका लागि उम्मेदवारी दिने तयारीमा रहेका इन्फान्टिनो आलोचनाको घेरामा परिरहेका छन्। विशेषगरी युरोपेली निकाय ‘युइएफए’ले उनको आलोचना गरिरहेको छ, खासमा फिफाले निजी लगानीको प्रस्ताव फिर्ता लिए पनि युइएफएले विश्वकप बहिष्कार गर्ने आफ्नो अडान कायमै राखेको छ। फिफासँग आबद्ध १० सदस्य मात्र भए पनि अर्जेन्टिना र ब्राजिलजस्ता चर्चित फुटबल संघहरू समावेश रहेको ‘कोनमेबोल’ ले बिहीबार फिफाद्वारा बारम्बार लिइएका एकपक्षीय निर्णयहरू प्रति आफ्नो चिन्ता व्यक्त गरेको थियो। तर, शुक्रबार कोलम्बियाको एक सञ्चारमाध्यमले सोधेको प्रश्नको जवाफमा कोनमेबोलका अध्यक्षले इन्फान्टिनोले गरेका ‘महत्त्वपूर्ण कामलाई बेवास्ता गर्न नसकिने’ बताए। ‘हामीले संवादमार्फत फुटबलको हितमा काम गरिरहनु पर्छ, सधैं सबै कुरामा सहमत हुनैपर्छ भन्ने छैन,’ डोमिन्गुएजले भने। बिहीबार शक्तिशाली अर्जेन्टिनी फुटबल संघ र पाराग्वेको फुटबल संघले समर्थन जनाए पछि शुक्रबार इन्फान्टिनोले दक्षिण अमेरिकाका अन्य दुई संघहरू भेनेजुएला र इक्वेडरबाट पनि समर्थन प्राप्त गरेका छन्। आफ्नो महासंघको विज्ञप्ति अनुरूप उनीहरूले निजी लगानीकर्ताहरूका लागि खुला रहने ‘फिफा फर्वार्ड इन्टरप्राइज’ नामक व्यावसायिक संस्था स्थापना गर्ने विवादास्पद योजना फिर्ता लिइएकोमा स्वागत गरे। फिफा प्रमुखलाई लेखिएको पत्रमा इक्वेडरको फुटबल महासंघका अध्यक्ष फ्रान्सिस्को एगास लारेटेगुईले इन्फान्टिनो प्रति हाम्रो खेलको हितका लागि निरन्तर काम गरिरहेका फुटबलका वर्तमान नेतृत्वकर्ताहरू प्रति आफू विश्वस्त रहेको उल्लेख गरेका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पजस्ता दक्षिणपन्थी राजनीतिक व्यक्तित्वहरूसँग निकट सम्बन्ध राख्ने इन्फान्टिनोले शुक्रबार अबेर डे ला एस्प्रिएलाको राष्ट्रपतीय शपथ ग्रहण समारोहमा सहभागिता जनाए पछि उनी प्रति दक्षिण अमेरिका राष्ट्रहरू लचिलो देखिएका छन् । कोलम्बियाका नवनिर्वाचित नेताले बोगोटास्थित संसद भवनको सट्टा ‘साल्सा नृत्यको राजधानी’ मानिने काली सहरमा समारोह आयोजना गर्ने निर्णय गरेर परम्परा तोडेका छन्।
