बिराटनगरलाई हरित शहर बनाउने पारुलको सपना

जुम्ल्याहा दिदीबहिनीसँग जुम्ल्याहा दाजुभाइको विवाह, विवाह गराउने पादरी पनि जुम्ल्याहा नै

हैदारावाद, २० साउन । केरलको कोट्टायम जिल्लास्थित चङ्गनसेरीमा एउटा साँच्चै अनौठो विवाह सम्पन्न भएको छ ।   चङ्गनसेरी मेट्रोपोलिटन चर्चमा जुम्ल्याहा दिदीबहिनीले जुम्ल्याहा दाजुभाइसँग विवाह गरे। यस विवाहको सबैभन्दा उल्लेखनीय पक्ष के थियो भने विवाह सम्पन्न गराउने पादरीहरू पनि जुम्ल्याहा दाजुभाइ नै थिए।   अखिल र निखिल नामका दुई दुलहाले मागी र मारिया नामका जुम्ल्याहा दिदीबहिनीसँग विवाह गरेका हुन । दुवै परिवारको चाहना यस्तो विवाह स्थलको थियो, जहाँ सबैजना सँगै बस्न सकून्। संयोगवश, दुवै परिवारले आफूले चाहेजस्तो उपयुक्त ठाउँ भेट्टाए र यो अनौठो विवाह सम्पन्न भयो। यस विवाहको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण विवाह सम्पन्न गराउने पादरीहरू थिए। ती दुई दिदीबहिनीले विशेष रूपमा यस्ता पादरीहरू खोजिएको थियो कि जो आफैँमा जुम्ल्याहा हुन्। सौभाग्यवश, उनीहरूले फादर एन्टो र फादर आजो नामक जुम्ल्याहा पादरीहरू पनि भेट्टाए र उनीहरू दुवैले खुसीसाथ विवाह सम्पन्न गराउने जिम्मेवारी स्वीकार गरेका थिए ।   पादरीहरूले बताएअनुसार उनीहरूको जीवनमा यस्तो अद्वितीय अवसर पहिलो पटक आएको हो र यो उनीहरूका लागि पनि साँच्चै अविस्मरणीय क्षण हो। उनीहरूले औंल्याए कि जसरी ती दुई जोडीको जन्मसँगै भएको थियो, त्यसरी नै अब उनीहरूको नयाँ जीवनको सुरुवात पनि सँगै हुँदैछ।   विवाह पछि दुलहा र दुलहीले खुलासा गरे कि उनीहरूले जुम्ल्याहा दाजुभाइसँग विवाह गरुन् भन्ने कुरा सधैं उनीहरूका अभिभावकको सपना थियो। ईश्वरको कृपाले त्यो सपना साकार भयो। उल्लेखनीय कुरा के छ भने दुवै दुलहा ‘मर्चेन्ट नेभी’ मा कार्यरत छन् भने दुवै दुलहीहरू सूचना प्रविधि क्षेत्रमा कार्यरत रहेका छन्।   चर्चमा उपस्थित पाहुनाहरूका लागि जुम्ल्याहा पादरीहरूद्वारा सम्पन्न गराइएको दुई जोडी जुम्ल्याहाहरूको विवाहको साक्षी बन्न पाउनु साँच्चै नै एक असाधारण र अविस्मरणीय अनुभव भएको प्रतिक्रिया दिएका थिए ।यो विवाह अहिले त्यस क्षेत्रभरि चर्चाको विषय बनेको छ।  

ब्रोड पिकमा निर्मल पुर्जाको शव फेला, शव जापनी क्याम्पमा झारिदैँ

गिलगिट, १७ साउन । पाकिस्तानको अल्पाइन क्लबले आइतबार जनाए अनुसार हिमपहिरोमा परेर बेपत्ता भएको खबर आएको तीन दिनपछि उद्धार टोलीले ब्रोड पिक हिमालको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जाको शव फेला पारेको छ। शनिबार, उनको आरोहण आयोजक कम्पनी एलिट एक्सपेडले पाकिस्तानी पर्वतारोही सोहेल साखीसहित उक्त आरोहण दलका सबै सदस्यहरूको मृत्यु भइसकेको घोषणा गरेको थियो। एसीपीकी नाइला कियानीले आइतबार पाकिस्तानी पत्रिका ‘डन’ लाई बताएअनुसार, त्यतिन्जेलसम्म तीन जना पर्वतारोहीका शवहरू तथा अमेरिकाका एक पर्वतारोहीको हुन सक्ने अवशेषहरू फेला पारिएका थिए। यसैबीच, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पुर्जाको शव फेला परेको जानकारी दिएको हो । ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गरिरहेको छ। स्थलगत उद्धार टोली ब्रोड पिकको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाई’ सम्म पुगेको छ, त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन बाँकी छ। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई तल जापानी क्याम्पसम्म ल्याउने छ।’ ‘अत्यन्त कठिन भू भागका बाबजुद शव निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत प्रतिवेदनमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अपिल गर्छौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ। घोषणा हुनु अघि एसीपीका महासचिव अयाज सिगरीले ‘डन’लाई बताए अनुसार उद्धार कार्यका लागि स्थलगत उद्धार टोली हिमालमा रहेको ‘एडभान्स्ड बेस क्याम्प’ तर्फ अघि बढिरहेको थियो। उनले हिमालको भू बनोट, हिमपहिरोको जोखिम र ठाडा भिरालोपनले उद्धार प्रयासमा चुनौती खडा गरिरहेको तथा मौसमका कारण हेलिकप्टर प्रयोग गर्न नसकिएको बताएका थिए । त्यसपछि, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पाकिस्तान र नेपालका पर्वतारोहीहरू सम्मिलित ८ सदस्यीय स्थलगत टोली बिहान ९ बजेअघि नै ‘क्याम्प १’ मा पुगेको जानकारी दियो। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘उनीहरूले अत्यन्त कठिन परिस्थितिमा ‘ब्रड पिक’ को भिरालो भागमा खोजी तथा उद्धार अभियान सञ्चालन गर्नेछन्।’ निम्स दाइको शव भेटिएको पुष्टी पछि क्लबले भनेको छ, ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान’ अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गर्दैछ। स्थलगत उद्धार टोली ‘ब्रोड पिक’ को करिब ५,७०० मिटर उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’ सम्म पुगेको छ। त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन सकेको छैन। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई ‘जापानी क्याम्प’ सम्म तल ल्याउनेछ। अत्यन्त कठिन भू–भाग र चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा पनि शवहरू निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत रिपोर्टमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अनुरोध गर्दछौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्। निर्मल पुर्जा असम्भवलाई सम्भव बनाउने व्यक्ति थिए। बेलायती विशेष फौजका पूर्व सैनिकबाट पर्वतारोही बनेका उनले उच्च उचाइको आरोहणमा सम्भव मानिने कुराको परिभाषा नै परिवर्तन गरिदिए। उनले विश्वका ८,००० मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ वटा हिमालको सफल आरोहण केवल ६ महिना ६ दिनको कीर्तिमानी समयमा पूरा गरे, एउटा यस्तो कार्य जसका लागि पहिले वर्षौं वा पूरै जीवन लाग्ने ठानिन्थ्यो। उनले गर्वका साथ पृथ्वीका सर्वोच्च शिखरहरूमा नेपाली झण्डा फहराए र उनका उपलब्धिहरूले नेपालको पर्वतारोहण समुदायलाई नयाँ पहिचान दिलाए। तर उनको प्रभाव कुनै एक राष्ट्र वा कीर्तिमानभन्दा धेरै परसम्म फैलियो। उनले संसारभरका मानिसहरूलाई यो विश्वास दिलाए कि ‘असम्भव’ भनेको केवल त्यस्तो कुरा हो, जसलाई कसैले पर्याप्त साहसका साथ प्रयास गरेको हुँदैन, उनले विश्वभरका सपना देख्नेहरू र पर्वतारोहीहरूलाई ती लक्ष्यहरू पछ्याउन प्रेरित गरे जुन कुनै समय अप्राप्य लाग्थे। आफूले असाध्यै माया गर्ने हिमालमै उनको निधन हुनु विश्वव्यापी पर्वतारोहण समुदायका लागि एक ठूलो क्षति हो। तर सीमाहरूलाई चुनौती दिने र ‘असम्भव’ तबसम्म मात्र असम्भव हुन्छ जबसम्म कसैले त्यसलाई गर्ने साहस गर्दैन भन्ने कुरा प्रमाणित गर्ने उनको विरासत, उनले कोरेको बाटो पछ्याउने संसारभरका हरेक पर्वतारोहीमा जीवित रहनेछ। यस अत्यन्त कठिन घडीमा हामी उनका परिवार, प्रियजन र सम्पूर्ण पर्वतारोही समुदायप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गर्दछौं। शान्तिसँग विश्राम लिनुहोस्, निम्स दाइ।  

निर्मल पुर्जाहरूका प्रेरणायुक्त साहस सदैव जीवित रहि रहनेछः प्रधानमन्त्री शाह

काठमाडौं, १६ साउन । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पाकिस्तानको ब्रोड पिट हिमालमा ज्यान गुमाएका निर्मला पुर्जासहितका आरोहीको निधन प्रति दुःख ब्यक्त गरेका छन ।   बिश्व बिख्यात निर्मल पुर्जासहित सबै आरोहीको निधन भएको पुष्टी भएसँगै प्रधानमन्त्री शाहले सामाजिक सञ्जालवाट शोक ब्यक्त गर्दै उनीहरू प्रति श्रद्दाञ्जलीसमेत ब्यक्त गरेका छन ।   उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, 'निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ ।' आरोहण केवल शिखर चुम्ने यात्रा होइन । यो साहस, अनुशासन, त्याग र मानवीय सीमालाई चुनौती दिने अदम्य आत्मविश्वासको सर्वोच्च अभिव्यक्ति हो । हिमालले धेरैलाई शिखरको गौरव दिन्छ, कहिलेकाहीँ आफ्नै काखमा सधैँका लागि अँगालेर पनि राख्छ । तर, हिमाल आरोहीहरू आफ्नो साहस र समर्पणका कारण इतिहासमा सधैँ अमर रहन्छन्। विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल, पाकिस्तानको काराकोरम पर्वत–शृङ्खलामा अवस्थित ८,०५१ मिटर अग्लो ‘ब्रोड पिक’मा विश्व कीर्तिमानधारी निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ) सहित छ जना नेपाली तथा अन्य चार विदेशी आरोहीहरूको दुःखद निधनले स्तब्ध बनाएको छ । निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ । सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली । शोकसन्तप्त परिवारजन, आफन्त तथा शुभेच्छुकहरूप्रति हार्दिक समवेदना । 

यस्तो थियो, ब्रोड पिक चढनु अघि निर्मल पुर्जाले लेखेको अन्तिम शब्दहरू

काठमाडौं, १६ साउन । अन्ततः ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा हिमपहिरोमा परी विश्व बिख्यात आरोही निर्मल पुर्जाले ज्यान गुमाएका छन्।   बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ।   गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो ।    पाकिस्तानी मिडिया ‘डन’का अनुसार ब्रोड पिकको शिखरमा पुग्नै लागेको बेला अचानक हिमपहिरो आएको थियो, सो हिमपहिरोले पुर्जासँगै रहेका १० आरोहीलाई १००० मिटर भन्दा तल फालेको अर्थात झारेको थियो, जो उनीहरू बाँच्ने सम्भावना कम भएको हिजै उल्लेख गरेको थियो ।   तर, पुर्जाले पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जाल एक्स पहिलेको टविटरमा लेखे अनुसार उनी सो हिमाल चढने पुर्ववत योजनामा नै थिएनन्। तर, योजना बिना नै पाकिस्तान पुगेका पुर्जाले अन्ततः सो हिमाल चढन गएका थिए । तर, त्यो निर्णय नै उनको लागि सदाका लागि घातक हुन पुग्यो र अन्ततः एउटा विश्वबिख्यात आरोही सबैलाई स्तब्ध पार्दै बिदा भएका छन् ।    र, याे उनले बिना अक्सिजन २९ पटक ८००० मिटर अग्ला हिमाल चढेर बनाएकाे नयाँ रेकर्ड पनि सँगसँगै कायम हुन लागेकाे उनले अन्तिम पटक एक्समा राखेकाे तस्विरले पनि देखाएकाे थियाे, जे हाेस, उनी हामी बिच रहेनन र उनी सदैव आरोहीका लागि सदैव प्रेरणाकाे स्राेत भएर बाचिरहने छन । उनले सो हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जालमा अंग्रेजीमा लेखेको धारणा यहाँ भावानुवाद गरिएको छ, उनले २७ जुलाईमा लेखेका थिए, जुन यस्तो छः 'मिसन परिवर्तन हुन्छ। कम्पास अडिन्छ। यो कहिल्यै योजना थिएन। सुरुमा, योजना केवल ‘जी टु’ चढ्ने थियो। तर पाकिस्तानको लागि प्रस्थान गर्नु अघि मैले मेरो ८००० मिटर शिखरहरूमा संख्याहरू दौडें। त्यतिबेला मलाई यो कुराले प्रहार गर्यो, यदि म यहाँ हुँदा ब्रोड पिकमा टिक गर्छु भने केवल एउटा मात्र ‘चो ओयु’ बाँकी रहन्छ। त्यसपछि म इतिहासमा सबै १४ आठ हजार अग्ला दुई पटक चढ्ने पहिलो व्यक्ति बन्छु। त्यो पनि अक्सिजन बिना।   यो योजना गरिएको थिएन। ह्याट्रिक परियोजना फोकस थियो किनभने यसले ठूलो मिशन बोकेको थियो। तर अवसरहरू चिच्याउँदैनन्, तिनीहरू पहिले नै मौनतामा काम गर्नेहरूलाई फुस फुसाउँछन्।   यहाँ मैले हरेक अभियानमा गरेको रहस्य छ, मैले कहिल्यै अरू कसैसँग प्रतिस्पर्धा गरिन। मेरो एक मात्र लडाईं हिजो, म भएको मान्छे विरुद्ध थियो। हरेक दिन, मेरो आफ्नै सीमाहरू धकेल्दै किनभने जब तपाईं छेउमा हेर्नुहुन्छ, अरूले के गरिरहेका छन्, भनिरहेका छन्, प्राप्त गरिरहेका छन्, तपाईं आफ्नो कम्पासबाट बाहिर निस्कनुहुन्छ। तपाईंको हेडिंग तपाईंको हो। यसलाई कडा रूपमा रक्षा गर्नुहोस्।   प्रोजेक्ट पोसिबलको समयमा मैले बिना अक्सिजन १४ हिमाल चढ्दा उनीहरूले मेरो आलोचना गरे। यदि तपाईंले त्यसले के परिणाम दियो भनेर देख्नुभएको छैन भने नेटफ्लिक्समा १४ पिकहरू हेर्नुहोस्। त्यो फिल्म भनेको अस्पष्ट सत्य हो। म त्यहाँ अन्य अभियानहरूले पछाडि छोडेका पर्वतारोहीहरूको धेरै उद्धार गर्दै थिएँ, आफैंले रकम जुटाउँदै थिएँ, अगाडिबाट नेतृत्व गर्दै थिएँ, आफ्नै लाइनहरू मिलाउँदै थिएँ, चीनसँग शिशापाङ्मा अनुमतिपत्रको सामना गर्दै थिएँ, मेरी आमाको शल्यक्रियाको लागि अस्पतालमा थिएँ र यति धेरै। अनि अब, अब म अक्सिजन बिना दोहोरोको लागि अगाडि बढिरहेको छु, जम्मा तीन गुणा। आवाज रोकिएको छैन। मैले सुन्न छोडेको छु।   अझै पनि शंका गर्नेहरूका लागि मैले पहिले नै २६ दिनमा पाकिस्तानको ८००० मिटर मध्ये सबै ५ चढिसकेको छु, त्यो पनि नेतृत्व गर्दै, मार्गदर्शन गर्दै, त्यो पनि अक्सिजन बिना। अक्सिजनले मेरो भाँच्नेहरूको रेकर्ड तोड्दै, प्राप्तिहरू त्यहाँ छन्।   ब्रोड पिक, म माथि र तल सुरक्षित मार्ग बाहेक अरू केही माग्दैन। म शून्य पहाडहरूलाई हल्का रूपमा लिन्छु। एउटा पनि होइन। मेरो खुट्टाले बेसक्याम्प छोड्ने क्षण, यो १०० प्रतिशत हुन्छ। सधैं भएको छ। सधैं रहनेछ।   यो मलाई यहाँसम्म पुर्‍याउने सबैप्रति समर्पित छ। समर्थकहरू। आलोचकहरू। तपाईंहरू सबै। दुवै पक्ष नभई आगो बल्दैन। त्यसैले, म हृदयदेखि नै धन्यवाद दिन्छु।   मेरो उद्देश्य कहिल्यै पनि ‘म’ मा मात्र केन्द्रित रहेन। यो त म के को प्रतिनिधित्व गर्छु भन्ने कुरासँग सम्बन्धित छ। यसको उद्देश्य तपाईंलाई यो देखाउनु हो कि तपाईंका आफ्नै पहाडहरू, ती जस्तोसुकै भए पनि, चढ्न सकिने खालका छन्।'

नेपालमा छैन मल, भारतवाट ल्याँउदा फेरी नेपाली पक्राउ

आन्द्रा-भुँडीमा मात्रै आक्रमण गर्ने रहस्यमय बन्यजन्तुका कारण रौतहटमा त्रास

बिहारमा नक्कली मल कारखाना पर्दाफास, रौतहट-बाराका किसानसमेत थिए जोखिममा